Ở bậc tiểu học, phổ cập giáo dục tiểu học đúng độ tuổiluôn được đặt lên hàng đầu; tạo mọi điều kiện, cơ hội để các em được đếntrường thực hiện quyền được học tập, giáo dục.. Mục tiêu, nh
Trang 1I PHẦN MỞ ĐẦU
I.1 Lý do chọn đề tài
Phổ cập giáo dục là nhiệm vụ chính trị và là một trong những mụctiêu quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế xã hội của địa phươngcũng như toàn xã hội Mọi trẻ em sinh ra đều có quyền và nghĩa vụ học tập,được học tập để đạt được trình độ giáo dục phổ thông Với một đất nướcđang trong thời kì hội nhập kinh tế thì mục tiêu đầu tiên là giáo dục Giáodục phát triển gắn với một xã hội học tập và bắt đầu ngay từ độ tuổi mầmnon, tiểu học Nhiệm vụ chính trị quan trọng này được toàn Đảng, toàn dânquan tâm và không ai khác, chính những nhà giáo là đội ngũ tiên phongtrong nhiệm vụ này Ở bậc tiểu học, phổ cập giáo dục tiểu học đúng độ tuổiluôn được đặt lên hàng đầu; tạo mọi điều kiện, cơ hội để các em được đếntrường thực hiện quyền được học tập, giáo dục Để thực hiện tốt công tácPCGDTH ĐĐT, đòi hỏi người cán bộ quản lí phải có kế hoạch cụ thể, rõràng thì công tác PCGDTHĐĐT- CMC mới đạt kết quả và chất lượng mớiPCGD mới được duy trì và nâng cao
Là người cán bộ quản lí trực tiếp phụ trách mảng PCGDTH, tôi thấycông tác huy động 100% trẻ em vào lớp 1 và 100% trẻ trong độ tuổi ra lớp ởmột số nơi trong địa phương còn gặp một số trở ngại đặc biệt là vùng đồngbào HSDTTS cũng như ở những nơi, những vùng kinh tế mới, với dân cư làtất cả các dân tộc anh em cùng về đây sinh sống và lập nghiệp Thực tế chothấy việc thống kê, xử lí số liệu cũng như việc huy động trẻ đến trường còngặp nhiều bất cập
Nhằm góp phần đáp ứng yêu cầu tiếp tục đổi mới quản lý và nâng caochất lượng giáo dục mà ngành đã đặt ra, có điều kiện chia sẻ cũng như traođổi một vài kinh nghiệm về công tác quản lý, chỉ đạo thực hiện nhằm gópphần làm tốt và duy trì kết quả PCGDTH hàng năm với tất cả đồng nghiệp
Trang 2Với suy nghĩ luôn thôi thúc tôi nên tôi đã mạnh dạn chọn đề tài :
" giải pháp hiệu quả để huy động và duy trì sĩ số học sinh làm tốt công tác pcgd tiểu học."
I.2 Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài:
Đề xuất một số giải pháp nhằm chỉ đạo thực hiện tốt công tác Phổ cậpGiáo dục Tiểu học, duy trì và nâng cao chất lượng giáo dục đúng độ tuổi vàĐạt PCGDTH ĐĐT MĐ II
I.3 Đối tượng nghiên cứu
- Thực trạng thực hiện Phổ cập Giáo dục tiểu học, nâng cao chấtlượng giáo dục đúng độ tuổi tại địa bàn trường điều tra
- Các quy trình, biện pháp trong công tác PCGD
- Công tác Phổ cập Giáo dục ĐĐT ở tại địa phương
I.4 Giới hạn, phạm vi nghiên cứu
Nghiên cứu việc Chỉ đạo thực hiện tốt công tác Phổ cập Giáo dụcTiểu học, nâng cao chất lượng giáo dục đúng độ tuổi tại 5 thôn, buôn thuộcđịa bàn trường điều tra trong xã Eana, huyện Krông Ana, tỉnh Đắk Lắk trongnăm học 2012 - 2013; năm học 2013 - 2014, năm học 2014 - 2015
I.5 Phương pháp nghiên cứu:
* Nghiên cứu lí luận: Những vấn đề liên quan đến PCGD
Trang 3II.1 Cơ sở lý luận
Căn cứ Thông tư số 36/2009/TT-BGDĐT, ngày 04/12/2009 của Bộ
GD &ĐT về ban hành Quy định kiểm tra, công nhận Phổ cập giáo dục vàPhổ cập giáo dục tiểu học đúng độ tuổi
Căn cứ Luật Phổ cập giáo dục Tiểu học ngày 12/08/1991
Công văn số 782/BCĐ-PCGD V/v Hướng dẫn hoàn thành hồ sơPCGDTH ĐĐT MĐII
Bậc tiểu học có vị trí nền móng trong hệ thống giáo dục quốc dân.Nhà trường tiểu học là nơi đặt những viên gạch đầu tiên trong việc xây dựngnhân cách cho học sinh, giúp học sinh phát triển toàn diện
Mọi trẻ em trong độ tuổi đi học đều có quyền được học tập, giao tiếptrong môi trường thân thiện, yêu thương; được gia đình và toàn xã hội chăm
lo, tạo điều kiện thuận lợi để các em thực hiện nhiệm vụ học tập và nhất làđội ngũ làm công tác giáo dục trong các trường tiểu học đóng vai trò hết sứcquan trọng góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục theo Luật giáo dục đề ra
Giáo dục tiểu học là điều kiện cơ bản để nâng cao dân trí, là cơ sở banđầu hết sức quan trong cho việc đào tạo trẻ em trở thành công dân tốt cho xãhội
Với lí do đó, những người làm công tác quản lý giáo dục luôn quantâm đến việc đổi mới công tác quản lý, duy trì kết quả PCGDTH PCGDchính là một hoạt động căn bản góp phần nâng cao dân trí từ mức thấp nhất
Trang 4- Sự nỗ lực của đội ngũ giáo viên trong việc vận động trẻ ra lớp vàthực hiện giảng dạy đảm bảo.
- Cơ sở vật chất từng bước được kiên cố hóa, các trang thiết bị đượccung ứng đầy đủ cho việc dạy và học
- Công tác xã hội hóa giáo dục ngày càng có nhiều tác động tích cựcđến công tác PCGD, các ngành đoàn thể đều tích cực tham gia công tác này
Được sự phối hợp tích cực với Ban tự quản thôn buôn, Hội CMHStạicác thôn buôn
* Khó khăn :
Các thôn buôn thuộc địa bàn trường điều tra là những thôn, buôn cóđiều kiện kinh tế đặc biệt khó khăn trong xã Ena Với nhiều dân tộc anh emcùng sinh sống nhưng địa bàn quản lý không tập trung, dân cư trong cácthôn buôn sống rải rác trong các rẫy cà phê, qua sông, đường đi lại khókhăn, nhất là vào mùa mưa nên gặp không ít khó khăn cho công tác phổ cậpGiáo dục
Một số gia đình người đồng bào DTTS có cuộc sống tạm bợ, nay ởmai đi, không ổn định cuộc sống nên HS đang học tập bỗng nhiên lại nghỉhọc không cần lí do cũng không biết nơi ở mới là ở đâu
Nhân dân chủ yếu làm nông nghiệp là chính, thu nhập thấp, tỉ lệnghèo vẫn còn cao, đặc biệt là vùng đồng bào dân tộc Nhiều gia đình chưanhận thức đúng đắn, chưa quan tâm đến việc học tập của con em mình Trênđịa bàn trường vẫn còn một số hộ sống không ổn định, thường xuyên chuyển
đi, chuyển về, thay đổi chỗ ở nên gặp khó khăn trong việc điều tra, quản lý,cập nhật số liệu và tổ chức học tập
Hiện nay cơ sở vật chất của trường đã và đang bị xuống cấp Đây làvấn đề khó khăn trong việc củng cố cơ sở vật chất để nâng cao chất lượnggiáo dục
Trang 5Một số GV chưa hiểu đúng vai trò trách nhiệm trong công tác Điều traPhổ cập nên công tác này còn gặp một số khó khăn.
Kinh phí cho công tác điều tra và làm Phổ cập chưa được quan tâmnên ít nhiều có phần khó khăn trong việc làm tốt Công tác Phổ cập
b Thành công - Hạn chế
* Thành công:
GV nhiệt tình trong công tác điều tra, cập nhật các thông tin Đa sốngười dân địa phương đã có cách nhìn nhận về công tác điều tra phổ cập mộtcách tích cực hơn, nhẹ nhàng, thoải mái hơn
Được sự tư vấn, giúp đỡ tận tình từ các bạn đồng nghiệp cùng làmcông tác phổ cập cũng như chuyên trách phổ cập của xã, của PGD và huyệnKrông Ana
Nghiệp vụ thống kê số liệu, các mẫu báo cáo mới cũng như cách tổnghợp các mẫu báo cáo cụ thể, rõ ràng hơn
Đã làm tốt công tác duy trì sĩ số , học sinh học đúng độ tuổi, các lớp
đã giảm tỉ lệ HS học không đúng độ tuổi
- Một số người dân vẫn thiếu hợp tác với người điều tra, có những thái
độ khó chịu, coi thường GV điều tra Thậm chí còn có những lời nói thiếuthiện chí, không có trách nhiệm trong việc kê khai độ tuổi
c Mặt mạnh - mặt yếu
* Mặt mạnh :
Trang 6- Được sự giúp đỡ cũng như phối hợp nhịp nhàng của người điều tra,chuyên trách bổ túc của xã, của các cấp trong quá trình thực hiện đề tài.
- Bản thân người viết đề tài nhiệt tình nghiên cứu, tâm huyết với nghề
và đầu tư vào thời gian nghiên cứu, có khả năng phân tích, tổng hợp vàthống kê số liệu
* Mặt yếu :
- Dù người viết đã có kinh nghiệm song trong quá trình thực hiện đềtài còn gặp một vài vướng mắc do số liệu tổng hợp nhiều, địa bàn điều tra,tổng hợp rộng, nhiều thôn buôn
- Tuy nhiên việc sử dụng phần mềm mới đòi hỏi người sử dụng phảithành thạo và đòi hỏi cả các thành viên điều tra đều phải chính xác về cáccon số Nhưng sự chuyển giao giữa phần mềm cũ sang phần mềm mới cần
có sự điều chỉnh những số liệu mất nhiều thời gian
e Phân tích, đánh giá các vấn đề về thực trạng
Thực hiện các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước, trước yêucầu phát triển sự nghiệp nói chung và giáo dục tiểu học nói riêng nhằm đápứng nhu cầu phát triển nguồn nhân lực, việc duy trì chất lượng phổ cập giáodục tiểu học đúng độ tuổi ( PCGDTHĐĐT) mức độ 1 và phấn đấu thực hiệnPCGDTHĐĐT mức độ 2 là yêu cầu cấp thiết vì nâng cao chất lượngPCGDTHĐĐT chính là nâng cao chất lượng giáo dục
Trang 7Xã Eana là một xã có tới gần 20 dân tộc anh em cùng sinh sống, đượcchia ra nhiều thôn buôn Địa bàn trường điều tra, tổng hợp gồm 5 thôn buôn,trong đó có 2 buôn có 100% là người đồng bào các DTTS sinh sống, chiếm
tỉ lệ cao nhất trong 2 buôn làng đó là người đồng bào Êđê Ngày nay, đượcĐảng và Nhà nước quan tâm; địa phương thực hiện tốt chủ trương đường lốicủa Đảng về công tác xã hội hóa giáo dục Hằng năm, nhà trường phối hợpvới các ban ngành của địa phương để vận động trẻ ra lớp đúng độ tuổi: đếntừng thôn buôn để điều tra, vận động và tuyển sinh, tạo mọi điều kiện giúp
đỡ các gia đình khi gặp khó khăn về kinh tế hoặc hoàn cảnh gia đình, ; sựtuyên truyền của các thành viên như già làng, trưởng buôn, thôn trưởng
Tuy nhiên đây là một vùng xây dựng kinh tế mới, người dân ở đâychủyếu là ở khắp mọi miền đất nước về tụ hội với nhiều lý do; với 2 buôn là100% đồng bào Êđê nhưng cái nghèo đói vẫn còn đeo đẳng vào những ngàygiáp hạt Ở các thôn người DT Kinh, còn nhiều gia đình sống rải rác trongcác lô cà phê hoặc ở nhờ đất vì cái nghèo nên việc lo cho con em họ đếntrường bị hạn chế; cũng có những gia đình được chuyển từ bắc vào vớinhững suy nghĩ cố hữu nên cả gia đình vẫn mù chữ trong xã hội ngày nay,thậm chí những đứa con của họ không có giấy khai sinh Với buôn Drai vàbuôn Eana, 2 buôn đồng bào DTTS, tuy ngày nay đã hạn chế nạn di canh di
cư nhưng vẫn còn những tập quán riêng nên chuyển đổi nơi ở để sinh sống.Dân trí nơi đây còn thấp, việc huy động trẻ đến trường để duy trì tốt công tácPCGD gặp nhiều khó khăn, đặc biệt vào mùa vụ
Trẻ em có quyền và nghĩa vụ học tập, quyền vui chơi nhưng thiết nghĩcác em không đến trường để học cái chữ thì các em làm gì ? Và xã hội sẽ rasao khi lớp lớp mầm non tương lai ấy nghèo cái chữ
II.3 Giải pháp, biện pháp:
II.3.1 Mục tiêu của gải pháp, biện pháp
Trang 8Phân tích và đưa ra các minh chứng cụ thể để giải quyết các mâuthuẩn hay các vấn đề còn vướng mắc trong việc thực hiện công tác phổ cập ởđịa phương, đơn vị trường học.
II.3.2 Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp, biện pháp
a Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến nhiệm vụ Phổ cập giáo dục Tiểu học
- Thực hiện tốt công tác triển khai nhiệm vụ năm học của các cấp dểcác thành viên hiểu được nhiệm vụ chính trị quan trọng này
- Xây dựng kế hoạch cụ thể về công tác duy trì sĩ số, tuyển sinh đúng
b Thực hiện tốt công tác điều tra, huy động trẻ ra lớp
Quán triệt và triển khai sâu rộng Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốclần thứ XI, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XX; các Nghị quyết củacấp trên về phát triển giáo dục và xã hội hoá giáo dục; kế hoạch Phổ cậpgiáo dục tiểu học đúng độ tuổi mức độ 2 của xã Eana giai đoạn 2011 - 2015
Tiếp tục tuyên truyền đến các ban ngành đoàn thể địa phương, phụhuynh, học sinh về chủ trương của Nhà nước thông qua việc phổ biến Thông
tư số 36/2009-BGDĐT ngày 04/12/2009 của Bộ GD&ĐT về Quy định kiểmtra, công nhận PCGDTH và PCGDTHĐĐT
Trang 9Tiếp tục triển khai có hiệu quả, sáng tạo cuộc vận động "Học tập và làmtheo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh" gắn với các cuộc vận động của ngànhGD&ĐT và phong trào thi đua "Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tíchcực"
Các đoàn thể phối hợp thực hiện các biện pháp giáo dục đạo đức cho họcsinh trong nhà trường và ngoài xã hội, chú trọng việc phòng chống bạo lực họcđường và ngăn chặn tệ nạn xã hội xâm nhập nhà trường
Chỉ đạo đơn vị thực hiện khá tốt công tác huy động nguồn lực hỗ trợhoạt động giáo dục của nhà trường
Thực hiện tốt việc điều tra, nắm chắc số liệu trẻ trong độ tuổi; phốihợp với các ban, ngành đoàn thể ở địa phương huy động 100% trẻ trong độtuổi ra lớp; quan tâm đến học sinh có hoàn cảnh khó khăn, học sinh yếunhằm thực hiện tốt việc duy trì sĩ số, tỷ lệ chuyên cần, không để học sinh bỏhọc giữa chừng Phát triển vững chắc lớp học 2 buổi/ngày, các lớp học bántrú tạo điều kiện nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện và chất lượngPCGDTHĐĐT mức độ 2; tổ chức bàn giao chất lượng hằng năm theo quyđịnh Tăng cường trách nhiệm trong đội ngũ giáo viên đảm bảo giảng dạy cóchất lượng, tạo niềm tin trong nhân dân và xã hội
Trong những năm qua, công tác quản lí giáo dục và phương phápgiảng dạy không ngừng được đổi mới Trong công tác PCGDTHĐĐT thìmảng điều tra, huy động trẻ ra lớp là một bước quan trọng quyết định sựthành công hay thất bại của công tác này, vì vậy trong quá trình thực hiện tôi
đã vạch ra các bước cụ thể, lên kế hoạch chỉ đạo tổng điều tra
* Phân công nhiệm vụ:
+ Đối với cán bộ quản lí:
Xây dựng kế hoạch, phổ biến nhiệm vụ tới các thành viên cụ thể, chỉđạo công tác điều tra ngay trong hè trước khi bước vào năm học mới; nắm
Trang 10bắt kịp thời số liệu trẻ trong độ tuổi đến trường, trẻ khuyết tật trong thônbuôn từ số liệu của Mầm non bàn giao vào cuối năm học trước.
Phó hiệu trưởng và nhân viên văn thư phụ trách công tác PCGDTH
Để thực hiện tốt công tác này, văn thư theo dõi và nắm, báo cáo số HSchuyển đi chuyển đến, số HS lưu ban hằng năm, lấy cơ sở và căn cứ để ghivào sổ đăng bộ
Trước khi bước vào năm học mới, rà soát kết quả điều tra bổ sung,đối chiếu Liên hệ với các trường THCS, TH, Mầm non trong xã để kiểm tra,đối chiếu số trẻ trong độ tuổi ( 6 tuổi, 11 tuổi), khi cần nhờ đến chính quyềnđịa phương, các đoàn thể để giúp đỡ, huy động trẻ ra lớp Các loại sổ: theodõi phổ cập, đăng bộ luôn được lãnh đạo nhà trường kiểm tra và kí khóa sổhằng năm
+ Các đoàn thể :
Phối kết hợp với các thành viên làm công tác phổ cập đưa ra các giảipháp, biện pháp; tham gia góp ý kiến vào cuộc họp Hội CMHS đầu năm đểtuyên truyền công tác Phổ cập giáo dục tiểu học
+ Đối với giáo viên trực tiếp giảng dạy: Địa bàn trường điều tra có 5thôn buôn, mỗi thôn buôn có vị trí địa lý đặc trưng cũng như có sự thuận lợikhó khăn riêng vì vậy phân công điều tra phù hợp với địa bàn sinh sống củamỗi GV, những GV có kinh nghiệm hoặc có điều kiện, hiểu mốt số tiếng củangười bản địa thì phân công ở các buôn Tùy theo tình hình thực tế của từngthôn buôn, mỗi địa bàn đều có GV phụ trách, mỗi thôn buôn có trưởng nhómlàm công việc báo cáo, tổng hợp Trước khi tổ chức tổng điều tra, nhàtrường đã liên hệ với Trưởng buôn, Trưởng thôn để bàn kế hoạch, liên hệvới hội phụ nữ phối hợp điều tra, nắm số liệu
Trong quá trình điều tra, yêu cầu GV liên hệ với các thành viên cótrách nhiệm nêu trên để nắm tổng số hộ phải điều tra Đặc biệt là phải đi
Trang 11thực tế xuống các hộ gia đình để đối chiếu, có như vậy mới ghi chép chínhxác theo yêu cầu của việc điều tra.
Từ sổ điều tra, GV ghi qua phiếu, từ phiếu lên danh sách độ tuổi, vào
số theo dõi phổ cập, thống kê số liệu báo cáo tổng hợp Hằng năm, trong kìnghỉ hề, tổ chức điều tra bổ sung; trước khi bước vào năm học mới, rà soátkết quả điều tra bổ sung, đối chiếu giữa danh sách và sổ điều tra;chú ý hơnđến trẻ 6 tuổi và các đối tượng nư học sinh lưu ban, khuyết tậ học hòa nhập,
HS có hoàn cảnh khó khăn, để huy động 100% trẻ phải phổ cập ra lớp
+ Đối với Hội cha mẹ học sinh:
Phối kết hợp với Nhà trường nhằm tuyền truyền trong dân thực hiệntốt việc huy động trẻ đến trường đúng độ tuổi và vậ động học sinh bỏ học ralớp, kịp thời động viên học sinh có nguy cơ bỏ học tích cực đến trường, duytrì sĩ số, tìm hiểu nguyên nhân và hoàn cảnh khó khăn của HS có nguy cơ
bỏ học, lưu ban để có sự hõ trợ về tinh thần và vật chất
c Thực hiện công tác tổng hợp, xử lí số liệu:
Hằng năm, PGD&ĐT tổ chức tập huấn cho cán bộ quản lí và cácthành viên làm công tác phổ cập trước khi tiến hành điều tra xử lí số liệu,Phần mềm tổng hợp số liệu, Sau khi GV đi điều tra và nộp sổ điều tra, danhsách độ tuổi trong điều tra về lại cho văn phòng
Số trẻ phải phổ cập trong địa bàn phải luôn bằng tổng số học sinhđang học trong trường cộng với số trẻ đi học nơi khác, cộng trẻ chuyển đến,trừ đi số trẻ nơi khác đến học, trừ trẻ chuyển đi, trẻ chết và trẻ khuyết tậtnặng không ra lớp được Mọi khâu đều phải kiểm tra, sử dụng phép thửnhanh trước khi nhập máy tránh làm lỗi công thức ở phần mềm
d Thực hiện tốt công tác quản lí số liệu và quản lí hồ sơ PCGDTHĐĐT
Để thực hiện tốt công tác quản lý số liệu trẻ phải phổ cập trong địabàn và lập hồ sơ lưu trữ có giá trị lâu dài, tôi suy nghĩ rằng: nhiệm vụ đầu