Sự cần thiết phải hợp tác giữa Việt Nam với các nước và các tổ chức quốc tế trong việc đấu tranh chống tội phạm mua bán người

để quy định thành tội phạm hình sự những hành vi sau đây được thực hiện một cách cố ý: a.i Chuyển đổi hoặc chuyển giao tài sản mặc dù biết rằng tài sản đó do phạm tội mà có nhằm mục đích

MỤC LỤC.

A LỜI MỞ ĐẦU

B NỘI DUNG

I Khái quát chung về tội phạm rửa tiền

1 Khái niệm

1.1 Khái niệm tội phạm rửa tiền theo quy định của pháp luật thế giới

1.2 Khái niệm tội phạm rửa tiền theo quy định của pháp luật Việt Nam

1.3 Đặc điểm của tội phạm rửa tiền

2 Nguyên nhân và các yếu tố làm phát sinh tội phạm rửa tiền

2.1 Nguyên nhân

2.2 Các yếu tố

II - Sự cần thiết phải hợp tác giữa Việt Nam với các nước và các tổ chức quốc tế trong việc đấu tranh chống tội phạm mua bán người?

1 Khái niệm tội phạm buôn bán người

2 Đặc điểm của tội phạm buôn bán người

3 Sự cần thiết phải hợp tác giữa Việt Nam với các nước và các tổ chức quốc tế trong việc đấu tranh chống tội phạm mua bán người?

C KẾT LUẬN

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

BÀI LÀM.

A LỜI MỞ ĐẦU.

Trong những năm gần đây, tình hình tội phạm xuyên quốc gia trên thế giứo đang có nhiều diễn biến phức tạp Khi xu hướng toàn cầu hóa bắt đầu xuất hiện, các hình thức tội phạm xuyên quốc gia cũng theo đó mà tăng lên nhanh chóng đặc biệt là tội buôn bán ma túy và các loại tội phạm mang lại lợi nhuận cao như hoạt động buôn bán vũ khí, buôn bán người, rửa tiền , tội phạm kinh tế quốc tế và tội phạm công nghệ cao Xuất phát từ thực tiễn này nhóm chọn đề tài

về tội phạm rửa tiền và tội phạm buôn bán người nhằm góp ý kiến nhỏ bé của mình vào công cuộc đấu tranh phòng chống tội phạm xuyên quốc gia của thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng

I Khái quát chung về tội phạm rửa tiền

1 Khái niệm về tội pham rửa tiền

1.1 Khái niệm về tội rửa tiền theo pháp luật quốc tế

Định nghĩa pháp lí đầu tiên về hành vi rửa tiền được ghi nhận trong Công ước của Liên hợp quốc về phòng chống buôn bán bất hợp pháp chất ma túy và các chất hướng thần 1988 và Công ước của Liên hợp quốc về phòng chống tội phạm

có tổ chức xuyên quốc gia năm 2000, 40+9 khuyến nghị của FATF

Công ước Viên 1988 đã xuất hiện với những quy định yêu cầu các quốc gia thành viên phải hình sự hóa các hành vi bị coi là rửa tiển Những hành vi này một lần nữa được ghi nhận trong công ước của Liên hợp quốc về phòng chống tội phạm xuyên quốc gia đã được đàm phán thông qua năm 2000 Palermo (Italia)

có hiệu lực tháng 3 năm 2003 Công ước đã yêu cầu các quốc gia thành viên quy định thành 6 tội phạm hình sự hành vi hợp pháp hóa tài sản do phạm tội mà có tại Điều 6 như sau:

“1 Trên cơ sở phù hợp với những nguyên tắc cơ bản của pháp luật quốc gia, mỗi quốc gia thành viên sẽ ban hành pháp luật và các biện pháp cần thiết khác

để quy định thành tội phạm hình sự những hành vi sau đây được thực hiện một cách cố ý:

a.i Chuyển đổi hoặc chuyển giao tài sản mặc dù biết rằng tài sản đó do phạm tội

mà có nhằm mục đích che đậy hoặc che giấu tính chất bất hợp pháp của tài sản hoặc nhằm tiếp tay cho những người có liên quan đến việc thực hiện tội phạm chính lẩn tránh những hệ quả pháp lí của chính hành vi phạm tội.

ii Che đậy hoặc làm thay đổi bản chất đích thực, nguồn gốc, nơi cất giữ, việc định đoạt, vận chuyển tài sản, quyền sở hữu hoặc các quyền khác có liên quan đến tài sản mặc dù biết tài sản đó do phạm tội mà có.

b Không trái với những nguyên tắc cơ bản của pháp luật quốc gia, mỗi quốc gia thành viên có thể quy định thành tội phạm hình sự các hành vi sau:

i Mua, cất giữ hoặc sử dụng tài sản cho dù thời điểm nhận được tài sản biết rằng tài sản do phạm tội mà có.

ii Tham gia thực hiện một trong các hành vi tội phạm tại các điều này hoặc tham gia vào mọi hình thức liên kết, thỏa thuận, ý đồ hoặc âm mưu phạm tội bằng cách hỗ trợ, xúi giục, tạo điều kiện và hướng dẫn thực hiện hành vi phạm tội đó

Trong 40+9 khuyến nghị của lực lượng đặc nhiệm tài chính quốc tế (FATF)

về chống rửa tiền và tài trợ cho khủng bố 1988 đã xuất hiện với yêu cầu “Các

quốc gia cần xác định rộng nhất các tội phạm nguồn của tội rửa tiền có thể mô

tả bằng viện dẫn tất cả các quy định các tội phạm hay các tội phạm nghiêm trong hoặc hình phạt tù áp dụng đối với tội phạm nguồn, viện dẫn trong danh mục các tội phạm nguồn hoặc tiếp cận cả hai cách này” FATF cũng đã đưa ra

định nghĩa xúc tích về tội rửa tiền: “ Việc xử lí ….tiền do phạm tội mà có nhằm

che đậy nguồn gốc bất hợp pháp của chúng nhằm hợp pháp hóa những món lợi bất chính thu được từ hành vi phạm tội” Theo 40+9 khuyến nghị của lực lượng

đặc nhiệm tài chính quốc tế về chống rửa tiền và tài trợ cho khủng bố thì nhóm

tội phạm nguồn bao gồm: Tham gia vào nhóm tội phạm có tổ chức và tống tiền; Khủng bố bao gồm cả tài trợ cho khủng bố; Buôn bán người và đưa người ra nước ngoài hợp pháp; Lạm dụng tình dục bao gồm cả lạm dụng tình dục trẻ em; Buôn bán trái phép chất ma túy và các chất hướng thần khác; Buôn bán vũ khí trái phép; Buôn bán hàng hóa bị đánh cắp và các loại hàng hóa khác; Tham nhũng và hối lộ; Lừa đảo; Làm tiền giả; Làm giả và làm nhái hàng bất hợp pháp; Tội phạm về môi trường; Giết người, gây thương tích thể xác trầm trọng; Cướp

và trộm cắp; Buôn lậu; Tống tiền; Giả mạo; Cướp biển; Gián điệp, nội gián và thao túng thị trường

1.2 Khái niệm tội phạm rửa tiền theo quy định của pháp luật Việt Nam

Tội rửa tiền theo quy định tại của pháp luật Việt Nam được ghi nhận tại Điều

251 BLHS 1999 (sửa đổi, bổ sung 2009): 1 Người nào thực hiện một trong các

hành vi sau đây, thì bị phạt tù từ một năm đến năm năm:

a) Tham gia trực tiếp hoặc gián tiếp vào giao dịch tài chính, ngân hàng hoặc giao dịch khác liên quan đến tiền, tài sản biết rõ là do phạm tội m à có nhằm che giấu nguồn gốc bất hợp pháp của tiền, tài sản đó;

b) Sử dụng tiền, tài sản biết rõ là do phạm tội mà có vào việc tiến hành các hoạt động kinh doanh hoặc hoạt động khác;

c) Che giấ/u thông tin về nguồn gốc, bản chất thực sự, vị trí, quá trình di chuyển hoặc quyền sở hữu đối với tiền, tài sản biết rõ là do phạm tội mà có hoặc cản trở việc xác minh các thông tin đó;

d) Thực hiện một trong các hành vi quy định tại các điểm a, b và c khoản này đối với tiền, tài sản biết rõ là có được từ việc chuyển dịch, chuyển nhượng, chuyển đổi tiền, tài sản do phạm tội mà có Ngày 7 tháng 6 năm 2005, Nghị

định 74/2005/NĐ-CP ra đời tạo một bước nhấn quan trọng trong việc hoàn thiện pháp luật về vấn đề này, cùng với các thiết chế hình sự và tài chính, ngân hàng khác kiểm soát chặt chẽ hơn các hành vi nhằm hợp pháp hoá tiền, tài sản do

phạm tội mà có Nghị định đã đưa ra một khái niệm toàn diện hơn về hành vi rửa tiền, phù hợp hơn với cách tiếp cận về vấn đề này của pháp luật quốc tế Theo

quy định tại Khoản 1 Điều 3 của Nghị định, “rửa tiền là hành vi của cá nhân, tổ

chức tìm cách hợp pháp hoá tiền, tài sản do phạm tội mà có thông qua các hoạt động cụ thể sau đây:

Tham gia trực tiếp hoặc gián tiếp vào mọi giao dịch liên quan đến tiền, tài sản

do phạm tội mà có;

Thu nhận, chiếm giữ, chuyển dịch, chuyển đổi, chuyển nhượng, vận chuyển, sử dụng, vận chuyển qua biên giới tiền, tài sản do phạm tội mà có;

Đầu tư vào một dự án, một công trình, góp vốn vào một doanh nghiệp hoặc tìm cách khác che đậy, nguỵ trang hoặc cản trở việc xác minh nguồn gốc, bản chất thật sự hoặc vị trí, quá trình di chuyển hoặc quyền sở hữu đối với tiền, tài sản do phạm tội mà có”.

Thực chất rửa tiền là hoạt động phạm tội để che giấu và hợp pháp hóa những đồng tiền có được từ hoạt động phạm tội như buôn bán ma túy, vũ khí… sau đó đầu tư vào các thị trường tài chính, bất động sản….Và bản thân hành vi đầu tư vào các thị trường này không phải là hành vi phạm tội nhưng tính chất phạm tội, tính chất nguy hiểm của hành vi phạm tội được “ẩn” ở chỗ những nguồn tài chính đầu tư vào các thị trường này là bất minh, nó là kết quả của hoạt động phạm tội khác mà cần phải thông qua các công đoạn nhất định để hợp pháp hóa tạo ra những đồng tiền có lý lịch sạch và có thể lưu thông bình thường

Như vậy có thể thấy theo quy định của pháp luật hiện hành chưa đưa ra khái niệm cụ thể tội rửa tiền.Trên có sở tinh thần của Luật quốc tế và BLHS có thể

đưa ra khái niệm về hành vi rửa tiền: “ Hành vi rửa tiền là tập hợp một hoặc

nhiều hành vi được thực hiện thông qua các hình thức giao dịch hoặc các hình thức khác nhằm biến đổi những đồng tiền có nguồn gốc từ các hoạt động phạm tội trước đó thành những đồng tiền hợp pháp” Tuy nhiên ngày 18 tháng 6 năm

2012 vừa qua Quốc hội đã thông qua Luật phòng, chống rửa tiền có hiệu lực

pháp luật ngày 1/1/2013 có đưa ra định nghĩa về rửa tiền: “Rửa tiền là hành vi

của tổ chức, cá nhân nhằm hợp pháp hóa nguồn gốc của tài sản do phạm tội mà

có, bao gồm: Hành vi được quy định trong Bộ luật hình sự; Trợ giúp cho tổ chức, cá nhân có liên quan đến tội phạm nhằm trốn tránh trách nhiệm pháp lý bằng việc hợp pháp hóa nguồn gốc tài sản do phạm tội mà có; Chiếm hữu tài sản nếu tại thời điểm nhận tài sản đã biết rõ tài sản đó do phạm tội mà có, nhằm hợp pháp hóa nguồn.

1.3 Đặc điểm của tội rửa tiền

Thứ nhất, rửa tiền là loại tội phạm có tính phái sinh Đây là một đặc điểm nổi bật nhât, riêng có của tội rửa tiền Như đã biết, tội rửa tiền luôn đi kèm với những hoạt động phạm tội trước đó, hay nói cách khác, rửa tiền có thuộc tính phụ thuộc

tự nhiên vào tội phạm nguồn Tội phạm nguồn là hành vi phạm tội chính, từ đó tạo ra những đồng tiền mà khi đã được rửa thì sẽ dẫn tới hành vi phạm tội rửa tiền Rửa tiền chính là kết quả tất yếu của những hoạt động phạm tội xảy ra trước

đó với mong muốn xóa sạch dấu vết bất hợp pháp của những đồng tiền bẩn Vì vậy, không sai khi cho rằng ở đâu có tội phạm thì ở đó có rửa tiền

Thứ hai, rửa tiền là loại tội phạm có tính kinh tế Rửa tiền là một cơ chế yểm trợ nhiều tội phạm kinh tế khác, xong chính nó cũng là một dịch vụ với một thị trường độc lập, có cung cầu và dịch vụ này mang về cho bọn tội phạm những khoản lợi nhuận khổng lồ

Thứ ba, rủa tiền là loại tội phạm có tính chất quốc tế Theo khoa học luật hình sự quốc tế, tội phạm có tính chất quốc tế là loại hình tội phạm xâm hại đến trật tự pháp luật quốc gia, ảnh hưởng tiêu cực đến đời sống của cộng đồng quốc tế nhưng không tới mức nghiêm trọng như tội phạm quốc tế

2 Nguyên nhân và các yếu tố làm phát sinh tội phạm rửa tiền

2.1 Nguyên nhân

Hiện nay tội phạm rửa tiền phát sinh do nhiều nguyên nhân khác nhau, nó có nguồn gốc xuất phát từ các mặt tiêu cực trong xã hội Cụ thể như sau:

- Về chính trị : Do chính sách can thiệp và phản động của các thế lực thù địch làm phát sinh các mâu thuẫn trong xã hội Điều này thúc đẩy quá trình phạm tội diễn ra ngày một nhanh chóng và mạnh mẽ

- Về kinh tế: Nền kinh tế càng phát triển thì nhu cầu về cuộc sống giàu sang càng nhiều, đây cũng là một yếu tố thúc đẩy tội phạm phát triển

Mặt khác, do tác động của nền kinh tế thị trường, bên cạnh những mặt tích cực thì cũng dần xuất hiện các mặt trái, tiêu cực của nó Trong hội nhập kinh tế, các quốc gia đang phát triển luôn khao khát các khoản đầu tư từ bên ngoài, do vậy pháp luật luôn khuyến khích, tạo hành lang pháp lí thông thoáng với nhiều ưu đãi nhằm thu hút vốn đầu tư Đây là một trong những điều kiện thuận lợi để bọn tội phạm thực hiện rửa tiền thông qua các hoạt động sản xuất kinh doanh Các công

ti được thành lập nhằm rửa tiền thường thông báo phá sản sau một thời gian hoạt động khi những đồng tiền bẩn đã có một thời gian quay vòng, chuyển hóa

- Về ngoại giao: Hội nhập kinh tế quốc tế giữa các quốc gia cũng đồng nghĩa với việc hội nhập văn hóa, đây cũng là một yếu tố để luồng tội phạm dễ dàng xâm nhập vào các nước, lợi dụng con đường này dễ dàng thực hiện các hành vi phạm pháp

Ngoài ra, nguyên nhân chủ yếu còn xuất phát từ bản thân người phạm tội Những người thực hiện tội rửa tiền đều là những hành vi biến đổi các khoản thu nhập nhằm che đậy nguồn gốc tiền phi pháp Đó là những đồng tiền có được từ các hoạt động mại dâm, ma túy, buôn người, tham ô… thành những đồng tiền hợp

pháp thông qua hoạt động “rửa tiền”.Và những đồng tiền đó sẽ được hợp thức

hóa che mắt các cơ quan chức năng Đem lại lợi ích vô cùng to lớn cho người phạm tội Xuất phát từ nơi mà người thực hiện rửa tiền hướng tới: Đó là những nước nghèo và kém phát triển Vì các nước đó có nền kinh tế còn kém phát triển

cần những nguồn vốn từ các nước phát triển “rót vào” Đây của chính là lý do

mà đối tượng rửa tiền hướng tới để thực hiện hành vi phạm tội

2.2 Các yếu tố

-Chủ quan

Các chủ thể thực hiện hành vi phạm tội rửa tiền đều có những động cơ về mặt vật chất, hám lợi, tham lam muốn được hưởng nhiều lợi ích mà khoản tiền, tài sản hợp pháp đem lại Tội phạm rửa tiền luôn mong muốn thu được những khoản lợi bất chính, vì đơn giản những khoản lợi bất danh kiếm được nhiều và

dễ dàng hơn so với việc làm ăn chính đáng Vì thế khi có trong tay những khoản tiền và tài sản lớn do làm ăn phi pháp tạo ra thì tội phạm vẫn hy vọng tạo thêm nhiều hơn những khoản như thế, cho nên khi nhận được thêm những cách thức kiếm tiền gian dối mới chúng sẽ bắt tay thực hiện

Về mục đích phạm tội rửa tiền đối với một số chủ thể thì mục đích chỉ nhằm che giấu, trốn tránh sự trừng phạt của pháp luật và việc tịch thu khoản tiền, tài sản

đó Bên cạnh đó có những chủ thể vì mục đích nêu trên còn thực hiện cả với mục đích để tiếp tục thực hiện các hành vi phạm tội mới, mở rộng phạm vi, cách thực phạm tội để thu được ngày càng nhiều tiền và tài sản hơn Với hành vi che giấu, cản trở việc xác minh thông tin liên quan đến khoản tiền, tài sản bất hợp pháp thì mục đích của họ chỉ là việc tìm cách không cho những người khác tiếp cận, biết đến những thông tin liên quan đến khoản tiền, tài sản bất hợp pháp bao gồm cả

cơ quan điều tra

- Khách quan

Tình hình hiện nay cho thấy, các giao dịch liên quan đến tiền tệ, tài sản là rất nhiều và phổ biến trong đời sống hàng ngày.Vì thế những giao dịch này là những

cơ hội để cho tội phạm rửa tiền được thực hiện Tội phạm chủ yếu thực hiện

thông qua các nghiệp vụ gửi tiền, chuyển tiền, rút tiền, đổi tiền để thực hiện các hành vi nhằm che giấu nguồn gốc các khoản tiền và khiến cho chúng quay vòng nhiều lần và trở lại như một khoản hợp pháp Ngoài ra tội phạm cũng có thể tiến hành mua các loại giấy tờ có giá do các tổ chức tín dụng, ngân hàng phát hành sau đó có thể chuyển nhượng lại cho các tổ chức, cá nhân khác và thu được các khoản hợp pháp Điều này cho thấy, các đối tượng phạm tội đã lợi dụng sự yếu kém hoặc thiếu kinh nghiệm trong phòng chống rửa tiền của các ngân hàng tại Việt Nam để thực hiện hành vi luân chuyển khoản tiền từ các hoạt động tội phạm

Ngoài ra, tội phạm rửa tiền còn lợi dụng các giao dịch tài chính liên quan đến tiền tệ không thông qua các hệ thống ngân hàng, lợi dụng các trung tâm giải trí

có thưởng để móc nối tiến hành rửa tiền, ví dụ: casino song bạc hợp pháp, các hình thức cá cược bóng đá, đua xe, đua ngựa,…được pháp luật cho phép hoặc là hình thức sổ xố phổ biến hiện nay Còn có các hình thức khác như rửa tiền qua chứng khoán, dự án kinh tế, buôn bán ma túy…Thực tế nhận thấy thì mọi giao dịch về tiền và tài sản trên thị trường đều có thể ẩn chứa hành vi phạm tội rửa tiền

Như vậy, từ rất nhiều hành vi phạm tội rửa tiền kể trên có thể thấy nguy cơ rửa tiền ở Việt Nam là có thực và tội phạm thực hiện hành vi này hết sức tinh vi

và khôn ngoan Điều đó cho thấy sự yếu kém của các cơ quan quản lý Nhà nước nhất là cơ quan tài chính còn buông lỏng, chưa nghiêm minh trong việc quản lý tài chính, tiền tệ dẫn đến việc thực hiện hành vi rửa tiền của tội phạm ngày càng

có nguy cơ gia tăng

II - Sự cần thiết phải hợp tác giữa Việt Nam với các nước và các tổ chức quốc tế trong việc đấu tranh chống tội phạm mua bán người?

1 khái niệm tội phạm buôn bán người

Tội phạm buôn bán người là hành vi tuyển mộ, vận chuyển, mua bán, che dấu hay tiếp nhận người bằng cách sử dụng vũ lực, bắt coc, lừa dối, ép buộc kể

cả lạm dụng thẩm quyền hay trừ nợ vì mục đích bố trí hay bắt buộc người đó dù được trả tiền hay không vào tình trạng lao động cưỡng bức hay phải làm công việc tương tự như nô lệ trong một cộng đồng khác mà người đó đang sống

Ngày 25 – 12 – 2000 Đại hội đồng Liên Hợp Quốc đã thông qua Nghị Định thư về phòng chống buôn bán người – Nghị định thư Palermo Đây là một hiệp ước quốc tế quy định nghĩa vụ pháp lý đối với tấ cả các quốc gia đã thông qua hoặc gia nhập trong đó có Việt Nam Để hiểu và vận dụng khái niệm buôn bán người cần đưa ra những điểm nhận biết dưới góc độ lý luận về khái niệm này như sau:

Khái niệm này được cấu thành bởi ba yếu tố cơ bản:

Hành vi: thực hiện một trong các hành vi sau đây : tuyển mộ, vận chuyển, chuyển giao, chứa chấp, tiếp nhận

Phương thức: đe dạo, dử dụng bạo lực, ép buộc, bắt cóc, lừa gạt lạm dụng quyền lực hoặc vị thế dễ bị tổn thương ( lợi dụng điểm yếu của nạn nhân); cho hoặc nhận tiền hay lợi nhuận để đạt được sự đồng ý của một người kiểm soát đối với một người khác

Mục đích: bóc lột nạn nhân ( bóc lột ở đây có thể hiểu là khai thác sức lao động hoặc khai thác bản thân nạn nhân) bao gồm các hình thức bóc lột mại dâm hoặc các hành vi boc lột tình dục khác, các hình thức lao động hay dịch vụ cưỡng bức, nô lệ hay những hình thức tương tự như khổ sai hay lấy đi các bộ phận của cơ thể người

+) Theo pháp luật Việt Nam: Đảng và Nhà nước đã ban hành nhiều chính sách

và văn bản pháp luật nhằm phòng ngừa, ngăn chặn trừng trị tội buôn bán người Chúng ta đã xây dựng được một khung pháp luật nhằm bảo vệ quyền con người nói chung và quyền phụ nữ và trẻ em nói riêng Hiến pháp nghiêm cấm mọi hành