Một vài suy nghĩ về sử dụng giáo cụ trực quan trong dạy học môn Mỹ thuật ở trường THCS Hoằng Trung – Hoằng Hóa

Được sự quan tâm, giúp đỡ của Ban giám hiệu trường THCS Hoằng Trung – Hoằng Hóa tôi đã tiến hành nghiên cứu đề tài : “Một vài suy nghĩ về sử dụng giáo cụ trực quan trong dạy học môn Mỹ t

A.PHẦN MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài:

Cuộc sống con người ngày càng phát triển về mọi mặt và hướng đếnchân thiện mỹ Mỹ thuật dần đi vào cuộc sống của con người trong mọi hoạtđộng, mọi công việc Ví dụ như: làm một ngôi nhà, may một bộ đồ đẹp, chọnmàu sắc cho một chiếc xe máy yêu thích,…Như vậy thuật ngữ “ mỹ thuật ” từlâu đã đi vào con người, đó là “ cách làm đẹp ” không thể thiếu Cũng chính

vì tầm quan trọng của Mỹ thuật mà nó đã được đưa vào chương trình trung

học cơ sở ( THCS ) trở thành một môn học chính thống.

Môn Mỹ thuật ở THCS nhằm giáo dục thẩm mỹ cho các em và tạo điềukiện cho các em sáng tạo ra cái đẹp, nâng cao khả năng nhận thức thẩm mỹcủa các em Không những thế, học Mỹ thuật còn giúp các em hiểu về cái đẹp

để sống và hoạt động theo quy luật của cái đẹp

Môn Mỹ thuật được ngành Giáo dục và mọi người quan tâm, bên cạnhnhững thành công bước đầu đạt được việc dạy và học Mỹ thuật còn nhiều hạnchế và khó khăn Trong dạy học, đồ dùng dạy học đóng vai trò rất quan trongtrong suốt quá trình dạy học Đối với môn Mỹ thuật, đồ dùng dạy học càngquan trọng hơn, nó làm tăng hiệu quả của tiết dạy rất nhiều

Qua quá trình tìm hiểu thực tiễn tại trường THCS Hoằng Trung –Hoằng Hóa tôi nhận thấy việc dạy và học môn Mỹ thuật còn gặp nhiều khókhăn trong sử dụng đồ dùng dạy học Đồ dùng dạy học chưa đáp ứng đượcmột tiết dạy hoàn chỉnh và nhu cầu kiến thức của học sinh

Được sự quan tâm, giúp đỡ của Ban giám hiệu trường THCS Hoằng

Trung – Hoằng Hóa tôi đã tiến hành nghiên cứu đề tài : “Một vài suy nghĩ về

sử dụng giáo cụ trực quan trong dạy học môn Mỹ thuật ở trường THCS Hoằng Trung – Hoằng Hóa.”

2 Mục tiêu nghiên cứu:

Đề tài nhằm đánh giá thực trạng và đề ra một số giải pháp nhằm nângcao hiệu quả sử dụng đồ dùng dạy học môn Mỹ thuật ở trường THCS HoằngTrung – Hoằng Hóa

Dạy mỹ thuật ở THCS không nhằm đào tạo học sinh trở thành họa sỹhoặc những người chuyên làm nghề mỹ thuật, môn mỹ thuật không chỉ là vẽ

mà lấy hoạt động mỹ thuật để nâng cao hiểu biết về nhiều mặt như: đạo đức,trí tuệ, thẩm mỹ Vì vậy mục tiêu của môn học mỹ thuật ở THCS là:

- Giáo dục thẩm mỹ cho học sinh, giúp các em hiểu biết cái đẹp từ thiên nhiêncủa tác phẩm mỹ thuật, tập tạo ra cái đẹp bằng khả năng của mình đồng thờibiết thưởng thức cái đẹp vận dụng cái đẹp vào sinh hoạt, học tập hàng ngày vàcông việc sau này Như vậy dạy học mỹ thuật ở THCS nhằm góp phần xâydựng môi trường thẩm mỹ cho xã hội

- Phát triển khả năng tư duy hình tượng sáng tạo góp phần hình thành phẩm

chất con người trong thời kỳ đổi mới đất nước

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu:

3 1 Khách thể nghiên cứu: sử dụng đồ dùng dạy học môn Mỹ thuật ở

trường THCS Hoằng Trung – Hoằng Hóa

3 2 Đối tượng nghiên cứu: thực trạng và một số giải pháp nhằm nâng

cao hiệu quả sử dụng đồ dùng dạy học môn Mỹ thuật ở trường THCS HoằngTrung – Hoằng Hóa

Đối tượng giảng dạy của chúng ta chính là học sinh THCS Đây là lứatuổi học sinh chuyển tiếp từ giai đoạn vui chơi sang giai đoạn học tập, khảnăng tri giác của các em rất tốt, hứng thú ngày càng bộc lộ và phát triển rõ rệt.Đặc biệt là hứng thú nhận thức, hứng thú tìm hiểu thế giới xung quanh, các

em thể hiện tính tò mò, ham hiểu biết Tuy nhiên sự phát triển hứng thú học

tập của kocj sinh phụ thuộc trực tiếp vào việc tổ chức học tập cho học sinhcủa giáo viên.

4 Nhiệm vụ nghiên cứu:

Tìm hiểu một số vấn đề lý luận về môn Mỹ thuật và sử dụng đồ dùng dạy

học môn Mỹ thuật ở trường THCS Hoằng Trung – Hoằng Hóa

Đánh giá thực trạng sử dụng đồ dùng dạy học môn Mỹ thuật ở trườngTHCS Hoằng Trung – Hoằng Hóa

Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đồ dùng dạyhọc môn Mỹ thuật ở trường THCS Hoằng Trung – Hoằng Hóa

- Giáo dục thẩm mỹ cho học sinh

- Hướng dẫn học quan sát nhận ra vẻ đẹp của đối tượng về đường nét, hìnhdáng đậm nhạt cấu trúc và màu sắc để các em cảm nhận đối tượng trước khivẽ

- Chỉ ra cho hoch sinh cách bố cục ( sắp xếp hình vẽ trong trang giấy sao chocân đối, hài hòa và đẹp mắt)

- Dạy học sinh cách suy nghĩ tìm tòi, sáng tạo để có nhiều cách làm bài và cónhiều khách quan khác nhau, biết lựa chọn phương án tối ưu sao cho bài vẽđẹp, mang tính tổng thể

- Cung cấp cho học sinh THCS kiến thức cơ bản phổ thông về mỹ thuật

- Áp dụng để giải quyết các bài tập hàng ngày có thể nhận biết và tạo ra cáiđẹp

- Hiểu về cái đẹp, giá trị nền mỹ thuật dân tộc Giáo dục truyền thống

- Phát hiện và bồi dưỡng kịp thời những mầm non Mỹ thuật.

5 Phương pháp nghiên cứu:

Trong qua trình nghiên cứu vận dụng các phương pháp sau:

- Phương pháp nghiên cứu lý thuyết: đọc sách và tìm tài liệu

+ Phân tích và tổng hợp lý thuyết

+ Phân loại, hệ thống hoá lý thuyết

- Phương pháp nghiên cứu thực tiễn :

+ Phương pháp phỏng vấn

+ Phương pháp quan sát sư phạm

+ Phương pháp điều tra

+ Phương pháp phân tích và tổng kết

+ Phương pháp nghiên cứu sản phẩm hoạt động, xử lý số liệu

+ Dự học các chuyên đề trao đổi, dự giờ, rút kinh nghiệm về phươngpháp giảng dạy môn Mỹ thuật

+ Thực hành giảng dạy theo phương pháp đổi mới

+ Tìm giải pháp rút kinh nghiệm

+ Cho học sinh hoạt động tham quan ngoài trời, tổ chức ngoại khóa

6 Những đóng góp mới của đề tài:

Qua thực tế giảng dạy trong những năm qua tôi luôn xác định đượcmục tiêu trong nhà trường THCS, đồng thời cũng hiểu sâu sắc được vai tròcủa môn mỹ thuật trong việc giáo dục học sinh phát hiện ra những mặt hạnchế và có một giải pháp nâng cao hiệu quả của việc dạy và học môn mỹ thuật.Tôi thấy việc nắm vững phương pháp và cách tổ chức cơ bản về môn mỹthuật cũng như việc xây dựng cho mình một cách tổ chức dạy học vững chắccòn có tìm ra những giải pháp dạy học phù hợp của môn mỹ thuật sẽ có tácdụng và có ý nghĩa rất quan trọng trong hoạt động dạy và học, giúp cho giáo

viên có một định hướng đúng đắn, phù hợp Cách thức tổ chức giờ hợp lýgiúp cho học sinh hứng thú tìm hiểu, khám phá thế giới thẩm mỹ một cáchsay mê, hấp dẫn góp phần giáo dục nên những con người toàn diện hơn theođúng mục đích; Đức, Trí, Thể, Mỹ Nó giúp học sinh hoàn thiện nhân cách có

ý thức tu dưỡng, biết yêu thương quý trọng mọi người, biết hướng tới nhữngtình cảm cao đẹp hơn Từ đó điều chỉnh nên những con người mới với nhữngnhân cách tốt

- Muốn giảng dạy tốt môn học trước hết giáo viên phải hiểu được mục đíchyêu cầu của môn học từ đó tìm ra cho mình một định hướng giảng dạy đúngđắn

- Luôn luôn tôn trọng gần gũi học sinh

- Phải có tính kiên trì trong công tác giảng dạy, khéo léo động viên kịp thờiđối với các em

- Trong tiết học luôn tạo không khí vui vẻ thoải mái nhẹ nhàng, thu hút lòngsay mê đối với các em đối với tiết học, môn học

- Sử dụng linh hoạt trong phối hợp các phương pháp dạy học tích hợp

7 Cấu trúc của đề tài :

Đề tài ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo, phụ lục, được cấutrúc thành 2 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận

Chương 2: Thực trạng sử dụng trực quan ở THCS

Chương 2: Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng giáo cụ trực quan trong dạy học môn mỹ thuật ở trường THCS Hoằng Trung – HoằngHóa

B PHẦN NỘI DUNG

CHƯƠNG 1 : CƠ SỞ LÝ LUẬN.

1.1 KHÁI QUÁT CHƯƠNG TRÌNH:

Chương trình môn Mỹ thuật ở THCS được chia thành 4 phân môn: vẽtheo mẫu, vẽ trang trí, vẽ tranh và thường thức Mỹ thuật Trong đó có cácdạng bài lý thuyết và bài thực hành Các bài lý thuyết viết dưới dạng giớithiệu theo trình tự nội dung và cuối bài là câu hỏi hướng dẫn Các bài thựchành viết dưới dạng: quan sát, nhận xét; tìm và chọn nội dung đề tài; cách vẽ;bài tập

Về nội dung: giải thích các khái niệm, nêu lên đặc điểm của từng phânmôn để các em tìm ra cách học, cách vẽ, cung cấp những kiến thứ cơ bảnnhất cho từng phân môn, bài tập ứng dụng

Chương trình môn Mỹ thuật ở THCS được phân phối như sau:

1.1.1 Mục tiêu, nhiệm vụ của môn mỹ thuật ở THCS:

Môn Mỹ thuật ở THCS góp phần hình thành ở học sinh những phẩmchất tốt đẹp của con người lao động mới, biết thưởng thức cái hay cái đẹptrong cuộc sống Chính vì thế môn Mỹ thuật ở THCS có mục tiêu, nhiệm vụsau:

Môn Mỹ thuật ở THCS không nhằm đào tạo hoạ sĩ sáng tác hay nhữngngười chuyên làm về mỹ thuật Môn Mỹ thuật ở THCS nhằm giáo dục thẩm

mỹ cho học sinh là chủ yếu: tạo điều kiện cho học sinh tiếp xúc, làm quen,thưởng thức cái đẹp, tập tạo ra cái đẹp, vận dụng cái đẹp vào sinh hoạt học tậphằng ngày và những công việc cụ thể sau này.

Môn Mỹ thuật ở THCS nhằm nâng cao hơn nữa về năng lực quan sát,khả năng tư duy hình tượng, sáng tạo, phương pháp làm việc khoa học, nhằmhình thành ở các em phẩm chất con người lao động mới đáp ứng đòi hỏi của

xã hội ngày càng cao

Giáo dục thẩm mỹ cho học sinh thông qua ngôn ngữ tạo hình

Cung cấp cho học sinh một số kiến thức phổ thông về Mỹ thuật

Giúp học sinh nhận thức sâu sắc hơn về nền Mỹ thuật của dân tộc vàthế giới

Tạo điều kiện cho học sinh tiếp thu tốt hơn tri thức các môn học khác.Định hướng cho một bộ phận học sinh học tiếp ngành Mỹ thuật, haytạo điều kiện cho các em thi vào các trường chuyên nghiệp có liên quan đến

Mỹ thuật sau này dễ dàng hơn ( kiến trúc, mỹ thuật ứng dụng, …)

1.1.2 Vai trò và ý nghĩa của giáo cụ trực quan trong dạy học môn Mỹ thuật:

Bất kỳ một môn học nào trông công tác giảng dạy trực quan đều có vịtrí quan trọng Sử dụng giáo cụ trực quan trong giảng dạy Mỹ thuật được xem

là một biện pháp tốt nhất để các em dễ dàng năm bắt nội dung bài học, giáo

cụ trực quan là cơ sở để giáo dục thẩm mỹ

Mỹ thuật là môn học phải có giáo cụ trực quan vì Mỹ thuật là môn rènluyện bồi dưỡng và phát triển khả năng cảm thụ thị giác nên Mỹ thuật thôngqua trực quan dạy cho học sinh quan sát, so sánh đối chiếu, phân tích nhằmlĩnh hội tri thức, rèn luyện kĩ năng, kĩ xảo Giáo cụ trực quan nhằm mục đích

cụ thể hoá bài giảng , tăng thêm hiểu biết cho học sinh, giúp học sinh thunhận thông tin về các sự vật, hiện tượng một cách đầy đủ và chính xác

Giáo cụ trực quan nhằm kích thích tò mò và chăm chú, theo dõi bàigiảng, gợi ý cho học sinh hoặc để giải thích chứng minh cho một luận cứ, quytắc nào đó Mặc dù giáo cụ trực quan hết sức quan trọng nhưng cũng hết sứcnguy hiểm vì tâm lý chung của học sinh là hay bắt chước Nhờ giáo cụ trựcquan để thấy được cái hay, cái đẹp, tránh được cái chưa đạt, thấy rõ mục tiêubài học, khắc sâu kiến thức hơn nữa, thế nhưng phải biết sử dụng hợp lý, đúnglúc.

Giáo cụ trực quan là phương tiện giúp trẻ tiếp thu nhận thức tốt lýthuyết cũng như hướng dẫn thực hành, từ đố gây cho các em niềm say mêhứng thú trong cái hay, cái đẹp, hình thành thị hiếu tốt, đồng thời giúp các emhọc tốt các môn khác

- Các phân môn được sắp xếp đan xen, theo trình tự từ dễ đến khó để có thể

bổ sung, hỗ trợ lẫn nhau

Nội dung cơ bản của môn Mỹ Thuật

- Nội dung môn Mỹ Thuật từ lớp 6 đến lớp 9 được trình bày cụ thể trongtừng khối lớp, nhìn chung có những nội dung chính sau:

+ Vẽ theo mẫu: Hướng dẫn học sinh vẽ những hình khối đơn giản đếnnhững mẫu có cấu trúc phức tạp như vẽ mẫu có hai đồ vật trở lên.

+ Vẽ trang trí: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu về khái niệm trang trí, cáchchọn họa tiết trang trí cho phù hợp với nội dung bài vẽ, từ đó học sinh có thể

tự làm được bài trang trí theo sở thích

+ Vẽ tranh: Hướng dẫn học sinh thể hiện cảm nhận của mình qua bài vẽ vềnhững đề tài có trong cuộc sống sinh hoạt hàng ngày

+ Thường thức mỹ thuật: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu và cảm nhận một sốtác phẩm nghệ thuật kiến trúc, điêu khắc, hội họa trong nước và ngoài nước

1.2.TRỰC QUAN TRONG DẠY HỌC MĨ THUẬT:

Mỹ thuật là môn học trực quan Đối tượng của môn Mỹ thuật thường lànhững gì ta có thể nhìn thấy, sờ được - có hình, khối, có đậm nhạt, có màusắc, ở xung quanh ta, gần gũi và quen thuộc

Dạy học nói chuung và dạy học Mỹ thuật nói riêng bao giờ cũng manglại hiệu quả cao Riêng với Mỹ thuật, tất cả các loại bài học đều phải sử dụng

đồ dùng dạy học Dạy Mỹ thuật dạy trên đồ dùng dạy học Do vậy đồ dùngdạy học là nội dung, kiến thức của bài học Đồ dùng dạy học còn phản ánhmức độ kiến thức của bài học , trình độ của học sinh

1.2.1 Khái niệm về trực quan:

Nói đến phương pháp trực quan tức là đề cập đến sao cho học sinh thấyđược ngay, thấy một cách rõ ràng, cụ thể và hiểu nhanh, nhớ lâu, đồng thời

có hứng thú học tập, dù là những khái niệm như cân đối, hài hoà hay những gì

ẩn chứa trong bố cục,nét vẽ, màu sắc…mà nghệ sĩ muốn nói Như vậy,phương pháp trực quan yêu cầu, giáo viên dạy Mỹ thuật ở góc độ nhận thức

cụ thể như sau:

* Về nhận thức: giáo viên phải coi trực quan và phương pháp trực quan

là cần thiết, là nội dung bài dạy

* Về chuẩn bị: chủ động nghiên cứu bài dạy, tự tìm và thiết kế đồ dùngdạy học sát với nội dung

* Về phương pháp: sử dụng trực quan giáo viên cần lưu ý:

- Phân loại đồ dùng sao cho hợp với nội dung, thích hợp với từng thời

kỳ, từng giai đoạn của học tập và ý đồ của giáo viên

- Hình thức đồ dùng dạy học cần có kích thước vừa phải, dễ quan sát,

có trọng tâm, đẹp để thu hút sự chú ý của học sinh

- Trình bày đồ dùng dạy học cần rõ ràng, khoa học

- Kết hợp giữa trình bày lý thuyết với giới thiệu trực quan đúng lúc, saocho lời nói hấp dẫn và minh hoạ đẹp hoà quyện làm một, tạo điều kiện chohọc sinh nhận thức nhanh, nhớ lâu

1.2.2 Vai tròvà ý nghĩa :

Bất kỳ một môn học nào trông công tác giảng dạy trực quan đều có vịtrí quan trọng Sử dụng giáo cụ trực quan trong giảng dạy Mỹ thuật được xem

là một biện pháp tốt nhất để các em dễ dàng năm bắt nội dung bài học, giáo

cụ trực quan là cơ sở để giáo dục thẩm mỹ

Mỹ thuật là môn học phải có giáo cụ trực quan vì Mỹ thuật là môn rènluyện bồi dưỡng và phát triển khả năng cảm thụ thị giác nên Mỹ thuật thôngqua trực quan dạy cho học sinh quan sát, so sánh đối chiếu, phân tích nhằmlĩnh hội tri thức, rèn luyện kĩ năng, kĩ xảo Giáo cụ trực quan nhằm mục đích

cụ thể hoá bài giảng , tăng thêm hiểu biết cho học sinh, giúp học sinh thunhận thông tin về các sự vật, hiện tượng một cách đầy đủ và chính xác

Giáo cụ trực quan nhằm kích thích tò mò và chăm chú, theo dõi bàigiảng, gợi ý cho học sinh hoặc để giải thích chứng minh cho một luận cứ, quytắc nào đó Mặc dù giáo cụ trực quan hết sức quan trọng nhưng cũng hết sức

nguy hiểm vì tâm lý chung của học sinh là hay bắt chước Nhờ giáo cụ trựcquan để thấy được cái hay, cái đẹp, tránh được cái chưa đạt, thấy rõ mục tiêubài học, khắc sâu kiến thức hơn nữa, thế nhưng phải biết sử dụng hợp lý, đúnglúc.

Giáo cụ trực quan là phương tiện giúp trẻ tiếp thu nhận thức tốt lýthuyết cũng như hướng dẫn thực hành, từ đố gây cho các em niềm say mêhứng thú trong cái hay, cái đẹp, hình thành thị hiếu tốt, đồng thời giúp các emhọc tốt các môn khác

1.3 PHƯƠNG PHÁP SỬ DỤNG TRỰC QUAN TRONG DẠY HỌC MĨ THUẬT:

Dạy Mỹ thuật cũng là dạy học, vì Mỹ thuật cũng là một môn học ởtrường phổ thông Do vậy, dạy Mỹ thuật cũng phải tuân theo những phươngpháp chung và có phương pháp riêng Đối với môn học Mỹ thuật có thể kểđến một số phương pháp thường vận dụng sau:

- Phương pháp liên hệ thực tiễn với cuộc sống

Đối với môn học Mỹ thuật đó là môn học trực quan, do vậy dạy Mỹthuật ở trường THCS dạy trên đồ dùng dạy học là chủ yếu Đề tài này nhằmnghiên cứu về sử dụng đồ dùng dạy học trong môn Mỹ thuật nên phươngpháp trực quan sẽ được phân tích sâu hơn

1.3.1 Các loại giáo cụ trực quan:

Giáo cụ trực quan môn Mỹ thuật là tất cả những phương tiện sử dụng

trong tiết dạy môn Mỹ thuật Có thể kể đến các loại đồ dùng ( phương tiện )

+Ảnh chụp theo đề tài, hoặc sưu tầm qua sách báo…

- Sơ đồ: sơ đồ có minh hoạ các bước vẽ

- Sách giáo khoa, học sinh có thể tham khảo thêm sách thực hành Mỹthuật

- Bài vẽ của học sinh năm trước

- Minh hoạ bảng

- Đồ dùng dạy học: phấn, thước kẽ, bút chì, giấy vẽ…

- Phương tiện hiện đại: máy chiếu

- Ngoài ra đối với các bài như: Tập vẽ dáng người, Giới thiệu tỉ lệ cơthể người ( lớp 8 ),…có thể phải chuẩn bị thêm người mẫu là học sinh hoặcngười lớn…

1.3.2 Sử dụng trực quan ở các phân môn:

Môn Mỹ thuật ở THCS được chia thành 4 phân môn với những đặcđiểm sau:

* Phân môn “ Vẽ theo mẫu ”:

Đây là phân môn “ khô ” nhất trong các phân môn, tương đối khó dạy

do đó giáo viên ít quan tâm đến bài dạy để tìm ra những nét khác nhau giữacác bài Về phía học sinh , đây cũng là phân môn khó nhất không “ thích

”bằng vẽ trang trí hay vẽ tranh đề tài Trên thực tế, kết quả bài vẽ theo mẫubao giờ cũng thua các phân môn khác

Vẽ theo mẫu phải quan sát từ đầu đến kết thúc bài vẽ Quan sát để tìm

ra “ kiến thức ”, vì vậy kết quả của bài vẽ phụ thuộc vào phương pháp quansát

Vẽ theo mẫu là vẽ từ mẫu thực Từ mẫu thực đến bài vẽ do người vẽ

quyết định Song trên thực tế, các khái niệm vẽ - theo - mẫu chưa được hiểu

đúng ở học sinh và ngay cả ở một bộ phận giáo viên

Không vẽ tiếp khi không có mẫu ở trước mặt Trong quá trình vẽ khôngthay đổi vị trí của mẫu và vị trí của người vẽ, hướng ánh sáng…để đảm bảocho bài vẽ khồng thay đổi, không bị sửa chữa, điều chỉnh…Do vậy mẫu vẽđối với bài vẽ theo mẫu là rất quan trọng

Với những đặc điểm đó, cần vận dụng những phương pháp sau đây khidạy vẽ theo mẫu: quan sát, trực quan, gợi mở

* Phân môn “ Vẽ trang trí ”:

Vẽ trang trí cũng từ những mẫu, từ kiến thức chung nhưng người vẽ cóthể suy nghĩ, tìm tòi để tạo ra bài vẽ, sản phẩm khác một phần hoặc khác hoàn

toàn về hình dáng, bố cục, màu sắc…Vì thế đặc điểm của trang trí là suy

ngẫm - tìm tòi - sáng tạo thường xuyên liên tục để luôn có cái mới, cái đẹp

không lặp lại chính mình, không giống với người khác Trang trí tạo cho họcsinh nếp nghĩ, phương pháp làm việc khoa học, tư duy sáng tạo, góp phầnhình thành phẩm chất con người lao động

Trang trí gần gũi, gắn bó với cuộc sống vì nó tạo tra những sản phẩmphục vụ sinh hoạt hàng ngày cho tất cả mọi người trong xã hội

Trang trí mang màu sắc dân tộc rõ nét nhất, bởi nó xuất phát từ nhu cầucuộc sống của mỗi cộng đồng, mỗi dân tộc, mỗi quốc gia và như vậy nó mangtính giáo dục sâu sắc.

Trong dạy học phân môn này cần sử dụng các phương pháp sau: trựcquan, gợi mở, luyện tập

* Phân môn “ Vẽ tranh ”:

Khai thác đề tài: từ đề tài chung mỗi người tìm ra cách thể hiện sâusắc, độc đáo, tìm ra những hình tượng điển hình để có thể diễn tả được tưtưởng chủ đề, ý đồ của người vẽ, khêu gợi được sự tìm tòi và cảm nhận củangười xem

Phản ánh một cách sinh động bằng sự quan sát và hiểu biết cuả ngườivẽ; vì thế, vẽ tranh đề tài là thể hiện sự hiểu biết nhiều mặt về cuộc sống, tự

do tạo điều kiện cho người vẽ có ý thức tìm hiểu thế giới xung quanh

Khi dạy vẽ tranh cần vận dụng các phượng pháp sau: quan sát, liên hệthực tiễn với cuộc sống Bên cạnh sử dụng các trực quan là bài vẽ của họcsinh và họa sĩ để các em nắm bắt được nội dung

* Phân môn “ Thường thức mỹ thuật ”:

Đây là phân môn mà học sinh không làm bài thực hành, là phân mônlịch sử mỹ thuật tóm lược

Lịch sử mỹ thuật gắn liền với sự phát triển kinh tế, chính trị, văn hoácủa một đất nước, một vùng hay một mốc thời gian Do đó dạy và học phânmôn này cần có kiến thức về các môn khoa học xã hội và có cách nhìn tổngquát, nhận xét sâu sắc, phân tích có cơ sở

Thường thức mỹ thuật nâng cao trình độ văn hoá chung cho học sinh,bồi dưỡng thẩm mỹ thị giác, giáo dục tình yêu quê hương đất nước và tạođiều kiện cho các em học tập các phân môn khác có hiệu quả hơn

Phương pháp dạy thích hợp của phân môn này là: quan sát, vấn đáp,đàm thoại, liên hệ với thực tiễn cuộc sống Giáo viên cần sưu tầm, tìm hiểunhiều tranh ảnh liên quan đến bài học.

Tiểu kết chương I:

Từ mục tiêu, nhiệm vụ của môn mĩ thuật ở trường THCS cho thấy đốitượng nghiên cứu của môn học là rất đa dạng, thuộc nhiều lĩnh vực khác

nhau: Kiến trúc, hội họa, điêu khắc Là một giáo viên mĩ thuật phải nắmvững nguyên tắc đồ dùng trực quan và đổi mới phương pháp dạy học, cáchthức hướng dẫn học sinh lựa chọn phương pháp học tập, coi trọng tự học vàbiết xây dựng các tài liệu chuyên môn phục vụ đổi mới phương pháp dạy học,bớt cách tiếp nhận thông tin phản hồi từ sự đánh giá nhận xét của học sinh vàphương pháp dạy học của mình, kiên trì phát huy mặt tốt, khắc phục mặt yếu,

tự tin, không tự ti hoặc chủ quan thoả mãn, hướng dẫn học sinh về phươngpháp học tập và biết cách tự học, tiếp nhận kiến thức và rèn luyện kỹ năng, tựđánh giá kết quả học tập để các em học mĩ thuật có hiệu quả và đạt đượcnhững lợi ích từ việc học mĩ thuật đem lại bản thân người giáo viên cần phải

có sự đầu tư bài bản về chương trình và quan trọng là nội dung giảng dạy phùhợp với sự phát triển của từng lứa tuổi Các em được học từ những thứ đơngiản nhất, rồi nâng cao dần cấp độ theo khả năng, nhận thức của từng họcsinh Như vậy khả năng và trình độ của các em sẽ được nâng dần đồng thời vềnhận thức về cái đẹp muôn màu của cuộc sống cũng phát triển theo Quá trìnhhọc tập giúp các em phát triển rèn luyện nhiều kỹ năng như quan sát, phântích, tính kiên trì, tính biểu cảm và sự khéo léo của đôi tay, về phần giáo viêncủng cố và nâng cao chuyên môn nghiệp vụ, thường xuyên thay đổi cácphương pháp dạy học mỗi giờ lên lớp theo hướng tích cực, mặt khác thế kỷXXI là thế kỷ có nhiều biến đổi về khoa học kỹ thuật như công nghệ thông tinphát triển mạnh, kinh tế xã hội có nhiều thay đổi đòi hỏi giáo dục cần thay đổi

để đáp ứng yêu cầu xã hội cần tạo ra những người lao động mới, lao động trítuệ, biết làm chủ bản thân, làm chủ đất nước

Chương 2 : THỰC TRẠNG SỬ DỤNG TRỰC QUAN Ở THCS.

2.1 KHÁI QUÁT VỀ TRƯỜNG THCS HOẰNG TRUNG, HOẰNG HÓA:

2.1.1 Quá trình hình thành và phát triển :

Thành lập năm 1940, thuộc địa bàn xã Hoằng Trung , diện tích 5076 m Trường tuyển sinh vào lớp 6 từ học sinh giỏi tiểu học trên địa bàn xã vàcác xã lân cận Do đó trường là đơn vị giáo dục có uy tín và chất lượng củangành giáo dục của huyện Nhiều học sinh của trường đã trở thành cán bộhay các nhà thơ, nhà văn, nhà khoa học…

Năm 1999 đã học tin học, năm 1993 học ngoại ngữ Anh Từ năm 2002,trường được Phòng GD và ĐT đánh giá cao về ứng dụng công nghệ thông tintrong dạy học

+ Từ 1999 đến nay, đạt 56 giải học sinh giỏi cấp tỉnh

+ Tại hội khoẻ Phù Đổng cấp huyện năm 2004 đạt nhiều giải cao

+ Nhiều năm liền trương đạt trường tiên tiến xuất sắc của tỉnh Năm

2001, vinh dự được Chủ tịch nước tặng Huân chương Lao động hạng Ba

+ Năm 2013 được Chủ Tịch Nước tặng Huân chương Lao động hạngNhì

+ Có 1 cán bộ giáo viên được tặng danh hiệu “ Chiến Sĩ thi đua cấpTỉnh ”

+ Có 2 giáo viên đạt danh hiệu giáo viên dạy giỏi cấp Tỉnh

+ Qua 3 lần thi tuyển chọn giáo án điện tử do Phòng GD và ĐT tổ chứcnhà trường luôn là đơn vị dẫn đầu khối THCS , có 4 giáo án điện tử được chonhân bản trên toàn tỉnh

2.1.2 Cơ sở vật chất :

Trường có 19 phòng học, 1 phòng thực hành Lý, 1 phòng thực hànhHoá - Sinh, 1 phòng thực hành Công nghệ, 1 phòng vi tính gồm 23 máy, 1phòng thư viện, 1 phòng Đoàn Đội, 2 phòng học Tiếng Anh, 2 phòng nghenhìn.

* Thuận lợi :

+ Quan điểm nhận thức về môn Mĩ thuật :

- Môn Mĩ thuật là môn học nghệ thuật, thu hút rất nhiều học sinh, nhất

là học sinh tiểu học, trước kia không có giáo viên chuyên, môn học này làmôn học phụ, không được đầu tư, không được quan tâm Vì vậy dẫn đến họcsinh thờ ơ không có hiệu quả

- Cho đến nay các trường đã có giáo viên dạy mĩ thuật, phong trào học

Mĩ thuật ngày càng một sôi nổi, hầu hết các em học sinh hào hứng với mônhọc và môn học đã được chú ý Bởi vì đặc thù của môn học đã được nhậnthức khác so với những năm trước Tất cả mọi người đã hiểu được đây là mộtmôn học nghệ thuật, môn học có đóng góp rất lớn đến việc giáo dục trẻ, mônhọc bổ ích góp phần không nhỏ vào việc hình thành nhân cách và phát triểntoàn diện cho học sinh Vì vậy không ít giáo viên và học sinh, các bậc phụhuynh luôn coi trọng và đầu tư cho môn học Trong mỗi giờ học, học sinh cóthể tự do suy nghĩ, tự nói lên những tình cảm của mình, dựa trên sự hướngdẫn của giáo viên bộ môn Qua đó các em thấy rằng Mĩ thuật là môn học bổích, lý thú và tươi vui, có tính giáo dục đạo đức, thẩm mĩ cao và là môn học

bổ trợ tích cực cho các môn học khác Vì thế các em đón nhận tiết học mộtcách nhiệt tình và hào hứng

+ Trang thiết bị dạy học :

- Để giảng dạy môn mĩ thuật trong chương trình đào tạo được thànhcông, điều này phụ thuộc rất nhiều vào các yếu tố như : tài liệu, phương tiện,

đồ dùng trực quan,

- Có một số đồ dùng cần thiết cho việc giảng dạy Mĩ thuật cho họcsinh như : bộ đồ dùng dạy học các phân môn từ lớp 1 đến lớp 5, sách thamkhảo, một số tranh ảnh về tượng, phù điêu,

Bên cạnh những thuận lợi như trên thì dạy và học môn Mĩ thuật vẫn

còn gặp phải một số khó khăn

* Khó khăn:

- Do quan niệm của một số giáo viên, một số bậc phụ huynh về mônhọc còn hạn chế cho rằng đó là môn học phụ, chưa coi trọng kết quả của giáoviên chuyên môn, sự thiếu quan tâm mua sắm đồ dùng học tập cho họcsinh, Điều đó ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng học tập của giáo viên vàhọc sinh gây cho học sinh cảm giác chán nản, không tự tin làm bài Trên thực

tế điều tra tôi còn thấy có giáo viên giảng dạy bộ môn về phương pháp sưphạm còn hạn chế, lời nói còn chưa hấp dẫn, lôi cuốn học sinh, trình bày bảngcòn vụng về, lúng túng, dẫn đến học sinh không lắng nghe, không tập trungtìm hiểu bài còn mơ hồ, không nắm được mục tiêu của bài học Điều đó khiếncho các em không thích thú với bài học, thể hiện tác phẩm của mình qua loa,đại khái, vì thế không thấy được cái hay, cái đẹp và vận dụng vào cuộc sốnghàng ngày

+ Trang thiết bị dạy học :

- Bên cạnh đó còn một số học sinh tỏ thái độ thờ ơ với môn học vì thực

tế đời sống dân trí còn nghèo, hầu hết là con em thuần nông nên điều kiện đểphụ huynh tập trung đầu tư cho học tập của các em còn hạn chế, điều đó ảnhhưởng không nhỏ đến tinh thần học tập của các em

- Ngoài ra điều kiện nhà trường còn thiếu thốn như : phòng học chức năng, vật mẫu cho giáo viên và học sinh, phương tiện, đồ dùng trực quan,

vì thế ảnh hưởng lớn đến kết quả học tập và giảng dạt của giáo viên và họcsinh

Chính vì những thuận lợi và khó khăn trên nên việc dạy học ở trường THSCcòn chưa đạt chất lượng cao, vẫn còn những học sinh chưa ham học

Hiện nay phòng học của nhà trường đang còn thiếu do vậy mặc dù làtrường chất lượng cao nhưng đến nay phòng học của môn Mỹ thuật đang cònnhiều khó khăn ( vẫn chưa có phòng học riêng chop mô Mỹ thuật ) vẫn sửdụng phòng học các môn chung; dụng cụ, tủ để bảo quản đồ dùng dạy họcmôn Mỹ thuật chưa có

Một số vật mẫu vẫn chưa đầy đủ giáo viên tự tìm kiếm hoặc phải chuẩn

bị để dạy học Phần lớn giáo viên đều cho rằng: giáo cụ trực quan của môn

Mỹ thuật hiện nay là chưa đầy đủ, phần lớn đều do giáo viên tự thiết kế thêm,

…

Bên cạnh đó giáo viên đã ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy họcmôn Mỹ thuật và mang lại hiệu quả cao, gây hứng thú cho học sinh đặc biệt làtrong các tiết học phân môn thường thức Mỹ thuật Với cách dạy này giáoviên có thể sử dụng nhiều trò chơi để tổng kết bài học và củng cố kiến thức;giới thiệu nhiều trang web để học sinh tự tìm hiểu thêm

Như vậy khó khăn lớn nhất của giáo viên giảng dạy môn Mỹ thuật ở trườngHoằng Trung hiện nay là thiếu giáo cụ trực quan, nhưng nếu tự mua thêm thìkhông đủ kinh phí Bên cạnh đó chưa có phòng học đặc thù cho môn Mỹthuật cũng gây không ít khó khăn cho việc học phân môn Vẽ theo mẫu

Một số đề nghị: bộ cần cung cấp thêm nhiều giáo cụ trực quan cho cáctrường THCS, không chỉ là tranh ảnh mà còn các vật dụng khác Nhà trường

và các ban nghành cần đầu tư kinh phí hơn để giáo viên có thể làm trực quancho tiết dạy bởi một số trực quan do giáo viên sáng tạo ra cũng tốn nhiều kinhphí so với mức lương

2.1.3 Đội ngũ giáo viên :

- Trường có 19 giáo viên có trình độ đại học, 1 giáo viên có trình độCao Đẳng hiện đang học lên Đại Học tại Trường ĐHVH – TT và Du LịchThanh Hóa.

- Tăng cường chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh

- Xây dựng đội ngũ giáo viên, nhân viên có phẩm chất chính trị và đạođức tốt, có năng lực chuyên môn

- Đổi mới quản lý giáo dục, tăng cường nề nếp kỉ cương, củng cố môitrường sư phạm

- Thực hiện tốt việc đổi mới phưong pháp dạy học đồng bộ việc sửdụng các thiết bị dạy học

- Đẩy mạnh công tác bồi dưỡng học sinh giỏi

- Triển khai việc ứng dụng công nghệ thông tin có chất lượng

- Hoàn thiện đề án xây dựng trường mới

- Quan tâm đến công tác đối ngoại

- Coi trọng công tác xã hội hoá giáo dục

- Triển khai có hiệu quả cuộc vận động “ Nói không với tiêu cực trongthi cử và bệnh thành tích trong giáo dục ”

2.2 SỬ DỤNG GIÁO CỤ TRỰC QUAN MÔN MĨ THUẬT ƠT TRƯỜNG THCS HOẰNG TRUNG:

Đề tài này chỉ giới hạn tìm hiểu việc sử dụng đồ dùng dạy học trongmôn Mỹ thuật ở trường THCS Hoằng Trung – Hoằng Hóa Để đánh giá thựctrạng này tôi đã tiến hành phỏng vấn, điều tra, tìm hiểu qua Ban giám hiệunhà trường, giáo viên giảng dạy, qua học sinh và sản phẩm của các em

* Đánh giá thực trạng qua phỏng vấn, tìm hiểu ở Ban giám hiệu nhàtrường và giáo viên giảng dạy môn Mỹ thuật:

Qua trao đổi với Ban giám hiệu nhà trường và giáo viên giảng dạy môn

Mỹ thuật cho thấy 100% giáo viên đều cho rằng giáo cụ trực quan là rất cầnthiết đối với quá trình dạy học đặc biệt là môn Mỹ thuật Giáo cụ trực quanmôn Mỹ thuật của trường hiện nay chưa đầy đủ, giáo viên giảng dạy bằngnhững giáo cụ trực quan do bộ cấp và thỉnh thoảng có làm thêm ở một số tiết.Nhà trường hiện nay có một giáo viên mỹ thuật giáo viên đã nhận định : hiệuquả của giáo cụ trực quan là rất cao, học sinh thấy đam mê, thích thú hơn…vànắm bài tốt hơn, kiến thức vững chắc hơn

Hiện nay phòng học của nhà trường đang còn thiếu do vậy mặc dù làtrường chất lượng cao nhưng đến nay phòng học của môn Mỹ thuật đang cònnhiều khó khăn ( vẫn chưa có phòng học riêng chop mô Mỹ thuật ) vẫn sửdụng phòng học các môn chung; dụng cụ, tủ để bảo quản đồ dùng dạy họcmôn Mỹ thuật chưa có

Một số vật mẫu vẫn chưa đầy đủ giáo viên tự tìm kiếm hoặc phải chuẩn

bị để dạy học Phần lớn giáo viên đều cho rằng: giáo cụ trực quan của môn

Mỹ thuật hiện nay là chưa đầy đủ, phần lớn đều do giáo viên tự thiết kế thêm,

…

Bên cạnh đó giáo viên đã ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy họcmôn Mỹ thuật và mang lại hiệu quả cao, gây hứng thú cho học sinh đặc biệt làtrong các tiết học phân môn thường thức Mỹ thuật Với cách dạy này giáoviên có thể sử dụng nhiều trò chơi để tổng kết bài học và củng cố kiến thức;giới thiệu nhiều trang web để học sinh tự tìm hiểu thêm

Như vậy khó khăn lớn nhất của giáo viên giảng dạy môn Mỹ thuật ở trườngHoằng Trung hiện nay là thiếu giáo cụ trực quan, nhưng nếu tự mua thêm thìkhông đủ kinh phí Bên cạnh đó chưa có phòng học đặc thù cho môn Mỹthuật cũng gây không ít khó khăn cho việc học phân môn Vẽ theo mẫu