Nói về yếu tố khách quan thì nguyên nhân lớn nhất là điều kiện, hoàn cảnh áp dụng thuế GTGT, khi mà chúng ta chuyển sang nền kinh tế thị trường chưa lâu, các thành phần cũng như hoạt độn
Trang 1LỜI NÓI ĐẦU
Phát triển kinh tế luôn là mục tiêu hàng đầu của mỗi quốc gia Để thúc đẩy quá trình phát triển kinh tế của đất nước,Việt Nam chúng ta cần phải có môi trường đầu tư thuận lợi và cơ chế chính sách sao cho phù hợp, rõ ràng và ổn định Đối với Việt Nam, thuế giá trị gia tăng từ khi được áp dụng đã thể hiện nhiều ưu điểm và phát huy được những lợi thế của nó Tuy nhiên, với một nền kinh tế đang trong giai đoạn quá độ - kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa - việc áp dụng pháp luật nói chung và pháp luật về thuế giá trị gia tăng nói riêng còn không ít những vấn đề cần quan tâm Xem xét các yếu
tố ảnh hưởng đến việc thực thi pháp luật thuế giá trị gia tăng để tìm ra những nguyên nhân của nó và đưa ra hướng hoàn thiện là một vấn đề cấp thiết vì loại thuế này có mức
độ ảnh hưởng rộng đối với người nộp thuế cũng như đối tượng chịu thuế, và là một trong những nguồn thu cơ bản của ngân sách nhà nước Nâng cao được hiệu lực thực thi pháp luật thuế giá trị gia tăng ở Việt Nam sẽ giúp cho nhà sản xuất, người tiêu dùng và các chủ thể quản lý nhận thức rõ vai trò và vị trí của thuế, tự nguyện thực hiện và đảm bảo thực hiện đúng đắn pháp luật về loại thuế này
Qua bài tiểu luận ngắn này em xin tìm hiểu về đề tài: “ Phân tích những yếu tố ảnh hưởng đến việc thực thi pháp luật thuế GTGT ở Việt Nam hiện nay và đề xuất ý kiến pháp lý nhằm thực thi thuế GTGT”
I Một số vấn đề cơ bản về pháp luật thuế giá trị gia tăng
1 Thuế giá trị gia tăng
Thuế giá trị gia tăng (GTGT) là loại thuế tiêu dùng nhằm động viên một bộ phận thu nhập của người chịu thuế đã sử dụng để mua hàng hòa, nhận dịch vụ Điều 2 Luật
thuế GTGT 2008 quy định: “Thuế giá trị gia tăng là thuế tính trên giá trị tăng thêm của hàng hoá, dịch vụ phát sinh trong quá trình từ sản xuất, lưu thông đến tiêu dùng” Như
vậy, bản chất của thuế GTGT là loại thuế gián thu Nghĩa là, các nhà sản xuất, kinh doanh
Trang 2và cung cấp dịch vụ là người nộp thuế nhưng người tiêu dùng lại thực chất là người chịu thuế thông qua giá cả hàng hóa dịch vụ
Thuế GTGT có nhiều điểm tương đồng với các loại thuế đánh vào hàng hóa, dịch
vụ khác (như thuế doanh thu, thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế xuất nhập khẩu), nhưng có thể nhận diện được thuế GTGT qua đặc điểm: Thứ nhất, thuế GTGT có đối tượng chịu thuế rất rộng Tức là mọi đối tượng trong xã hội đều là chủ thể chịu thuế, chủ thể thực tế phải trả một phần thu nhập cho hành vi tiêu dùng Thứ hai, thuế GTGT chỉ tính trên phần giá trị tăng thêm của hàng hóa, dịch vụ Do đó, khi đánh thuế GTGT vào hàng hóa, dịch vụ
đó không gây ra những đột biến giá cả cho người tiêu dùng Thứ ba, dựa trên giá mua cuối cùng của hàng hóa, dịch vụ số thuế giá trị tăng phải nộp không thay đổi phụ thuộc vào các giai đoạn lưu thông khác nhau
2 Pháp luật thuế giá trị gia tăng
Pháp luật thuế GTGT là tổng hợp các quy phạm pháp luật do Nhà nước ban hành điều chỉnh các quan hệ phát sinh trong quá trình đăng ký, kê khai, nộp thuế, quản lý và quyết toán thuế GTGT
Theo đó, pháp luật thuế GTGT có 2 đặc điểm cơ bản: Thứ nhất, pháp luật thuế GTGT
có tác động trong phạm vi rộng, đến tất cả các đối tượng trong xã hội (mọi đối tượng có thu nhập, sử dụng một phần thu nhập phục vụ đời sống) Thứ hai, chỉ có thể được ban hành khi các điều kiện áp dụng đạt đến mức độ nhất định Những điều kiện ở đây chủ yếu
là tiêu chuẩn về kế toán, chế độ chứng từ hóa đơn và khả năng quản lý của chính các cơ quan tham gia quản lý thu thuế GTGT
II Những yếu tố ảnh hưởng đến thực thi pháp luật thuế GTGT ở Việt Nam hiện nay
Với diện đánh thuế rộng khắp và thu ở từng giai đoạn sản xuất kinh doanh nên từ khi được áp dụng đến nay thuế GTGT đã đóng góp một nguồn thu lớn cho ngân sách nhà nước Khi bắt đầu đưa thuế GTGT áp dụng thay thế cho thuế doanh thu nhiều người lo
Trang 3ngại sẽ làm giảm nguồn thu cho ngân sách nhà nước Nhưng thuế GTGT mang lại tính khoa học rất cao, có khả năng tạo được công bằng trong việc thu thuế, thúc đẩy xuất khẩu, khuyến khích phát triển sản xuất, bảo đảm nguồn thu cho Ngân sách nhà nước Khi bàn về nguyên nhân dẫn đến những khó khăn đã gặp phải khi áp dụng thuế GTGT thì người ta thường đề cập tới hai nhóm nguyên nhân chủ quan và khách quan
Nói về yếu tố khách quan thì nguyên nhân lớn nhất là điều kiện, hoàn cảnh áp dụng thuế GTGT, khi mà chúng ta chuyển sang nền kinh tế thị trường chưa lâu, các thành phần cũng như hoạt động kinh tế chưa phát triển một cách đồng đều…Trong những năm gần đây, khi nền kinh tế phát triển nhanh chóng thì sự xuất hiện của của các đối tượng kinh tế mới cũng chưa được kịp thời đưa vào sự quản lý của luật thuế GTGT
Còn về yếu tố chủ quan thì tư tưởng, cơ chế chính sách cũng đã hạn chế nhiều thành công của Luật thuế GTGT Khi mới bắt đầu triển khai sắc thuế này, quan điểm nóng vội muốn chuyển ngay từ thuế doanh thu sang thuế GTGT trên cơ sở vận dụng kinh nghiệm của các nước đã áp dụng thành công mà không quan tâm đến giải pháp xử lý cần thiết mang tính quá độ cho giai đoạn chuyển tiếp: như không quan tâm đến vấn đề hàng tồn kho, tài sản cố định lớn trước ngày 31/12/1998 Điều này đã làm cho nhiều doanh nghiệp rất lo lắng và họ đã tìm mọi cách để trốn thuế
Tìm hiểu chi tiết về những yếu tố ảnh hưởng đến việc thực thi pháp luật thuế GTGT ở Việt Nam hiện nay sẽ giúp chúng ta nhận thức rõ hơn về vấn đề này
1 Những yếu tố thúc đẩy việc triển khai thực hiện thuế GTGT
- Thuế GTGT là một sắc thuế mới tiến bộ và có tính khoa học rất cao, việc áp dụng vào thực tế Việt Nam là hoàn toàn hợp lý, với yêu cầu của phát triển và hội nhập Chính phủ, Ban chỉ đạo triển khai các luật thuế mới của Chính phủ, các Bộ, các Ngành, các địa phương đã bám sát sự chỉ đạo của Trung ương Đảng, của Bộ chính trị, Quốc hội, của UBTVQH để tổ chức triển khai thực hiện luật thuế GTGT Trong quá trình triển khai Ban chỉ đạo của Chính phủ, các Bộ, các địa phương đã bám sát cơ sở sản xuất kinh doanh,
Trang 4phát hiện những khó khăn vướng mắc trong quá trình thực hiện các luật thuế mới, nghiên cứu, đề xuất những giải pháp nhằm tháo gỡ khó khăn cho các doanh nghiệp như: bổ xung vào danh mục hàng hoá, dịch vụ không thuộc diện chịu thuế GTGT tại Điều 5 Luật thuế GTGT năm 2008 v.v Mở rộng việc khấu trừ thuế GTGT đầu vào (Điều 12 ) v.v Các ban chỉ đạo đã quản lý tốt thị trường, giá cả, đặc biệt là trong thời gian đầu áp dụng pháp luật thuế GTGT mới
- Công tác tuyên truyền, phổ biến luật về thuế, tập huấn nghiệp vụ có nhiều tiến bộ hơn so với các đợt triển khai các luật thuế trước đây Ban Tư tưởng văn hoá Trung ương
và các địa phương đã phối hợp chỉ đạo tốt công tác tuyên truyền, các đài báo Trung ương
và địa phương đã phối hợp chặt chẽ với cơ quan thuế, để đẩy mạnh tuyên truyền giải thích các luật thuế mới, phản ánh kịp thời những gương điển hình thực hiện tốt các luật thuế mới cũng như những khó khăn vướng mắc trong việc thực hiện các luật thuế mới
- Các đối tượng trong nền kinh tế đã dần có những hiểu biết đầy đủ hơn về các sắc thuế mới, đặc biệt là thuế GTGT Các cơ sở kinh doanh và mọi tầp lớp nhân dân đều hưởng ứng và đồng tình thực hiện pháp luật thuế GTGT do nhận thức được các luật sư tiến bộ và ưu việt hơn pháp luật thuế GTGT
- Sự phấn đấu nỗ lực của ngành Thuế quan và ngành Hải Quan từ việc chuẩn bị triển khai đến việc tổ chức thực hiện pháp luật thuế GTGT Đặc biệt, Luật thuế GTGT đã bước đầu tác động đến công tác quản lý của doanh nghiệp, tăng cường công tác hạch toán kế toán và thúc đẩy việc mua bán hàng hóa có hóa đơn chứng từ ở các doanh nghiệp Do đó yêu cầu của việc kê khai thuế GTGT, khấu trừ thuế GTGT đầu vào, tính đúng thu nhập doanh nghiệp nên những người làm công tác quản lý kinh doanh đã bắt đâu chú ý đến công tác mở sổ sách kế toán, ghi chép, quản lý và sử dụng các hóa đơn chứng từ Từ đó
đã giúp cho cơ quan chức năng của nhà nước và cơ quan chức năng của nhà nước và cơ quan thuế từng nắm bắt được sát hơn tình hình sản xuất kinh doanh cũng như tăng cường việc kiểm tra giám sát đối với doanh nghiệp
2 Một số yếu tố gây vướng mắc trong quá trình thực hiện pháp luật thuế GTGT
Trang 52.1 Thuế suất thuế GTGT khá cao.
Việc áp dụng 2 thuế suất: 5% và 10 %, trong đó đã thu hẹp dần nhóm thuế suất 5% nhưng vẫn chưa hợp lý đối với một số hàng hoá, dịch vụ và chưa được thể hiện thống nhất mức thuế suất, gây thiếu bình đẳng trong nghĩa vụ nộp thuế Bên cạnh đó một số tiêu chí xác định để phân biệt sự khác biệt về thuế suất chưa rõ ràng đặc biệt là các tiêu thức hàng nông sản thực phẩm, thủy hải sản qua sơ chế hay chế biến; con giống, cây giống, trứng giống hay thực phẩm; thiết bị chuyên dùng trong một số ngành nghề với trang thiết bị nói chung gây khó khăn trong thực thi
Mức thuế suất thuế GTGT 10% tính cho các hàng hóa, dịch vụ thông thường cho tiêu dùng là khá cao, làm giảm sức mua, tiêu thụ sản phẩm hàng hoá gặp nhiều khó khăn.Mức thuế suất 10% được quy định tại khoản 3 Điều 8 Luật thuế GTGT năm 2008 Mặc dù theo lý luận, thuế GTGT do người tiêu dùng trả, không gây ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp, nhưng nếu thuế suất cao, giá thanh toán của hàng hoá, dịch vụ sẽ cao, người tiêu dùng khó chấp nhận, tiêu thụ sẽ gặp khó khăn, các doanh nghiệp muốn bán được hàng buộc phải hạ giá bán và bị thua lỗ Để tránh bị thua lỗ, các doanh nghiệp phải thu hẹp sản xuất
2.2 Thuế GTGT làm đảo lộn mức thuế phải nộp.
Thuế GTGT được thiết kế với mức thu tương đương thuế doanh thu với mục tiêu ổn định quan hệ phân phối giữa Nhà nước với nền kinh tế xét trên tổng thể, nhưng thực tế có làm đảo lộn mức thuế phải nộp của các ngành khác nhau Có ngành thuế phải nộp tăng gấp bội so với thuế doanh thu, có ngành lại thấp hơn nhiều Tương quan phân phối giữa các ngành bị đảo lộn vướng mắc phát sinh không chỉ liên quan đến lỗ lãi mà còn liên quan đến vấn đề mới
2.3 Thuế GTGT gây nhiều khó khăn cho doanh nghiệp về vốn
Quy định phải nộp thuế GTGT đối với những mặt hàng nhập kho nhưng chưa bán làm cho một số doanh nghiệp khó khăn trong vấn đề vốn Đặc biệt với những doanh nghiệp
Trang 6với số vốn ít thì quy định này làm cho họ thật sự điêu đứng Nhiều doanh nghiệp hoạt động chủ yếu bằng vốn vay này khi áp dụng luật thuế GTGT phải vay thêm vốn để nộp cho phần thuế đầu vào, gánh nặng thiếu vốn đã nặng nay lại càng nặng thêm cho dù sau này sẽ được khấu trừ thuế hay hoàn thuế Trường hợp các doanh nghiệp bán hàng đại lý khi chuyển hàng cho đại lý phải nộp ngay thuế GTGT, trong khi đó chỉ khi nào đại lý bán được hàng mới thu được thuế GTGT từ người mua Như vậy vốn của doanh nghiệp bị chiếm dụng một cách bất hợp lý
2.4 Tốc độ hoàn thuế cho doanh nghiệp còn chậm
Quá trình thủ tục xin hoàn thuế khá rắc rối, mất nhiều thời gian và công sức của các doanh nghiệp Để được hoàn thuế, các doanh nghiệp phải nộp hồ sơ và toàn bộ hoá đơn, chứng từ lên cơ quan thuế rồi chờ nhân viên thuế xuống đơn vị kiểm tra, đối chiếu hoá đơn thực hiện bằng phương pháp thủ công, kéo dài thời gian kiểm tra làm chậm việc hoàn thuế, bên cạnh đó còn nhiều hiện tượng tiêu cực khác cũng gây thêm khó khăn cho doanh nghiệp Như cơ sở xuất khẩu nhưng có số thuế đầu vào của hàng hóa xuất khẩu phát sinh trong tháng chưa được khấu trừ nhỏ hơn 200 triệu đồng thì vẫn không được hoàn thuế theo tháng, điều này sẽ làm cho vốn của các doanh nghiệp bị lưu lại khá lâu gây ảnh hưởng đến quá trình kinh doanh tiếp theo của họ
2.5 Tình trạng gian lận thuế GTGT
Có thể kể đến một số nguyên nhân gây nên tình trạng gian lận về thuế GTGT:
- Tính mới của thuế GTGT: Tính mới của thuế GTGT thể hiện ở những điểm: Cơ sở
tính thuế là GTGT chứ không phải doanh thu hay lợi nhuận; Quy trình thu và quản lý thuế mang tính công nghệ; Diện chịu thuế với thuế suất 0% khác cơ bản diện không chịu thuế; Khấu trừ thuế khác nhau giữa các mặt hàng chịu thuế GTGT và mặt hàng không chịu thuế GTGT; Hoá đơn GTGT và hoá đơn thường; Khái niệm thuế GTGT đầu vào, thuế GTGT đầu ra và đặc biệt là thuế GTGT đầu ra bằng 0 đồng còn quá mới mẻ đối với người kinh doanh Những điểm nói trên không chỉ mới đối với người nộp mà đối với cả
Trang 7cơ quan thu thuế Tất nhiên, cái gì mới thoạt đầu sẽ được hiểu một cách lệch lạc, thậm chí
bị một số cá nhân xấu lợi dụng để tư lợi
- Cơ sở kế toán quốc dân chưa hình thành hoặc chưa được chuẩn bị: Các cơ sở kinh
doanh quy mô dưới doanh nghiệp tư nhân không quan tâm đến chế độ kế toán quốc dân
mà phản ánh hoạt động kinh doanh theo logic thô sơ Nguy hiểm hơn, họ cho rằng sổ sách kế toán là công cụ của cơ quan Nhà nước kiểm tra, kiểm soát họ mà không nghĩ rằng
sổ sách, tài khoản, chứng từ, là những phương tiện căn bản giúp họ tiếp cận hoạt động kinh doanh một cách hệ thống để đánh giá, đo lường và phân tích kết quả kinh doanh cũng như dự báo tương lai Thêm nữa, nền kinh tế Việt Nam vẫn là nền kinh tế tiền mặt Mọi thanh toán và giao dịch đều có thể dùng tiền mặt: tiền Việt, vàng và ngoại tệ (chủ yếu là đô la Mỹ) Điều này được các doanh nghiệp khai thác lập bộ hồ sơ thanh toán khống; đồng thời cơ quan thuế cũng khó phát hiện để ngăn chặn kịp thời
- Sự lúng túng của những cơ quan chức năng: Thể hiện rõ nét nhất là quá nhiều văn
bản được ban hành Chỉ trong một thời gian ngắn, năm 1999, Chính phủ và Bộ Tài chính
cho ra đời hàng trăm văn bản liên quan đến thuế GTGT Điều này gây ra vấn đề “mâu thuẫn nhau” trong điều hành và thực hiện Tiếp đến, cơ chế “xin – cho” xuất hiện: xin
được hưởng thuế suất thấp hơn, xin được nộp thuế 0%, xin mở rộng diện khấu trừ theo tỷ
lệ tính trên giá mua không có hoá đơn GTGT, v.v Ngoài ra, việc áp dụng đồng thời hai phương pháp tính cho hai loại đối tượng nộp thuế gây nhiều tốn kém và cản trở sự vận hành của thuế GTGT trên phạm vi toàn nền kinh tế - xã hội
- Yếu kém trong dự báo và thiếu đánh giá tác động của chính sách: Vì vậy làm nảy
sinh hiện tượng lập chứng từ không trung thực để chiếm đoạt tiền hoàn thuế GTGT và gây ra những hậu quả nặng nề: Chính phủ mất tiền, dân chúng mất niềm tin chính sách thuế mới, và doanh nghiệp lương thiện nghi ngờ cách thức và năng lực điều hành nền kinh tế của Chính phủ
- Thiếu sự quyết liệt trong xử phạt: Trên thực tế, thiệt hại do sử dụng hoá đơn không
trung thực khiến Nhà nước thất thoát hàng trăm tỷ đồng
Trang 8- Sự thoái hoá của một số cán bộ thuế: Để thu một tỷ đồng thuế, nhiều cán bộ thuế
phải nỗ lực phấn đấu trong thời gian có khi cả năm Thế nhưng chỉ cần 2-3 cán bộ thuế thoái hoá cũng đủ gây thất thoát nhiều lần hơn trong thời gian ngắn Điều này khiến cho hình ảnh về cơ quan thuế dưới con mắt doanh nghiệp và dân chúng bị hoen ố
- Thiếu phương tiện kỹ thuật hỗ trợ: thiếu hệ thống điện toán toàn diện, thiếu máy
kiểm tra chuyên dùng, camera, cân điển tử, v.v
- Sự yếu kém về mặt nhận thức của một bộ phận khá lớn công chúng và thói quen mua
hàng lấy hoá đơn chưa hình thành
2.6 Về việc khấu trừ thuế GTGT và xét giảm thuế GTGT
Cách tính thuế đầu vào được khấu trừ trong trường hợp kinh doanh hàng hoá chịu thuế GTGT còn nhiều phức tạp (Điều 12 Luật thuế GTGT 2008, Điều 9 Nghị định 123/2008
và các văn hản hướng dẫn thi hành Luật thuế GTGT) Những qui định về khấu trừ khống
và xét giảm thuế GTGT còn thiếu chặt chẽ, rườm rà, mang tính chắp vá Bản chất của thuế GTGT là đánh thuế vào phần gí trị tăng thêm của hàng hóa qua từng công đoạn sản xuất Muốn thể hiện đúng bản chất đó, thuế GTGT thì phải đáp ứng các điều kiện hàng hóa mua vào là hàng hóa chịu thuế GTGT và có hóa đơn GTGT, chỉ khấu trừ những hàng hóa mua vào sử dụng cho hoạt động kinh doanh hình thành nên các hàng hóa dịch vụ chịu thuế GTGT Với mục đích bảo hộ một số nhà sản xuất, Nhà nước quy định số thuế GTGT đầu vào được khấu trừ theo tỉ lệ 3% và 2% Việc quy định tỉ lệ khấu trừ này không đúng với bản chất của thuế GTGT và trên thực tế lại dẫn đến các tiêu cưc mặc dù
đã có sự sửa đổi theo tỷ lệ chung là 1%
2.7 Về hai phương pháp tính thuế và hai loại hoá đơn
Việc áp dụng đồng thời hai cách tính thuế GTGT và hai loại hoá đơn trong điều kiện nền kinh tế nước ta hiện nay là cần thiết, song trên thực tế lại nảy sinh những bất cập gây trở ngại cho các doanh nghiệp và các hộ kinh doanh Các doanh nghiệp thực hiện theo phương pháp khấu trừ thuế không được khấu trừ đầu vào khi mua hàng hoá, dịch vụ của
Trang 9các đơn vị tính thuế theo phương pháp trực tiếp, gây mất công bằng trong các thành phần kinh tế, hoặc nảy ra tình trạng chống thuế Ngoài ra, những bất cập trong kế toán thuế GTGT, trong chế độ hoá đơn, chứng từ đối với hàng hoá lưu thông trên thị trường cũng gây nhiều khó khăn cho công tác thu của ngành thuế và cho các hộ kinh doanh nhỏ
Trong bối cảnh đó, luật thuế GTGT lại quy định quá nhiều loại hóa đơn Các hóa đơn đều có tính pháp lý như nhau do Luật thuế quy định Nhưng điểm đáng chú ý ở đây là việc khấu trừ thuế lại khác nhau, chỉ có hóa đơn GTGT hoặc hóa đơn đặc thù tại các đơn
vị nộp thuế theo phương pháp khấu trừ mới được khấu trừ thuế theo quy định Chính phủ
đã ban hành rất nhiều quy định về hóa đơn chứng từ như Nghị định số 89/2002/NĐ-CP quy định về việc in, phát hành, quản lý hóa đơn,… nhưng vẫn nảy sinh hiện tượng lợi dụng trong mua bán, sử dụng hóa đơn bất hợp pháp để khai man thuế GTGT đầu vào để khấu trừ hoặc gian lận trong hoàn thuế
2.8 Xử lý thuế GTGT đối với hàng nhập khẩu
Việc áp mã thuế thiếu chính xác, thời gian nộp thuế quá ngắn chẳng hạn “ Xe tải tự
đổ có trọng tải từ 24 tấn đến 45 tấn nhập khẩu đang là “nạn nhân” của việc áp thuế
không thống nhất ” Vấn đề hoàn thuế còn chậm và phức tạp trong kiểm tra hoá đơn Do vậy nhiều doanh nghiệp phải chịu thêm lãi suất ngân hàng từ số tiền vay nộp thuế trước nhưng chậm được trả lại Song mặt khác, chính nhiều doanh nghiệp cũng chưa nghiêm túc kê khai và hoàn thành các thủ tục cần thiết, dẫn đến tình trạng châm trễ trong việc hoàn thuế
2.9 Chưa nhất quán trong thực hiện nguyên tắc
Do phải xử lý những bất cập, chưa phù hợp với thực tế, để đảm bảo cho sản xuất kinh doanh bình thường, Chính phủ, Bộ tài chính đã phải giảm 50% thuế GTGT cho một số mặt hàng, mở rộng thêm một số đối tượng không chịu thuế GTGT Tất cả những xử lý
theo hướng "vướng đâu gỡ đấy" đã làm cho biểu thuế suất biến dạng , trên thực tế gây nên
sự bất hợp lý mới cho sự cạnh tranh bình đẳng của doanh nghiệp
Trang 10Tạo ra hai sân chơi khác nhau trong nền kinh tế, chính vì vậy đang hình thành hai xu hướng là một số đơn vị đang nộp thuế theo phương pháp khấu trừ chuyển sang nộp theo phương pháp trực tiếp và ngược lại, tuỳ thuộc vào chiến lược khách hàng của họ và dĩ nhiên là ngành thuế khó lòng giải quyết ngay được Hơn nữa, trong thực tế thu thuế tính thuế phương pháp trực tiếp rất khó chính xác, nên vẫn chủ yếu tính theo phương pháp khoán (đối với hộ nhỏ) như thuế doanh thu trước đây, chính điều này đã gây không ít lúng túng, khó khăn cho thương nghiệp quốc doanh một khi họ phải cạnh tranh trực tiếp với các hộ buôn bán tính thuế theo phương pháp trực tiếp
2.10 Quản lý sử dụng hoá đơn chứng từ còn chưa tốt
Do đặc điểm của luật thuế GTGT là tăng cường hạch toán kinh tế và thực hiện chặt chẽ nguyên tắc dựa vào hóa đơn mua hàng để khấu trừ số thuế GTGT đã nộp ở khâu trước, tuy nhiên nền kinh tế của nước ta hiện nay việc mua bán được thanh toán chủ yếu bằng tiền mặt, một số lượng lớn các giao dịch không cần tới hóa đơn nên những khó khăn khi áp dụng thuế GTGT là điều khó tránh khỏi
Những năm gần đây việc sử dụng hoá đơn phát sinh nhiều vấn đề bất cập, như có hoá đơn trên thực tế không bảo đảm tính hợp pháp của chứng từ theo pháp luật về kế toán; chưa có quy định về hoá đơn điện tử đối với các hoạt động giao dịch theo Luật Giao dịch điện tử, quy định về hoá đơn đối với hàng xuất khẩu chưa phù hợp với thực tế Việc in, phát hành, bán hoá đơn của các của các cơ quan thuế chưa đáp ứng được nhu cầu thực tế của doanh nghiệp, vẫn thiếu về chủng loại, khó mua được đủ số lượng
2.11 Thực hiện công tác quản lý của các cơ quan thuế
Quản lý thuế hầu hết dựa trên kinh nghiệm, chưa khoa học, hợp lý Bộ máy tổ chức ngành thuế cũng chưa hoàn thiện: Hiện nay bộ máy quản lý thuế của nước ta được tổ chức theo ngành dọc từ Trung ương tới cấp huyện Hệ thống này được phân chia vừa theo sắc thuế vừa theo đối tượng nộp thuế Một cán bộ thuế phải đảm nhiệm nhiều chức năng từ thông báo thuế, thu thuế, kiểm tra thuế do đó không có điều kiện chuyên sâu vào