Thủ tục giải quyết yêu cầu tuyên bố phá sản

A – MỞ BÀIPhá sản là tình trạng một doanh nghiệp khó khăn về tài chính, bị thua lỗ hoặc thanh lý doanh nghiệp không đảm bảo đủ thanh toán tổng số các khoản nợ đến hạn khi chủ nợ yêu cầu

Bộ Tư Pháp

Trường Đại học Luật Hà Nội

BÀI TẬP NHÓM THÁNG 2

Môn: Luật Thương Mại

(Module 1)

Đề: TM1.NT2 - 4 Tư vấn cho một doanh nghiệp (đã bị Tòa án thụ lý đơn yêu cầu mở thủ tục phá

sản) những vấn đề cần lưu ý để bảo vệ quyền lợi của mình trong thủ tục phá sản

A – MỞ BÀI 2

B – NỘI DUNG 2

I - Thủ tục giải quyết yêu cầu tuyên bố phá sản 2

1 Nộp và thụ lý đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản 2

2 Hội nghị chủ nợ 3

3 Thủ tục phục hồi hoạt động kinh doanh 4

4 Thủ tục thanh lý tài sản 4

5 Thủ tục tuyên bố phá sản 5

6 Thủ tục phá sản đối với các doanh nghiệp đặc biệt 5

7 Trách nhiệm tài sản của người mắc nợ sau khi bị tuyên bố phá sản 6

8 Chế tài trong lĩnh vực phá sản 6

II - Những vấn đề doanh nghiệp cần lưu ý để bảo vệ quyền lợi của mình sau khi toàn án thụ lý đơn 6

1 Sau khi tòa án thụ lý đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản 7

2 Phục hồi hoạt động kinh doanh 8

3 Thanh lý tài sản và các khoản nợ 10

4 Tuyên bố doanh nghiệp, hợp tác xã bị phá sản 12

C – KẾT LUẬN 12

A – MỞ BÀI

Phá sản là tình trạng một doanh nghiệp khó khăn về tài chính, bị thua lỗ hoặc thanh lý doanh nghiệp không đảm bảo đủ thanh toán tổng số các khoản nợ đến hạn khi chủ nợ yêu cầu và bị tòa án tuyên bố phá sản Phá sản được xem như là một hình thức đòi nợ tập thể của các chủ nợ đồng thời cũng là một phương thức để các doanh nghiệp đang gặp khó khăn rút lui khỏi thị trường trong trật tự Thực chất việc phá sản là đảm bảo hài hòa lợi ích giữ các chủ

nợ, và giữ chủ nợ với doanh nghiệp, đảm bảo trật tự xã hội Luât phá sản

2004 đã đưa ra các thủ tục cần thiết để tiến hành phá sản đối với một doanh nghiệp vậy các thủ tục đó như thế nào và quyền lợi của các doanh nghiệp – các con nợ được đảm bảo ra sao?

Trong bài tập nhóm tháng 2 lần này, nhóm em xin trình bày bài làm với đề

tài: “Tư vấn cho một doanh nghiệp (đã bị Tòa án thụ lý đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản) những vấn đề cần lưu ý để bảo vệ quyền lợi của mình trong thủ tục phá sản” Để từ đó hiểu hơn về thủ tục phá sản và một số lưu ý để doanh

nghiệp bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình, khắc phục hậu quả một cách tối đa nhất

B – NỘI DUNG

I - Thủ tục giải quyết yêu cầu tuyên bố phá sản

Theo Điều 5 Luật phá sản năm 2004 ( LPS) thủ tục giải quyết yêu cầu tuyên

bố phá sản gồm các bước cơ bản sau: Nộp đơn yêu cầu và mở thủ tục phá sản; Phục hồi hoạt động kinh doanh; Thanh lý tài sản, các khoản nợ; Tuyên bố doanh nghiệp, hợp tác xã bị phá sản

1 Nộp và thụ lý đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản

Về cơ bản, thủ tục nộp và thụ lý đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản giống như thủ tục nộp đơn khởi kiện và thụ lý vụ việc dân sự theo quy định chung tại Bộ luật Tố tụng dân sự

Nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản

Chủ thể có quyền nộp đơn bao gồm: chủ nợ không có bảo đảm hoặc có bảo đảm một phần; người lao động; chủ sở hữu doanh nghiệp Nhà nước, các

cổ đông công ty cổ phần, thành viên hợp danh Chủ thể có nghĩa vụ nộp đơn

là bản thân doanh nghiệp, hợp tác xã lâm vào tình trạng phá sản trong thời hạn ba tháng kể từ khi nhận thấy mình lâm vào tình trạng phá sản

Nội dung của đơn phải nêu rõ căn cứ của việc yêu cầu mở thủ tục phá sản và người nộp đơn phải nộp đơn phải nộp tạm ứng lệ phí phá sản, trừ trường hợp người nộp đơn là người lao động

Thụ lý đơn yêu cầu tuyên bố phá sản

Điều kiện để Tòa án thụ lý đơn là nội dung đơn đã đầy đủ theo quy định; người nộp đơn đã nộp đủ các tài liệu kèm theo, đã nộp tạm ứng lệ phí phá sản; và không thuộc các trường hợp trả lại đơn

Thẩm quyền giải quyết yêu cầu tuyên bố phá sản doanh nghiệp thuộc về Toà án nhân dân cấp huyện và Tòa án nhân dân cấp tỉnh Trường hợp có sử dụng tranh chấp về thẩm quyền thì được giải quyết theo quy định chung của

Bộ luật Tố tụng Dân sự

Quyết định mở thủ tục phá sản

Căn cứ để Tòa án ra quyết định mở thủ tục phá sản là doanh nghiệp, hợp tác xã đã lâm vào tình trạng phá sản Thời hạn ra quyết định là 30 ngày kể từ ngày thụ lý yêu cầu tuyên bố phá sản

Quyết định mở thủ tục phá sản phải được thông báo trong thời hạn bảy ngày cho doanh nghiệp, hợp tác xã lâm vào tình trạng phá sản; Viện kiểm sát nhân dân cùng cấp; các chủ nợ và người mắc nợ; và phải được đăng báo địa phương nơi doanh nghiệp, hợp tác xã có địa chỉ chính, báo hàng ngày của trung ương trong ba số liên tiếp Đồng thời với việc ra quyết định mở thủ tục phá sản, Thẩm phán ra quyết định thành lập Tổ quản lý, thanh lý tài sản để làm nhiệm vụ quản lý, thanh lý tài sản của doanh nghiệp, hợp tác xã lâm vào tình trạng phá sản

2 Hội nghị chủ nợ

Hội nghị chủ nợ là một bước quan trọng trong thủ tục phá sản Kết quả của Hội đồng chủ nợ sẽ quyết định thủ tục phá sản sẽ được tiếp tục theo một trong ba hướng sau:

- Doanh nghiệp, hợp tác xã lâm vào tình trạng phá sản sẽ được áp dụng thủ tục phục hồi

- Doanh nghiệp, hợp tác xã lầm vào tình trạng phá sản sẽ được áp dụng thủ tục thanh lý và bị tuyên bố phá sản

- Thủ tục phá sản sẽ bị đình chỉ (khi người tham gia Hội nghị chủ nợ vắng mặt theo Điều 67)

3 Thủ tục phục hồi hoạt động kinh doanh

Điều kiện Thẩm phán ra quyết định áp dụng thủ tục phục hồi là Hội nghị chủ nợ lần thứ nhất thông qua thủ tục phục hồi và doanh nghiệp, hợp tác xã lâm vào tình trạng phá sản phải xây dựng phương án phục hồi Phương án phục hồi phải có đầy đủ các nội dung như: các điều kiện để phục hôi, thời hạn phục hồi (không quá 3 năm), các biện pháp cần thiết, và kế hoạch thanh toán các khoản nợ Thẩm phán sẽ xem xét phương án phục hồi và đưa ra để Hội nghị chủ nợ xem xét và thông qua Nếu được thông qua, Thẩm phán sẽ ra quyết định công nhận Nghị quyết của Hội nghị chủ nợ, sau đó, Tổ quản lý, thanh lý tài sản sẽ giải thể và doanh nghiệp, hợp tác xã bắt đầu thực hiện phương án phục hồi dưới sự giám sát của Tòa án và các chủ nợ

Nếu thực hiện xong phương án phục hồi, Thẩm phán sẽ ra quyết định đình chỉ thủ tục phục hồi và doanh nghiệp, hợp tác xã sẽ được coi là chưa lâm vào tình trạng phá sản

4 Thủ tục thanh lý tài sản

Thẩm phán ra quyết định mở thủ tục thanh lý tài sản trong các trường hợp sau:

- Trường hợp đặc biệt: doanh nghiệp, hợp tác xã đã được Nhà nước áp dụng các biện pháp đặc biệt để phục hồi mà vẫn lâm vào tình trạng phá sản thì không cần mở Hội nghị chủ nợ (Điều 78);

- Hội nghị chủ nợ không thành (Điều 79);

- Theo Nghị quyết của Hội nghị chủ nợ lần thứ nhất;

- Thủ tục phục hồi bị thất bại (Điều 80)

Quyết định mở thủ tục thanh lý tài sản phải bao gồm phương án phân chia tài sản Thủ tục thanh lý tài sản bị đình chỉ khi phương án phân chia tài sản đã được thực hiện xong hoặc doanh nghiệp, hợp tác xã không còn tài sản

để thực hiện phương án phân chia tài sản

5 Thủ tục tuyên bố phá sản

Thẩm phán ra quyết định tuyên bố doanh nghiệp, hợp tác xã bị phá sản trong những trường hợp sau:

- Đồng thời với việc ra quyết định đình chỉ thủ tục thanh lý tài sản

- Trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày hết thời hạn nộp tạm ứng phí phá sản mà chủ doanh nghiệp hoặc người đại diện hợp pháp của doanh nghiệp, hợp tác xã không còn tiền và tài sản khác để nộp tạm ứng phí phá sản

- Doanh nghiệp, hợp tác xã lâm vào tình trạng phá sản không còn tài sản hoặc còn nhưng không đủ để thanh toán phí phá sản

Tòa án có trách nhiệm thông báo công khai quyết định tuyên bố phá sản như đối với quyết định mở thủ tục phá sản và phải gửi quyết định tuyên bố phá sản cho cơ quan đăng kí kinh doanh để xóa tên doanh nghiệp, hợp tác xã trong sổ đặng kí kinh doanh

6 Thủ tục phá sản đối với các doanh nghiệp đặc biệt

Khoản 2 Điều 2 Luật Phá sản quy định: “Chính phủ quy định cụ thể danh mục và việc áp dụng Luật này đối với doanh nghiệp đặc biệt trực tiếp phục vụ quốc phòng, an ninh; doanh nghiệp, hợp tác xã hoạt động trong lĩnh vực tài chính, ngân hàng, bảo hiểm và trong các lĩnh vực khác thường xuyên, trực tiếp cung ứng sản phẩm, dịch vụ công ích thiết yếu

Thực hiện quy định trân, Chính phủ đã ban hành hai Nghị định là Nghị định số 67/2006/NĐ – CP ngày 11/07/2006 hướng dẫn áp dụng thủ tục phá sản đối với doanh nghiệp đặc biệt và Nghị định số 114/2008/NĐ – CP ngày

03/11/2008 hướng dẫn áp dụng thủ tục phá sản đối với doanh nghiệp hoạt động kinh doanh trong lĩnh vực bảo hiểm, chứng khoán và tài chính khác

7 Trách nhiệm tài sản của người mắc nợ sau khi bị tuyên bố phá sản

Phù hợp với chế độ trách nhiệm vô hạn của chủ doanh nghiệp tư nhân và thành viên hợp danh của công ty hợp danh, Luật Phá sản năm 2004 đã quy định hậu quả của việc tuyên bố phá sản là không miễn trừ nghĩa vụ về tài sản của hai đối tượng này đối với các chủ nợ chưa được thanh toán, trừ trường hợp các bên có thỏa thuận khác hoặc pháp luật có quy định khác

8 Chế tài trong lĩnh vực phá sản

Chế tài trong pháp luật phá sản bao gồm bốn hình thức: chế tài dân sự, chế tài kỉ luật, chế tài hành chính, và chế tàu hình sự Theo đó, người nào có hành vi vi phạm pháp luật trong quá trình tiến hành thủ tục phá sản thì tùy theo tính chất, mức độ vi phạm sẽ bị xử lý kỷ luật, xử phạt vi phạm hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự, nếu gây thiệt hại thì phải bồi thường

Đối với người quản lý doanh nghiệp, hợp tác xã bị tuyên bố phá sản, Luật Phá sản quy định các đối tượng này có thể bị hạn chế quyền thành lập và quản lý doanh nghiệp trong thời hạn từ một đến ba năm kể từ ngày doanh nghiệp, hợp tác xã bị tuyên bố phá sản Trong trường hợp doanh nghiệp bị tuyên bố phá sản là doanh nghiệp nhà nước, các đối tượng này có thể bị cấm đảm đương các chức vụ tương tự ở bất kì doanh nghiệp nhà nước nào một cách vô thời hạn

II - Những vấn đề doanh nghiệp cần lưu ý để bảo vệ quyền lợi của mình sau khi toàn án thụ lý đơn

Đối với doanh nghiệp, trong thủ tục phá sản quyền lợi của doanh nghiệp được thể hiện ở các quyền như quyền được tham gia vào tất cả các giai đoạn của thủ tục phá sản, quyền được thông tin thông báo các quyết định của tòa án

và quyền khiếu nại các quyết định đó, quyền được thỏa thuận với các chủ nợ Do đó, trong thủ tục phá sản, sau khi tòa án đã thu lý đơn yêu cầu mở thủ

tục phá sản doanh nghiệp cần bám sát vào các quyền trên để bảo vệ tối đa quyền lợi của mình

1 Sau khi tòa án thụ lý đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản

Tòa án thụ lý đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản nhưng không có nghĩa là doanh nghiệp đó đã lâm vào tình trạng phá sản Do đó, sau khi thụ lý đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản mà người nộp đơn không phải là chủ doanh nghiệp hoặc đại diện hợp pháp của doanh nghiệp, Tòa án phải thông báo cho doanh nghiệp đó biết Để bảo vệ quyền lợi của mình, trong thời hạn mười lăm ngày,

kể từ ngày nhận được thông báo của Tòa án, doanh nghiệp phải xuất trình cho Tòa án các giấy tờ, tài liệu quy định tại Khoản 4 Điều 15 LPS để Tòa án xem xét doanh nghiệp có lâm vào tình trạng phá sản hay không để ra quyết định

mở hoặc không mở thủ tục phá sản

Trường hợp Tòa án thụ lý đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản mà doanh nghiệp chứng minh được mình không lâm vào tình trạng phá sản thì Tòa án phải ra quyết định không mở thủ tục phá sản

Trường hợp Tòa án có các căn cứ chứng minh doanh nghiệp lâm vào tình trạng phá sản thì trong thời hạn ba mươi ngày kể từ ngày thụ lý đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản, Tòa án phải ra quyết định mở thủ tục phá sản với doanh nghiệp này

Sau khi thụ lý đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản, tòa án có thể ra các quyết định: quyết định không mở thủ tục phá sản, quyết định mở thủ tục phá sản trong thời hạn 7 ngày kể từ ngày tóa án ra các quyết định trên Doanh nghiệp

có quyền khiếu nại ( Điều 32 LPS)

Các doanh nghiệp cần lưu ý, Sau khi tòa án ra quyết định mở thủ tục phá sản thì:

Các giao dich: Tặng cho động sản và bất động sản cho người khác; Thanh toán hợp đồng song vụ trong đó phần nghĩa vụ của doanh nghiệp, hợp tác xã rõ ràng là lớn hơn phần nghĩa vụ của bên kia; Thanh toán các khoản nợ

chưa đến hạn; Thực hiện việc thế chấp, cầm cố tài sản đối với các khoản nợ; Các giao dịch khác với mục đích tẩu tán tài sản của doanh nghiệp, hợp tác xã được thực hiện trong khoảng thời gian ba tháng trước ngày Toà án thụ lý đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản bị coi là vô hiệu

Các hành vi sau đây bị cấm: Cất giấu, tẩu tán tài sản; Thanh toán nợ không có bảo đảm; Từ bỏ hoặc giảm bớt quyền đòi nợ; Chuyển các khoản nợ không có bảo đảm thành nợ có bảo đảm bằng tài sản của doanh nghiệp

Các hành vi sau đây khi thực hiện phải có sự đồng ý của tòa án: Cầm cố, thế chấp, chuyển nhượng, bán, tặng cho, cho thuê tài sản; Nhận tài sản từ một hợp đồng chuyển nhượng; Chấm dứt thực hiện hợp đồng đã có hiệu lực; Vay tiền; Bán, chuyển đổi cổ phần hoặc chuyển quyền sở hữu tài sản; Thanh toán các khoản nợ mới phát sinh từ hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, hợp tác xã và trả lương cho người lao động trong doanh nghiệp, hợp tác xã

Nếu tòa án ra quyết định mở thủ tục phá sản thì sẽ chuyển sang giai đoạn tiếp theo

2 Phục hồi hoạt động kinh doanh.

Ngay khi ra quyết định mở thủ tục giải quyết yêu cầu tuyên bố doanh nghiệp phá sản, thẩm phán phải yêu cầu chủ doanh nghiệp hoặc đại diện hợp pháp của doanh nghiệp xây dựng phương án hòa giải và các giải pháp tổ chức lại kinh doanh Thời hạn tổ chức lại hoạt động kinh doanh của Doanh nghiệp

do hội nghị chủ nợ quyết định nhưng không được quá hai năm kể từ ngày hội nghị chủ nợ thông qua phương án hòa giải Khi xây dựng các phương án hòa giải, các giải pháp tổ chức kinh doanh lại thì Doanh nghiệp khi xây dựng phải

có biện pháp, kế hoạch cụ thể và lịch thời gian trả nợ cho các chủ nợ, trả lương cho người lao động Phương án hòa giải và các giải pháp tổ chức lại kinh doanh của doanh nghiệp phải gửi đến thẩm phán trong thời hạn 60 ngày

kể từ ngày thẩm phán ra quyết định tuyên bố phá sản và tổ chức hội nghị chủ

nợ bàn ra phương án phân chia giá trị tài sản còn lại của doanh nghiệp

Mọi hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp sau khi có quyết định mở thủ tục phá sản vẫn được tiến hành bình thường, nhưng phải chịu sự giám sát, kiểm tra của Thẩm phán và Tổ quản lý, thanh lý tài sản

Doanh nghiệp cần lưu ý là Thẩm phán có quyền quyết định có thực hiện Bước Phục hồi hoạt động kinh doanh hay không; và hoàn toàn có thể tuyên bố thực hiện Bước Thanh lý tài sản, các khoản nợ hay Tuyên bố phá sản Doanh nghiệp bị lâm vào tình trạng phá sản chỉ muốn nói về một thực tế, thực trạng của doanh nghiệp chưa thanh toán được khoản nợ đến hạn khi chủ nợ có yêu cầu.Đây là dấu hiệu thấy doanh nghiệp, hợp tác xã đang ở trong tình cảnh khó khăn về tài chính và có thể đứng trước khả năng bị phá sản Ở đây chỉ là khả năng thôi và chính khả năng tiềm ẩn này mà nhà nước mới tạo một cơ chế giải quyết: Khi có dấu hiệu này thì Tòa án sẽ vào cuộc và mở thủ tục phá sản với mong muốn có thể phục hồi hoạt động kinh doanh sớm cho doanh nghiệp, hợp tác xã (nếu còn khả năng phục hồi) hoặc tuyên bố nó bị phá sản (nếu thấy không còn khả năng phục hồi) Vậy nên, doanh nghiệp nếu không muốn bị tuyên bố phá sản và xóa tên khỏi sổ đăng ký doanh nghiệp thì cần có các giải pháp như: thương lượng với các chủ nợ về việc cơ cấu lại các khoản nợ, huy động thêm vốn, bán lại các khoản nợ cho các công ty mua bán nợ và tài sản tồn đọng…

Trong hội nghị chủ nợ

Chủ doanh nghiệp hoặc người đại diện hợp pháp của doanh nghiệp có mặt ở hội nghị chủ nợ trình bày phương án hòa giải, các giải pháp tổ chức lại hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp (nếu có), trả lời các vấn đề nêu ra tại hội nghị chủ nợ Trong trường hợp chủ doanh nghiệp hoặc người đại diện hợp pháp của doanh nghiệp vắng mặt có lý do chính đáng không đến được hội nghị chủ nợ thì phải ủy quyền bằng văn bản cho người khác đến tham gia hội nghị chủ nợ Người được ủy quyền có quyền và nghĩa vụ như chủ doanh nghiệp hoặc người đại diện hợp pháp của doanh nghiệp ở hội nghị chủ nợ Trong trường hợp hòa giải thành chủ doanh nghiệp hoặc người đại diện hợp