Bài giảng Kinh tế vĩ mô Chương 1: Khái quát kinh tế học

CÁC VẤN ĐỀ CỦA KINH TẾ HỌC... Có cái nhìn năngđộng về các hoạt động kinh tế trong thực tiễn và trênthị trường... Kinh tế học vĩ mô macroeconomics?- Nghiên cứu sự hoạt động của nền kinh t

CHƯƠNG 1: KHÁI QUÁT KINH TẾ HỌC

I GIỚI THIỆU VỀ MÔN HỌC

II GIỚI THIỆU CÁC KHÁI NIỆM CƠ BẢN

III CÁC VẤN ĐỀ CỦA KINH TẾ HỌC

I GIỚI THIỆU VỀ MÔN HỌC

- Đây là môn học tự chọn, cung cấp kiến thức cơ bản vềkinh tế học Giúp sinh viên làm quen với phương phápphân tích và lập luận trong kinh tế Có cái nhìn năngđộng về các hoạt động kinh tế trong thực tiễn và trênthị trường

- Thời lượng: 30 tiết

- Nội dung gồm 6 chương (5 chương kinh tế vi mô và 1chương kinh tế vĩ mô)

Nội dung 5 chương kinh tế vi mô

Chương 1

Chương 2

Chương 3 Chương 4

Chương 5

Khái quát kinh tế học

Cung – cầu và cân bằng

Nội dung 1 chương kinh tế vĩ mô

PHƯƠNG PHÁP HỌC

 Tự học:

PHƯƠNG PHÁP HỌC

 Thảo luận:

nghiệm nhằm bổ sung, hoàn thiện.

 Hình thức: trả lời những câu hỏi nhỏ

PHƯƠNG PHÁP HỌC

 Lưu ý trong quá trình thảo luận:

Tinh thần chung: cùng nhau chia sẻ để đạt sự thống nhất

Không tranh cãi đúng, sai

- Tài liệu học:

 Bài giảng tại lớp

 Tập bài giảng KINH TẾ HỌC ĐẠI CƯƠNG, ĐH SPKT.

- Tài liệu tham khảo:

 PGS, TS Lê Bảo Lâm (2005), Kinh tế học vi mô, NXB

Thống kê

 TS Dương Tấn Diệp (2006), Kinh tế học vĩ mô, NXB

Thống kê

GIẢNG VIÊN PHỤ TRÁCH

 VÕ THỊ XUÂN HẠNH, MBA

Khoa Kinh tế, ĐH SPKT

 Email: hanhvtx@hcmute.edu.vn

II GIỚI THIỆU CÁC KHÁI NIỆM CƠ BẢN

1 Kinh tế học (Economics)?

- Nguồn lực khan hiếm

Nghiên cứu để lựa chọn cách sử dụng hợp lý các nguồn lực để

thỏa mãn cao nhất nhu cầu con người

KINH TẾ HỌC

Phân chia theo đối tượng nghiên cứu.

Kinh tế học vi môKinh tế học vĩ mô

Phân chia theo cách tiếp cận.

Kinh tế học thực chứngKinh tế học chuẩn tắcKinh tế học

Kinh tế học

2 Kinh tế học vi mô (microeconomics)?

- Nghiên cứu sự hoạt động của nền kinh tế bằng cách

tách biệt từng phần

- (Khảo sát hành vi ứng xử của từng doanh nghiệp, từng

hộ gia đình trong từng loại thị trường khác nhau.)

(Kinh tế học vi mơ giải thích tại sao các đơn vị và các cánhân lại đưa ra các quyết định về kinh tế và họ làm thếnào để cĩ các quyết định ấy)

3 Kinh tế học vĩ mô (macroeconomics)?

- Nghiên cứu sự hoạt động của nền kinh tế như một tổng

thể thống nhất

- Chú trọng đến sự tương tác tổng quát giữa các chủ thể

kinh tế trong việc quyết định các vấn đề kinh tế

- Giải quyết các vấn đề lớn như mức sản xuất, mức thất

nghiệp … của cả 1 quốc gia

Kinh tế học vi mô và Kinh tế học vĩ mô

một số ví dụ

Việc tuyển dụng hay sa thải công

nhân của một hãng, một ngành nào

đó.

Tỷ lệ thất nghiệp của cả nền kinh tế.

Một mặt hàng trở nên khan hiếm,

người bán, nười mua phản ứng thế

nào.

Mức lạm phát hay mức giá chung của toàn nền kinh tế.

Giảm thuế thu nhập, quyết định chi

tiêu của các hộ gia đình sẽ thế nào.

Quy mô sản xuất hàn hoá dịch vụ của cả nền kinh tế.

Tỷ giá thay đổi, các doanh nghiệp

xuất khẩu được lợi gì.

Cán cân thương mại của đất nước sẽ thay đổi như thế nào.

Mối quan hệ :

- Kết quả phân tích vi mô là cơ sở để đi đến mô hình kinh tế vĩ mô.

- Tạo nên sự hoà nhập nhất định giữa vi mô và vĩ mô.

- Phân chia rành mạch giữa vi mô và vĩ mô ngày càng trở nên khó khăn, ranh giới đó rất mong manh.

4 Kinh tế học thực chứng (positive economics)?

- Nhằm mô tả và giải thích những hiện tượng thực tế xảy

ra trong nền kinh tế

- Nhằm tìm kiếm sự thật, nhằm hướng đến cái khách

quan

5 Kinh tế học chuẩn tắc (normative economics)?

- Nhằm đưa ra quan điểm cá nhân hoặc lựa chọn cách

thức giải quyết các vấn đề kinh tế trong thực tế

- Mang tính chủ quan (cần, nên, tốt, xấu…)

Kinh tế học thực chứng và kinh tế học chuẩn

tắc - một số ví dụ

Kinh tế học thực chứng Kinh tế học chuẩn tắc

Việc trợ giá xăng dầu hiện nay

gây thâm hụt ngân sách.

Chính phủ nên thả nổi giá xăng dầu.

Games online gây ra một số tác

động tiêu cực cho xã hội.

Chính phủ nên cấm hẳn ngành kinh doanh này.

Phá giá đồng Việt Nam sẽ có lợi

cho xuất khẩu.

Chính phủ nên phá giá mạnh đồng Việt Nam.

??? Chính phủ không nên phá giá đồng Việt Nam.

??? Phá giá mạnh đồng việt Nam

sẽ có lợi cho nền kinh tế.

10 NGUYÊN LÝ TRONG KINH TẾ HỌC

Nguyên lý 1: ĐÁNH ĐỔI

Để thực hiện một quyết định phải đánh đổi những việckhác

Nguyên lý 2: CHI PHÍ CƠ HỘI

Là những khoản bị mất đi khi chọn 1 quyết định này vàbỏ qua các quyết định khác

Nguyên lý 3: NHỮNG THAY ĐỔI BIÊN

Là những quyết định được điều chỉnh cho hợp lý trongđời sống

Nguyên lý 4: NHỮNG KHUYẾN KHÍCH

Khi chi phí < lợi ích, quyết định đó được khuyến khích

Nguyên lý 5: THƯƠNG MẠI LÀM CHO MỌI NGƯỜI ĐỀU

CÓ LỢI Nguyên lý 6: THỊ TRƯỜNG LUÔN LÀ PHƯƠNG THỨC

TỐT ĐỂ TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG KINH TẾ

Nguyên lý 7: VAI TRÒ CỦA CHÍNH PHỦ

Nguyên lý 8 : MỨC SỐNG PHỤ THUỘC VÀO NĂNG LỰC

SẢN XUẤT CỦA 1 QUỐC GIA

Nguyên lý 9: GIÁ CẢ TĂNG KHI CHÍNH PHỦ IN QUÁ

NHIỀU TIỀN

Nguyên lý 10 : XÃ HỘI ĐỐI MẶT VỚI LẠM PHÁT –

THẤT NGHIỆP TRONG NGẮN HẠN

III CÁC VẤN ĐỀ CỦA KINH TẾ HỌC

1 BA VẤN ĐỀ CƠ BẢN CỦA KINH TẾ HỌC

- Sản xuất cái gì ?

- Sản xuất như thế nào ?

- Sản xuất cho ai ?

Vì sao nền kinh tế lại phải giải quyết 3 vấn đề cơ bản đó?

Vì nguồn lực là khan hiếm

2 CÁC MÔ HÌNH KINH TẾ

- 3 vấn đề cơ bản do nhà nước thực hiện

- Nhà nước sở hữu TLSX, tổ chức sản xuất và phân

phối sản phẩm thông qua kế hoạch hóa tập trung

- Ưu điểm: quản lý thống nhất, các nguồn lực được cân

đối, hạn chế phân hóa giàu nghèo…

- Nhược điểm: bộ máy cồng kềnh, quan liêu, thủ tiêu

động lực phát triển của kinh tế tư nhân…

- KINH TẾ THỊ TRƯỜNG

- 3 vấn đề cơ bản do thị trường giải quyết, dưới sự chi

phối của quan hệ cung cầu

- Nhà nước không can thiệp vào kinh tế

- Ưu điểm: kích thích sự năng động sáng tạo, sinh ra

cạnh tranh, tạo động lực phát triển…

- Nhược điểm: cạnh tranh gay gắt, phân hóa giàu

nghèo, ô nhiễm môi trường…

- Sự phối hợp giữa Nhà nước và thị trường làm cho ưu

điểm của 2 mô hình được phát huy đồng thời hạn chếnhững nhược điểm của chúng

ĐƯỜNG GIỚI HẠN KHẢ NĂNG SẢN XUẤT

(PPF: production possibility frontier)

ĐƯỜNG GIỚI HẠN KHẢ NĂNG SẢN XUẤT

(PPF: production possibility frontier)

Là một sơ đồ cho thấy những kết hợp tối đa số lượng các sản phẩm mà nền kinh tế có thể sản xuất, khi sử dụng toàn bộ các nguồn lực của nền kinh tế.

Đờng PPF nghiêng xuống từ trái sang phải thể

hiện 2 nguyên tắc kinh tế:

 Thứ nhất: có một giới hạn về các hàng hoá dịch vụ đợc sản xuất ra nhằm thể hiện sự khan hiếm

 Thứ hai: chỉ có thể tăng sản lợng sản xuất ra của hàng hoá này bằng việc giảm sản lợng của hàng hoá khác và ngợc lại điều này thể hiện chi phí cơ hội.

G

I, G : sản xuất kém hiệu quả

U, V :không thể đạt được

J, A, B, C, D, E: sx có hiệu quả

ĐƯỜNG GIỚI HẠN KHẢ NĂNG SẢN XUẤT

(PPF: production possibility frontier)

V U