Bên cạnh đó một số giáo viên chỉ coi trong việc giảngdạy bộ môn của mình, không chú trọng đến công tác kiêm nhiệm - chủ nhiệm lớp.Một số khác quá dễ dãi, buông lỏng quản lí lớp mình chủ
Trang 1MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÚP CÁN BỘ QUẢN LÝ VÀ GIÁO VIÊN TRONG CÔNG TÁC CHỦ
Trong thực tế, một số CBQL chưa chú trọng, chưa chỉ đạo sâu sát công tácchủ nhiệm lớp của giáo viên Bên cạnh đó một số giáo viên chỉ coi trong việc giảngdạy bộ môn của mình, không chú trọng đến công tác kiêm nhiệm - chủ nhiệm lớp.Một số khác quá dễ dãi, buông lỏng quản lí lớp mình chủ nhiệm Cũng có không ítgiáo viên nhiệt tình với công tác chủ nhiệm lớp song phương pháp chưa phù hợp dẫnđến hiệu quả chưa cao Chính vì vậy mà học sinh đi học chưa chuyên cần, đạo đứccủa học sinh trong các trường học xuống cấp nghiêm trọng: bạo lực học đường, nóitục chửi thề…
Từ những lí do trên tôi mạnh dạn đưa ra một số kinh nghiệm của bản thânđược rút ra từ công tác quản lý và tham khảo ý kiến của một số giáo viên chủ nhiệmlớp để cùng trao đổi kinh nghiệm với các đồng nghiệp nhằm mục đích nâng cao hiệuquả trong công tác quản lý, công tác chủ nhiệm lớp
1.2 Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài
Trang 2Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực trạng công tác quản lý chỉ đạo về côngtác chủ nhiệm Đặc biệt là vai trò của giáo viên chủ nhiệm lớp trong công tác giáodục học sinh để đề ra những giải pháp hợp lý nhằm nâng cao chất lượng giáo dục vàgóp phần hoàn thiện nhân cách của học sinh.
Nghiên cứu lý luận về công tác quản lý trường học Người quản lý đã quản lý,chỉ đạo như thế nào Các giáo viên chủ nhiệm lớp đã thể hiện vai trò của mình nhưthế nào trong công tác giáo dục học sinh lớp mình chủ nhiệm và đã đạt kết quả nhưthế nào
Từ đó đề ra những giải pháp hiệu quả và cụ thể việc áp dụng nhằm nâng caochất lượng giáo toàn diện của nhà trường
Tôi đã rút ra được những bài học kinh nghiệm từ việc trải nghiệm thực tế
1.3 Đối tượng nghiên cứu: Học sinh và giáo viên trường Tiểu học.
1.4 Giới hạn phạm vi nghiên cứu:
- Học sinh và giáo viên trường Tiểu học Hoàng Văn Thụ
1.5 Phương pháp nghiên cứu.
- Phương pháp nghiên cứu lý luận: Thu thập những thông tin từ công tác quản
lý, từ lớp tập huấn công tác chủ nhiêm lớp do ngành tổ chức tháng 10 năm 2012, cácbài tham luận trên Internet, tham khảo ý kiến giáo viên, học sinh
- Phương pháp quan sát:
Quan sát hoạt động học và sinh hoạt tập thể của học sinh
- Phương pháp điều tra: Trò chuyện, trao đổi với các CBQL, các giáo viên,
Trang 3- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm:
+ Tham khảo những bản báo cáo, tổng kết hàng năm của ngành, của nhàtrường
+ Tham khảo kinh nghiệm của các trường bạn
+ Tham khảo những kinh nghiệm của các giáo viên chủ nhiệm lớp
II PHẦN NỘI DUNG
II.1 Cơ sở lí luận:
Nhiệm vụ của giáo viên được quy định tại Điều 34, Điều lệ trường Tiểu học,(Ban hành kèm theo Thông tư số 41/2011/TT-BGDĐT ngày 30/12/2010 của Bộtrưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo)
1 Giảng dạy, giáo dục đảm bảo chất lượng theo chương trình giáo dục, kếhoạch dạy học; soạn bài, lên lớp, kiểm tra, đánh giá, xếp loại học sinh; quản lí họcsinh trong các hoạt động giáo dục do nhà trường tổ chức; tham gia các hoạt độngchuyên môn; chịu trách nhiệm về chất lượng, hiệu quả giảng dạy và giáo dục
2 Trau dồi đạo đức, nêu cao tinh thần trách nhiệm, giữ gìn phẩm chất, danh
dự, uy tín của nhà giáo; gương mẫu trước học sinh, thương yêu, đối xử công bằng vàtôn trọng nhân cách của học sinh; bảo vệ các quyền và lợi ích chính đáng của họcsinh; đoàn kết, giúp đỡ đồng nghiệp
3 Học tập, rèn luyện để nâng cao sức khỏe, trình độ chính trị, chuyên môn,nghiệp vụ, đổi mới phương pháp giảng dạy
4 Tham gia công tác phổ cập giáo dục tiểu học ở địa phương
Trang 45 Thực hiện nghĩa vụ công dân, các quy định của pháp luật và của ngành, cácquyết định của Hiệu trưởng; nhận nhiệm vụ do Hiệu trưởng phân công, chịu sự kiểmtra, đánh giá của Hiệu trưởng và các cấp quản lí giáo dục.
6 Phối hợp với Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh, gia đình học sinh
và các tổ chức xã hội liên quan để tổ chức hoạt động giáo dục
Vai trò của GVCN cũng hết sức quan trọng:
- Thay mặt Hiệu trưởng, Hội đồng nhà trường và cha mẹ học sinh quản lí vàchịu trách nhiệm về chất lượng giáo dục toàn diện học sinh lớp mình phụ trách, tổchức thực hiện chủ trương, kế hoạch của nhà trường ở lớp
- Là người cố vấn cho công tác Đội và công tác Sao nhi đồng
- Là nhân vật trung tâm để hình thành phát triển nhân cách học sinh;
- Là cầu nối giữa gia đình và nhà trường
Bởi vậy mà người giáo viên rất cần đến nghệ thuật sư phạm dẫn dắt học sinh
đi vào thế giới quan khoa học và phẩm chất đạo đức con người Giúp các em nhậnthức và giải thích hiện tượng thế giới xung quanh, giúp các em biết sống và làmviệc trong tập thể lớp
Có thể nói rằng công tác chủ nhiệm lớp ở cấp Tiểu học rất quan trọng, ảnhhưởng rất lớn đến sự hình thành phát triển, nhân cách cũng như rèn luyện kĩ năngứng xử có văn hoá của học sinh Giáo viên chủ nhiệm phải chịu áp lực từ nhiều phía:lãnh đạo nhà trường, giáo viên bộ môn, gia đình học sinh, xã hội và học sinh Vì vậy
Trang 5muốn làm tốt cộng tác chủ nhiệm lớp đòi hỏi giáo viên phải có những phương phápphù hợp.
+ Điều kiện sinh hoạt, hoàn cảnh sống và học tập của các em khác nhau
Về phía gia đình và xã hội:
+ Do hoàn cảnh kinh tế, gia đình chủ yếu làm nông, chăn nuôi nên còn tậptrung nhiều với công việc nhà, chưa chú trọng việc giáo dục con em Việc chăn trâu,
bò còn giao cho học sinh; hoặc mùa thu hoạch còn giao công việc cho học sinh,… + Ở địa phương còn tồn tại nhiều tệ nạn xã hội như: nói tục - chửi thề, cờ bạc,game, …Trong khi đó, sự hiểu biết của các em còn hạn chế mà phải thường xuyêntiếp xúc với các tệ nạn xã hội nên sẽ làm ảnh hưởng tới sự phát triển nhân cách, đạođức, văn hoá của học sinh
Về phía Nhà trường và giáo viên:
+ Phần lớn giáo viên tập trung dạy văn hoá chưa thật sự quan tâm, còn xemnhẹ đến công tác giáo dục đạo đức học sinh
Trang 6+ Cán bộ quản lý, giáo viên chưa đặc biệt quan tâm đến công tác chủ nhiệm.Chưa khen thưởng, động viên các giáo viên làm tốt công tác chủ nhiệm lớp, đồngthời phê bình, khiển trách các giáo viên chưa làm tốt.
- Chất lượng mũi nhọn và các phong trào còn thấp
- Một số phụ huynh chưa quan tâm đến con em mình
b Thành công và hạn chế khi vận dụng đề tài:
* Thành công:
Khi vận dụng những kinh nghiệm mà tôi rút ra từ nhiều năm làm công tácquản lý, công tác chỉ đạo giáo viên làm tốt công tác chủ nhiệm lớp bước đầu đã cónhững thành công nhất định
Trang 7- Chất lượng giáo dục toàn diện được nâng lên Tập thể thầy cô, học sinh luônđoàn kết, nhất trí cao.
- Công tác duy trì sĩ số được bảo đảm, góp phần hoàn thành PCTHĐĐT
- Nề nếp của các lớp thực hiện nghiêm túc, học sinh có ý thức học tập và rènluyện tốt Trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, ý thức trách nhiệm của giáo viên ngàymột tiến bộ
- Các phong trào, các cuộc thi do ngành và các cấp tổ chức đều đạt giải
Đối với những học sinh chưa có sự cầu tiến, gia đình không có sự phối hợp tốtvới giáo viên chủ nhiệm để giáo dục thì một số trường hợp sẽ có sự tiến bộ chậmhơn
c Mặt mạnh, mặt yếu khi vận dụng đề tài
* Mặt mạnh:
Khi vận dụng kinh nghiệm trên vào công tác quản lý, chỉ đạo giáo viên làmcông tác chủ nhiệm lớp các thầy cô sẽ có một số kinh nghiệm khi phân công giáo
Trang 8viên chủ nhiệm; giáo viên chủ nhiệm cũng có một số kinh nghiệm để công tác giáodục đạo đức học sinh đạt hiệu quả cao Việc vận dụng phương pháp này sẽ giúp cácthầy cô đỡ mất thời gian đầu tư nhiều cho công tác chủ nhiệm
- Giáo viên có tinh thần trách nhiệm, đồng ý khi được lãnh đạo phân côngnhiệm vụ
- Nề nếp của nhà trường được đảm bảo
- Cha mẹ học sinh, học sinh tin tưởng vào giáo viên Như vậy, uy tín của giáoviên được nâng lên
- Giáo viên chủ nhiệm sẽ là tấm gương sáng cho học sinh noi theo
* Mặt yếu:
- Đối với những giáo viên không có tính kiên trì, không yêu nghề mến trẻ,chưa thật sự tận tâm với công việc thì có thể không đem lại hiệu quả như mongmuốn Nếu vận dụng không khéo, vận dụng không linh hoạt cho từng đối tượng họcsinh thì hiệu quả không cao
- Một số giáo viên khi được phân công chủ nhiệm lớp này, lớp kia thì khôngmuốn nhận Phải động viên, phải nhắc nhở mới nhận,…
- Đối với những giáo viên không có tính kiên trì, không yêu nghề mến trẻ,chưa thật sự tận tâm với công việc thì có thể không đem lại hiệu quả như mongmuốn
Trang 9- Giáo viên chủ nhiệm phải đầu tư công sức, thời gian nhiều Đòi hỏi giáo viênchủ nhiệm phải là người thực sự thương yêu các em, phải có nhiều kinh nghiệmtrong công tác chủ nhiệm lớp mới có thể vận dụng và đem lại hiệu quả cao.
- Đối với những học sinh chưa ngoan, gia đình có hoàn cảnh khó khăn, khôngquan tâm đến con em, không có sự phối hợp tốt với giáo viên chủ nhiệm để giáo dụcthì chất lượng giáo dục không cao
d Các nguyên nhân, các yếu tố tác động
Nguyên nhân dẫn đến thành công khi vận dụng đề tài:
- Sự nhiệt tình, tâm huyết của giáo viên của GVCN cũng như giáo viên bộmôn, giáo viên dạy thay
- Sự quan tâm của Ban ĐDCMHS, Cha mẹ học sinh
- Sự phối hợp của BCH Liên đội, giáo viên tổng phụ trách, các GV là Đoànviên
Nguyên nhân dẫn đến hạn chế, yếu kém:
- Một số giáo viên chưa nhiệt tình trong công tác, năng lực hạn chế(giáo viêndạy thay, giáo viên bộ môn,…)
- Tỷ lệ học sinh DTTS cao nên một số em nhận thức, ý thức học tập và thamgia các hoạt động chưa cao
- Một số cha mẹ học sinh do điều kiện kinh tế khó khăn hoặc chưa thực sựquan tâm đến việc học của con em mình, còn phó mặc cho giáo viên và nhà trường
e Phân tích, đánh giá các vấn đề về thực trạng của đề tài
Trang 10Hiện nay, để đáp ứng nhu cầu phát triển con người một cách toàn diện cả đứclẫn tài, học sinh ngoài việc học kiến thức văn hóa còn phải tham gia nhiều hoạt độngtập thể Tham gia các hoạt động phong trào sẽ tạo sân chơi bổ ích, đem lại cho các
em nhiều niềm vui, kích thích tư duy, tính sáng tạo ở các em Ngoài ra còn rèn chocác em kĩ năng giao tiếp, mạnh dạn, tự tin trước tập thể Thế nhưng một số em hamchơi, lười học tham gia các hoạt động phong trào nhiều dễ sao nhãng việc học tập, savào một số trò chơi vô bổ ảnh hưởng không nhỏ đến kết quả học tập của các em.Những em học yếu, gia đình khó khăn, thiếu sự quan tâm hay chán học, trốn học, bỏhọc đi chăn bò hoặc thích đi chơi, ra quán internet chơi gem, lừa dối cha mẹ lấy, Tìm mọi cách để che dấu lỗi của mình, lừa thầy, dối cô, lừa cha, dối mẹ Những đốitượng này thầy cô làm công tác chủ nhiệm cần phải nắm bắt kịp thời có cách ngănchặn không để các em sa vào ham chơi, quên cả học tập
Tâm lí một số thầy cô giáo chủ nhiệm sợ mất nhiều thời gian (không chịu khó)rèn các em nên thường bỏ qua, ít quan tâm nhắc nhở Khi em này chán học, muốn bỏhọc thường lôi kéo, rủ rê em khác theo mình Cũng từ đó mà các em vi phạm đạođức, không thực hiện tốt nội quy của trường, lớp đề ra Việc hiện nay học sinh viphạm đạo đức, vi phạm nội quy của nhà trường trở thành phổ biến khó xử lí Muốnđưa các em vào khuôn khổ nề nếp đòi hỏi lực lượng các thầy cô giáo phải thể hiệnquyết tâm cao trong việc xử lí đồng bộ và thống nhất ngăn chặn kịp thời những hành
vi vi phạm đạo đức của người học sinh Làm tốt công tác này sẽ giúp các em hạn chếđược những khuyết điểm và chú tâm hơn vào việc học tập
Trang 11II.3 Giải pháp, biện pháp:
a Mục tiêu của giải pháp, biện pháp:
Xuất phát từ thực tế, tôi mạnh dạn đưa ra một số biện pháp mà tôi đã rút rađược Nhằm mục đích trao đổi với đồng nghiệp để cùng nhau tháo gở những mặtcòn hạn chế của công tác phân công giáo viên và giáo viên chủ nhiệm lớp trongtrường học Nhà trường luôn duy trì và ổn định tốt nề nếp dạy dọc, nề nếp ra vàolớp Từng bước đưa chất lượng giáo dục toàn diện ngày một đi lên Đặc biệt công tác
giáo dục đạo đức đạt hiệu quả
b Nội dung và cách thức thực hiện:
- Đối với Ban lãnh đạo nhà trường phải nắm và thực hiên được các yếu tố
trong công tác quản lý: Kế-Tổ-Đạo- Kiểm
- Xây dựng kế hoạch phải sát thực tế, phù hợp tình hình của đơn vị, có tính
khả thi cao
- Căn cứ vào năng lực của giáo viên, tinh thần trách nhiệm của giáo viên mà
phân công nhiệm vụ cho hợp lý
- Tham khảo nguyện vọng của giáo viên( có thể viết đơn đăng ký) Lắng nghe
và tôn trọng ý kiến của các giáo viên để phân công nhiệm vụ hợp lý Ban giám hiệunhà trường phải thống nhất trong công tác phân công giáo viên Có ý kiến của cácĐoàn thể, Tổ khối Sau đó trưng cầu ý kiến tập thể Không áp đặt theo ý kiến chủquan riêng của cá nhân
Trang 12- Tổ chức tốt các buổi chào cờ đầu tuần để đánh giá các tồn tại của giáo viên
và học sinh trong tuần qua đồng thời triển khai các hoạt động trong tuần tới và cácnhiệm vụ mới hoặc nói chuyện gương người tốt việc tốt
- Xây dựng kế hoạch và Tổ chức các hoạt động NGLL, các phong tràoVHVNTDTT, sinh hoạt chủ điểm có hiệu quả Phân công nhiệm vụ cụ thể cho từngthành viên
- Thường xuyên kiểm tra nề nếp của giáo viên và học sinh
- Đánh giá, nhận xét, tuyên dương, phê bình kịp thời việc thực hiện nề nếp của
giáo viên và học sinh
- Điều mà giáo viên rất quan tâm là việc làm tốt, người có tinh thần, ý thức
trách nhiệm cao trong công tác cũng như trong các hoạt động nên khuyến khíchđộng viên kịp thời, có chế độ đãi ngộ(tiền thừa giờ, thu nhập tăng thêm, tặng quàngày lễ, tết,…) Vì vậy, nhà trường phải phân khai dự toán; trích một số kinh phí chithường xuyên để động viên Việc làm này ít có trường làm được
- Đối với giáo viên chủ nhiệm khi nhận được lớp mình chủ nhiệm điều đầutiên phải làm là:
+ Điều tra nắm tình hình học sinh trong lớp:
Điều tra nắm tình hình học sinh ngay từ đầu năm học là một việc làm đầu tiên,cần thiết của giáo viên chủ nhiệm Nếu chủ nhiệm lớp một là lớp đầu cấp thì việclàm này càng quan trọng hơn Có điều tra giáo viên chủ nhiệm mới nắm bắt được
Trang 13năng lực của từng em Từ đó giáo viên chủ nhiệm xây dựng phương pháp giáo dục
cụ thể cho từng đối tượng
Có thể giáo viên điều tra bằng nhiều cách khác nhau như: xem sơ yếu lí lịch,hỏi thông tin từ giáo viên chủ nhiệm cũ, giáo viên bộ môn, giáo viên dạy thay tronglớp, trực tiếp đến gia đình học sinh, hỏi qua bạn bè trong lớp, qua Ban Đại diện cha
mẹ của lớp để nắm tình hình Đối với học sinh cá biệt giáo viên chủ nhiệm phải đếngia đình trực tiếp gặp cha mẹ học sinh nắm bắt một số thông tin như hoàn cảnh giađình, mối quan hệ của học sinh đó với những đối tượng ngoài xã hội, v.v Trao đổihỏi thăm tình hình học tập cũng như đạo đức của các em trong những năm học trước
để nắm bắt chính xác từng đối tượng từ đó có kế hoạch giáo dục cụ thể các em
+ Phân loại đối tượng học sinh:
Tuỳ theo đặc thù của từng lớp mà giáo viên chủ nhiệm có cách phân loại đốitượng học sinh khác nhau sao cho phù hợp để việc giáo dục các em thuận lợi hơn.Giáo viên chủ nhiệm chủ động sắp xếp thời gian gặp từng đối tượng để trao đổi, tròchuyện tâm tư với các em một cách chân tình, cởi mở Tạo mối quan hệ gần gũi thânthiện với các em ngay từ đầu năm học Có thể phân loại học sinh theo các mặt: hạnhkiểm, học lực, hoàn cảnh gia đình của học sinh thông qua giáo viên chủ nhiệm, giáo
viên giảng dạy bộ môn và học bạ của lớp mấy năm trước Khi đã phân loại được đối
tượng học sinh thì tùy từng đối tượng học sinh để GVCN chọn cho mình mộtphương pháp giáo dục khác nhau sao cho phù hợp và có hiệu quả nhất