Phòng ngừa tội phạm về ma túy trên địa bàn tỉnh Lào Cai

Do đó, để hoàn thành bài tập lớn học kỳ: “Trên cơ sở nghiên cứu về một luận văn thạc sỹ về Tội phạm học, hãy trình bày tóm tắt kết quả nghiên cứu của tác giả đó về tình hình tội phạm và

MỞ ĐẦU

Tội phạm học là ngành khoa học xã hội đa ngành nghiên cứu về tội phạm với tính chất là hiện tượng cá nhân và xã hội bao gồm một tổng thể gắn liền với tội phạm Một nội dung quan trọng nằm trong tổng thể đó chính là tình hình tội phạm Hiện nay ở nước ta, tình hình tội phạm về ma túy có nhiều diễn biến phức tạp, nhất là ở các vùng biên giời Lào Cai là một trong những vùng trọng điểm về

tội phạm ma túy hiện nay Do đó, để hoàn thành bài tập lớn học kỳ: “Trên cơ sở nghiên cứu về một luận văn thạc sỹ về Tội phạm học, hãy trình bày tóm tắt kết quả nghiên cứu của tác giả đó về tình hình tội phạm và rút ra nhận xét cá nhân về kết quả nghiên cứu của tác giả đó” em đã chọn luận văn thạc sĩ luật

học của tác giả Đinh Thị Minh Cầm: “ Phòng ngừa tội phạm về ma túy trên địa

bàn tỉnh Lào Cai”

NỘI DUNG

I Tóm tắt kết quả nghiên cứu luận văn thạc sĩ của tác giả Đinh Thị Minh Cầm về tình hình tội phạm ma túy trên địa bàn tỉnh Lào Cai

Tác giả Đinh Thị Minh Cầm nghiên cứu tình hình tội phạm về ma túy trên địa bàn Lào Cai trong một chương riêng và gồm 3 phần:

 Thực trạng của tội phạm về ma túy trên địa bàn tỉnh Lào Cai;

 Diễn biến của tội phạm về ma túy trên địa bàn tỉnh Lào Cai;

 Cơ cấu và tính chất của tội phạm về ma túy

1 Thực trạng của tội phạm về ma túy trên địa bàn tỉnh Lào Cai;

Căn cứ vào thống kê của Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Lào Cai từ

2006-2010, Tào án nhân dân tỉnh Lào Cai và Tòa án nhân dân của huyện thuộc tỉnh đã xét xử 775 vụ phạm tội về ma túy với 917 người bị kết án Trung bình mỗi năm xét xử 155 vụ và 183 người bị kết án Trong đó, năm 2010 xét xử sơ thẩm nhiều

nhất là 164 vụ với 198 người bị kết án Năm 2006 xét xử sơ thểm thấp nhất là

148 vụ và 183 người bị kết án

Tác giả Nguyễn Thị Minh Cầm đã nghiên cứu và phân tích thực trạng của tội phạm về ma túy trên địa bàn tỉnh Lào Cai trong mối liên hệ với thực trạng của tội phạm nói chung ở tỉnh Lào Cai và thực trạng của tội phạm về ma túy trên toàn quốc để đánh giá chính xác và đầy đủ thực trạng của tội phạm vè ma túy trên địa bàn tỉnh Lào Cai

Thứ nhất: So sánh thực trạng của tội phạm về ma túy với thực trạng của tội

phạm nói chung ở Lào Cai để thấy rõ mức độ phổ biến của tội phạm về ma túy trên địa bàn này

Thứ hai: So sánh thực trạng của tội phạm về ma túy với thực trạng của một

số nhóm tội phạm khác trên địa bàn tỉnh Lào Cai

Thứ ba: So sánh số vụ, số người phạm tội về ma túy trên địa bàn tỉnh Lào

Cai so với số vụ, số tội phạm về ma túy trên toàn quốc

Thứ tư: So sánh chỉ số tội phạm, chỉ số người phạm tội về ma túy trên địa

bàn tỉnh Lào Cai với chỉ số tội phạm, chỉ số người phạm tội về ma túy trên toàn quốc

Thứ năm: So sánh chỉ số người phạm tội về ma túy và chỉ số người nghiện

ma túy có hồ sơ quản lý trên địa bàn tỉnh Lào Cai

2 Diễn biến của tội phạm về ma túy trên địa bàn tỉnh Lào Cai.

Để đánh giá diễn biến của các tội phạm về ma túy trên địa bàn tỉnh Lào Cai

từ 2006-2010, tác giả Đinh Thị Minh Cầm đã coi năm 2006 là năm gốc và coi số

vụ, số người phạm tội trong năm này là 100% Sau đó, tác giả so sánh số liệu tương ứng của các năm tiếp theo với năm gốc Qua đó rút ra các nhận xét:

Thứ nhất: Nhìn chung từ năm 2006 đến năm 2010, tội phạm về ma túy trên

địa bàn tỉnh Lào Cai có xu hướng gia tăng So với năm 2006, các năm có số vụ

và số người phạm tội tăng từ 1% đến 4% Đột biến năm 2010 số vụ và số người

phạm tội về ma túy tăng cao: 16 vụ, tương đương 11%; tăng 15 người phạm tội, tương đương 8%

Thứ hai: Diễn biến tăng giảm số vụ và số người phạm tội về ma túy trên

địa bàn tỉnh Lào Cai tương đồng với diễn biến tăng giảm số vụ và số người phạm tội nói chung Tuy nhiên, mức tăng trung bình của tội phạm về ma túy thấp hơn mức tăng trung bình của tội phạm nói chung trên địa bàn tỉnh Lào Cai Bình quân mỗi năm tội phạm về ma túy tăng 102% số vụ và 102,4% số người phạm tội, trong khi mức tăng trung bình của tội phạm nói chung là 115,6% số vụ và 116%

số người phạm tội

Thứ ba: Nếu số vụ và số người phạm tội về ma túy tăng giảm tương đối

đồng đều so với số vụ và số người phạm tội nói chung trên địa bàn tỉnh Lào Cai lại không tương ứng với diễn biến số vụ và số người phạm tội về ma túy trên toàn quốc Năm 2007, cả số vụ và số người phạm tội về ma túy trên toàn quốc đều giảm so với năm 2006 trong khi số vụ và số người phạm tội về ma túy ơe Lào Cai lại tăng so với năm 2006 Năm 2009, số vụ và số người phạm tội về ma túy ở Lào Cai giảm so với năm 2008 thì số vụ và số người phạm tội ma túy toàn quốc lại tăng so với năm trước

3 Cơ cấu và tình chất của tội phạm về ma túy.

Tác giả Đinh Thị Minh Cầm đã nghiên cứu cơ cấu của tội phạm về ma túy trên các bình diện sau:

3.1 Cơ cấu theo tội danh

Tội phạm về ma túy được quy định tại chương XVIII BLHS với 10 tội danh (từ điều 192 đến điều 201) Trong những tội danh đó có tội danh được áp dụng rất phổ biến, ngược lại có tội danh lại được áp dụng rất hạn chế trong số các tội phạm về ma túy thuộc phạm vi nghiên cứu

Tác giả đã chỉ ra tội tàng trữ, vận chuyển, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt chất ma túy là tội phạm về ma túy là phổ biến nhất trên địa bàn tỉnh Lào Cai thông qua các bảng số liệu và đồ thị

3.2 Cơ cấu theo loại tội phạm.

Theo quy định tại điều 8 BLHS và chương XVIII BLHS, tội phạm về ma túy gồm 4 loại: Tội phạm ít nghiêm trọng, tội phạm nghiêm trọng, tội phạm rất nghiêm trọng và tội phạm đặc biệt nghiêm trọng

Trong số 122 bị cáo phạm tội về ma túy được nghiên cứu thì có tới 65 bị cáo( tương đương 53%) phạm tội thuộc tội phạm nghiêm trọng, 17 bị cáo ( tương đương 14%) phạm tội thuộc loại rất nghiêm trọng, 38 bị cáo (tương đương 33%) phạm tội loại tội phạm đặc biệt nghiêm trọng Như vậy, tội phạm về ma túy đã được thực hiện trên địa bàn tỉnh Lào Cai chủ yếu là tội phạm nghiêm trọng Việc nghiên cứu cơ cấu theo loại tội phạm giúp tìm ra đặc điểm về tính chất nghiêm trọng của tội phạm về ma túy trên địa bàn tỉnh Lào Cai

3.3 Cơ cấu theo địa bàn phạm tội

Nếu trong khoảng thời gian 2006-2005, hầu hết tội phạm về ma túy diễn ra

ở các vùng kinh tế khó khăn, vùng dân tộc ít người do tập quán sử dụng ma túy của những người dân tộc, thì giai đoạn 2006-2010, tội phạm về ma túy lại chủ yếu diễn ra ở khu vực thị xã, thị trấn và đặc biệt là ở Thành phố Lào Cai Từ năm

2006 đến năm 2010 có 912 người phạm tội về ma túy bị xét xử thì có 439 người phạm tội trên địa bàn thành phố Lào Cai

Khi xem xét địa bàn hành chính thì tội phạm về ma túy diễn ra nhiều nhất

ở thành phố Lào Cai, tiếp đó đến các huyện Văn Bàn, Sa Pa, Bảo Thắng, Bát Xát,

và ít nhất là huyện Si Ma Cai Tại các địa phương thì tội phạm về ma túy xảy ra

cả ở khu vực đô thị và nông thôn, từ nơi kinh tế phát triển đến nơi kinh tế kém phát triển, tuy nhiên tội phạm về ma túy hầu hết tập trung vào khu vực trung tâm

của các huyện, nơi có sự phát triển mạnh về kinh tế, các dịch vụ khách sạn, nhà trọ, nhà hàng, vũ trường, karaoke, quầy bar…

3.4 Cơ cấu theo hình thức thực hiện tội phạm

Để nghiên cứu cơ cấu theo hình thức thực hiện tội phạm, tác giả đã lựa chọn ngẫu nhiên 100 vụ án với 122 người phạm tội trong 775 vụ án và 917 người phạm tội về ma túy trên địa bàn tỉnh Lào Cai từ năm 2006 đến năm 2010 và đưa

ra các kết luận:

Hình thức thực hiện tội phạm về ma túy phổ biến trên địa bàn tỉnh Lào Cai

là tội phạm riêng lẻ Theo thống kê của tác giả trong 100 vụ án được nghiên cứu

có 122 bị cáo phạm tội về ma túy, trong đó 84 vụ phạm tội riêng lẻ, chủ yếu trong những vụ “ tàng trữ trái phép chất ma túy” Sô vụ phạm tội với hình thức đồng phạm là 16 trên 100 vụ, với 38 người phạm tội

Ở Lào Cai tình trạng “gia đình trị” trong đồng phạm tội phạm về ma túy đang trở thành một hiện tượng Trong số 16 vụ đồng phạm đã được thống kê, có tới 5 vụ án bị cáo có quan hệ huyết thống, hoặc quan hệ vợ chồng Điển hình như trong đường dây buôn bán ma túy của Nguyễn Thị Lan Anh trú tại phường Bắc Lệnh, thành phố Lào Cai, tỉnh Lào Cai thì có 03 người là dì ruột và cậu ruột của người này

3.5 Cơ cấu theo hình phạt chính được áp dụng

Chủ yếu là hình phạt tủ dưới 3 năm (476 người chiếm 51%)

3.6 Cơ cấu theo chất ma túy bị thu giữ

Tác giả đã chỉ ra:

Lượng Hêrôin thu giữ vẫn chiếm số lượng lớn trong tổng số ma túy đã thu giữ Nguyên nhân của hiện tượng này do lợi thế từ đặc tính của Hêrôinmang lại cũng như: Tính tiện dụng ( dễ sử dụng: có thể sử dụng ở bất cứ đâu, dễ cất giấu,

do đó dễ tiêu thụ); tác dụng hung phấn gấp nhiều lần thuốc phiện Hêrôin và chế phẩm của Hêrôin được tiêu thụ nhiều nhất trên địa bàn thành phố Lào Cai, tiếp đó

là huyện Bảo Thắng và huyện Bát Xát Những địa phương này là nơi tập trung đông dân cư, thuận tiện về giao thông, là nơi kinh tế - xã hội phát triển nhất trong tỉnh

Việc sử dụng thuốc phiện thường xảy ra ở các vùng sâu vùng xa của Lào Cai, nơi có nhiều người dân tộc thiểu số sinh sống

Trong cơ cấu các chất ma túy đã thu giữ cũng có chuyển dịch về tỷ lệ chất

ma túy Năm 2006, lượng nhựa thuốc phiện đã thu giữ chiếm tỷ lệ lớn, các năm sau tỷ lệ thuốc phiện giảm và chuyển dần sang Hêrôin đồng thời xuất hiện các chất ma túy tổng hợp mới

Trong 2 năm gần đây từ năm 2010 loại ma túy tổng hợp Methamphetamin

đã bắt đầu xuất hiện trên địa bàn tỉnh Lào Cai

3.7 Cơ cấu theo mục đích phạm tội.

Trong 122 người phạm tội của 100 vụ được lựa chọn nghiên cứu, thì có tới

65 người có hành vi mua bán trái phép chất ma túy nhằm kiếm lời, 5 người phạm tội vận chuyển trái phép chất ma túy để thu lợi (tổng số 70 người tương đương 57%) Còn lại 52 người phạm tội tàng trữ trái phép chất ma túy để sử dụng thỏa mãn nhu cầu bản thân, trong số đó có những người phạm tội vừa có hành vi tàng trữ trái phép để sử dụng, vừa có hành vi bán lại nhằm kiếm tiền tiếp tục mua ma túy sử dụng Như vậy, lợi nhuận là mục đích chính của người phạm tội về ma túy

3.8 Cơ cấu theo đặc điểm tái phạm.

Trong những người phạm tội ma túy đã bị xét xử trên địa bàn tỉnh Lào Cai,

có những người từng có án tích phạm tội về ma túy, có những người có án tích phạm tội khác, hoặc đã từng có tiền sự vi phạm quy định pháp luật Trong phạm

vi nghiên cứu của luận văn này, tác giả Đinh Thị Minh Cầm đã xác định những người đã từng có tiền án tội phạm về ma túy, chưa được xóa án tích mà lại phạm tội về ma túy là tái phạm Tỷ lệ tái phạm của người phạm tội về ma túy ở Lào Cai

cao nhất so với nhóm người phạm tội khác Trong số 26 người phạm tội là tái phạm được thống kê, cũng có tới 8 người tái phạm từ hai lần trở lên, cá biệt có trường hợp tái phạm đến 4 lần

3.9 Cơ cấu theo đặc điểm về giới tính của người phạm tội.

Đa số người phạm tội ma túy là nam giới, số nữ giới phạm tội là 258 người, chiếm 28% Điều này cũng phù hợp với đặc trưng tội phạm này là cần sự

lỳ lợm, táo bạo trong việc thực hiện hành vi phạm tội Tuy nhiên trong những năm gần đây xu hướng nữ giới phạm tội đã tăng lên, thậm chí có cả nữ phạm tội trong một số vụ án có hành vi vô cùng tinh vi, xảo quyệt, nhiều lần đánh lừa cơ quan điều tra

3.10 Cơ cấu theo đặc điểm dân tộc của người phạm tội.

Tỷ lệ người phạm tội về ma túy là người dân tộc thiểu số không phải là đa

số (319/917 người, tương đương 35%)

3.11 Cơ cấu theo độ tuổi của người phạm tội

Số người phạm tội về ma túy ở độ tuổi 30 đến 45 chiếm tỷ lệ cao nhất(57,6%), sau đó lần lượt đến độ tuổi 18 đến 30, độ tuổi trên 45 và thấp nhất

là độ tuổi dưới 18 Sngười phạm tội trong độ tuổi lao động là rất lớn, độ tuổi từ

18 đến 45 là 824 trường hợp chiếm tỉ lệ 89,7%

3.12 Cơ cấu theo nghề nghiệp của người phạm tội.

Như vậy, tỷ lệ số người phạm tội không có việc làm chiếm tỷ trọng cao nhất(62%), trong khi tỷ lệ người phạm tội làm nông nghiệp là 31%, nghề nghiệp khác là 7% Do đặc thù ngành nông nghiệp ở Lào Cai chủ yếu là làm ruộng, phụ thuộc nhiều vào điều kiện kinh tế tự nhiên nên năng suất thấp, thu nhập không ổn định, nhiều thời gian nông nhàn là nguyên nhân khiến những người làm nông nghiệp phạm tội trong đó có phạm tội về ma túy Đối với những người phạm tội

có nghề nghiệp khác chủ yếu là lái xe, công nhân Cá biệt cũng có trường hợp tội phạm là học sinh, sinh viên và giáo viên

3.13 Cơ cấu theo trình độ văn hóa của người phạm tội.

Một trong những đặc điểm nhân than khá đặc trưng của người phạm tội về

ma túy trên địa bàn tỉnh Lào Cai đó là trình độ học vấn thấp Tỷ lệ người phạm tội không biết chữ khá cao 17% Tỷ lệ người phạm tội có trình độ tiểu học là 20% Tỷ lệ người phạm tội có trình độ trung học cơ sở là 38% Tỷ lệ người phạm tội có trình độ trung học phổ thông là 25%

3.14 Cơ cấu theo đặc điểm người phạm tội nghiện ma túy.

Qua xem xét đặc điểm nhân thân của 122 người phạm tội trong 100 bản án được chọn để nghiên cứu nhận thấy có tới 53% người phạm tội nghiện ma túy Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng trong tổng số 65 người phạm tội “ Mua bán trái phép chất ma túy” đã thống kê thì chỉ ra có 13 người phạm tội (tương đương 20%) nghiện ma túy, còn lại 80% người phạm tội là không nghiện ma túy

*Tính chất của tội phạm về ma túy: Tác giả Đinh Thị Minh Cầm đã rút ra

8 tính chất đặc trưng của tội phạm ma túy trên địa bàn tỉnh Lào Cai giai đoạn 2006-2010 qua việc nghiên cứu cơ cấu của tội phạm về ma túy trên địa bàn tỉnh Lào Cai giai đoạn này

*Tội phạm ẩn: Tác giả chỉ ra 2 căn cứ để xác định tội phạm ẩn về ma túy

trên địa bàn tỉnh Lào Cai giai đoạn 2006-2010

II Nhận xét tổng quát nghiên cứu của tác giả Đinh Thị Minh Cầm về tình hình tội phạm ma túy trên địa bàn tỉnh Lào Cai

1 Ưu điểm

Bài nghiên cứu của tác giả Đinh Thị Minh Cầm đã cho chúng ta “bức tranh” toàn cảnh về tội phạm ma túy đã xảy ra trên địa bàn tỉnh Lào Cai “Bức tranh” toàn cảnh này không chỉ thể hiện đặc điểm định lượng (tổng số tội phạm cũng như tổng số người phạm tội – con số phản ảnh mức độ nghiêm trọng của tội phạm đã xảy ra) mà còn thể hiện cả đặc điểm định tính ( các cơ cấu bên trong của tội phạm và của người phạm tội mà những cơ cấu này phản ánh tính chất nghiêm

trọng của tội phạm đã xảy ra) “Bức tranh” toàn cảnh về tội phạm ma túy trên địa bàn tính Lào Cai đã xảy ra không chỉ được thể hiện tình trạng tĩnh của các tội phạm đã xảy ra mà còn được thể hiện cả diễn biến (tăng, giảm hoặc tương đối ổn định về số lượng cũng như về tính chất) của tình trạng này

Ngoài ra, khi nghiên cứu tình hình tội phạm về ma túy trên địa bàn tỉnh Lào Cai tác giả Đinh Thị Minh Cầm không chỉ dừng lại ở mô tả “bức tranh tội phạm” mà còn đi phân tích “bức tranh”, so sánh các “bức tranh” với nhay để người đọc đánh giá được đầy đủ và toàn diện tình nghiêm trọng của tội phạm đã xảy ra – nghiêm trọng về mức độ cũng như nghiêm trọng về tính chất

 Như vậy, nghiên cứu của tác giả Đinh Thị Minh Cầm đã đạt được các yêu cầu khi nghiên cứu về tình hình tội phạm

Khi nghiên cứu tình hình tội phạm cụ thể ta phải xem xét nó trên các thông

số - bộ phận hợp thành của tình hình tội phạm:

 Thông số về lượng của tình hình tội phạm bao gồm: thực trạng và diễn biến của tình hình tội phạm;

 Thông số về chất của tình hình tội phạm bao gồm: cơ cấu, tính chất của tình hình tội phạm

Thứ nhất, về thực trạng: tác giả Đinh Thị Minh Cầm đã cho chúng ta biết

đặc điểm về định lượng của tình hình tội phạm về ma túy thông qua các con số tuyệt đối:

- Đưa ra các số liệu cụ thể, chi tiết qua các năm từ 2006 đến 2010 theo thống kê của Viện kiểm sát nhân dân tình Lào Cai trong thời gian năm năm từ năm 2006 đến 2010 và đưa ra một số tiêu chỉ để so sánh cụ thể để làm rõ nét thực trạng của tình hình tội phạm về ma túy trên địa bàn tỉnh Lào Cai

- Bên cạnh việc đưa ra các số liệu thống kê tác giả vẽ các biểu đồ cột làm cho người đọc dễ hình dung được thực trạng tội phạm về ma túy trên địa bàn tỉnh Lào Cai qua các năm; nhìn vào các biểu đồ người đọc có thể dễ dàng so sánh

và nhận thấy được thực trạng của tình hình tội phạm về ma túy với một số tội phạm khác trên địa bàn tỉnh Lào Cai;…

- Ngoài những số liệu về tội phạm rõ đã được cơ quan chức năng phát hiện, điều tra, truy tố, xét xử và đưa vào thống kê hình sự tác giả còn chỉ ra các căn cứ để xác định một bộ phận tội phạm khác đã xảy ra trên thực tế nhưng chưa được các cơ quan chức năng phát hiện và xử lý do đó chưa đưa vào thống kê hình

sự là tội phạm ẩn

Thứ hai, về diễn biến:

- Trước hết, tác giả đã cho chúng ta hiểu thế nào thế nào là diễn biến của tội phạm về ma túy là gì “Diễn biến của tội phạm về ma túy là sự thay đổi thực trạng của các tội phạm về ma túy trong khoảng thời gian nghiên cứu Sự thay đổi thực trạng của tội phạm về ma túy đồng thời cũng phản ảnh xu hướng vận động của các tội phạm này Xem xét diễn biến của tội phạm về ma túy trong khoảng thời gian nghiên cứu cho phép dự báo xu hướng vận động của tội phạm

về ma túy”

- Trong nghiên cứu, tác giả không chỉ đánh giá xu hướng vận động của tội phạm về ma túy trên địa bàn tỉnh Lào Cai mà còn so sánh với các số liệu phản ảnh thực trạng của tội phạm xét về mức độ (đặc điểm định lượng) và xét về tính chất (đặc điểm định tính)

- Tác giả thể hiễn các con số phản ánh tội phạm qua các bảng số liệu

và đặc biệt là các biểu đồ đường qua đó có thể thấy ngay được sự vận động của tội phạm về ma túy trên địa bàn tỉnh Lào Cai từ năm 2006 đến năm 2010

Thứ ba, về cơ cấu và tính chất:

- Để xác định cơ cấu của tội phạm về ma túy, tác giả đã đưa ra rất nhiều các tiêu chí – 14 tiêu chí Việc tác giả đưa ra nhiều tiêu chí như thế giúp cho người đọc có thể hình dung rõ hơn, cụ thể hơn cơ cấu của tội phạm về ma túy