Theo đó, việc phân phối nguồn thu, nhiệm vụ chi cho từng cấp ngân sách của chính quyền địa phương theo 4 nguyên tắc... cấp tiêu thức nguồn thu và phân chia các khoản chi
Trang 1A MỞ ĐẦU
Việc quy định phân phối nguồn thu và nhiệm vụ chi của ngân sách các cấp theo pháp luật hiện hành ( Luật ngân sách năm 2002) được xây dựng trên cơ sở quán triệt tinh thần phát huy những kết quả đã đạt được và khắc phục những tồn tại trong suốt quá trình thực thi Luật ngân sách năm 1996 Để làm được điều đó, chế định phân phối thu, chi giữa các cấp ngân sách đề ra những nguyên tắc về phân phối thu, chi cũng như phân định cụ thể về nguồn thu và nhiệm vụ chi cho ngân sách trung ương và ngân sách địa phương
Sau đây, em xin trình bày vấn đề: “Phân tích và nêu ý kiến pháp lý về quy định phân phối nguồn thu, nhiệm vụ chi cho ngân sách địa phương theo Luật ngân sách năm 2002”.
B NỘI DUNG
1 Khái niệm thu, chi ngân sách nhà nước và khái niệm thu, chi ngân sách địa phương;
1.1 Khái niệm thu, chi ngân sách nhà nước.
a Khái niệm thu ngân sách nhà nước
Theo quy định tại khoản 1 Điều 2 Luật ngân sách năm 2002 thì: “Thu ngân sách nhà nước bao gồm các khoản thu từ thuế, phí, lệ phí; các khoản thu từ hoạt động kinh tế của Nhà nước; các khoản đóng góp của các tổ chức cá nhân; các khoản viện trợ; và các khoản thu khác theo quy định của pháp luật”.
Việc thu ngân sách nhà nước nhằm huy động một bộ phận giá trị sản phẩm xã hội, vì vậy hoạt động này luôn gắn chặt với thực trạng kinh tế của đất nước, với mức độ phát triển của nền kinh tế Hoạt động thu ngân sách nhà nước được thực hiện thông qua hai cơ chế pháp lý điển hình là bắt buộc và tự nguyện, trong đó cơ chế bắt buộc được xem là chủ yếu
b Chi ngân sách nhà nước.
Theo quy định tại khoản 2 Điều 2 Luật ngân sách nhà nước năm 2002 thì: “Chi ngân sách nhà nước bao gồm các khoản chi phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh, bảo đảm hoạt động của bộ máy nhà nước; chi trả nợ của nhà nước; chi viện trợ và các khoản chi khác theo quy định của pháp luật”.
Trang 2Như vậy: Chi ngân sách nhà nước là hoạt động nhằm sử dụng quỹ ngân sách, là quá trình phân phối nguồn tiền tệ nằm trong quỹ ngân sách nhà nước để chi dùng vào những mục đích khác nhau Từ đó chi ngân sách nhà nước chỉ được tiến hành trên cơ sở pháp luật và theo kế hoạch chi ngân sách cũng như phân bổ ngân sách do
cơ quan quyền lực nhà nước quyết định Hoạt động chi ngân sách nhà nước nhằm vào mục tiêu thỏa mãn nhu cầu về tài chính cho sự vận hành của bộ máy nhà nước, đảm bảo cho Nhà nước thực hiện được các chức năng nhiệm vụ của mình Chi ngân sách nhà nước là hoạt động được tiến hành bởi hai nhóm chủ thể: nhóm chủ thể đại diện cho Nhà nước thực hiện việc quản lý, cấp phát, thanh toán các khoản chi ngân sách nhà nước; nhóm chủ thể sử dụng ngân sách nhà nước
1.2 Khái niệm thu, chi ngân sách địa phương
Phân phối nguồn thu, nhiệm vụ chi cho ngân sách địa phương là việc xác định mỗi cấp ngân sách địa phương được tập trung những nguồn thu nào và mức độ tập chung đến đâu; đồng thời đề ra nhiệm vụ chi cụ thể cho từng cấp ngân sách Theo quy định của pháp luật hiện hành thì việc phân phối nguồn thu, nhiệm vụ chi ngân sách nhà nước ở địa phương là thẩm quyền của Hội đồng nhân dân tỉnh Ta có thể
dễ dàng nhận thấy, việc phân định cụ thể nguồn thu và nhiệm vụ chi cụ thể của ngân sách địa phương là vô cùng cần thiết Vì việc phân giao nguồn thu, nhiệm vụ chi cụ thể cho từng địa phương trên địa bàn chín quyền địa phương quản lý, từ đó có thể dự đoan được khả năng tự đáp ứng nhu cầu chi tiêu của cấp ngân sách để từ đó có những quy định phù hợp nhằm điều chỉnh ngân sách địa phương
Việc phân định nguồn thu, nhiệm vụ chi của ngân sách các cấp nhằm tăng thêm nguồn lực cho địa phương, khuyến khích địa phương chăm lo đầu tư phát triển kinh tế xã hội, chống thất thu, thực hành tiết kiệm chi để tự cân đối ngân sách địa phương và tăng cường nguồn thu cho ngân sách nhà nước
2 Những vấn đề pháp lý về phân phối nguồn thu, nhiệm vụ chi cho ngân sách địa phương theo Luật ngân sách nhà nước năm 2002.
2.1 Nguyên tắc phân phối nguồn thu, nhiệm vụ chi cho ngân sách địa phương.
Đối với việc phân phối nguồn thu, nhiệm vụ chi ngân sách cho địa phương phải tuân thủ theo các nguyên tắc về phân phối nguồn thu, nhiệm vụ chi của ngân sách nhà nước nói chung được quy định tại Khoản 1 Điều 34 Luật ngân sách nhà nước
2002 Theo đó, việc phân phối nguồn thu, nhiệm vụ chi cho từng cấp ngân sách của chính quyền địa phương theo 4 nguyên tắc Các nguyên tắc này đã được cụ thể hoá tại Điều 2 thông tư 188/2010/TT – BTC ngày 22 tháng 11 năm 2010 quy định phân
Trang 3cấp tiêu thức nguồn thu và phân chia các khoản chi giữa ngân sách các cấp chính quyền địa phương Theo đó, nguyên tắc phân cấp nguồn thu và phân chia các khoản thu giữa ngân sách các cấp chính quyền địa phương bao gồm:
Thứ nhất, phân phối nguồn thu và nhiệm vụ chi cho ngân sách địa phương phải
đảm bảo gắn nguồn thu với nhiệm vụ chi và khả năng quản lý của từng cấp chính quyền địa phương, đảm bảo nguồn lực để các cấp chủ động thực hiện những nhiệm vụ phát triển kinh tế – xã hội, đảm bảo quốc phòng, an ninh và trật tự an toàn xã hội trong phạm vi quản lý; khuyến khích các cấp tăng cường quản lý thu, chống thất thu; hạn chế phân chia các nguồn thu có quy mô nhỏ cho nhiều cấp; hạn chế sử dụng nhiều tỷ lệ phân chia khác nhau đối với từng khoản thu cũng như giữa các đơn vị hành chính trên địa bàn
Thứ hai, phải đảm bảo tỷ lệ phần trăm (%) phân chia các khoản thu cho ngân
sách cấp mình và ngân sách các cấp dưới không được vượt quá tỷ lệ phần trăm (%) phân chia quy định của cấp trên về từng khoản thu được phân chia Riêng ngân sách xã, thị trấn và ngân sách thị xã, thành phố thuộc tỉnh được hưởng tỷ lệ (%) phân chia tối thiểu về một số khoản thu theo quy định tại Khoản 1 Điều 34 Luật Ngân sách nhà nước
Thứ ba, phải đảm bảo phân phối nguồn thu, nhiệm vụ chi theo đúng tiêu thức
phân cấp nguồn thu và phân chia các khoản thu giữa ngân sách các cấp chính quyền, nhằm phục vụ công tác quản lý, kiểm tra, theo dõi nguồn thu của các cấp ngân sách
Thứ tư, phải đảm bảo công bằng, công khai, minh bạch và phát triển cân đối
nguồn ngân sách giữa các khu vực trên địa bàn để chủ động thực hiện nhiệm vụ được giao, đồng thời đảm bảo tập trung điều hành ngân sách các cấp trong phạm vi địa phương
2.2 Thẩm quyền quyết định và nguyên tắc trong phân phối nguồn thu, nhiệm
vụ chi cho ngân sách địa phương.
Theo quy định của Luật ngân sách nhà nước năm 2002 thì việc phân phối thu, chi chỉ được Quốc hội quyết định chi tiết cho hai cấp ngân sách là cấp trung ương và cấp tỉnh Việc phân giao nguồn thu và nhiệm vụ chi cụ thể cho từng cấp ngân sách huyện và xã thuộc địa bàn mỗi tỉnh do Hội đồng nhân dân từng tỉnh quyết
định phù hợp với đặc thù, khả năng và nhu cầu của địa phương mình: “Hội đồng nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương (gọi chung là cấp tỉnh) quyết định việc phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi giữa ngân sách các cấp chính quyền địa
Trang 4phương phù hợp với phân cấp quản lý kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh và trình độ quản lý của mỗi cấp trên địa bàn” (điểm c khoản 1 Điều 4 Luật ngân sách
nhà nước năm 2002) Như vậy Luật ngân sách nhà nước năm 2002 đã đề cao trách nhiệm và quyền hạn của chính quyền nhà nước cấp tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương trong công tác quản lý, điều hành ngân sách các cấp ở địa phương
Tuy nhiên mỗi địa phương có trình độ phát triển kinh tế xã hội khác nhau, đời sống của người dân cũng có sự phân hóa…nên việc trao quyền quyết định việc phân phối nguồn thu, nhiệm vụ chi cho Hội đồng nhân dân cấp tỉnh trong khi cơ chế quản lý giám sát chưa thực sự chặt chẽ, nghiêm minh dẫn đến tình trạng lạm
thu khó kiểm soát VD theo quy định tại điểm c khoản 8 Điều 25 Luật ngân sách
nhà nước năm 2002 có quy định Hội đồng nhân dân cấp tỉnh còn có nhiệm vụ
quyền hạn: “Quyết định thu phí, lệ phí và các khoản đóng góp của nhân dân theo quy định của pháp luật” Từ quy định trên dẫn đến một thực tế là các địa phương
(Hội đồng nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương) quyết định thu không phù hợp với khả năng đóng góp của nhân dân dẫn tới không đảm bảo công bằng, việc sử dụng các khoản thu đó không hiệu quả dẫn đến thất thoát gây bất bình trong nhân dân…Điều này đặt ra yêu cầu cần có sự sửa đổi, bổ sung trong quy định về thẩm quyền của Hội đồng nhân dân cấp tỉnh trong việc phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi đối với ngân sách địa phương…
Quyết định phân phối nguồn thu, nhiệm vụ chi cho ngân sách địa phương của Hội đồng nhân dân phải tuân theo nguyên tắc được quy định tại khoản 1 Điều 34 Luật ngân sách nhà nước năm 2002 Những nguyên tắc đó đã có sự phân phối nguồn thu, nhiệm vụ chi giữa ngân sách cấp tỉnh và ngân sách cấp dưới, có quy định cụ thể % từng cấp ngân sách địa phương được hưởng
2.3 Các khoản thu, chi ngân sách địa phương
Ngân sách nhà nước bao gồm ngân sách trung ương và ngân sách địa phương Mỗi cấp ngân sách đều có nguồn thu, nhiệm vụ chi cụ thể Trong đó ngân sách địa phương gồm ngân sách cấp tỉnh, ngân sách cấp huyện và ngân sách cấp xã Bên cạnh đó, luật còn quy định HĐND cấp tỉnh quyết định việc phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi giữa các cấp ngân sách chính quyền địa phương mình
a Các khoản thu của ngân sách địa phương.
Khác với thu của ngân sách trung ương, nguồn thu của ngân sách địa phương được chia thành bốn nhóm lớn: ngoài hai nhóm thu tương tự như cấp ngân sách trung ương (những nguồn thu được tập trung toàn bộ vào ngân sách địa phương và những
Trang 5nguồn thu theo tỉ lệ phần trăm), địa phương còn được thu bổ sung từ ngân sách cấp trên và thu từ huy đọng vốn của các tổ chức, cá nhân Theo quy định tại Điều 32 Luật ngân sách nhà nước 2002 thì các khoản thu của ngân sách địa phương gồm:
Thứ nhất, các khoản thu mà ngân sách địa phương được hưởng toàn bộ gồm:
các loại thuế như thuế nhà đất, thuế tài nguyên (không kể thuế tài nguyên thu từ dầu khí, thuế chuyển quyền sử dụng đất, thuế sử dụng đất nông nghiệp;thuế môn bài; lệ phí trước bạ, các khoản phí, lệ phsi thu từ hoạt động sự nghiệp, thu từ hoạt động xổ số kiến thiết, thu hồi vốn của ngân sách địa phương tại các tổ chức kinh tế, thu từ quỹ dự trữ tài chính của địa phương, thu nhập từ vốn góp của địa phương;thu
từ quỹ đất công tích và thu hoa lợi công sản khác; thu từ viện trợ không hoàn lại của các tổ chức quốc tế, các tổ chức khác, các cá nhân ở nước ngoài trực tiếp cho địa phương; đóng góp tự nguyện của các tổ chức, cá nhân ở trong và ngoài nước; thu kết dư ngân sách địa phương và các khoản thu khác theo quy định của pháp luật
Thứ hai, các khoản thu phân chia theo tỉ lệ phần trăm giữa ngân sách trung ương
và ngân sách địa phương Những khoản thu này cũng giống các khoản thu mà trung ương được tập trung theo tỉ lệ phần trăm vào ngân sách cấp mình nhưng lại khác nhau về tỉ lệ thu
Thứ ba, các khoản thu bổ sung từ ngân sách trung ương, gồm: các khoản thu bổ
sung để cân đối thu, chi ngân sách địa phương và các khoản thu bổ sung có mục tiêu giúp địa phưng thực hiện những nhiệm vụ mà pháp luật quy định
Thứ tư, các khoản thu từ huy động vốn của các tổ chức, cá nhân để đáp ứng
nhu cầu đầu tư xây dựng các công trình kết cấu hạ tầng thuộc phạm vi cấp tỉnh đảm nhiệm nhưng ngân sách cấp tỉnh không đủ kinh phí để thực hiện
Hiện nay, cơ cấu chi ngân sách đã được cải thiện đáng kể đảm bảo ưu tiên cho chi đầu tư phát triển, bố trí ngân sách đảm bảo yêu cầu về phát triển giáo dục đào tạo, chữa bệnh và thực hiện các chính sách an sinh xã hội (cải cách tiền lương, thực hiện xoá đói giảm nghèo…) Điều này đã khiến cho các địa phương chủ động hơn trong việc điều hành, quản lý ngân sách của địa phương mình; đảm bảo nguồn tài chính phục vụ yêu cầu phát triển kinh tế – xã hội chung của cả nước cũng như từng địa phương
b Các khoản chi của ngân sách địa phương
Các khoản chi của ngân sách địa phương cũng gồm nhiều loại và được chia thành năm nhóm lớn: chi đầu tư phát triển, thi thường xuyên, chi trả nợ gốc và lãi
Trang 6các khoản tiền huy động cho đầu tư xây dựng của địa phương, chi bổ sung quỹ dự trữ tài chính của cấp tỉnh và chi bổ sung cho ngân sách cấp dưới
So với nhiệm vụ chi của ngân sách trung ương, nhiệm vụ chi của ngân sách địa phương có nhẹ hơn cả về khoản mục chi cũng như nội dung của từng khoản mục chi Ví dụ: địa phương không có nhiệm vụ chi viện trợ và chi cho vay như trung ương Điều đó còn thể hiện trong nội dung của từng khoản mục chi vì trong từng khoản mục, nội dung chi của trung ương bao gồm cả những khoản chi mà nội dung chi của địa phương không có
3 Các quy định về phân phối nguồn thu, chi cho ngân sách địa phương theo Luật ngân sách năm 2002
3.1 Các quy định về phân phối nguồn thu cho ngân sách địa phương
Nếu nguồn thu của ngân sách trung ương chủ yếu từ hai nhóm lớn là các nguồn thu được tập trung toàn bộ vào ngân sách trung ương và các khoản thu phân chia theo tỷ lệ phần trăm giữa ngân sách trung ương và ngân sách địa phương; thì nguồn thu của ngân sách địa phương gồm bốn nhóm lớn; ngoài hai nhóm thu tương tự như ngân sách cấp trung ương (những nguồn thu được tập trung toàn bộ vào ngân sách địa phương và những nguồn thu theo tỷ lệ phần trăm giữa ngân sách trung ương và ngân sách địa phương); thì địa phương còn được thu bổ sung từ ngân sách cấp trên và thu từ huy động vốn của các tổ chức cá nhân
Theo quy định tại Điều 32 Luật ngân sách năm 2002 thì Nguồn thu của ngân sách địa phương gồm:
“1 Các khoản thu ngân sách địa phương hưởng 100%:
a) Thuế nhà, đất.
b) Thuế tài nguyên, không kể tài nguyên thu từ dầu, khí.
c) Thuế môn bài.
d) Thuế chuyển quyền sử dụng đất.
đ) Thuế sử dụng đất nông nghiệp.
e) Tiền sử dụng đất.
g) Tiền cho thuê đất.
Trang 7h) Tiền cho thuê và tiền bán nhà ở thuộc sở hữu nhà nước.
i) Lệ phí trước bạ.
k) Thu từ hoạt động xổ số kiến thiết.
l) Thu hồi vốn của ngân sách địa phương tại các tổ chức kinh tế, thu từ quỹ dự trữ tài chính của địa phương, thu nhập từ vốn góp của địa phương.
m) Viện trợ không hoàn lại của các tổ chức quốc tế, các tổ chức khác, các cá nhân ở nước ngoài trực tiếp cho địa phương.
n) Các khoản phí, lệ phí, thu từ các hoạt động sự nghiệp và các khoản thu khác nộp vào ngân sách địa phương theo quy định của pháp luật.
o) Thu từ quỹ đất công ích và thu hoa lợi công sản khác.
p) Huy động từ các tổ chức, cá nhân theo quy định của pháp luật.
q) Đóng góp tự nguyện của các tổ chức, cá nhân trong nước và ngoài nước r) Thu kết dư ngân sách địa phương theo quy định tại Điều 63 của Luật này s) Các khoản thu khác theo quy định của pháp luật.
2 Các khoản thu phân chia theo tỷ lệ phần trăm(%) giữa ngân sách trung ương và ngân sách địa phương theo quy định tại khoản 2 Điều 30 của Luật này.
3 Thu bổ sung từ ngân sách trung ương.
4 Thu từ hoạt động đầu tư xây dựng các công trình kết cấu hạ tầng theo quy định tại khoản 3 Điều 8 của Luật này.”
Như vậy: Các khoản thu ngân sách địa phương được hưởng 100% là các khoản thu phát sinh trên địa bàn địa phương nào thì ngân sách địa phương đó được hưởng toàn bộ Cũng tại khoản 1 Điều 22 Nghị định số 60/2003/NĐ-CP quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật ngân sách nhà nước năm 2002 đã hướng dẫn chi tiết và có quy định cụ thể, bổ sung các khoản thu mà ngân sách địa phương được hưởng
100%: “ Tiền thuê mặt nước không kể tiền thuê mặt nước thu từ hoạt động dầu khí; Tiền đền bù thiệt hại đất; Các khoản phạt, tịch thu và thu khác của ngân sách địa phương theo quy định của pháp luật; Thu bổ sung từ ngân sách cấp trên; Thu chuyển nguồn từ ngân sách địa phương năm trước sang ngân sách địa phương
Trang 8năm sau;” Tuy pháp luật hiện hành đã quy định tương đối rõ về các khoản thu mà
ngân sách địa phương được hưởng 100%; điều này đảm bảo tăng nguồn thu cho cấp địa phương, thuận lợi cho việc thu Tuy nhiên các quy định trên còn chung chung và chưa quy định cụ thể về định mức thu cho từng khoản là bao nhiêu dẫn đến tình trạng là sự lạm quyền và thu những khoản thu không hợp lý, không phù hợp với tình hình của địa phương và trong cùng một loại thu có sự không đồng nhất giữa các địa phương Điều này đã khiến có sự bất bình đẳng trong thu ngân sách ở các địa phương Đây là vấn đề cần được hoàn thiện để pháp luật về thu ngân sách thực sự đảm bảo được sự công bằng và đem lại hiệu quả, tạo nguồn tài chính cho địa phương đảm bảo vận hành cơ cấu tổ chức, các nhiệm vụ kinh tế, chính trị, xã hội, văn hóa của địa phương
Các khoản thu phân chia theo tỷ lệ phần trăm giữa ngân sách địa phương và ngân sách trung ương Đây là các khoản thu phát sinh trên địa bàn địa phương nào thì ngân sách địa phương đó được hưởng một tỷ lệ nhất định, phần còn lại phải nộp cho ngân sách trung ương Theo quy định tại khoản 2 Điều 30 Luật ngân sách nhà nước năm 2002 và tại khoản 2 Điều 20 Nghị định số 60/2003/NĐ-CP quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật ngân sách nhà nước 2002 thì: Các khoản thu phân theo tỷ lệ % giữa ngân sách trung ương và ngân sách địa phương gồm:
“a) Thuế giá trị gia tăng, không kể thuế giá trị gia tăng hàng hóa nhập khẩu quy định tại điểm a Khoản 1 Điều này và thuế thu nhập doanh nghiệp thu từ hoạt động xổ số kiến thiết
b) Thuế thu nhập doanh nghiệp, không kể thuế thu nhập doanh nghiệp của các đơn vị hạch toán toàn ngành quy định tại điểm d Khoản 1 Điều này và thuế thu nhập doanh nghiệp từ hoạt động xổ số kiến thiết
c) Thuế thu nhập đối với người có thu nhập cao, không kể thuế quy định tại điểm
đ Khoản 1 Điều này
d) Thuế tiêu thụ đặc biệt thu từ hàng hóa, dịch vụ trong nước không kể thuế tiêu thụ đặc biệt thu từ hoạt động xổ số kiến thiết
đ) Phí xăng, dầu”
Như vậy việc thu các loại thuế trên và tỷ lệ hưởng giữa ngân sách địa phương và ngân sách trung ương sẽ góp phần tăng nguồn thu cho ngân sách địa phương, tuy nhiên pháp luật chưa quy định cụ thể tỷ lệ % một cách khoa học, phù hợp với tình hình và công tác quản lý thu còn lỏng lẻo dẫn đến tình trạng thất thoát, khai man trốn nộp, và sự phân phối nguồn tiền này chưa hợp lý dẫn đến hiệu quả chưa cao
Trang 9Hơn nữa quá trình thu các khoản thu này có sự can thiệp bằng mệnh lệnh hành chính quá sâu của trung ương tạo ra sự bị động, lúng túng của cơ quan có thẩm quyền ở địa phương Đây là vấn đề cần được điều chỉnh và hoàn thiện các quy định pháp luật góp phần cho ngân sách địa phương vừa có sự chủ động, tự chủ, tự cân đối theo cơ cấu chung mà Quốc hội đã thông qua
Các khoản thu bổ sung từ ngân sách trung ương gồm: các khoản thu bổ sung để cân đối thu, chi ngân sách địa phương và các khoản thu bổ sung có mục tiêu giúp địa phương thực hiện những nhiệm vụ mà pháp luật quy định Tuy nhiên nguồn thu
bổ sung này cần được Quốc hội, cơ quan chủ quản có thẩm quyền cân nhắc kĩ lưỡng, tránh tình trạng nơi cần bổ sung thì không được, nơi chưa cần thiết bổ sung thì lại được bổ sung Hơn nữa quy định này dẫn đến tình trạng xin bổ sung không đúng mục đích, không thực sự có nhu cầu mà vẫn xin bổ sung - Các khoản thu từ huy động vốn của các tổ chức, cá nhân để đáp ứng nhu cầu đầu tư xây dựng các công trình kết cấu hạ tầng thuộc phạm vi cấp tỉnh đảm nhiệm nhưng ngân sách cấp tỉnh không đủ kinh phí để thi công công trình Đây là những công trình thuộc danh mục đầu tư trong kế hoạch 5 năm đã được Hội đồng nhân dân tỉnh quyết định nhưng vượt quá khả năng cân đối của ngân sách cấp tỉnh trong năm dự toán
Như vậy việc phân phối nguồn thu cho ngân sách địa phương là do Quốc hội,
Ủy ban thường vụ Quốc hội quyết định với cơ cấu tổng số thu, mức, tỷ lệ, khoản thu được hưởng 100% và khoản thu chia tỷ lệ, và do Hội đồng nhân dân quy định phù hợp với thực tế địa phương trên cơ sở pháp luật Ngoài ra việc phân phối nguồn thu cho ngân sách địa phương còn thể hiện sự tự chủ của Hội đồng nhân dân trong việc phối kết hợp với các cơ quan khác trên phạm vi địa phương trong lĩnh vực huy động vốn xây dựng công trình thuộc danh mục đầu tư trong kế hoạch 5 năm đã được thông qua
3.2 Các quy định về nhiệm vụ chi của ngân sách địa phương
Theo quy định tại Điều 33 Luật ngân sách nhà nước năm 2002 thì nhiệm vụ chi của ngân sách địa phương gồm:
“1 Chi đầu tư phát triển
a) Đầu tư xây dựng các công trình kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội do địa phương quản lý;
b) Đầu tư và hỗ trợ cho các doanh nghiệp, các tổ chức kinh tế, các tổ chức tài chính
Trang 10của Nhà nước theo quy định của pháp luật;
c) Các khoản chi khác theo quy định của pháp luật;
2 Chi thường xuyên
a) Các hoạt động sự nghiệp, kinh tế, giáo dục và đào tạo, y tế, xã hội, văn hóa thông tin, văn học nghệ thuật, thể dục thể thao, khoa học và công nghệ, môi trường, các hoạt động sự nghiệp khác do địa phương quản lý;
b) Quốc phòng, an ninh và trật tự, an toàn xã hội (phần giao cho địa phương)
c) Hoạt động của các cơ quan nhà nước, cơ quan Đảng cộng sản Việt Nam và các
tổ chức chính trị - xã hội ở địa phương;
d) Hỗ trợ cho các tổ chức chính trị xã hội – nghề nghiệp, tổ chức xã hội, tổ chức xã hội – nghề nghiệp ở địa phương theo quy định của pháp luật;
đ) Thực hiện các chính sách xã hội đối với các đối tượng do địa phương quản lý; e) Chương trình quốc gia do Chính phủ giao cho địa phương quản lý;
g) Trợ giá theo chính sách của Nhà nước;
h) Các khoản chi khác theo quy định của pháp luật;
3 Chi trả nợ gốc và lãi các khoản tiền huy động cho đầu tư quy định tại khoản 3 Điều 8 của Luật này;
4 Chi bổ sung quỹ dự trữ tài chính của cấp tỉnh;
5 Chi bổ sung cho ngân sách cấp dưới.”
Như vậy, so với nhiệm vụ chi của ngân sách trung ương, nhiệm vụ chi của ngân sách địa phương có nhẹ hơn cả về khoản mục chi cũng như nội dung của từng khoản mục chi
Tuy nhiên pháp luật , đặc biệt là Luật ngân sách nhà nước năm 2002 mới quy định về các nhiệm vụ mà ngân sách địa phương phải chi; trong khi đó cơ chế chi ngân sách như thế nào, sự kết hợp giữa các cơ quan trong việc chi ngân sách, lĩnh vực nào cần thiết phải chi, đặc biệt là chi cho xây dựng cơ bản; việc giám sát việc
sử dụng nguồn vốn đã chi; việc quyết toán báo cáo lại chưa có sự quy định chi tiết