sang kien kinh nghiệm công nghệ 8 vẽ kĩ thuật

Phân môn vẽ kĩ thuật của Công Nghệ lớp 8 đòi hỏi trí tưởng tượng không gian, là môn học góp phần giúp học sinh hình thành tính năng động, sáng tạo tiếp cận với tri thức khoa học và định hướng tốt hơn cho nghành nghề của mình sau này. Đồng thời cung cấp cho học sinh những kiến thức cơ bản về kĩ thuật công nghiệp, học sinh nắm được phương pháp sử dụng phép chiếu, các hình biểu diễn (hình cắt, mặt cắt) để thể hiện, biểu diễn một chi tiết máy, một vật thể hay một sản phẩm cơ khí hoàn chỉnh. Thông qua đó giúp các em đọc được các bản vẽ kĩ thuật đơn giản và là cơ sở cho quá trình học tập gia công định dạng (lớp 10), kĩ thuật cơ khí ( lớp 11) và giáo dục học sinh trong lao động, sản xuất . Trong thực tế hiện nay do đặc thù của môn học nên việc giảng dạy môn Công Nghệ 8 phần vẽ kĩ thuật đang gặp nhiều khó khăn . Phần vẽ kĩ thuật được phân bố vào học kì I trong khi đó một số kiến thức hình học không gian mới chỉ bắt đầu học ở học kì II môn hình học lớp 8, nên kết quả dạy và học chưa cao. Song kết quả chưa cao đó còn do những nguyên nhân sau: Giáo viên Công nghệ được đào tạo chính quy còn thiếu nên việc giảng dạy bộ môn này ở các trường chủ yếu là giáo viên dạy chéo môn, do đó chưa đầu tư nhiều vào bài dạy. Phân môn Vẽ Kĩ Thuật là một môn khó, đòi hỏi phải có trí tưởng tượng không gian tốt, phải thường xuyên được tiếp xúc với các vật thể mẫu, với những sản phẩm trong thực tế sản xuất. Khi dạy xong chương I Tôi đã khảo sát môn công Nghệ khối 8 để đánh giá. Kết quả : +50% em không hiểu hình chiếu vuông góc là gì? Không phân biệt được hình chiếu vuông góc và hình chiếu trục đo. +35% HS không vẽ được hình chiếu vuông góc . +15% HS vẽ được hình chiếu nhưng vẫn còn thiếu sót. Rõ ràng Học sinh đã thiếu đi những kĩ năng cơ bản về vẽ hình chiếu, do đó không đọc được nội dung của các bản vẽ kĩ thuật đơn giản ở SGK. Là một Giáo viên giảng dạy môn công nghệ 8, qua những năm học tập ở trường Cao Đẳng Sư phạm kỹ thuật và quá trình giảng dạy ở Trường THCS, tôi luôn trăn trở suy nghĩ để tìm ra một phương án dạy vẽ hình chiếu đạt kết quả cao, giúp các em nắm được kiến thức cơ bản ở SGK nên tôi chọn đề tài : Phương pháp vẽ hình chiếu trong môn học Công Nghệ 8 II . Giải quyết vấn đề : Môn học đòi hỏi học sinh phải tư duy , tưởng tượng cao, phải liên hệ được giữa thực tế và nội dung học. Trên cơ sở truyền kiến thức cho học sinh từ trực quan sinh động (các mẫu thật) đến tư duy trừu tượng (các bản vẽ các quy ước) và trở về thực tế thì ta tiến hành theo các bước sau.

Đề tài:

“MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÚP HỌC SINH VẼ HèNH CHIẾU TRONG MễN HỌC CễNG NGHỆ 8 TẠI TRƯỜNG THCS NGUYỄN CễNG

TRỨ”

PH

Ầ N M Ộ T: ĐẶT VẤN ĐỀ

1 Lý do chọn đề tài:

Đất nớc trong quá trình đổi mới, nhất là trong thời điểm này khi mà cả đất nớc

đả và đang bớc vào cuộc hội nhập toàn cầu thì chủ trơng của Đảng và nhà nớc là phải phát triển và đẩy mạnh nền Công nghiệp hoá - Hiện đại hoá đất nớc, bên cạnh việc bảo tồn và phát huy các ngành nghề thủ công truyền thống thì việc phát triển các ngành nghề mới củng là một vấn đề cấp bách Việc phát triển đó sẽ đa nớc ta trở thành một nớc Công nghiệp Để hoàn thành đợc điều đó thì không những phát triển các ngành nghề và tăng số lợng các trờng dạy nghề ở các Tỉnh, thành phố mà các nghành nghề cần phải đợc đa vào giảng dạy và hớng nghiệp ở các trờng phổ thông nhằm góp phần đạt mục tiêu Giáo Dục Hiện nay với sự phát triển không ngừng các ngành công nghiệp, nhất là ngành cơ khí chế tạo song muốn chế tạo ra một thiết bị hay dụng cụ … nào đó thì đầu tiên phải có đợc bản vẽ và đòi hỏi bản vẽ phải thể hiện một cách chính xác, rõ ràng các vật thể đợc biểu diễn Phơng pháp vẽ các hình chiếu vuông góc là phơng pháp cơ bản dùng để xây dựng các bản vẽ kĩ thuật

Ngày nay tất cả các công trình, máy móc từ bé đến lớn, trớc khi thi công, chế tạo đều đợc ngời ta vẽ và tính toán trớc Bản vẽ kĩ thuật đợc sử dụng rộng rãi trong tất cả các nghành nghề có liên quan đến kĩ thuật Có thể nói bản vẽ kĩ thuật là ngôn ngữ dùng chung trong ngành kĩ thuật

Phân môn vẽ kĩ thuật của Công Nghệ lớp 8 đòi hỏi trí tởng tợng không gian,

là môn học góp phần giúp học sinh hình thành tính năng động, sáng tạo tiếp cận với tri thức khoa học và định hớng tốt hơn cho nghành nghề của mình sau này Đồng thời cung cấp cho học sinh những kiến thức cơ bản về kĩ thuật công nghiệp, học sinh nắm

đợc phơng pháp sử dụng phép chiếu, các hình biểu diễn (hình cắt, mặt cắt) để thể hiện, biểu diễn một chi tiết máy, một vật thể hay một sản phẩm cơ khí hoàn chỉnh Thông qua đó giúp các em đọc đợc các bản vẽ kĩ thuật đơn giản và là cơ sở cho quá trình học tập gia công định dạng (lớp 10), kĩ thuật cơ khí ( lớp 11) và giáo dục học sinh trong lao động, sản xuất

Trong thực tế hiện nay do đặc thù của môn học nên việc giảng dạy môn Công Nghệ 8 phần vẽ kĩ thuật đang gặp nhiều khó khăn Phần vẽ kĩ thuật đợc phân bố vào học kì I trong khi đó một số kiến thức hình học không gian mới chỉ bắt đầu học ở học kì II môn hình học lớp 8, nên kết quả dạy và học cha cao Song kết quả cha cao

đó còn do những nguyên nhân sau:

-Điều kiện cơ sở vật chất của trờng còn thiếu thốn : Không có phòng thực hành riêng, không có các mẫu vật trực quan để giảng dạy

-Phân môn Vẽ Kĩ Thuật là một môn khó, đòi hỏi phải có trí tởng tợng không gian tốt, phải thờng xuyên đợc tiếp xúc với các vật thể mẫu, với những sản phẩm trong thực tế sản xuất

Là Giáo viên Kĩ Thuật Công Nghiệp, qua những năm học tập ở trờng Cao Đẳng Sư Phạm và quá trình giảng dạy ở Trờng THCS Lạc Hũa, tôi luôn trăn trở suy nghĩ để tìm ra một phơng án dạy vẽ hình chiếu đạt kết quả cao, giúp các em nắm đợc

kiến thức cơ bản ở SGK nên tôi chọn đề tài : “Một số biện pháp giỳp học sinh vẽ hình chiếu trong môn học Công Nghệ 8 tại trường THCS Lạc Hũa”

2 Mục đớch nghiờn cứu:

Việc nghiờn cứu đề tài này nhằm giỳp học sinh lớp 8 học mụn Cụng Nghệ đạt kết quả cao, đồng thời giỳp học sinh cú hứng thỳ học tập, khụng xem nhẹ bộ mụn này vỡ bộ mụn cụng nghệ mang tớnh thực tế cao, kiến thức gần gũi với cuộc sống, học sinh cú thể vận dụng ngay vào cuộc sống sau khi đó được học Do đú, là giỏo viờn giảng dạy mụn cụng nghệ, tụi nhận thấy phải khai thỏc tối đa mụn học này, phải làm cho học sinh cảm thấy hứng thỳ và yờu thớch mụn học đặc biệt là phần vẽ hỡnh chiếu, vận dụng kiến thức đó học vào thực tế của cuộc sống

3 Đối tượng và phạm vi nghiờn cứu:

- Đối tượng nghiờn cứu: Một số biện pháp giỳp học sinh vẽ hình chiếu trong môn học Công Nghệ 8

- Phạm vi nghiờn cứu: học sinh khối 8 trường THCS Lạc Hũa năm học 2012-2013

PHẦN HAI: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

1 Đặc điểm tỡnh hỡnh:

1.1 Thuận lợi:

Trường THCS Lạc Hũa đúng trờn địa bàn xó Lạc Hũa, Huyện Vĩnh Chõu, tỉnh Súc Trăng, hiện tại trường cú 17 lớp với tổng số học sinh là 682, với sự quan tõm chỉ đạo của BGH trường, BCH chi Đoàn, tổng phụ trỏch cựng với cỏc bộ khỏc của nhà trường đó tạo điều kiện thuận lợi cho cụng tỏc giảng dạy và giỏo dục học sinh Đa số học sinh cú tinh thần học tập cao, vượt khú học tốt đõy cũng là tiền đề thuận lợi cho việc giảng dạy và giỏo dục học sinh

1.2 Khú khăn:

Xó Lạc Hũa thuộc vựng kinh tế đặc biệt khú khăn, tỷ lệ hộ nghốo cũng khỏ cao, dõn tộc khmer chiếm trờn 50%, do bất đồng ngụn ngữ, đõy cũng là vấn đề khú khăn trong cụng tỏc giảng dạy và giỏo dục học sinh, một số học sinh học cỏc lớp phổ cập tiểu học nờn khi học cỏc lớp chớnh quy cấp THCS so mặt bằng kiến thức cũng khụng đồng đều, cơ sở vật chất cũn thiếu thốn về phũng học, phũng bộ mụn Đõy là những khú khăn trước mắt nhưng với lũng yờu nghề mến trẻ Tụi đó cố gắng vượt qua để giảng dạy đạt kết quả tốt

1.3 Thực trạng:

1.3.1 Số liệu thống kờ:

Khi dạy xong chơng I Tôi đã khảo sát môn Công Nghệ khối 8 (năm học 2011-2012) để đánh giá

Kết quả :

+50% em không hiểu hình chiếu vuông góc là gì? Không phân biệt đợc hình chiếu vuông góc và hình chiếu trục đo

+25% HS không vẽ đợc hình chiếu vuông góc

+25% HS vẽ đợc hình chiếu nhng vẫn còn thiếu sót

Rõ ràng học sinh đã thiếu đi những kĩ năng cơ bản về vẽ hình chiếu, do đó không

đọc đợc nội dung của các bản vẽ kĩ thuật đơn giản ở SGK

Vậy với kết quả trờn ta thấy kiến thức vẽ hỡnh chiếu của học sinh rất thấp, từ kết quả khảo sỏt trờn Tụi đó nghiờn cứu và tỡm đến đề tài này nhằm mục đớch giỳp cỏc em cú kiến thức cơ bản để vẽ hỡnh chiếu

1.3.2 Nguyờn nhõn thực trạng:

Từ kết quả trờn Tụi tỡm ra được một số nguyờn nhõn sau:

- Học sinh cũn xem nhẹ bộ mụn coi đõy là mụn học phụ

- Trớ tưởng tượng khụng gian của học sinh cũn hạn chế

- Việc chuẩn bị học tập mụn Cụng Nghệ 8 của học sinh cũn hạn chế (thước

kẻ, compa, bỳt chỡ, giấy A4…)

- Việc sử dụng mỏy chiếu trờn lớp của giỏo viờn cũn ớt

- Thiết bị dạy học như vật mẫu, tranh ảnh, mụ hỡnh cũn thiếu

2 Cỏc biện phỏp thực hiện để nõng cao cải tiến thực trạng:

Môn học đòi hỏi học sinh phải t duy, tởng tợng cao, phải liên hệ đợc giữa thực tế và nội dung học Trên cơ sở truyền kiến thức cho học sinh từ trực quan sinh

động (các mẫu thật) đến t duy trừu tợng (các bản vẽ các quy ớc) và trở về thực tế thì Tụi tiến hành theo các bớc sau

2.1 Vẽ hình chiếu của vật thể đơn giản :

ở phần này Giáo viên đa ra những vật mẫu thật đơn giản, và giúp cho Học sinh hiểu khi nào chiếu ta phải chiếu vuông góc với mặt phẳng chiếu Khi vẽ hình chiếu cần lựa chọn mặt nào của vật thể mà trên đó thể hiện đầy đủ nội dung, hình dạng của vật thể mẫu Do điều kiện mẫu vật thiếu nên Giáo viên có thể tự tạo đồ dùng dạy học từ các tấm xốp hoặc ghép bởi các tấm bìa các tông khác nhau Sau đó

ta đánh số (1,2,3) và cỏc hướng chiếu (A,B,C) lên các mặt phẳng cần chiếu của vật thể nh sau :

- Đánh số 1 vào mặt phẳng vuông góc với hình chiếu thứ nhất

- Đánh số 2 vào mặt phẳng vuông góc với hình chiếu thứ hai

- Đánh số 3 vào mặt phẳng vuông góc với hình chiếu thứ ba theo các bớc nh hình dới đây :

2

3

1

(Vật thể)

A

B

2(A)

2(B)

(Hình chiếu)

Khi vẽ hình chiếu ta tiến hành gỡ từng mặt đã đợc đánh số gián vào bảng và

đó là hình chiếu của vật thể Hớng dẫn Học sinh tìm hiểu các mặt đó trên bản vẽ dới dạng mặt phẳng

2.2 Vẽ hình chiếu vuông góc từ hình chiếu trục đo : (đõy là phần mở rộng

nõng cao cho học sinh)

Khi học sinh đã vẽ đợc hình chiếu thông qua các vật thật Ta tiến hành cho học sinh vẽ hình chiếu vuông góc thông qua các hình chiếu trục đo

Giáo viên vẽ mẫu một hình chiếu trục đo, sau đó dựng các mặt phẳng hứng trên trục toạ độ Oxyz để hứng các hình chiếu Qua đó Học sinh hiểu rõ về phơng pháp chiếu Ta tiến hành vẽ theo các hình vẽ dới đây : Z

P 1

P 3

X

C

O

P2

(Hình biểu diễn)

Trong không gian lấy ba mặt phẳng P1, P2 và P3 vuông góc với nhau :

- Mặt phẳng (P1) thẳng đứng (hình chiếu đứng)

- Mặt phẳng (P2) nằm ngang (hình chiếu bằng)

- Mặt phẳng (P3) nằm ở bên phải (hình chiếu cạnh)

Dễ dàng thấy rằng hình chiếu đứng của vật thể sẽ cho biết chiều cao và chiều dài của nó, còn hình chiếu bằng cho biết chiều rộng và chiều dài Ba hình chiếu này

bổ sung cho nhau sẽ cung cấp đầy đủ các thông tin vè hình dạng vật thể Để các hình chiếu nằm gọn trên cùng một mặt phẳng, sau khi chiếu, ngời ta xoay mặt phẳng P2

quanh trục Ox, đa về trùng với mặt phẳng P1 Xoay mặt phẳng P3 quanh trục Oz đa P3

trùng với P1 Ta đợc hình vẽ nh ( hình biểu diễn)

Với cỏch thực hiện trờn Tụi cũn sử dụng trỡnh chiếu trờn may tớnh để học sinh quan sỏt rừ hơn đồng thời kớch việc học tập của học sinh, kớch thớch trớ tưởng tượng khụng gian, sự đam mờ và tư duy sỏng tạo của học sinh trong khi giảng dạy từ đú trong năm học 2012-2013 này ở học kỳ I Tụi đó gặt hỏi được kết quả rất khả quan

3 Kết quả đạt được:

Để đạt được kết này Tụi đó đặt nhiệm vụ và phương hướng cụ thể cho học sinh

ở từng lớp như việc chuẩn bị bài, dụng cụ học tập đặc biệt là dụng cụ vẽ hỡnh chiếu nhờ vậy mà kết quả cụ thể như sau:

8A3 10 19 13 4

PHẦN BA: KẾT LUẬN

Trong tỡnh hỡnh ngành giỏo dục đó đổi mới cả về nội dụng và hỡnh thức, cả phương phỏp, thỡ việc nõng cao hiệu quả giảng dạy cỏc mụn học ở trung học cơ sở là điều tất yếu Đối với mụn cụng nghệ 8 đũi hỏi giỏo viờn và học sinh phải phối hợp nhiều phương phỏp với nhau nhằm mục đớch đạt kết quả cao nhất trong giảng dạy và giỏo dục

Qua kết quả đối chứng Tụi thấy chất lợng của Học sinh đợc nâng lên rỏ rệt Học sinh đã nắm đợc những kiến thức cơ bản trong Sách giáo khoa

Phần vẽ kĩ thuật là phần khó nhất trong môn học Công Nghệ 8 Để đạt đợc kết quả cao, ngoài phơng pháp dạy tốt thì Tụi phải thờng xuyên làm các đồ dùng dạy học

để sử dụng Bên cạnh đó cần kết hợp với phơng tiện dạy học nh máy chiếu, các hình

ảnh trực quan thì bài học sẽ sinh động hơn và gần với thực tế hơn Nhờ đó Học sinh

sẽ lĩnh hội đợc kiến thức một cách tốt hơn, kết quả giảng dạy sẽ cao hơn

Hiện nay các đồ dùng để sử dụng giảng dạy trong môn Công Nghệ 8 phần vẽ kĩ thuật đang thiếu rất nhiều nh : Phòng thực hành, cỏc mụ hỡnh, các mẫu vật, tranh

ảnh Ngoài ra Học sinh thờng không đợc tiếp xúc với thực tế sản xuất nên việc tiếp thu chơng trình cha cao Vỡ yờu cầu ngành giỏo dục cần quan tõm đầu tư nhiều hơn đối với cỏc thiết bị cũn thiếu trong bộ mụn Cụng Nghệ 8 núi chung và phần vẽ kĩ thuật núi riờng

Trờn đõy là những kinh nghiệm giảng dạy trong phần I – Vẽ Kĩ Thuật đặc biệt

là một số biện phỏp giỳp học sinh vẽ hỡnh chiếu trong môn học Công Nghệ 8 Rất mong đợc sự đúng góp ý kiến của các đồng nghiệp, hội đồng khoa học nhà trường để sỏng kiến kinh nghiệm của Tụi được hoàn thiện và ỏp dụng cú hiệu quả trong giảng dạy và giỏo dục học sinh

Xin chõn thành cảm ơn!

Lạc Hũa, ngày 12 thỏng 01 năm 2013

Người viết

Thạch Phúc