phân tích và bình luận về các biện pháp xử lý văn bản khiếm khuyết

Pháp luật tuy không có điều khoản nào quy định trực tiếp các biện pháp xử lí Văn bản pháp luật khiếm khuyết, tuy nhiên thông qua quy định tại điều 27 nghị định 40/2010/NĐ-CP ngày 12/04/2

I MỞ ĐẦU

Xã hội ngày càng phát triển, nhu cầu quản lí xã hội bằng pháp luật ngày càng cao thì yêu cầu với các văn bản pháp luật được ban hành phải hoàn thiện là điều tất yếu Có nhiều văn bản pháp luật khi được ban hành và áp dụng trên thực tế gặp không ít khó khăn khách quan và chủ quan dẫn tới những bất hợp pháp và bất hợp

lý đã nảy sinh Do đó đi cùng việc ban hành các văn bản pháp luật điều chỉnh các quan hệ xã hội là một hệ thống các biện pháp xử lý văn bản pháp luật khiếm

khuyết Bài tiểu luận sau đây sẽ đi sâu phân tích và bình luận về các biện pháp xử

lý văn bản khiếm khuyết.

II NỘI DUNG

1 Khái quát chung về văn bản pháp luật khiếm khuyết

Văn bản pháp luật khiếm khuyết được hiểu là văn bản pháp luật “còn thiếu sót, chưa hoàn chỉnh” không đảm bảo về chất lượng mà nhà nước yêu cầu.1

 Những khiếm khuyết của văn bản pháp luật:

Thứ nhất, các Văn bản pháp luật không đáp ứng được yêu cầu về chính trị Đó

là các văn bản pháp luật (chủ yếu là các văn bản quy phạm pháp luật) có nội dung không phù hợp với đường lối, chính sách của đảng Các văn bản pháp luật có nội dung không phù hợp với ý chí và lợi ích chính đáng của nhân dân cũng bị coi là khiếm khuyết về chính trị

Thứ hai, các văn bản pháp luật không đáp ứng yêu cầu về pháp lí bao gồm: văn

bản pháp luật vi phạm thẩm quyền ban hành; văn bản pháp luật có nội dung trái với quy định của pháp luật; văn bản pháp luật có nội dung không phù hợp với các điều ước quốc tế mà Việt Nam kí kết hoặc tham gia; văn bản pháp luật có sự vi phạm các quy định về thể thức và thủ tục ban hành

Thứ ba, văn bản pháp luật không đáp ứng được yêu cầu về khoa học bao

gồm: văn bản pháp luật có nội dung không phù hợp với thực trạng và quy luật vận động của đời sống xã hội và Văn bản pháp luật có sự khiếm khuyết về kĩ thuật pháp lí

2 Các biện pháp xử lý văn bản pháp luật khiếm khuyết Phân tích và bình luận.

Việc xử lí văn bản pháp luật khiếm khuyết là hoạt động của cơ quan nhà nước

và cá nhân có thẩm quyền trong việc ra phán quyết đối với những văn bản pháp luật khiếm khuyết Pháp luật tuy không có điều khoản nào quy định trực tiếp các biện pháp xử lí Văn bản pháp luật khiếm khuyết, tuy nhiên thông qua quy định tại điều 27 nghị định 40/2010/NĐ-CP ngày 12/04/2010 về kiểm tra và xử lý văn bản quy phạm pháp luật và quy định tại điều 9 luật ban hành Văn bản quy phạm pháp luật năm 2008 chúng ta có thể hiểu các biện pháp xử lí văn bản pháp luật khiếm

khuyết bao gồm: biện pháp hủy bỏ, biện pháp bãi bỏ, đình chỉ thi hành, tạm đình chỉ thi hành, sửa đổi, bổ sung.

2.1) Biện pháp hủy bỏ

a) Khái niệm:

Hủy bỏ: là ra quyết định làm mất hiệu lực cả về trước của một văn bản pháp lí

kể từ khi văn bản đó được ban hành2

Hủy bỏ văn bản pháp luật là hình thức xử lí nhằm phủ nhận hoàn toàn hiệu lực pháp lí của Văn bản pháp luật kể từ thời điểm văn bản đó được ban hành

b) Đối tượng áp dụng và trường hợp áp dụng:

Hủy bỏ là biện pháp xử lí được áp dụng với toàn bộ hoặc một phần văn bản pháp luật bao gồm cả văn bản quy phạm pháp luật, văn bản áp dụng pháp luật và văn bản hành chính có dấu hiệu vi phạm pháp luật nghiêm trọng như: “một phần hoặc toàn bộ văn bản đó được ban hành trái thẩm quyền về hình thức, thẩm quyền

về nội dung hoặc không phù hợp với quy định của pháp luật từ thời điểm văn bản được ban hành.”3

c) Hậu quả pháp lí của văn bản pháp luật bị hủy bỏ:

Văn bản pháp luật bị hủy bỏ sẽ hết hiệu lực pháp luật kể từ khi văn bản đó được quy định là có hiệu lực pháp lí Điều đó có nghĩa là nhà nước hoàn toàn không thừa nhận giá trị pháp lí của văn bản bị hủy bỏ ở mọi thời điểm, cho dù trên

2 Từ điển pháp luật- Hành chính Pháp-Việt trang 32

3 Khoản 1 điều 29 nghị định 40/2010/NĐ-CP

thực tế trước khi bị hủy bỏ nó đã từng được coi là có hiệu lực và có thể đã được thi hành

Nếu văn bản bị hủy bỏ là văn bản áp dụng pháp luật thì pháp luật còn quy định trách nhiệm bồi thường , bồi hoàn của chủ thể ban hành văn bản theo quy định tại

bộ luật Dân sự năm 2005 nếu có thiệt hại xảy ra trên thực tế do việc thực hiện Văn bản áp dụng pháp luật trái pháp luật đó Hoặc có thể bị truy cứu trách nhiệm hành chính hay trách nhiệm hình sự theo quy định tại điều 34 nghị định Chính phủ số 40/2010/NĐ-CP ngày 12/04/2010

d) Chủ thể có thẩm quyền hủy bỏ văn bản pháp luật khiếm khuyết:

Theo quy định tại hiến pháp năm 1992 sửa đổi bổ sung năm 2001, các luật về

tổ chức bộ máy nhà nước, luật ban hành Văn bản quy phạm pháp luật năm 2008 và nghị định chính phủ số 40/2010/NĐ-CP ngày 12/04/2010 về kiểm tra xử lí văn bản quy phạm pháp luật thì chủ thể có thẩm quyền hủy bỏ Văn bản pháp luật khiếm khuyết bao gồm:

- Uỷ ban thường vụ quốc hội có quyền hủy bỏ Văn bản pháp luật của Chính Phủ, Thủ tướng Chính phủ, Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao trái pháp lệnh, nghị quyết của UBTV Quốc hội;

- Tòa án nhân dân cấp trên có quyền hủy bỏ văn bản áp dụng pháp luật do tòa

án nhân dân cấp dưới ban hành nếu có dấu hiệu vi phạm pháp luật Tòa án hành chính có quyền hủy bỏ Văn bản áp dụng pháp luật của cơ quan hành chính nhà nước trong một số loại việc do pháp luật quy định

- Cơ quan nhà nước ra quyết định hủy bỏ Văn bản pháp luật khiếm khuyết do chính mình ban hành, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác về chủ thể có thẩm quyền xử lí văn bản đó

d) Bình luận:

Hủy bỏ văn bản pháp luật là một biện pháp xử lí văn bản pháp luật khiếm khuyết đã được pháp luật quy định tại nhiều văn bản pháp luật khác nhau, nhìn chung các quy định này khá hoàn chỉnh Tuy nhiên trong vấn đề quy định về trách nhiệm của chủ thể ban hành Văn bản pháp luật bị hủy bỏ còn có một số điểm chưa hợp lí đó là: việc quy định trách nhiệm bồi thường, bồi hoàn của chủ thể ban hành

văn bản pháp luật bị hủy bỏ chỉ được xác định với Văn bản áp dụng pháp luật Nếu văn bản pháp luật bị hủy bỏ là Văn bản quy phạm pháp luật và văn bản hành chính thì pháp luật không quy định về trách nhiệm bồi thường, bồi hoàn chủa chủ thể ban hành, đây là một điểm bất hợp lí Trên thực tế khi một văn bản quy phạm sai trái được áp dụng vào cuộc sống nó sẽ gây ảnh hưởng xấu trên diện rộng và có thể gây hậu quả nghiêm trọng hơn là một văn bản áp dụng pháp luật chính vì vậy tôi cho rằng cần quy định về trách nhiệm bồi thường thiệt hại đối với cả văn bản quy phạm pháp luật và văn bản hành chính

2.2 Biện pháp bãi bỏ

a) Khái niệm:

Bãi bỏ là “ bỏ đi, không thi hành nữa”4 Bãi bỏ văn bản pháp luật là hình thức

xử lí nhằm chấm dứt hiệu lực pháp lí của một Văn bản pháp luật đang được thi hành trên thực tế kể từ thời điểm văn bản đó bị bãi bỏ

b) Đối tượng áp dụng và trường hợp áp dụng:

Đối tượng áp dụng biện pháp bãi bỏ một phần hoặc toàn bộ nội dung văn bản

là các văn bản quy phạm pháp luật có những dấu hiệu khiếm khuyết (đã nêu trong phần khái quát chung ở trên) Hình thức bãi bỏ một phần hoặc toàn bộ nội dung văn bản áp dụng trong trường hợp một phần hoặc toàn bộ văn bản làm căn cứ ban hành văn bản được kiểm tra đã được thay thế bằng văn bản khác của cơ quan nhà nước có thẩm quyền, dẫn đến nội dung của văn bản không còn phù hợp với pháp luật hiện hành hoặc tình hình kinh tế - xã hội thay đổi5

c) Hậu quả pháp lí của Văn bản pháp luật bị bãi bỏ:

Văn bản pháp luật bị bãi bỏ chỉ mất hiệu lực pháp luật kể từ thời điểm văn bản

xử lí nó có hiệu lực pháp luật Như vậy pháp luật vẫn thừa nhận giá trị pháp lí của văn bản pháp luật bị bãi bỏ trước khi văn bản xử lí văn bản đó có hiệu lực pháp lí

Do vậy Văn bản pháp luật bị bãi bỏ không làm phát sinh trách nhiệm bồi thường, bồi hoàn của chủ thể ban hành Văn bản pháp luật sai trái đó

5 Khoản 2 điều 29 nghị định Chính phủ 40/2010/NĐ-CP.

d) Chủ thể có thẩm quyền bãi bỏ Văn bản pháp luật:

Theo quy định tại hiến pháp năm 1992 sửa đổi bổ sung năm 2001, các luật về tổ chức bộ máy nhà nước, luật ban hành Văn bản quy phạm pháp luật năm 2008 và nghị định chính phủ số 40/2010/NĐ-CP ngày 12/04/2010 về kiểm tra xử lí Văn bản quy phạm pháp luật thì chủ thể có thẩm quyền bãi bỏ Văn bản pháp luật khiếm khuyết bao gồm:

- Quốc hội có quyền bãi bỏ Văn bản pháp luật của Chủ tịch nước, Ủy ban thường

vụ Quốc hội, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao trái với hiến pháp, luật, nghị quyết của Quốc hội

- Ủy ban thường vụ Quốc hội có thẩm quyền bãi bỏ nghị quyết sai trái của HĐND cấp tỉnh

- Thủ tướng Chính phủ có thẩm quyền bãi bỏ hoặc đình chỉ việc thi hành quyết định, chỉ thị, thông tư của Bộ trưởng, thủ trưởng cơ quan ngang bộ, chỉ thị của UBND và chủ tịch UBND trái với Hiến pháp , luật và các Văn bản quy phạm pháp luật của cơ quan nhà nước cấp trên

- HĐND cấp tỉnh có thẩm quyền bãi bỏ quyết định, chỉ thị của UBND cùng cấp và nghị quyết của HĐND cấp huyện Chủ tịch UBND cấp tỉnh có quyền bãi bỏ những Văn bản pháp luật sai trái của các cơ quan trực thuộc UBND tỉnh và quyết định, chỉ thị của UBND cấp huyện Đề nghị HĐND cùng cấp xem xét bãi bỏ nghị quyết của HĐND cấp huyện

- HĐND cấp huyện có quyền bãi bỏ quyết định, chỉ thị của UBND cùng cấp và nghị quyết của HĐND cấp xã Chủ tịch UBND huyện có quyền bãi bỏ những văn bản sai trái của các cơ quan trực thuộc UBND huyện và quyết định, chỉ thị của UBND cấp xã Đề nghị HĐND cùng cấp xem xét bãi bỏ nghị quyết của HĐND cấp xã

- Cơ quan nhà nước ra quyết định bãi bỏ Văn bản pháp luật khiếm khuyết do chính mình ban hành, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác về chủ thể có thẩm quyền xử lí văn bản đó

e) Bình luận:

Các quy định của pháp luật về bãi bỏ văn bản pháp luật khiếm khuyết được quy định trong nhiều văn bản pháp luật tuy nhiên chưa có văn bản pháp luật nào quy định một cách đầy đủ và rõ ràng và phân biêt giữa biện pháp hủy bỏ và bãi bỏ Văn bản pháp luật Chính vì tình trạng pháp luật quy định chung chung dẫn tới các

cơ quan nhà nước khi xử lí Văn bản pháp luật tùy nghi lựa chọn một trong hai biện pháp này thậm chí còn sử dụng chưa nhất quán.Mặc dù tại điều 29 nghị dịnh Chính phủ số 40/2010/NĐ-CP đã có sự tách riêng giữa biện pháp bãi bỏ và hủy bỏ Văn bản pháp luật nhưng mới chỉ nêu được sự khác nhau về trường hợp áp dụng mà thôi Chính vì vậy tôi mong rằng sẽ sớm có những quy định cụ thể và chi tiết hơn

về biện pháp bãi bỏ Văn bản pháp luật để phân biệt với biện pháp hủy bỏ Văn bản pháp luật

2.3) Biện pháp thay thế:

a) Khái niệm:

Thay thế là dùng một cái mới thay cho một cái cũ Thay thế văn bản pháp luật là dùng một văn bản pháp luật mới thay thế cho một văn bản pháp luật cũ không còn phù hợp

b) Trường hợp áp dụng và đối tượng áp dụng:

Biện pháp thay thế được áp dụng với văn bản pháp luật có dấu hiệu khiếm khuyết (không có vi phạm pháp luật) Thay thế được áp dụng trong trường hợp nội dung của văn bản pháp luật không còn phù hợp với thực tiễn, không phù hợp với đường lối của Đảng

c) Hậu quả pháp lí của văn bản pháp luật bị thay thế:

Văn bản pháp luật bị thay thế hết hiệu lực pháp luật kể từ thời điểm văn bản mới được ban hành hết hiệu lực

d) Chủ thể có thẩm quyền thay thế Văn bản pháp luật:

Thẩm quyền thay thế Văn bản pháp luật chỉ thuộc về cơ quan đã ban hành văn bản đó

e) Bình luận:

Thay thế là biện pháp xử lí văn bản pháp luật được sử dụng khá phổ biến

hiện nay tuy nhiên pháp luật chưa có một quy định riêng nào về biện pháp này, mà

chỉ được quy định cùng các biện pháp khác tại điều 9 luật ban hành Văn bản quy phạm pháp luật 2008

2.4) Biện pháp đình chỉ thi hành:

a) Khái niệm:

Đình chỉ thi hành là dừng lại không thi hành nữa

Đình chỉ thi hành Văn bản pháp luật là việc cơ quan nhà nước có thẩm quyền ra quyết định dừng thực hiện, làm mất hiệu lực của Văn bản pháp luật một cách tạm thời

b) Trường hợp áp dụng và đối tượng áp dụng:

Đình chỉ việc thi hành (một phần hoặc toàn bộ văn bản) áp dụng đối với văn bản có dấu hiệu trái pháp luật Hình thức đình chỉ việc thi hành một phần hoặc toàn

bộ nội dung văn bản áp dụng trong trường hợp nội dung trái pháp luật đó nếu chưa được sửa đổi, bổ sung, hủy bỏ, bãi bỏ kịp thời và nếu tiếp tục thực hiện thì có thể gây hậu quả nghiêm trọng, làm ảnh hưởng đến lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân

Quyết định đình chỉ việc thi hành văn bản quy phạm pháp luật phải được đăng Công báo, đưa tin trên các phương tiện thông tin đại chúng

c) Hậu quả pháp lí của biện pháp đình chỉ thi hành:

Khác với các hình thức xử lý khác, đình chỉ việc thi hành một phần hoặc toàn bộ văn bản không làm chấm dứt hiệu lực pháp lý của văn bản/quy định bị đình chỉ, mà chỉ làm ngưng hiệu lực pháp lý của nó cho đến khi có quyết định xử

lý của cơ quan, người có thẩm quyền Đây như là một “biện pháp khẩn cấp tạm thời” để làm nhưng hiệu lực pháp lý của các quy định trái pháp luật Sau khi đình chỉ việc thi hành văn bản, tuỳ theo tính chất, mức độ sai trái của văn bản, cơ quan, người có thẩm quyền áp dụng một trong các biện pháp xử lý đối với văn bản trái pháp luật

d) Chủ thể có thẩm quyền đình chỉ thi hành Văn bản pháp luật:

Theo quy định tại Luật Tổ chức HĐND và UBND năm 2003, Nghị định số 40/2010/NĐ-CP thì thẩm quyền đình chỉ Văn bản quy phạm pháp luật của HĐND, UBND được quy định tương đối rộng, cụ thể:

- Thủ tướng Chính phủ có thẩm quyền đình chỉ Văn bản quy phạm pháp luật của HĐND, UBND cấp tỉnh;

- Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ có thẩm quyền đình chỉ Văn bản quy phạm pháp luật của UBND cấp tỉnh liên quan đến lĩnh vực quản lý nhà nước của

Bộ, cơ quan ngang Bộ; Bộ trưởng Bộ Tư pháp có thẩm quyền đình chỉ Văn bản quy phạm pháp luật của UBND cấp tỉnh liên quan đến lĩnh vực quản lý của Bộ Tư pháp hoặc liên quan đến nhiều ngành, nhiều lĩnh vực;

- Chủ tịch UBND có thẩm quyền đình chỉ Văn bản quy phạm pháp luật của HĐND, UBND cấp dưới trực tiếp

2.5) Biện pháp tạm đình chỉ thi hành:

a) Đối tượng áp dụng và trường hợp áp dụng:

Tạm đình chỉ thi hành là biện pháp xử lí được áp dụng đối với các văn bản áp dụng pháp luật trong một số trường hợp nhất định Các trường hợp áp dụng biện pháp tạm đình chỉ bao gồm:

- Trường hợp thứ nhất: chủ thể không có thẩm quyền xử lí Văn bản áp dụng pháp luật nhưng có cơ sở cho rằng Văn bản pháp luật đó có dấu hiệu vi phạm pháp luật nên quyết định tạm dừng thi hành để chờ cấp có thẩm quyền xử lí

- Trường hợp thứ hai: khi có cơ sở cho rằng việc thi hành văn bản pháp luật có thể gây cản trở hoạt động công quyền thì chủ thể có thẩm quyền quyết định việc tạm dừng thi hành văn bản trong thời gian nhất định để hoạt động công quyền được diễn ra thuận lợi

b) Hậu quả pháp lí:

Văn bản pháp luật bị tạm đình chỉ làm ngưng hiệu lực pháp lý của nó cho đến khi có quyết định xử lý của cơ quan, người có thẩm quyền

Văn bản pháp luật bị tạm đình chỉ theo trường hợp thứ nhất hết hiệu lực khi cấp

có thẩm quyền ra quyết định hủy bỏ, bãi bỏ; tiếp thục có hiệu lực khi cấp trên có thẩm quyền tuyên bố không bãi bỏ, hủy bỏ văn bản đó Văn bản pháp luật bị tạm đình chỉ theo trường hợp hai sẽ tiếp tục có hiệu lực khi người ra quyết định tạm đình chỉ ra văn bản bãi bỏ việc tạm đình chỉ

c) Bình luận:

Nhận thấy biện pháp “tạm đình chỉ thi hành” chỉ là một phần của biện “pháp đình chỉ thi hành” vì vậy, không cần thiết phải tách rời hai biện pháp này, nên hợp nhất hai biện pháp để việc áp dụng vào xử lí văn bản pháp luật thuận tiện hơn

2.6 Biện pháp sửa đổi, bổ sung:

a) Khái niệm:

Sửa đổi văn bản pháp luật là việc ra văn bản để làm thay đổi một phần nội

dung văn bản pháp luật hiện hành trong khi vẫn giữ nghuyên những nội dung

khác Bổ sung văn bản pháp luật là việc ra văn bản để thêm vào nội dung Văn bản

pháp luật những quy định mới trong khi vẫn giữ nguyên nội dung vốn có của Văn bản pháp luật đó

b) Đối tượng và trường hợp áp dụng:

Biện pháp sửa đổi được áp dụng với Văn bản áp dụng pháp luật trong trường

hợp tại thời điểm ban hành thì văn bản đó đúng thẩm quyền về hình thức, thẩm quyền về nội dung, có nội dung phù hợp với các văn bản có hiệu lực pháp lý cao hơn, với tình hình kinh tế - xã hội địa phương Tuy nhiên, sau một thời gian thực hiện thì có một số nội dung của văn bản không còn phù hợp với văn bản của cơ quan nhà nước cấp trên mới được ban hành hoặc không còn phù hợp với tình hình kinh tế - xã hội và cần phải có quy định khác thay các nội dung không còn phù hợp đó

Biện pháp bổ sung được áp dụng trong trường hợp văn bản quy phạm pháp luật

phù hợp với Văn bản quy phạm pháp luật có hiệu lực pháp lý cao hơn, phù hợp với tình hình thực tiễn địa phương, tuy nhiên, nội dung của văn bản chưa đầy đủ,

rõ ràng, chưa toàn diện nên cần thiết phải có quy định thêm để cho việc quy định trong Văn bản quy phạm pháp luật được rõ ràng, toàn diện hơn, hiệu quả thi hành cao hơn

c) Hậu quả pháp lí:

Sau khi sửa đổi thì văn bản bị sửa đổi vẫn tiếp tục có hiệu lực, chỉ có những điều, khoản bị sửa đổi là hết hiệu lực và được thay bằng các quy định mới của văn bản sửa đổi Văn bản sửa đổi phải xác định rõ điều, khoản, nội dung trong văn bản bị sửa đổi Thời điểm có hiệu lực thi hành của văn bản sửa đổi phải đảm bảo

theo đúng quy định của pháp luật Một văn bản có thể sửa đổi nhiều Văn bản pháp luật khác nhau

Khác với hình thức “sửa đổi” là thay một số quy định cũ bằng quy định mới do không còn phù hợp, thì hình thức “bổ sung” không làm mất đi bất cứ quy định nào của văn bản bị bổ sung, mà thêm vào một số quy định cho toàn diện hơn Chính vì vậy bổ sung không làm mất hiệu lực của Văn bản pháp luật được bổ sung, nhưng nó làm phát sinh hiệu lực của phần bổ sung

d) Chủ thể có thẩm quyền:

Cơ quan có thẩm quyền sửa đổi, bổ sung là cơ quan đã ban hành Văn bản quy phạm pháp luật đó

e) Bình luận:

Biện pháp sửa đổi, bổ sung Văn bản pháp luật là một hình thức được áp dụng phổ biến, đây là cách thức được sử dụng chủ yếu cho các văn bản pháp luật

có chứa các quy phạm pháp luật ở dạng điều khoản và có phạm vi tác động rộng Tuy nhiên trong quy định của pháp luật, khái niệm “sửa đổi” và “bổ sung” thường hay đi liền với nhau, tuy nhiên cần phân biệt khi nào thì dùng khái niệm nào, khi nào có thể dùng cả 2 khái niệm (trường hợp chỉ “sửa đổi”, “bổ sung” hoặc vừa

“sửa đổi”, vừa “bổ sung”) Hiện nay pháp luật đã quy định tại luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2008 cho phép sử dụng một văn bản để sửa đổi, bổ sung nhiều văn bản pháp luật khác nhau Đây là một điểm mới đáng mừng, giúp cho việc sửa đổi, bổ sung văn bản pháp luật đỡ mất thời gian hơn, giảm kinh phí và những thủ tục không cần thiết

III KẾT LUẬN

Xã hội càng phát triển, do nhu cầu của xã hội nên các cơ quan có thẩm quyền phải ban hành ngày càng nhiều những văn bản để điều chỉnh các quan hệ xã hội nên việc các văn bản có khiếm khuyết là không thể tránh khỏi Các biện pháp xử lí VBPL khiếm khuyết có ý nghĩa to lớn trong việc xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật Mong rằng, các biện pháp xử lý văn bản pháp luật khiếm khuyết sẽ ngày càng được quy định cụ thể và chi tiết hơn để thuận tiện áp dụng trên thực tế