Việt Nam gia nhập Hội nghị LaHay về tư pháp quốc tế

Nhận thức được vai trò, ý nghĩa quan trọng của điều ước quốc tế về tươngtrợ tư pháp, từ đầu những năm 80 cho đến nay, Nhà nước đã đàm phán, ký kết, gianhập các Hiệp định tương trợ tư phá

MỤC LỤC

LỜI MỞ ĐẦU ……… 1

I – TỔNG QUAN VỀ HỘI NGHỊ LAHAY VỀ TƯ PHÁP QUỐC TẾ ………….2

1 Địa vị tổ chức quốc tế của Hội nghị La Hay về Tư pháp quốc tế 2

2 Chức năng………3

3 Phương thức hoạt động……… 4

4 Cơ cấu tổ chức Hội nghị LaHay………6

4.1 Các Phiên họp toàn thể 6

4.2 Các cơ quan điều hành 6

5 Thủ tục thành viên của Hội nghị Layhay……… 8

5.1 Thủ tục pháp lý để trở thành viên của hội nghị Lahay…… 8

5.2 Nghĩa vụ tài chính của các quốc gia thành viên ………8

II- ĐÁNH GIÁ KHẢ NĂNG VIỆT NAM GIA NHẬP HỘI NGHỊ LAHAY……9

1.Điều kiện thuận lợi và những bước chuẩn bị gia nhập……… 9

2 Lợi ích và thách thức của Việt Nam khi trở thành thành viên của Hội nghị Lahay……….13

2.1 Lợi ích ……… 13

2.2 Thách thức……… 17

III – NHỮNG KIẾN NGHỊ ĐỂ VIỆT NAM GIA NHẬP HỘI NGHỊ LAHAY THÀNH CÔNG VÀ MANG LẠI HIỆU QUẢ TỐT……….18

KẾT LUẬN………20

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO……… 21

1

LỜI MỞ ĐẦU

Ngày nay không một quốc gia nào có thể tồn tại độc lập và phát triển mộtcách biệt lập mà không có quan hệ với các quốc gia khác Nói cách khác, quan hệhợp tác quốc tế không chỉ là nhu cầu nội tịa thiết thực của bản thân mỗi quốc gianhằm thúc đẩy mạnh mẽ sự phát triển kinh tế-xã hội ở mỗi nước, mà còn là tráchnhiệm-nghĩa vụ của các quốc gia xét dưới góc độ pháp luật quốc tế Tương trợ tưpháp quốc tế là một biểu hiện của nguyên tắc về nghĩa vụ hợp tác giữa các quốcgia -một các nguyên tắc cơ bản của Luật quốc tế hiện đại Các hiệp định tương trợ

tư pháp mà CHXHCN Việt Nam ký kết, gia nhập là văn bản pháp lý quốc tế thểhiện quy luật phát triển trên

Nhận thức được vai trò, ý nghĩa quan trọng của điều ước quốc tế về tươngtrợ tư pháp, từ đầu những năm 80 cho đến nay, Nhà nước đã đàm phán, ký kết, gianhập các Hiệp định tương trợ tư pháp trong lĩnh vực dân sự, hình sự, dẫn độ vàochuyển giao người đang chấp hành hình phạt tù với nhiều quốc gia khác trên thếgiới.1

Trong quá trình đó, việc Việt Nam cũng xác định được vai trò quan trọngcủa Hội nghị Lahay về tư pháp quốc tế và nhấn mạnh sự cần thiết việc gia nhậpHội nghị này cũng như trở thành thành viên các Công ước Hội nghị Lahay

Bài tìm hiểu về “Việt Nam gia nhập Hội nghị Lahay về tư pháp quốc tế” nhằm giớithiệu cơ bản về hội nghị Lahay, đánh giá khả năng gia nhập hội nghị lahay cũngnhư quá trình chuẩn bị; lợi ích và thách thức của việc tham gia Hội nghị này; đồngthời, đề xuất những kiến nghị để Việt Nam gia nhập Hội nghị LaHay thành công vàđạt hiệu quả tốt

Bài tìm hiểu đã cố gắng hoàn thiện một cách tốt nhất nhưng chắc chắn còn có sựthiếu sót, rất mong quý thầy cô, các bạn đóng góp, bổ sung, trao đổi nhằm hoànthiện hơn

1 Đặng Hoàng Oanh, Thực trạng và nhu cầu ký kết, gia nhập các điều ước quốc tế về tương trợ tư pháp của Việt Nam, Báo điện tử Bộ Tư pháp ngày 04 tháng 09 năm 2010

http://moj.gov.vn/ct/tintuc/lists/nghin%20cu%20trao%20i/view_detail.aspx?ItemID=2787

I – TỔNG QUAN VỀ HỘI NGHỊ LAHAY VỀ TƯ PHÁP QUỐC TẾ

1 Địa vị tổ chức quốc tế của Hội nghị La Hay về Tư pháp quốc tế

Hội nghị Lahay về tư pháp quốc tế được thành lập từ năm 1893 và trở thànhmột tổ chức quốc tế liên chính phủ độc lập kể từ năm 1955 trên cơ sở Hiến chươngcủa Hội nghị Lahay về tư pháp quốc tế2

Hiện nay, Hội nghị La-hay có 72 thành viên3, trong đó có 71 thành viên làquốc gia và 1 thành viên là tổ chức (EU) Một điều đáng lưu ý là nhiều nước lánggiềng, các nước ASEAN và có quan hệ truyền thống về tương trợ tư pháp tronglĩnh vực dân sự với Việt Nam đã trở thành thành viên của Hội nghị hoặc đang có

xu hướng gia nhập Hội nghị (Trung Quốc, Malaysia, Philippin, Nga, Belarut,Hungary, Bungari, Ba Lan…) và các nước mà Việt Nam đang chuẩn bị ký Hiệpđịnh tương trợ tư pháp về dân sự (Hàn Quốc, Ấn Độ, Anh) Hội nghị La Hay về tưpháp quốc tế là một tổ chức liên chính phủ toàn cầu Với tư cách là một diễn đàncủa nhiều truyền thống pháp lý, Hội nghị xây dựng nhiều công cụ pháp lý đaphương nhằm đáp ứng nhu cầu của toàn thế giới

Ngoài 72 thành viên chính thức của Hội nghị, 60 quốc gia khác tuy chưa trởthành thành viên của Hội nghị song đã tham gia và là thành viên của ít nhất là mộttrong số 38 Công ước La-hay, và số lượng các quốc gia tham gia các Công ướcLa-hay khác nhau ngày càng tăng lên Việt Nam cũng nằm trong số các nước chưa

là thành viên Hội nghị La Hay nhưng đã tham gia Công ước La Hay (cụ thể làCông ước La-hay 1993 về bảo vệ trẻ em và hợp tác nuôi con nuôi quốc tế) Kếtquả là công việc của Hội nghị có liên quan đến hơn 130 nước trên thế giới

2 Chức năng

 Hội nghị làm cầu nối các hệ thống pháp luật

2 Hiến chương của Hội nghị Lahay về tư pháp quốc tế được 16 quốc gia tham gia đầu tiên soạn thảo và ký gia nhập Hiến chương của Hội nghị có hiệu lực kể từ ngày 15 tháng 7 năm 1955 cho tới nay.

3 Ông Christophe Bernasconi, Phó Tổng thư ký Hội nghị Lahay về tư pháp quốc tế, “Giới thiệu Tổng quan về hội nghị Lahay và thực tiễn hỗ trợ của Ban thư ký đối với các nước gia nhập Hội nghị Lahay” tại Tọa đàm “Hội nghị La Hay về

tư pháp quốc tế do Bộ Tư Pháp phối hợp với Dự án Hỗ trợ thi hành pháp luật về hội nhập kinh tế tổ chức ngày 24/10/2011

http://www.sotuphap.hochiminhcity.gov.vn/tintuc/lists/posts/post.aspx?Source=/tintuc&Category=Tin+t%E1%BB

%A9c&ItemID=1901&Mode=1

3

Là một diễn đàn để các quốc gia thành viên xây dựng và thực hiện nhữngquy tắc chung của tư pháp quốc tế nhằm điều phối mối quan hệ giữa các hệ thốngpháp luật khác nhau trong bối cảnh quốc tế.

Các mối quan hệ, giao lưu về dân sự, gia đình, lao động, thương mại giữacác quốc gia đang là hiện tượng phổ biến trong thế giới ngày nay Những mối quan

hệ này có thể bị ảnh hưởng bởi sự khác biệt giữa các hệ thống pháp luật của cácnước Nhằm giải quyết những khác biệt đó, các quốc gia đã thông qua các quy tắcđặc biệt với tên gọi là các quy tắc "tư pháp quốc tế"

Sứ mệnh luật định của Hội nghị là hành động vì sự "nhất thể hoá tiến bộ"của các quy tắc đó Điều này bao gồm việc tìm ra phương pháp tiếp cận được quốc

tế thống nhất đối với những vấn đề như thẩm quyền xét xử của toà án, luật ápdụng, công nhận và cho thi hành các bản án trong nhiều lĩnh vực khác nhau, từpháp luật thương mại và pháp luật về ngân hàng cho đến thủ tục tố tụng dân sựquốc tế, từ bảo vệ trẻ em cho đến những vấn đề hôn nhân và địa vị cá nhân

Trong nhiều năm qua, khi thực hiện sứ mệnh của mình, Hội nghị đã ngàycàng trở thành một trung tâm về hợp tác tư pháp và hành pháp trong lĩnh vực phápluật tư, đặc biệt trong các lĩnh vực bảo vệ gia đình và trẻ em, thủ tục tố tụng dân sự

và pháp luật thương mại Nhằm tăng cường tính rõ ràng và an toàn của pháp luật

Mục đích tối thượng của Tổ chức này là hành động vì một thế giới trong đóbất chấp sự khác biệt giữa các hệ thống pháp luật, cá nhân cũng như các công tyđều có thể được hưởng mức độ an toàn pháp lý cao

 Thúc đẩy hợp tác tư pháp và hành pháp trong lĩnh vực bảo vệ gia đình

và trẻ em, thủ tục tố tụng dân sự và pháp luật thương mại

 Cung cấp dịch vụ pháp lý đạt tiêu chuẩn cao và trợ giúp kỹ thuật vì lợiích của các quốc gia thành viên và các quốc gia thành viên các Công ước La Hay, quan chức chính phủ, ngành tư pháp và những người hành nghề luật tự do của những nước đó

 Cung cấp thông tin chất lượng cao và dễ tiếp cận cho các quốc gia thành viên và các quốc gia thành viên của các Công ước La Hay, quan chức chính phủ, ngành tư pháp, những người hành nghề luật luật và công chúng nói chung.

 Hành động vì một thế giới trong đó các cá nhân, gia đình cũng như các công ty và cơ quan, tổ chức khác mà cuộc sống và hoạt động của mình liên

quan đến nhiều hệ thống pháp luật khác nhau được hưởng mức độ an toàn pháp lý cao.

 Thúc đẩy việc giải quyết tranh chấp một cách có trật tự và hiệu quả, quản trị tốt và pháp quyền, trong khi vẫn tôn trọng sự đa dạng của các truyền thốngpháp lý

3 Phương thức hoạt động.

Phương thức chính được sử dụng để đạt được mục đích của Hội nghị gồmtiến hành đàm phán và soạn thảo các điều ước quốc tế đa phương hoặc Công ướctrong các lĩnh vực khác nhau của tư pháp quốc tế Sau khi Ban Thư ký tiến hànhxong việc nghiên cứu sơ bộ, các Uỷ ban đặc biệt gồm những chuyên gia chính phủ

sẽ chuẩn bị bản sơ thảo Công ước Sau đó, Dự thảo được thảo luận và thông qua tạimột Phiên họp toàn thể của Hội nghị LaHay và đây là một hội nghị ngoại giao

Ban Thư ký của Hội nghị La Hay duy trì mối liên hệ chặt chẽ với chính phủcủa các quốc gia thành viên thông qua các cơ quan quốc gia được do từng chínhphủ chỉ định Nhằm mục đích theo dõi hiệu lực của các điều ước quốc tế liên quanđến hợp tác tư pháp và hành pháp quốc tế, Cơ quan thường trực thường xuyên liên

hệ trực tiếp với các Cơ quan trung ương do các quốc gia thành viên chỉ định theoquy định của các điều ước quốc tế đó Nhằm thúc đẩy hợp tác quốc tế và bảo đảm

sự phối hợp trong công việc do các cơ quan khác nhau thực hiện, Hội nghị La Hayduy trì liên lạc thường xuyên với một số tổ chức quốc tế, kể cả Liên hợp quốc - đặcbiệt là UNCITRAL, UNICEF, Uỷ ban về Quyền trẻ em (CRC) và Cao uỷ Liên hợpquốc về người tỵ nạn (UNHCR) - Hội đồng châu Âu, Liên minh châu Âu, Tổ chứccác quốc gia châu Mỹ, Ban Thư ký của Khối Thịnh vượng chung, Tổ chức Tư vấnpháp lý Á-Phi (AALCO), Viện Nhất thể hoá tư pháp quốc tế (Unidroit) và các tổchức khác Một số tổ chức phi chính phủ như Tổ chức dịch vụ xã hội quốc tế, Hiệphội quốc tế về luật gia đình, Phòng Thương mại quốc tế, Hiệp hội đoàn luật sưquốc tế, Liên hiệp luật sư bào chữa quốc tế (Union internationale des Avocats),Liên hiệp công chứng viên La tinh và Liên hiệp chấp hành viên và quan chức tưpháp quốc tế, có mối liên hệ chặt chẽ với Cơ quan thường trực và thường xuyên cửquan sát viên tham dự các cuộc họp của Hội nghị LaHay Nhằm xây dựng cácCông ước mới và theo dõi hiệu lực thực tế của các Công ước hiện hành, Cơ quanthường trực thường tham khảo ý kiến của các tổ chức quốc tế khác có kiến thứcchuyên môn về vấn đề liên quan4

4 Đặng Hoàng Oanh, “Tổng quan về Hội nghị LaHay về tư Pháp quốc tế”, báo điện tử Bộ Tư pháp ngày 05/04/2008

5

4 Cơ cấu tổ chức Hội nghị LaHay

4.1.

Các Phiên họp toàn thể

Theo nguyên tắc, các Phiên họp toàn thể được tổ chức 4 năm một lần dướihình thức các cuộc họp ngoại giao Trong trường hợp cần thiết, như đã xảy ra vàonăm 1966 và 1985, có thể triệu tập phiên họp bất thường Các Phiên họp toàn thểthảo luận và thông qua dự thảo các Công ước (và đôi khi các khuyến nghị) do các

Uỷ ban đặc biệt chuẩn bị và ra quyết định về những nội dung cần đưa vào chươngtrình làm việc của Hội nghị Sau khi được thông qua, tất cả các nội dung được đưavào một Văn kiện cuối cùng và được các đoàn ký Theo quy tắc và thủ tục làm việccủa các Phiên họp toàn thể thì mỗi quốc gia thành viên có một phiếu Quyết địnhđược đưa ra theo đa số phiếu của các đoàn có mặt của các quốc gia thành viên Cácquốc gia không phải là thành viên nhưng được mời dự họp ngang hàng với cácquốc gia thành viên thì cũng được quyền bỏ phiếu Theo truyền thống được giữ từPhiên họp đầu tiên, Chủ toạ được bầu từ Phiên họp đó đã luôn luôn là Chủ tịch Uỷban thường trực chính phủ Hà Lan nói dưới đây, Trưởng Đoàn Hà Lan

4.2.

Các cơ quan điều hành

Theo Quy chế, hoạt động của Hội nghị được bảo đảm bởi Uỷ ban Tư phápquốc tế thường trực của Chính phủ Hà Lan Về mặt chính thức thì đây là Uỷ ban ấnđịnh ngày và chương trình nghị sự cho các Phiên họp toàn thể Tuy nhiên, trênthực tế, sau những thay đổi lớn về hiến pháp, các quốc gia thành viên đã có nhiềuảnh hưởng trực tiếp hơn đối với quá trình ra quyết định trong lĩnh vực này, cũngnhư về những vấn đề khác liên quan đến chính sách chung của Hội nghị Như vậy,các Uỷ ban đặc biệt của các chuyên gia chính phủ họp trong thời gian giữa các kỳhọp đưa ra khuyến nghị cho các Phiên họp toàn thể, nơi quyết định về chương trìnhnghị sự

Các hoạt động của Hội nghị do một Ban Thư ký tổ chức – Cơ quan thườngtrực – có trụ sở tại La Hay và quan chức của Cơ quan này phải là những người cóquốc tịch khác nhau Giúp việc cho Tổng Thư ký là bốn luật sư: một là Phó TổngThư ký và 3 còn lại là Thư ký thứ nhất Nhiệm vụ chính của Cơ quan thường trực

là chuẩn bị và tổ chức các Phiên họp toàn thể và các Uỷ ban đặc biệt Các thànhviên của Cơ quan thường trực tiến hành nghiên cứu cơ bản về các vấn đề được đưa

ra Hội nghị xem xét, quyết định Các thành viên đó còn duy trì và tăng cường liên

http://moj.gov.vn/ct/tintuc/Lists/ThongTinKhac/View_Detail.aspx?ItemID=3254

hệ với các cơ quan quốc gia, các chuyên gia và đại biểu của các quốc gia thànhviên và các Cơ quan trung ương do các quốc gia thành viên chỉ định theo các Côngước La Hay về hợp tác tư pháp và hành chính, cũng như với các tổ chức quốc tế vàngày càng tăng cường đáp ứng các yêu cầu về cung cấp thông tin từ những người

sử dụng các Công ước (luật sư, công chứng viên, công chức, các công ty và nhàbáo)

=> Nhận thấy được sức mạnh và giá trị của Hội nghị Lahay về tư pháp quốc

tế rất cao về nhiều mặt

Mạng lưới toàn cầu: Sức mạnh của Hội nghị La Hay bắt nguồn từ các mối

liên hệ của nó với các quốc gia thành viên và các quốc gia thành viên của các Côngước La Hay – đại diện cho tất cả các châu lục – các chuyên gia, đại biểu, các cơquan trung ương và các cơ quan quốc gia khác, giới nghề nghiệp và học giả, các cánhân của các quốc gia đó và từ việc hợp tác với các tổ chức liên chính phủ và phichính phủ khác

Sự đa dạng của các hệ thống pháp luật: Sự đa dạng của các truyền thống

pháp luật của Hội nghị La Hay làm cho nó trở thành một diễn đàn độc nhất vô nhị

để đưa ra các giải pháp được chấp nhận một cách phổ quát

Kinh nghiệm: Hội nghị nổi tiếng vì chất lượng và tính khoa học cao trong

công việc của mình trong việc đưa ra các giải pháp sáng tạo và vì sự đóng góp tolớn của nó cho tư pháp quốc tế

Uy tín: Hội nghị La Hay là một trung tâm trong đó các chuyên gia thế giới

và các đại biểu cam kết làm việc cùng nhau trên tinh thần tin tưởng, hỗ trợ và tôntrọng lẫn nhau

Trụ sở: Sức mạnh của Hội nghị đạt còn xuất phát từ việc trụ sở của nó được

đặt tại La Hay - trung tâm tư pháp quốc tế và sự hỗ trợ quan trọng và bền vững củaChính phủ Hà Lan5

5 Thủ tục thành viên của Hội nghị Layhay

5.1 Thủ tục pháp lý để trở thành viên của hội nghị Lahay.

5 Đặng Hoàng Oanh, “Tổng quan về Hội nghị LaHay về tư Pháp quốc tế”, báo điện tử Bộ Tư pháp ngày 05/04/2008 http://moj.gov.vn/ct/tintuc/Lists/ThongTinKhac/View_Detail.aspx?ItemID=3254

7

Thành viên sáng lập của Hội nghị La-hay là các nước đã tham gia vào mộthoặc nhiều phiên họp của Hội nghị và chấp nhận Hiến chương của tổ chức này.

Theo Điều 2 (2) và 2 (3) Hiến chương Hội nghị La-hay, bất kỳ quốc gia nào(ngoài các quốc gia sáng lập Hội nghị), trên quan điểm tư pháp, nếu thấy Hội nghị

có tầm quan trọng đối với quốc gia đó thì có thể tham gia Hội nghị Việc chấpnhận trở thành thành viên mới sẽ do các Chính phủ của các quốc gia thành viênHội nghị quyết định bằng bỏ phiếu theo đa số trong vòng sáu tháng kể từ ngàynhận được đề xuất của một hoặc nhiều quốc gia thành viên về đề nghị gia nhậpHội nghị

Theo Điều 15 Hiến chương Hội nghị La-hay, tuyên bố chấp nhận Hiếnchương của quốc gia ứng cử viên được gửi tới Chính phủ Hà Lan, sau đó Chínhphủ Hà Lan sẽ thông báo tới Chính phủ của tất cả các quốc gia thành viên kháccủa Hội nghị Theo truyền thống quốc tế, tuyên bố chấp nhận thường do ngườiđứng đầu Nhà nước hoặc do Bộ Ngoại giao của quốc gia ứng cử viên ký

Căn cứ vào Điều 7 Hiến chương, mỗi quốc gia thành viên sẽ chỉ định

một Cơ quan quốc gia Cơ quan quốc gia này chịu trách nhiệm làm đầu mối liên

hệ giữa quốc gia đó với Ban Thường trực Hội nghị (hay còn có tên gọi khác làBan Thư ký Hội nghị) Thông thường, các quốc gia thành viên của Hội nghịthường chọn Bộ Tư pháp hoặc Bộ Ngoại giao là Cơ quan quốc gia làm đầu mốiliên hệ với Hội nghị Ngoài ra, có một số quốc gia thành viên khác lại thành lậpmột ủy ban ad-hoc chịu trách nhiệm liên hệ với Ban Thư ký Hội nghị

5.2 Nghĩa vụ tài chính của các Quốc gia thành viên

Ngân sách hàng năm của Hội nghị La-hay khoảng 3,6 triệu Euro Mỗi quốcgia thành viên có nghĩa vụ đóng góp niêm liễn cho Hội nghị và phương pháp tínhniêm liễn dựa vào cách tính của hệ thống Bưu chính toàn cầu (UPU) Theo hệthống này, nếu Việt Nam trở thành thành viên của Hội nghị La-hay, Việt Nam cónghĩa vụ đóng góp 1 đơn vị cho ngân sách chung của Hội nghị, tương đương với5,638.13 Euro/năm tài chính.Khoản tiền đóng góp chính xác sẽ được xác địnhhàng năm khi Hội nghị xây dựng Ngân sách cho năm tài chính mới Ngoài khoảnniêm liễn mà Việt Nam phải đóng góp hàng năm như trên, Việt Nam sẽ còn đóng

thêm cho Quỹ hỗ trợ luân phiên (Revolving Funds) một khoản tiền đóng duy nhất

một lần là 232.90 Euro

Các khoản đóng góp của các Quốc gia thành viên sẽ được sử dụng nhằmtrang trải lương cho các bộ của Hội nghị Vào năm 2009, Hội nghị đã chuyển từ

hệ thống ngân sách sang hệ thống quỹ trợ cấp lương Tuy nhiên, tại cuộc họp ngày

06 tháng 7 năm 2010, Hội đồng đại diện ngoại giao đã quyết định các thành viênmới của Hội nghị chỉ phải đóng góp cho các nghĩa vụ trợ cấp lương hiện tại vàtương lai Khoản niêm liễn 5,638.13 Euro của Việt Nam nếu tham gia sẽ bao gồm

cả phần đóng góp của Việt Nam để trang trải những nghĩa vụ này6

II- ĐÁNH GIÁ KHẢ NĂNG VIỆT NAM GIA NHẬP HỘI NGHỊ LAHAY

1.Điều kiện thuận lợi và những bước chuẩn bị gia nhập

Chính phủ đã có chủ trương, Bộ Ngọa giao và Bộ tư pháp tích cực xây dựng

đề án gia nhập hội nghị Lahay thể hiện tại Công văn số 3241/VPCP-QHQT ngày

20 tháng 05 năm 2008, theo đó Thủ tướng Chính phủ đã giao Bộ Tư pháp chủ trì,phối hợp với các Bộ ngành liên quan nghiên cứu, xây dựng đề án về khả năng ViệtNam gia nhập các công ước của Hội nghị La Hay về tư pháp quốc tế Trong Hợptác về tư pháp quốc tế nói chung và tương trợ tư pháp nói riêng về lĩnh vực dân sự,Việt Nam đang đứng ngoài cuộc chơi đa phương, trừ việc tham gia Công ước NewYork về công nhận cho thi hành phán quyết của trọng tài nước ngoài Cơ sở pháp

lý cho quan hệ hợp tác trong lĩnh vực pháp luật và tư pháp quốc tế của Việt Nam

có 19 Hiệp định tương trợ tư pháp, chủ yếu là với các nước xã hội chủ nghĩa trướcđây

Có thể nói, việc đàm phán, ký kết các Hiệp định tương trợ tư pháp trong lĩnhvực dân sự và thương mại một mặt góp phần tăng cường hợp tác, hỗ trợ lẫn nhaugiữa các cơ quan tư pháp của Việt Nam và các nước, mặt khác tạo cơ sở pháp lýthuận lợi để đẩy nhanh việc xử lý các yêu cầu tương trợ tư pháp, góp phần tích cực

để giải quyết các tranh chấp và yêu cầu khác phát sinh trong quan hệ giữa côngdân, pháp nhân của Việt Nam và các nước, góp phần tích cực để pháp luật tố tụngdân sự trong nước phát huy hiệu quả và mang lại nhiều ý nghĩa hơn trong thực tiễncuộc sống Một chặng đường gần 30 năm đã đi qua kể từ đầu những năm 80 củathế kỷ 20 cho đến nay, về mặt hợp tác tương trợ tư pháp song phương trong lĩnh

6

Trích “Báo cáo đánh giá tình hình ký kết Hiệp định tương trợ tư pháp trong lĩnh vực dân sự giữa Việt Nam và các

nước và sự cần thiết gia nhập Hội nghị La hay về tư pháp quốc tế” Phần IV: Về Hội nghị Lahay về Tư pháp quốc tế

và sự cần thiết gia nhập thiết chế này theo Cổng thông tin Bộ Tư pháp ngày 24 tháng 10 năm 2011.

http://moj.gov.vn/ct/tintuc/lists/nghin%20cu%20trao%20i/view_detail.aspx?ItemID=4438

9

vực tương trợ tư pháp về dân sự, Việt Nam mới ký được 19 hiệp định và thỏathuận với một số quốc gia và vùng lãnh thổ khác nhau Về hợp tác đa phương tronglĩnh vực tương trợ tư pháp về dân sự, Việt Nam chưa tham gia một thiết chế đaphương phương nào Nếu so sánh con số hiệp định và thỏa thuận tương trợ tư pháp

về dân sự mà Việt Nam đã ký kết với số quốc gia mà Việt Nam, công dân và phápnhân Việt Nam có mối quan hệ về dân sự, thương mại, đầu tư… thì số lượng hiệpđịnh đã ký kết còn rất khiêm tốn Việc thiếu các công cụ pháp lý quốc tế này đãlàm hạn chế khả năng giải quyết các tranh chấp, làm chậm và ảnh hưởng khôngnhỏ đến quyền và lợi ích của các công dân và pháp nhân khi tham gia các quan hệ

xã hội

Điều này tạo ra sự thuận lợi quan trọng khẳng định sự cần thiết phải gianhập Hội nghị La-hay về tư pháp quốc tế cũng như gia nhập một số Công ước La-hay về tương trợ tư pháp

Hơn nữa, tuy chưa trở thành thành viên của Hội nghị Lahay, Việt Nam đãtham gia một trong hơn 40 Công ước của Hội nghị Lahay: Được ủy quyền củaChính phủ nước CHXHCN Việt Nam, ngày 7 tháng 12 năm 2010 Đại sứ đặc mệnhtoàn quyền nước CHXHCN Việt Nam tại Vương quốc Hà Lan – Huỳnh MinhChính, đã ký gia nhập Công ước La Hay về Bảo vệ trẻ em và hợp tác trong lĩnhvực con nuôi quốc tế Lễ ký chính thức được tổ chức tại Bộ Ngoại giao, Vươngquốc Hà lan trước sự chứng kiến của Ông Gerard Limburg, Trưởng phòng Điềuước, Vụ Luật pháp, Bộ Ngoại giao Vương quốc Hà Lan – cơ quan lưu chiểu Côngước, đại diện của Văn phòng Thường trực Hội nghị La Hay về Tư pháp quốc tế,các quan chức Bộ Ngoại giao Vương quốc Hà Lan, đại diện của Bộ Tư pháp ViệtNam và Đại sứ quán Việt Nam tại Hà lan Công ước về Bảo vệ trẻ em và hợp táctrong lĩnh vực con nuôi quốc tế là một trong số hơn 40 công ước quốc tế về tưpháp quốc tế trong khuôn khổ Hội nghị La Hay về tư pháp quốc tế Hiện tại, Côngước có 81 quốc gia thành viên Việc Việt Nam ký gia nhập Công ước này đánh dấumột bước tiến quan trọng trong việc từng bước hội nhập vào khuôn khổ hợp tác đaphương về tư pháp quốc tế mà trước hết là việc thực hiện Công ước về Bảo vệ trẻ

em và hợp tác trong lĩnh vực con nuôi quốc tế Cùng với việc Luật Nuôi con nuôi

có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 2011, việc ký gia nhập Công ước này chắc chắntạo ra một khuôn khổ pháp luật đồng bộ, điều chỉnh cả các vấn đề nuôi con nuôitrong nước và nuôi con nuôi có yếu tố nước ngoài vì lợi ích cao nhất của trẻ em,

trong đó có trẻ em Việt Nam7 Đây là lần đầu tiên Việt Nam ký gia nhập một côngước của Hội nghị LaHay về tư pháp quốc tế Sự kiện này sẽ đánh dấu bước mở đầucho việc Việt Nam gia nhập các công ước khác của Hội nghị Lahay về tư phápquốc tế cũng như gia nhập Hội nghị này với tư cách là một thiết chế quốc tế về hợptác quốc tế về hợp tác pháp luật và tư pháp.8

Bên cạnh đó, Việt Nam đang bừng bước hoàn tất mọi thủ tục để tham giahội nghị Lahay sớm nhất trong thời gian tới Trong thời gian vừa qua, bằng nhiềuhoạt động thiết thực được triển khai, đã góp phần tạo điều kiện thuận lợi vào quátrình gia nhập Hội nghị Lahay thành công

Các công trình nghiên cứu của các bộ, ngành đặc biệt phải kể đến vai trò của

Bộ Tư pháp cụ thể là Phòng Tương trợ tư pháp-Vụ hợp tác quốc tế: Giới thiệu bộtài liệu nghiên cứu, chuẩn bị cho việc gia nhập Hội nghị Lahay về Tư pháp quốc tế

và các công ước của tổ chức này9, Báo cáo đánh giá tình hình ký kết Hiệp địnhtương trợ tư pháp trong lĩnh vực dân sự giữa Việt Nam và các nước và sự cần thiếtgia nhập Hội nghị La hay về tư pháp quốc tế10, Hội nghị LaHay về tư pháp quốc tế

và khả năng gia nhập của Việt Nam11, Thực trạng và nhu cầu ký kết,gia nhập cácđiều ước quốc tế và tương trợ tư pháp của Việt Nam12, Đề xuất thành lập Viện Đàotạo pháp luật quốc tế Lahay13, nghiên cứu kinh nghiệm của các nước là thành viêncủa Hội nghị Lahay cụ thể là của Cộng Hòa Liên bang Đức14

7 Việt Nam ký gia nhập công ước Bảo vệ trẻ em và hợp tác trong lĩnh vực con nuôi quốc tế, báo điệ tử Đại sứ quán CHXHCN Việt Nam tại Vương quốc Hà LAn, ngày 10 tháng 12 năm 2010

http://www.vietnamembassy.nl/vi/nr070521165843/nr070714092141/ns101210154546

8 Đây cũng chính là chủ trương của Nhà nước và Chính phủ Việt Nam được thể hiện tại Công văn số QHQT ngày 20 tháng 05 năm 2008, theo đó Thủ tường Chính phủ đã giao Bộ Tư pháp chu trì, phối hợp với các Bộ ngành liên quan nghiên cứu, xây dựng đề án về khả năng Việt Nam gia nhập các công ước của Hội nghị Lahay về Tư pháp quốc tế

3421/VPCP-9

Đặng Hoàng Oanh, “Giới thiệu bộ tài liệu nghiên cứu, chuẩn bị cho việc gia nhập Hội nghị La Hay về Tư pháp quốc

tế và các Công ước của tổ chức này” báo điện từ Bộ Tư pháp quốc tế ngày 12 tháng 12 năm 2010.