Thuyết trình môn tâm lý học thần kinh rối loạn stress cấp tính

Các tác nhân gây stress làm phát khởi cùng một phản ứng toàn thân, còn được gọi là đáp ứng chung của cơ thể.. TỔNG HỢP TIẾN TRÌNH ĐÁP ỨNG CHUNG VỚI STRESS  Hạch hạnh nhân gửi thông tin

RỐI LOẠN STRESS CẤP TÍNH

( ACUTE STRESS DISORDER)

RỐI LOẠN STRESS CẤP TÍNH

RỐI LOẠN STRESS CẤP TÍNH

TRIỆU CHỨNG CHẨN ĐOÁN

Tiêu chuẩn chẩn đoán phản ứng stress cấp:

 Tiêu chuẩn chẩn đoán phản ứng stress cấp theo DSM-IV

 Tiêu chuẩn chẩn đoán stress cấp theo ICD-10

CÁC TRIỆU CHỨNG THƯỜNG THẤY :

Vã mồ hôi, mặt đỏ bừng hay tái xanh, rung…, rối loạn hệ thần kinh thực vật.

Giảm hoặc tăng đáp ứng cảm xúc.

Thường kèm triệu chứng phân ly, cơ chế phòng vệ sử dụng nhiều.

Khó ngủ, cáu gắt, mất tập trung, tăng cảnh giác, hoảng hốt

quá mức, kích thích vận động…

Các triệu chứng trên thường hết trong một tháng Nếu đã qua một tháng mà vẫn còn thì chuyển sang chẩn đoán rối loạn stress sau sang chấn.

TRIỆU CHỨNG CHẨN ĐOÁN

CƠ CHẾ BỆNH SINH

PHẢN ỨNG KHẨN CẤP

“FIGHT OR FLIGHT”

Hội chứng chống trả hay bỏ chạy (fight or flight): trình tự các hoạt tính nội tại chuẩn bị cho cơ thể chiến đấu hoặc

bỏ chạy được phát khởi nếu phải đối mặt với mối đe dọa (năm 1920, nhà sinh học Walter Cannon đã phác họa).

PHẢN ỨNG KHẨN CẤP

“FIGHT OR FLIGHT”

HỘI CHỨNG THÍCH ỨNG CHUNG

Hội chứng thích ứng chung được Hans Selye, nhà nội tiết học người Canada Vào năm 1956, ông báo cáo về nghiên cứu những đáp ứng phức tạp của súc vật với các tác nhân gây thương tổn.

Các tác nhân gây stress làm phát khởi cùng một phản ứng toàn thân, còn được gọi là đáp ứng chung của cơ thể Đòi hỏi cơ thể phải duy trì tính toàn vẹn tổng thể và

sự thoải mái bằng cách phục hồi thế cân bằng (cân bằng nội tại- homeostasis).

 Stress được quan niệm như là trạng thái bên trong về mặt lý thuyết

Nó bao gồm ba giai đoạn: phản ứng báo động, giai đoạn đề kháng và giai đoạn kiệt sức .

cường độ gia tăng của

tác nhân gây stress.

- Dễ lâm vào tình trạng

đau ốm.

- Vỏ thượng thận co lại.

- Các hạch lympho trở lại bình thường.

- Nồng độ hormon duy trì ổn định.

- Đánh thức sinh lý ở mức cao.

- Tác động đối trọng của nhánh đối giao cảm trong hệ thần kinh tự chủ.

- Chịu được tác nhân gây stress.

- Các cấu trúc lympho to

ra và rối loại.

- Tăng cường nồng độ hormon.

- Tiêu kiệt các hormon tích ứng.

- Giảm sức chống đỡ tác nhân gây stress bên trong và bên ngoài.

- Trải nghiệm các cảm xúc tiêu cực thường gây trầm nhược.

- Đau ốm, có thể chết.

TỔNG HỢP TIẾN TRÌNH ĐÁP ỨNG CHUNG VỚI

TỔNG HỢP TIẾN TRÌNH ĐÁP ỨNG

CHUNG VỚI STRESS

 Hạch hạnh nhân gửi thông tin vùng hạ đồi hoạt hóa hệ thần kinh giao cảm.

 Hệ thần kinh giao cảm kích hoạt tủy thượng thận tiết ra chất norepinephrine (viết tắt NE, còn gọi là noradrenalin)

và epinephrine (viết tắt là E, hay còn gọi là adrenaline)

 Việc tiết hai chất này quá nhiều làm mất cân bằng nội môi (giảm hoạt động hệ phó giao cảm)

TỔNG HỢP TIẾN TRÌNH ĐÁP ỨNG CHUNG VỚI STRESS

TỔNG HỢP TIẾN TRÌNH ĐÁP ỨNG CHUNG VỚI

 Tuyến yên phóng thích ACTH, chất này lại tác động vỏ thượng thận

 Vỏ thượng thận bị kích thích sẽ tiết ra nhiều glucocorticoid (còn gọi là corticoid), trong dó chất cortisol (hormon stress) là quan trọng nhất.

 Cortisol trong máu tăng cao kéo dài, sẽ gây một loạt bệnh lý ở các hệ thống cơ quan trong cơ thể do tác dụng quá mức của hormon này.

TỔNG HỢP TIẾN TRÌNH ĐÁP ỨNG

CHUNG VỚI STRESS

TỔNG HỢP TIẾN TRÌNH ĐÁP ỨNG CHUNG VỚI STRESS

TỔNG HỢP TIẾN TRÌNH ĐÁP ỨNG CHUNG VỚI

STRESS

 Cơ chế bệnh sinh rối loạn stress cấp tính chủ yếu là

do sự kích hoạt quá mức hạch hạnh nhân gây ra trạng thái hoảng sợ, lo âu thiếu kiểm soát làm nhận thức tình huống stress bị sai lệch thường mang yếu tố tiêu cực

 Cộng thêm việc ảnh hưởng của hệ thần kinh giao cảm, tăng tiết ra catecholamin (E và NE) và hệ thống vùng dưới đồi – tuyến yên – vỏ thượng thận tăng bài tiết corticoid gây rối loạn sinh lý cơ thể.

BIỆN PHÁP CAN THIỆP

DÙNG THUỐC

Đối với rối loạn stress cấp tính dạng nặng, điều quan trọng trong biện pháp can thiệp là giúp bệnh nhân bình tâm trở lại tránh kích động hay lo lắng quá mức nên cần phải dùng thuốc.

TÂM LÝ TRỊ LIỆU

 Tâm lý liệu pháp đóng vai trò quyết định trong điều trị phản ứng stress cấp

 Trước hết phải cô lập được stress

 Tư vấn cho bệnh nhân và gia đình.

 Trị liệu bằng nhận thức

DINH DƯỠNG

 Rối loạn stress cấp tính làm cho cơ thể cạn kiệt nguồn năng lượng nên việc cung cấp chất dinh dưỡng

 Bổ sung các khoáng chất, vitamin và những thức ăn giàu năng lượng hấp thụ nhanh để giúp

cơ thể hồi phục lại năng lượng.

 Cần tránh các loại thực phẩm gây kích thích gia tăng tình trạng căng thẳng, lo âu.

CÁC BIỆN PHÁP KHÁC

 Tập thể dục hoặc đi dạo

 Tập Yoga, thiền

 Đảm bảo giấc ngủ hiệu quả

 Thư giãn, giải trí như: đọc sách, xem phim,…

TÌNH HÌNH ASD TẠI VIỆT NAM

 Không có số liệu thống kê chính thức ASD Tuy vậy, trên thực tế rối loạn do stress đang gia tăng nhanh chóng.

 Trình độ dân trí còn thấp nên sự thiếu hiểu biết của người dân về rối loạn stress cấp tính nói riêng và các rối loạn stress khác nói chung còn hạn chế

 Thực trạng chung của ngành y tế đang trong tình trạng quá tải đáng báo động Thiếu đội ngũ y bác sĩ có tay nghề cao về chất lượng cả thiếu về số lượng.

 Sự quá tải là nguyên nhân cho việc cấp cứu không kịp thời cũng như khó khăn trong việc chẩn đoán bệnh nhất

là rối loạn stress cấp tính với các bệnh lý khác.

 Chia sẻ và quan tâm người thân…

ĐỐI VỚI CÁ NHÂN

Ý KIẾN VỀ ASD

tải ở các bệnh viện.

stress cấp tính nói riêng và các bệnh tâm thần nói chung

sĩ gia đình để phục vụ tốt hơn cho sức khỏe người dân.

thông tin đại chúng…

ĐỐI VỚI NGÀNH Y TẾ

"XIN CHÂN THÀNH

CẢM ƠN!"