Tìm hiểu về nguyên tắc cân đối trong hoạt động ngân sách nhànước theo Luật ngân sách và thực tế áp dụng

Ngân sách mất cân đối làm ảnh hưởng đến sự phát triển của nền kinh tế và kéo theo đó nhiều vấn đề xã hội sẽ nảy sinh như: Thu vào NSNN không đủ chi dẫn đến nợ nước ngoài nhiều, lạm phát

LỜI MỞ ĐẦU

Ngân sách nhà nước là công cụ tài chính cốt yếu để Nhà nước điều phối toàn

xã hội, giải quyết những vấn đề khó khăn của đất nước, đem lại sự công bằng cho người dân Ngân sách mất cân đối làm ảnh hưởng đến sự phát triển của nền kinh tế

và kéo theo đó nhiều vấn đề xã hội sẽ nảy sinh như: Thu vào NSNN không đủ chi dẫn đến nợ nước ngoài nhiều, lạm phát tăng nhanh, không có nguồn tài chính để đầu

tư đúng mức vào hoạt động kinh tế…Cân đối NSNN là một vấn đề phức tạp nhưng

nó có một vai trò quan trọng đối với kinh tế đất nước, đặc biệt khi nền kinh tế vận hành theo cơ chế thị trường Trong nội dung bài viết dưới đây, em xin được đi vào

tìm hiểu đề tài: Tìm hiểu về nguyên tắc cân đối trong hoạt động ngân sách nhà

nước theo Luật ngân sách và thực tế áp dụng.

NỘI DUNG

I KHÁI QUÁT CHUNG

1 Khái niệm Ngân sách Nhà nước

Trước hết hãy cùng điểm qua vài nét khái quát về lịch sử hình thành thuật ngữ

ngân sách nhà nước: Ngân sách Nhà nước là một thuật ngữ xuất hiện lần đầu tiên ở

Anh vào thế kỷ 17 Khi đó, ngân sách nhà nước được hiểu là một nguồn quỹ hoặc là túi tiền của người quản lý ngân khố, nó là toàn bộ những khoản thu chi thuộc về Nhà nước và do Nhà nước thực hiện Ngày nay, ngân sách nhà nước được hiểu là bảng kế hoạch tài chính lớn nhất của một quốc gia bao gồm tất cả các khoản thu chi phục vụ cho chức năng và nhiệm vụ của bộ máy nhà nước, thông qua đó đảm bảo những lợi ích công cộng của xã hội.

Như vậy, có thể thấy, Ngân sách nhà nước là một phạm trù rất rộng và bao quát, vừa liên quan đến lĩnh vực kinh tế vừa liên quan đến góc độ quản lý Nhà nước:

Về phương diện kinh tế: Ngân sách nhà nước là một khái niệm thuộc phạm

trù kinh tế học hay hẹp hơn là tài chính học Theo đó, ngân sách nhà nước được hiểu

là bảng dự toán về các khoản thu và các khoản chi tiền tệ của một quốc gia, được cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định thực hiện trong một khoảng thời hạn nhất

định, thường là một năm Khái niệm ngân sách nhà nước định nghĩa theo phương diện này có hai yếu tố được đề cập:

Một là, ngân sách nhà nước là một bảng kế hoạch tài chính của một quốc gia,

thông qua hành vi kinh tế là xác lập nội dung thu - chi liên quan đến ngân quỹ của nhà nước Do đó phải được Quốc hội với tư cách là người đại diện cho toàn thể nhân dân trong quốc gia đó quyết định trước khi chính phủ đem ra thi hành trên thực tế để đảm bảo cho việc thu, chi ngân sách có hiệu quả và phù hợp với người dân

Hai là, ngân sách nhà nước có hiệu lực trong vòng một năm, tức là việc dự

toán thu, chi đã được đề ra phải hoàn thành trong năm ngân sách đó tính từ ngày 01/01 đến ngày 31/12 hàng năm Đây là khoảng thời gian mà pháp luật quy định nhằm giới hạn rõ việc thực hiện dự toán ngân sách nhà nước Khoảng thời gian này

có thể trùng hoặc không trùng với năm dương lịch tùy theo tập quán của mỗi nước

Về phương diện pháp lý: Theo quy định tại Điều 1 Luật Ngân sách Nhà nước

thì: “Ngân sách nhà nước là toàn bộ các khoản thu, chi của Nhà nước đã được cơ

quan nhà nước có thẩm quyền quyết định và được thực hiện trong một năm để bảo đảm thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước” Với quy định này, chúng ta

thấy rằng ngân sách nhà nước chính là một đạo luật tài chính do Quốc hội ban hành,

dự toán về các khoản thu, chi thực hiện trong một năm của một quốc gia, bên cạnh

đó đây còn là công cụ tài chính quan trọng để Nhà nước thực hiện và điều tiết các hoạt động kinh tế - xã hội của đất nước

2 Cân đối trong hoạt động ngân sách nhà nước là gì?

2.1 Khái niệm

Cân đối trong hoạt động ngân sách nhà nước được xem xét trên những khía cạnh sau:

Xét về bản chất, cân đối trong hoạt động NSN là cân đối giữa các nguồn thu

mà Nhà nước huy động được tập trung vào NSNN trong một năm và sự phân phối,

sử dụng nguồn thu đó thỏa mãn nhu cầu chi tiêu của Nhà nước trong năm đó;

Xét về góc độ tổng thể, cân đối trong hoạt động NSNN phản ánh mối tương

quan giữa hoạt động thu và hoạt động chi trong một tài khóa Nó không chỉ là sự

tương quan giữa tổng thu và tổng chi mà còn thể hiện sự phân bổ hợp lý giữa cơ cấu các khoản thu và cơ cấu các khoản chi của NSNN do các cơ quan có thẩm quyền thực hiện;

Xét trên phương diện phân cấp quản lý nhà nước, cân đối trong hoạt động NSNN là cân đối về phân bổ và chuyển giao nguồn thu giữa các cấp ngân sách, giữa trung ương và địa phương và giữa các địa phương với nhau để thực hiện chức năng

và nhiệm vụ được giao

Như vậy, có thể hiểu: Cân đối trong hoạt động NSNN là một bộ phận quan

trọng của chính sách tài khóa, phản ánh sự điều chỉnh mối quan hệ tương tác giữa hoạt động thu và hoạt động chi NSNN nhằm thực hiện các mục tiêu kinh tế- xã hội

mà Nhà nước đã đề ra trong từng lĩnh vực và địa bàn cụ thể.

2.2 Đặc điểm

Cân đối ngân sách nhà nước phản ánh mối quan hệ tương tác giữa thu và chi

ngân sách nhà nước trong năm ngân sách nhằm đạt được các mục tiêu đã đề ra Nó vừa là công cụ thực hiện các chính sách xã hội của Nhà nước, vừa bị ảnh hưởng bởi các chỉ tiêu kinh tế - xã hội Cân đối ngân sách nhà nước không phải là để thu chi cân đối hoặc chỉ là cân đối đơn thuần về mặt lượng, mà cân đối ngân sách nhà nước nhằm thực hiện các mục tiêu chiến lược kinh tế - xã hội của Nhà nước, đồng thời các chỉ tiêu kinh tế - xã hội này cũng quyết định sự hình thành về thu, chi ngân sách nhà nước

Cân đối ngân sách nhà nước là cân đối giữa tổng thu và tổng chi, giữa các khoản thu và các khoản chi, cân đối về phân bổ và chuyển giao nguồn lực giữa các cấp trong hệ thống ngân sách nhà nước, đồng thời kiểm soát được tình trạng ngân sách nhà nước đặc biệt là tình trạng bội chi ngân sách nhà nước

Cân đối ngân sách nhà nước mang tính định lượng và tính tiên liệu.Trong quá

trình cân đối ngân sách nhà nước, người quản lý phải xác định các con số thu, chi ngân sách nhà nước so với tình hình thu nhập trong nước, chi tiết hóa từng khoản thu, chi nhằm đưa ra cơ chế sử dụng và quản lý nguồn thu phù hợp với hoạt động chi, từ đó để làm cơ sở phân bổ và chuyển giao nguồn lực giữa các cấp ngân sách

Cân đối ngân sách nhà nước phải dự đoán được các khoản thu, chi ngân sách một cách tổng thể để đảm bảo thực hiện các mục tiêu kinh tế - xã hội

2.3 Vai trò

Cân đối ngân sách nhà nước góp phần ổn định kinh tế vĩ mô Nhà nước thực hiện cân đối ngân sách nhà nước thông qua chính sách thuế, chính sách chi tiêu hàng năm và quyết định mức bội chi cụ thể nên có nhiều tác động đến hoạt động kinh tế cũng như cán cân thương mại quốc tế Từ đó góp phần ổn định việc thực các mục tiêu của chính sách kinh tế vĩ mô như: Tăng trưởng mức thu nhập bình quân trong nền kinh tế, giảm tỷ lệ thất nghiệp, lạm phát được duy trì ở mức ổn định và có thể dự toán được, …

Cân đối ngân sách nhà nước góp phần phân bổ, sử dụng nguồn lực tài chính có hiệu quả, để đảm bảo được vai trò này ngay từ khi lập dự toán Nhà nước đã lựa chọn trình tự ưu tiên hợp lý trong phân bổ ngân sách nhà nước và sự gắn kết chặt chẽ giữa chiến lược phát triển kinh tế - xã hội với công tác lập kế hoạch ngân sách Trong phân cấp quản lý ngân sách, nếu cân đối ngân sách nhà nước phân định nguồn thu một cách hợp lý giữa trung ương với địa phương và giữa các địa phương với nhau thì sẽ đảm bảo thực hiện được các mục tiêu kinh tế - xã hội đã đề ra

Cân đối ngân sách nhà nước góp phần đảm bảo công bằng xã hội, giảm thiểu sự

bất bình đẳng giữa các địa phương Nước ta với mỗi một vùng lại có một điều kiện kinh tế - xã hội khác nhau, có những vùng điều kiện kinh tế - xã hội rất khó khăn làm ảnh hưởng đến thu nhập và chất lượng cuộc sống của người dân, có những vùng điều kiện kinh tế - xã hội thuận lợi, phát triển làm cho thu nhập và cuộc sống của người dân được nâng lên Vì vậy cân đối ngân sách nhà nước sẽ đảm được sự công bằng, giảm thiểu sự bất bình đẳng giữa người dân và các vùng miền Nhà nước có thể huy động nguồn lực từ những người có thu nhập cao, những vùng có kinh tế phát triển để hổ trợ, giúp đỡ những người nghèo có thu nhập thấp và những vùng kinh tế kém phát triển Bên cạnh đó, cân đối ngân sách nhà nước góp phần phát huy lợi thế của từng địa phương, tạo nên thế mạnh kinh tế cho địa phương đó dựa trên tiềm năng có sẳn của địa phương

II NGUYÊN TẮC CÂN ĐỐI TRONG HOẠT ĐỘNG NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC THEO LUẬT NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC

1 Nội dung nguyên tắc

Nguyên tắc cân đối trong hoạt động ngân sách Nhà Nước được quy định tại

Điều 8 Luật ngân sách nhà nước năm 2002:

“1 Ngân sách nhà nước được cân đối theo nguyên tắc tổng số thu từ thuế,

phí, lệ phí phải lớn hơn tổng số chi thường xuyên và góp phần tích luỹ ngày càng cao vào chi đầu tư phát triển; trường hợp còn bội chi, thì số bội chi phải nhỏ hơn số chi đầu tư phát triển, tiến tới cân bằng thu, chi ngân sách;

2 Bội chi ngân sách nhà nước được bù đắp bằng nguồn vay trong nước và ngoài nước Vay bù đắp bội chi ngân sách nhà nước phải bảo đảm nguyên tắc không sử dụng cho tiêu dùng, chỉ được sử dụng cho mục đích phát triển và bảo đảm

bố trí ngân sách để chủ động trả hết nợ khi đến hạn;

3 Về nguyên tắc, ngân sách địa phương được cân đối với tổng số chi không vượt quá tổng số thu; trường hợp tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương có nhu cầu đầu tư xây dựng công trình kết cấu hạ tầng thuộc phạm vi ngân sách cấp tỉnh bảo đảm, thuộc danh mục đầu tư trong kế hoạch 5 năm đã được Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quyết định, nhưng vượt quá khả năng cân đối của ngân sách cấp tỉnh năm dự toán, thì được phép huy động vốn trong nước và phải cân đối ngân sách cấp tỉnh hàng năm để chủ động trả hết nợ khi đến hạn Mức dư nợ từ nguồn vốn huy động không vượt quá 30% vốn đầu tư xây dựng cơ bản trong nước hàng năm của ngân sách cấp tỉnh”

Theo đó, có thể thấy, nguyên tắc cân đối trong hoạt động ngân sách Nhà nước bao gồm những nội dung cơ bản sau đây:

Thứ nhất: Tổng số thu từ thuế, phí, lệ phí phải lớn hơn tổng số chi thường

xuyên và góp phần tích lũy ngày càng cao vào chi đầu tư phát triển, trường hợp còn bội chi thì số bội chi phải nhỏ hơn chi đầu tư phát triển, tiến tới cân bằng thu, chi ngân sách Nội dung này của nguyên tắc cân đối đã phân định ranh giới giữa chi đầu

tư phát triển và chi thường xuyên, thể hiện sự thận trọng trong chính sách tài khóa

của Việt Nam Theo đó, các khoản thu thường xuyên được sử dụng để trang trải chi thường xuyên và một phần thu thường xuyên cùng với thu bù đắp được sử dụng để chi đầu tư phát triển, trong đó chi đầu tư phát triển được chú trọng hơn vì nó có thể làm tăng khả năng thu hồi vốn cho ngân sách nhà nước nhưng phải đảm bảo được sự cân đối giữa chi đầu tư phát triển và chi thường xuyên, bởi lẽ giữa chúng có mối quan hệ mật thiết với nhau trong chi tiêu công của Nhà nước Chi đầu tư phát triển là hoạt động cần thiết đối với sự phát triển kinh tế, xã hội của một quốc gia, nó tạo ra những điều kiện cở sở vật chất kỹ thuật cần thiết cho nền kinh tế, cũng từ đó kéo theo sự phát triển của nhiều lĩnh vực khác và đảm bảo các vấn đề xã hội của đất nước, giúp nhà nước thực hiện tốt chức năng và nhiệm vụ của mình Vì vậy, chi đầu

tư phát triển là vấn đề được Nhà nước ưu tiên trong xây dựng nguyên tắc cân đối trong hoạt động NSNN

Hai là: Bội chi NSNN được bù đắp bằng nguồn vay trong nước và nước

ngoài Vay bù đắp bội chi NSNN phải đảm bảo nguyên tắc không sử dụng cho tiêu dùng, chỉ được sử dụng cho mục đích phát triển và bảo đảm bố trí ngân sách để chủ động trả hết nợ khi đến hạn Trong điều kiện kinh tế thị trường như hiện nay thì vấn

đề bội chi ngân sách là không thể tránh khỏi đối với một quốc gia nhưng chưa hẳn bội chi NSNN là biểu hiện của sự yếu kém của nền kinh tế mà nó còn là một trong các cách thức tạo ra sự cân đối của hoạt động NSNN trong dài hạn, đảm bảo cho nền kinh tế - xã hội phát triển và ổn định Nguyên tắc vay bù đắp bội chi nên dành cho mục đích phát triển và đảm bảo bố trí ngân sách để chủ động trả hết nợ khi đến hạn

là rất cần thiết để đảm bảo NSNN được cân đối, tận dụng được nguồn vốn vay một cách có hiệu quả Chi cho tiêu dùng là hoạt động chi không mang tính chất thu hồi vốn và không tạo ra thặng dư, do đó nguồn vay bù đắp bội chi chỉ được để dành cho mục đích phát triển Về nguyên tắc, ngân sách địa phương được cân đối với tổng số chi không vượt quá tổng số thu; trường hợp tỉnh thành phố trực thuộc trung ương có nhu cầu đầu tư xây dựng công trình kết cấu hạ tầng thuộc phạm vi ngân sách cấp tỉnh bảo đảm, thuộc danh mục đầu tư trong kế hoạch 5 năm đã được hội đồng nhân dân cấp tỉnh quyết định nhưng vượt quá khả năng cân đối của ngân sách cấp tỉnh

năm dự toán thì được phép huy động vốn không vượt quá 30% vốn đầu tư xây dựng

cơ bản trong nước hàng năm của ngân sách cấp tỉnh

Ba là: Nguyên tắc cân đối này đã tạo cho chính quyền địa phương có được

nhiều ưu thế hơn trong việc quyết định ngân sách cấp mình Vấn đề cho phép cấp tỉnh vay nợ là cần thiết, giúp cho chính quyền địa phương có thể chủ động hơn trong việc tạo ra những điều kiện về cơ sở vật chất hạ tầng để phát triển kinh tế và đảm bảo các vấn đề xã hội của địa phương mình Tuy nhiên, khoản vay nợ này lại được tính vào thu trong cân đối ngân sách địa phương, do vậy nhìn một cách tổng thể thì ngân sách địa phương tôn trọng nguyên tắc phải cân bằng thu, chi theo quy định của Luật Ngân sách Nhà nước năm 2002 song thực chất ngân sách địa phương có bội chi

và khoản bội chi này lại không tính vào trong bội chi ngân sách nhà nước Điều này dẫn đến sự thiếu minh bạch trong cân đối ngân sách nhà nước ở Việt Nam Ngoài ra, việc quy định tỷ lệ tối đa chung cho mọi địa phương là 30% ( trừ Hà Nội và TP Hồ Chí Minh) là chưa hợp lý vì mỗi địa phương có điều kiện kinh tế, xã hội khác nhau nên nhu cầu vay nợ, khả năng quản lý nợ và hoàn trả nợ là khác nhau

Bốn là: Nguyên tắc cân đối trong hoạt động NSNN được thể hiện ở chỗ phải

dựa trên hệ thống các nguyên tắc lập ngân sách và quản lý chi tiêu công Điều này thể hiện trên những nội dung sau:

Về tính tổng thể và tính kỷ luật tài chính: Để kiểm soát được các nguồn tài

chính có hiệu quả, yêu cầu trong cân đối của hoạt động NSNN phải đánh giá đúng nguồn lực tài chính đó và lựa chọn những công cụ thích hợp nhất để phân bổ nguồn lực nhằm đạt được mục tiêu ngân sách đã đề ra Điều này có nghĩa là, khi cân đối trong hoạt động NSNN thì những quyết định về chi đầu tư phát triển và chi thường xuyên cần phải được gắn kết với nhau, trong chi tiêu NSNN cần tập trung chi vào những khoản cần thiết, chi tiêu tiết kiệm, tránh lãng phí để thực hiện tốt các chiến lược mà Chính phủ đề ra

Về tính linh hoạt và tính tiên liệu: Trong cân đối của hoạt động NSNN,

tính linh hoạt và tính tiên liệu là cần thiết vì nó giúp nhà quản lý đưa ra cách xử lý và điều phối nguồn lực tài chính một cách hợp lý, tạo điều kiện thuận lợi để nhà nước

thực hiện các mục tiêu kinh tế- xã hội đã đề ra Tính linh hoạt yêu cầu phải trao quyền cho người quản lý trong việc ra quyết định phân bổ nguồn lực tài chính đã thu được từ các nguồn thu khác nhau mà đất nước có Tính tiên liệu đóng vai trò quan trọng trong việc thực hiện chính sách và chương trình có hiệu quả Nội dung này đòi hỏi nguyên tắc cân đối trong hoạt động NSNN phải chú ý đến sự cân đối trong ngắn hạn và dài hạn và phải vận dụng cách tiếp cận trung hạn đối với việc điều chỉnh mất cân đối ngân sách nhà nước

Về tính trung thực: Khi sử dụng nguyên tắc cân đối trong hoạt động

NSNN nên dựa vào những dự toán đã được lập từ thực tế tình hình kinh tế- xã hội của đất nước mà không có sự thiên vị về vấn đề thu hoặc chi ngân sách nhà nước Những dự toán quá lạc quan sẽ dễ đưa đến sự vi phạm tính kỷ luật tài chính và dẫn đến việc không thực hiện được những chiến lược, chính sách mà Nhà nước đã đề ra

do ngân sách nhà nước không bảo đảm cân đối trong quá trình hoạt động khi chưa đưa ra những kế hoạch cụ thể

Về thông tin, minh bạch và trách nhiệm: Đây là vấn đề rất cần thiết trong

cân đối trong hoạt động NSNN Thông tin tốt sẽ làm tăng thêm tính trung thực và giúp người quản lý sẽ đưa ra những quyết định hợp lý Thông tin chính xác và kịp thời về chi phí, đầu ra và kết quả đạt được sẽ giúp cho quá trình thực hiện cân đối trong hoạt động NSNN đạt hiệu quả nhất định

2 Đặc điểm của nguyên tắc

Nguyên tắc cân đối trong hoạt động ngân sách nhà nước theo Luật Ngân sách

phản ánh mối quan hệ tương tác giữa các khoản thu và nhiệm vụ chi ngân sách nhà nước trong năm ngân sách nhằm đạt được các mục tiêu đã đề ra Việc cân đối trong hoạt động ngân sách không phải chỉ là thu, chi cân đối hoặc chỉ là cân đối về mặt lượng mà còn nhằm thực hiện các mục tiêu chiến lược kinh tế - xã hội của đất nước, đồng thời các chỉ tiêu kinh tế - xã hội này cũng quyết định sự hình thành về thu, chi ngân sách nhà nước Nguyên tắc cân đối trong hoạt động ngân sách nhà nước với những đặc thù của nó được nhà nước xây dựng trong luật nhằm làm ổn định chính

sách tài chính tiền tệ của đất nước, bởi lẽ nó có tác động làm thay đổi hoặc điều chỉnh một cách hợp lý các chỉ tiêu kinh tế - xã hội

Nguyên tắc cân đối trong hoạt động ngân sách nhà nước tham gia điều chỉnh sự

cân đối giữa tổng thu và tổng chi, giữa các khoản thu và các khoản chi, tham gia cân đối về phân bổ và chuyển giao nguồn lực giữa các cấp trong hệ thống ngân sách nhà nước, đồng thời nguyên tắc này còn có đặc điểm kiểm soát tình trạng ngân sách nhà nước đặc biệt là tình trạng bội chi ngân sách nhà nước với đòi hỏi của nó là nếu có bội chi thì số bội chi phải nhỏ hơn số chi đầu tư phát triển tiến tới cân bằng thu, chi trong ngân sách

Nguyên tắc cân đối trong hoạt động ngân sách nhà nước còn là sự bình ổn nguồn ngân sách, làm cho số bội chi ngân sách nhà nước được cân bằng so với các nguồn thu để hoàn thiện các nhiệm vụ chi đó Điều này có nghĩa là, đặc điểm nổi bật của nguyên tắc cân đối trong hoạt động ngân sách nhà nước (nguyên tắc ngân sách thăng bằng) chính là sự định hướng được cho ngân sách nhà nước nếu có bội chi thì

sẽ có cách giải quyết, bình ổn tối ưu, được thể hiện rõ trong khoản 2 Điều 8 Luật

Ngân sách Nhà nước: “Bội chi ngân sách nhà nước được bù đắp bằng nguồn vay

trong nước và ngoài nước Vay bù đắp bội chi ngân sách nhà nước phải bảo đảm nguyên tắc không sử dụng cho tiêu dùng, chỉ được sử dụng cho mục đích phát triển

và bảo đảm bố trí ngân sách để chủ động trả hết nợ khi đến hạn”.

Nguyên tắc cân đối trong hoạt động ngân sách nhà nước còn đòi hỏi nguồn vay ngân sách từ trong và ngoài nước sẽ không được sử dụng cho các nhiệm vụ chi nào khác ngoài nhiệm vụ chi cho đầu tư phát triển vì đây là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu đỏi hỏi phải có nguồn ngân sách thật sự ổn định để thực hiện nhiệm vụ và khi nhiệm vụ hoàn thành sẽ nhanh chóng có nguồn tài chính để trả nợ Do vậy, bắt buộc phải tuân theo đặc điểm này để tránh sự xáo trộn trong hoạt động ngân sách nhà nước

3 Mối quan hệ giữa nguyên tắc cân đối với hoạt động ngân sách nhà nước

Nguyên tắc cân đối trong hoạt động NSNN có vai trò thúc đẩy hoặc có khi lại kiềm chế sự linh hoạt, hiệu quả của hoạt động ngân sách nhà nước của Việt Nam Điều này thể hiện, nếu nguyên tắc cân đối này được các cơ quan nhà nước có thẩm quyền vận dụng một cách linh hoạt, sáng tạo thì nó có tác dụng làm cho hoạt động ngân sách nhà nước của Việt Nam luôn vận động phát triển theo chiều hướng tích cực, có nghĩa là hoạt động thu ngân sách và nhiệm vụ chi ngân sách cho những mục tiêu phát triển của đất nước do có tác động tích cực từ nguyên tắc này sẽ luôn ổn định và phát triển, không bị xáo trộn bởi sự tác động của các yếu tố nào Ngược lại, nếu cơ quan có thẩm quyền mà áp dụng sai quy luật, bản chất của nguyên tắc cân đối trong hoạt động ngân sách nhà nước thì nó thúc đẩy sự xáo trộn, mất cân đối, ổn định của các nguồn thu và nhiệm vụ chi cụ thể của Việt Nam

4 Tác động của nguyên tắc cân đối đối với hoạt động ngân sách nhà nước

Về tác động tích cực: Nguyên tắc cân đối trong hoạt động NSNN có tác động làm cho hoạt động thu, chi ngân sách nhà nước của các cơ quan nhà nước được ổn định Đồng thời, nguyên tắc cân đối cũng có tác động làm cho hoạt động thu, chi NSNN không những ổn định mà còn phát triển bền vững Điều này có nghĩa là, khi các cơ quan nhà nước có thẩm quyền tiến hành hoạt động thu và chi NSNN mà áp dụng đúng nguyên tắc này cho hoạt động của mình thì khả năng thu và nhiêm vụ chi ngân sách được tiến hành suôn sẻ không những đã đáp ứng yêu cầu đặt ra mà còn có khả năng vượt yêu cầu đặt ra, có nghĩa là khả năng thu và nhiệm vụ chi được tiến hành suôn sẻ không những chỉ trong một năm ngân sách nhất định mà còn có khả năng được tiến hành suôn sẻ ở những năm ngân sách tiếp theo đó nhờ áp dụng đúng nguyên tắc cân đối này

Về tác động tiêu cực: Nguyên tắc cân đối trong hoạt động NSNN có khả năng

kiềm chế, làm chậm đi quá trình thu, chi NSNN Khi các cơ quan có thẩm quyền tiến hành hoạt động thu, chi ngân sách mà không có sự áp dụng hoặc áp dụng sai bản chất của nguyên tắc này thì khi đó hoạt động NSNN sẽ không những bị chậm đi mà còn có khả năng mất ổn định, ảnh hưởng đến việc thực hiện các kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội đã có định hướng cụ thể của cơ quan nhà nước có thẩm quyền phân