ĐỔI MỚI CÁCH VIẾT VÀ ĐƯA TIN TRÊN SÓNG TRUYỀN HÌNH CỦA ĐÀI PHÁT THANH VÀ TRUYỀN HÌNH TUYÊN QUANG

Cùng với sự phát triển của báo chí kết hợp với khoa học kỹ thuật, nhiều loại hình truyền thông đã ra đời nh phát thanh, truyền hình, song tin luôn luôn khẳng định đợc vai trò của mình kh

Mở đầu

Hai thuật ngữ tiếng Anh “information” và “news” đều mang ý nghĩa là

“thông tin”, “tin tức” nhng là hai thuật ngữ khác nhau Chúng có quan hệ chặt chẽ với nhau nhng lại không phải là một Nếu nh thuật ngữ “information” mang nghĩa thông tin rất rộng, thông tin về mọi lĩnh vực của cuộc sống xã hội bất kể vấn đề đợc thông tin có thực sự cần thiết với xã hội hay không; thì thuật ngữ

“news” chỉ mang nghĩa là tin - một thể loại báo chí truyền tải những thông điệp

có ý nghĩa quan trọng đến với công chúng

Trong hệ thống các thể loại báo chí, tin là một thể loại ra đời sớm nhất và

đ-ợc coi là thể loại cổ điển nhất Từ thế kỷ XVI - XVII, ở phơng Tây, Chủ nghĩa t bản phát triển mạnh, việc buôn bán giữa các nớc tăng lên Điều đó tất yếu đã làm cho ngời dân trong mỗi quốc gia nảy sinh nhu cầu đợc biết những tin tức về th-

ơng mại và tình hình phát triển kinh tế, văn hoá, chính trị của nớc mình cũng nh quốc tế

Nh vậy, ngay từ buổi khai sinh của báo chí mà khởi đầu là báo in, tin đã trở

thành thể loại chủ lực Cùng với sự phát triển của báo chí kết hợp với khoa học

kỹ thuật, nhiều loại hình truyền thông đã ra đời nh phát thanh, truyền hình, song

tin luôn luôn khẳng định đợc vai trò của mình không chỉ với báo in mà với cả

những loại hình truyền thông hiện đại ra đời sau này

1 Lý do chọn đề tài

Kể từ khi cất tiếng chào đời, ngày 30 tháng 10 năm 1976, Đài phát thanh

Hà Tuyên, tiền thân của Đài phát thanh và truyền hình Tuyên Quang ngày nay ngày càng lớn mạnh và trở thành một trong những cơ quan báo chí quan trọng nhất và đợc đông đảo công chúng ở Tuyên Quang mến mộ nhất Một trong những yếu tố làm cho khán giả gắn bó với Đài phát thanh và truyền hình Tuyên Quang là khả năng cung cấp thông tin đa dạng, chính xác, khách quan và đặc biệt là nhanh Đa tin nhanh, sống động đã trở thành đặc trng và là một thế mạnh

đặc biệt của Đài phát thanh và truyền hình Tuyên Quang mà không một cơ quan báo chí nào ở Tuyên Quang có thể sánh kịp Nói một cách khác, tin là xơng sống, là linh hồn của Đài phát thanh và truyền hình Tuyên Quang

Ngày 01 tháng 03 năm 2005, đã đánh dấu một mốc phát triển quan trọng

đối với Đài phát thanh và truyền hình Tuyên Quang Đó là sự ra đời Chơng trình thời sự truyền hình buổi tra, phát sóng từ 11h45’ hàng ngày (trừ chủ nhật) với tin tức đóng vai trò chủ đạo Việc ra đời Chơng trình thời sự truyền hình buổi tra với kết cấu chơng trình “mở” và yêu cầu đa tin “cập giờ” đang đặt ra thách thức lớn

đối với Đài phát thanh và truyền hình Tuyên Quang trong việc tổ chức sản xuất

và đa tin Công chúng giờ không chỉ đòi hỏi Đài phát thanh và truyền hình Tuyên Quang phải đa tin nhanh mà còn đòi hỏi hình thức chuyển tải tin mới mẻ, hấp dẫn, phù hợp với nhịp sống hiện đại, phù hợp với tâm lý, lứa tuổi và trình độ nhận thức của khán giả xem truyền hình Xét ở một phơng diện nào đó, trong cuộc cạnh tranh này, nếu Đài phát thanh và truyền hình Tuyên Quang không nhanh chóng có sự thay đổi rất dễ bị thua thiệt

Cũng phải thấy rằng, việc đổi mới cách đa tin và tổ chức đa tin của Đài phát thanh và truyền hình Tuyên Quang đã có nền móng cơ bản Những năm gần

đây, đội ngũ phóng viên, biên tập viên của đài đã đợc tham dự các lớp tập huấn ngắn hạn do các chuyên gia nớc ngoài - nơi có nền truyền hình tiên tiến nh Pháp,

Đức, Thuỵ Điển; có nhiều kinh nghiệm nghiên cứu về tin hớng dẫn, truyền nghề, giúp cho đội ngũ phóng viên, biên tập viên của đài có những khái niệm cơ bản, những nhận thức mới về tin truyền hình hiên đại Những kiến thức mà chuyên gia nớc ngoài truyền đạt rất đáng quý và bắt đầu đợc áp dụng trong các chơng trình thời sự truyền hình

Trên lĩnh vực nghiên cứu, đã có một số Khoá luận tốt nghiệp của sinh viên Học viện báo chí tuyên truyền và Khoa báo chí, Trờng Đại học Khoa học xã hội

và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội đề cập đến tin truyền hình Song, các công trình đã nghiên cứu về tin cha đề cập sâu cách thức viết tin truyền hình hiện

đại và nhất là cha đề cập việc tổ chức sản xuất và đa tin trên sóng truyền hình

đáp ứng yêu cầu đa tin nhanh, hấp dẫn và có tính định hớng cao

Trớc yêu cầu đó, tôi đã chọn đề tài “Đổi mới cách viết và đa tin trên sóng truyền hình của Đài phát thanh và truyền hình Tuyên Quang” để nghiên cứu.

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu.

Mục đích nghiên cứu của đề tài này, trớc hết là phân tích thực trạng viết tin và đa tin trên các chơng trình Thời sự truyền hình của Đài Phát thanh

& truyền hình Tuyên Quang, từ đó có thể đa ra một số giải pháp đổi mới cách viết và đa tin, góp phần nâng cao chất lợng Thể loại tin truyền hình…

3 Đối tợng và phạm vi nghiên cứu.

Đối tợng nghiên cứu của đề tài này là Thể loại tin trong các chơng trình truyền hình đã phát sóng Chúng tôi chủ yếu khảo sát, đánh giá Thể loại tin trong chơng trình thời sự của Đài Phát thanh & truyền hình Tuyên Quang Thời gian khảo sát trong 2 năm 2003 - 2004 Khảo sát thực tế, qua đó phân tích, đánh giá chất lợng thông tin của Thể loại tin đối với công chúng

so sánh đối chiếu, khảo sát thực tế Thông qua khảo sát, phân tích t… liệu và rút

ra những vấn đề cần quan tâm Rất tiếc do thời gian nghiên cứu không nhiều nên tôi cha thể tiến hành điều tra sự thay đổi tâm lý, đối tợng, thời gian xem tin tức

và phản ứng của khán giả với việc chuyển từ cách viết và đa tin truyền thống sang cách viết và đa tin hiện đại Hơn nữa, nguồn tài liệu tham khảo không nhiều, chủ yếu là giáo trình cơ sở lý luận báo chí truyền thông, giáo trình các thể loại báo chí thông tấn, giáo trình Kỹ thuật viết tin và một số bài giảng của các chuyên gia trong nớc và nớc ngoài

5 ý nghĩa thực tiễn của đề tài.

Việc nghiên cứu đề tài này có một ý nghĩa quan trọng trong việc đề xuất cách viết tin mới, hiện đại, phù hợp với đặc thù truyền hình, với tâm lý và cách tiếp nhận thông tin của khán giả xem truyền hình Tuyên Quang nhằm nâng cao hiệu quả tuyên truyền đờng lối, chủ trơng, chính sách của Đảng, Nhà nớc Đề tài cũng đề xuất quy trình tổ chức đa tin, cách xây dựng bản tin để

đáp ứng nhu cầu thông tin của công chúng và sự phát triển Chơng trình thời sự của Đài phát thanh và truyền hình Tuyên Quang

6 Kết cấu Khoá luận

Khoá luận gồm 3 phần: Mở đầu, Nội dung các chơng và Kết luận Ngoài ra còn

có Mục lục, Tài liệu tham khảo và Phụ lục kèm theo

Nội dung các ch ơng bao gồm:

Chơng I: Một số vấn đề lý luận về tin truyền hình và những đặc thù cơ bản khi làm tin truyền hình ở tỉnh Tuyên Quang, bao gồm: Khái niệm cơ bản

về tin truyền hình; Đặc điểm về nội dung của tin truyền hình; Đặc điểm về ngôn ngữ; Tin truyền hình hiện đại và những đặc thù cơ bản khi làm tin truyền hình ở tỉnh Tuyên Quang

Chơng II: Thực trạng viết tin và đa tin trên sóng truyền hình của Đài

PT & TH tỉnh Tuyên Quang, bao gồm: Sự ra đời và phát triển của Đài PT &

TH Tuyên quang; Tình hình sử dụng tin truyền hình của Đài PT & TH Tuyên Quang; Những hạn chế của cách viết tin hiện tại; Đa tin trong chơng trình thời sự truyền hình của Đài PT & TH tỉnh Tuyên Quang

Chơng III: Một số hớng đổi mới cách viết tin và đa tin trên sóng truyền hình của Đài PT & TH tỉnh Tuyên Quang, bao gồm: Những định hớng quan

trọng của tỉnh; Nhóm giải pháp về tổ chức; Nhóm giải pháp về nghiệp vụ và nhóm giải pháp về kỹ thuật và công nghệ

Kết luận

Chơng I Một số vấn đề lý luận về tin truyền hình và những đặc

thù cơ bản khi làm tin truyền hình ở tỉnh

tuyên quang

1.1 Khái niệm cơ bản về tin truyền hình

So với tuổi đời của tin tức nói chung, tin truyền hình chỉ nh một đứa trẻ

Có ý kiến cho rằng “Tin truyền hình là sự khác biệt giữa cái đã qua và cái đang qua” ở đây ngời ta nhấn mạnh sự vận động không ngừng của sự vật, hiện tợng

Có ý kiến khác lại cố gắng nhấn mạnh tính mới mẻ, thời sự của tin truyền hình

“Tin truyền hình là sự hấp dẫn, quan tâm mà cộng đồng cha hề biết đến ớc”v.v Mặc dù có nhiều quan niệm khác nhau về tin tức, nh… ng quan điểm chung của các khái niệm trên là tính mới mẻ của tin tức và yêu cầu phản ánh tức

tr-thời Từ đó có thể đa ra khái niệm bao quát nh sau: Tin truyền hình là một thể“

loại của loại hình báo chí truyền hình, thông báo những sự kiện mới, biến cố mới, tình hình mới về con ngời, sự vật, hiện tợng đã xảy ra, đang, sắp xảy ra

và đợc truyền đạt một cách ngắn gọn, trực tiếp, dễ hiểu tới khán giả xem truyền hình thông qua hình ảnh và âm thanh ” (1)

Nói tóm lại, tin truyền hình phải đáp ứng đợc 3 yêu cầu cơ bản sau đây:

- Tin phải mới (tính kịp thời)

- Tin phải hấp dẫn nhiều ngời (tính hấp dẫn)

- Tin phải hấp dẫn nhiều ngời (tính hấp dẫn)

- Tin phải dễ hiểu với mọi ngời (tính rõ ràng)

(1) Đinh Thị Xuân Hoà, Các bài giảng về Thể loại tin truyền hình, Học viện Báo chí tuyên truyền thuộc Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh (2006)

1.2 Đặc điểm về nội dung của tin truyền hình

1.2.1 Đặc điểm nội dung

Tin truyền hình cũng giống nh tin đợc dùng trên các loại hình báo chí khác là đề cập đến tất cả các lĩnh vực của cuộc sống, từ chính trị đến kinh tế, văn hoá, xã hội, giáo dục, thể thao, pháp luật Cũng nh… tin của các loại hình báo chí khác, tin truyền hình phải cung cấp cho khán giả 6 thành tố của thông tin Nó phải trả lời 6 câu hỏi: Ai? Cái gì xảy ra? Xảy ra ở đâu? Khi nào? Vì sao lại xảy

ra và diễn ra nh thế nào? Nói tóm lại, tin truyền hình bao gồm 5W + H

1.2.2 Đặc điểm phong cách viết tin truyền hình

Viết cho truyền hình là lối viết cho khán giả vừa xem, vừa nghe nên phải viết theo cách thờng nói Đó là lối văn viết để nói cho ngời ta nghe chứ không phải viết cho ngời ta đọc Do vậy, để có đợc một văn bản truyền hình đáp ứng cho việc đọc của phát thanh viên cần phải đáp ứng các nguyên tắc sau:

- Sử dụng các câu ngắn đơn giản Tránh các từ khó (hay nói cách khác là

1.3.1 Nét đặc thù của ngôn ngữ trong tin truyền hình

Trong tin truyền hình, đặc thù của ngôn ngữ đợc thể hiện ở tính âm thanh học và hình ảnh; tính giao tiếp đơn dạng hay còn gọi là tính chất độc thoại; tính khoảng cách; tính tức thời và tính phổ cập

1.3.2 Vấn đề ngôn ngữ học trong tin truyền hình

* Về độ dài của câu văn trong tin truyền hình:

Dựa vào kết quả nghiên cứu, tôi cho rằng câu văn tiếng Việt thích hợp nhất cho tin truyền hình là câu có độ dài từ 15 đến 20 âm tiết Tuyệt đối không nên sử dụng quá 30 âm tiết Câu văn có độ dài từ 15 đến 20 âm tiết sẽ giúp cho phóng viên, biên tập viên, phát thanh viên dễ nhớ, dễ trình bày tin; đồng thời tạo

điều kiện cho khán giả xem truyền hình nắm bắt đợc ngay nội dung thông tin của tin

*Về cấu trúc câu trong tin truyền hình:

Câu trong văn bản truyền hình chỉ nên có một mệnh đề, không cầu kỳ, khuôn sáo Nói đến cấu trúc câu trong tin truyền hình, chúng ta cũng cần lu ý

đến cấu trúc logic thông thờng của ngời Việt khi nói Ngời Việt quen dùng các câu theo cấu trúc “Chủ ngữ - vị ngữ” Điều đó có nghĩa là không nên dùng câu

đảo trật tự nếu không thật cần thiết vì cấu trúc câu đảo ngợc sẽ cản trở công chúng trong quá trình tiếp nhận thông tin qua Ti vi, thậm chí có thể hiểu sai ý của thông tin

1.4 Tin truyền hình hiện đại

Xét về mặt bản chất, tin truyền hình hiện đại (hay nói chính xác hơn là tin truyền hình đợc viết theo lối hiên đại) là tin có mô hình, kết cấu phù hợp cho khán giả nghe và xem truyền hình và sử dụng triệt để, hiệu quả âm thanh, hình ảnh, một đặc trng của báo hình

1.4.1 Mô hình của tin truyền hình hiện đại

Trong lý luận báo chí thì tin có 4 mô hình chính sau:

- Hình tháp,

- Hình tháp ngợc,

- Hình chữ nhật,

- Hình kim cơng

Lối viết tin theo kiểu truyền thống là lối viết tin sử dụng kết cấu hình tháp Trong đó các chi tiết trong tin đợc tổ chức theo trật tự tầm quan trọng tăng dần Thông tin về bối cảnh sẽ đợc nêu đầu tiên, tiếp đến là những thông tin quan hệ trực tiếp tới kết quả của của sự kiện và phần cuối cùng là thông tin bản chất, quan trọng nhất của sự kiện.

Truyền hình hiện đại giờ đã chuyền hẳn sang lối viết tin theo mô hình tháp ngợc Cấu trúc của nó gồm 2 yếu tố cơ bản: Phần mào đầu và phần thân tin Những điều quan trọng nhất của tin sẽ đợc đề cập trong phần mào đầu Những chi tiết kém quan trọng hơn cùng số liệu minh hoạ và các tài liệu khác sẽ tạo thành thân tin Chính trong thân tin, những điều quan trọng hơn sẽ đợc nêu ra ở

đầu tiên và điều ít quan trọng hơn sẽ đợc nêu ở phía dới

Cấu trúc hình tháp ngợc có lợi thế lớn và rất thích hợp với truyền hình Thứ nhất là với ngời viết, cho phép họ hình thành tin rất nhanh Những điều quan trọng nhất, hấp dẫn nhất, ấn tợng nhất với ngời viết sẽ đợc đa lên đầu và hình thành chủ đề của tin Cứ nh vậy, ngời viết sẽ triển khai dần thông tin Thứ hai là với ngời xem truyền hình, họ sẽ nắm bắt ngay đợc thông điệp Thứ ba là với ngời biên tập, họ có thể cắt bỏ phần sau mà không ảnh hởng đến giá trị của tin

1.4.2 Các tiêu chí để đánh giá một tin truyền hình hiện đại:

Tin hiện đại phải đảm bảo có thông tin - có tri thức; Tin đó có bổ ích cho công chúng không?; Nó có tác động đến nhiều ngời hay không? ( Tính d luận rộng rãi); Phải có tính cá nhân (Tin độc của ngời làm báo); Phải là tin riêng của

Đài, báo, hãng thông tấn nào đó; Có tạo ra đợc hứng thú cho công chúng không?; Tin đó có gần gũi với công chúng không?; Tin đó có tạo ra đợc nghịch

lý, mâu thuẫn trong tin không?; Nó có đúng và xác thực không?; Tin đó có quan trọng không?; Tin đó có tạo ra đợc sự ngạc nhiên cho công chúng không?; Tin đó

có mới không?; Tin đó có bất thờng không?

1.4.3 Các yếu tố viết tin truyền hình hiện đại

- Mỗi tin phải có một cái tít (Thành tố cấu thành của tin hiện đại)

- Cái lời mào đầu (theo tiếng Anh là Lead) chứa đựng cái nống nhất và đợc viết ra từ câu mở đầu của tin.

- Giải thích (Ví dụ: Phạt nguội là hình thức phạt sẽ đợc Công an Thành phố Hồ Chí Minh áp dụng vào ngày mai Những ngời vi phạm sẽ không nộp phạt tại Kho bạc Nhà nớc)

- Nguồn (Ví dụ: Phạt nguội Đó là quyết định của Chủ tịch UBND thành…phố Hồ Chí Minh)

- Phỏng vấn ( Phải là ngời dân, chứ không đợc đóng kịch)

- Phân tích (Vì tin hiện đại có thông tin - có tri thức, do vậy phải phân tích cái có tri thức Phân tích có thể dựa vào cách tiếp cận hoặc cũng có thể dựa vào chuyên gia (Chọn đúng chuyên gia, nói trớc với chuyên gia) Ví dụ: Lễ khởi công cầu Tân Hà, thị xã Tuyên Quang đợc tổ chức sáng qua bên bờ sông Lô Tới

dự có phó Thủ tớng Chính phủ…

Nếu cây cầu này hiện hữu sẽ tiết kiệm đợc khoảng 10 nghìn lít xăng dầu

và thời gian cho các phơng tiện vận tải/năm

Nếu cây cầu này hiện hữu sẽ là điểm đến thứ 2 cho du khách ở ATK (An toàn khu)

Nếu cây cầu này hiện hữu, về mặt xã hội thì việc giao thơng sẽ mở rộng

- So sánh (Khi nói về con số phải đa 2 đơng lợng cho ngời ta so sánh)

- Dữ liệu liên quan: Đa thông tin bối cảnh hoặc trớc đó, hoặc đồng thời hoặc dự báo bổ sung cho tin (2)

(2) PGS TS Vũ Quang Hào, Ngôn ngữ báo chí, NXB Đại học Quốc gia Hà Nội (2001) và Một số bài giảng về cách làm tin hiện đại (2005)

* Một vài ví dụ viết tin theo cấu trúc hiện đại:

Tuyên Quang:

ma lớn kéo dài đã gây ra lũ ống, lũ quét

Theo Ban Chỉ huy PCLB tỉnh Tuyên Quang, do ảnh hởng của hoàn lu cơn bão Bilis bắt đầu từ ngày 17 tháng 7, trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang đã có ma lớn kéo dài Lợng ma lớn nhất đo đợc trên 197mm Ma lớn kéo dài đã gây ra lũ ống, lũ quét, sạt lở và ngập lụt tại 6 huyện, thị trong tỉnh Huyện Chiêm Hoá và Hàm Yên chịu ảnh hởng nặng nhất của trận ma lũ Tính đến thời điểm này, toàn tỉnh có một trẻ em bị lũ quét cuốn đi, hàng ngàn héc ta lúa và hoa màu bị ảnh h- ởng, 50 ngôi nhà bị sập, bị sạt lở, bị đất đá vùi lấp và bị lũ cuốn trôi; 4 cây cầu

bị gẫy, bị lũ cuốn; Các đoạn đờng Quốc lộ, đờng tỉnh lộ bị sạt lở nghiêm trọng, hàng nghìn ngôi nhà bị ngập chìm trong nớc Thiệt hại ớc tính gần 100 tỷ đồng.

Ma lớn và lũ lụt kéo dài trong 3 ngày đã ảnh hởng lớn đến đời sống, sinh hoạt của ngời dân Tuyên Quang./.

Thực hiện: Đình Hiếu Tuyên Quang:

Thêm một vụ tai nạn giao thông nghiêm trọng

6 ngời chết và 15 ngời bị thơng trong vụ tai nạn giao thông xảy ra chiều hôm qua 27 tháng 5, tại km 39 đờng Tuyên Quang đi Hà Giang giữa xe ô tô khách biển kiểm soát 23T - 1537 do anh Đào Lơng Nhân trú tại thị xã Hà Giang

điều khiển đi ngợc chiều đâm vào xe ô tô tải biển kiểm soát 22L - 3078 do anh Trần Văn Ngọc trú tại huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang điều khiển

Đây là vụ tai nạn giao thông nghiêm trọng thứ 4 kể từ đầu năm đến nay Hiện nay, các cơ quan chức năng của Tuyên Quang đang khẩn trơng điều tra, làm rõ nguyên nhân vụ tai nạn./

Thực hiện: Ngọc Hiệp

Từ hai tin trên cho thấy, cấu trúc theo kiểu tam giác ngợc đã thực sự phát huy đợc hiệu quả, phù hợp với tâm lý tiếp nhận thông tin của công chúng Đây cũng là cấu trúc đợc cả thế giới sử dụng cho báo chí hiện đại

Đối với kiểu cấu trúc này - cấu trúc tam giác ngợc, sẽ thật là sai lầm khi

đ-a lên đầu tin tất cả các chi tiết ít quđ-an trọng rồi sđ-au đó mới đi vào nội dung quđ-an trọng của tin, của sự kiện Đài phát thanh - truyền hình Tuyên Quang, đặc biệt là

đội ngũ phóng viên, biên tập viên khi làm tin truyền hình nên trình bày với độc giả phần tóm lợc những chi tiết, những thông tin quan trọng nhất từ ngay dòng

đầu tiên, sau đó mới đi vào những thông tin bổ trợ…

Ngời ta đã minh hoạ cách bố cục lí tởng một bản tin bằng một hình tam giác ngợc Dạng này đợc cấu trúc theo mô hình sau:

bỏ qua sau khi đã nắm đợc nội dung chính Cách làm này sẽ có các lợi thế sau:

- Thứ nhất, dễ nhận diện đợc văn phong

- Thứ hai, tạo khả năng diễn đạt thành công

- Thứ ba, tạo khả năng giản lợc đoạn sau ( cụ thể là những nội dung ít quan trọng, hoặc không quan trọng lắm) mà không làm mất đi nội dung những

đoạn quan trọng nhất

- Thứ t, tạo điều kiện cho khán giả nghe, xem và nắm đợc nội dung cơ bản.

Nhìn vào cấu trúc trên, ta thấy: Những thông tin quan trọng nhất, đợc trình bày theo thứ tự từ trên xuống Các câu hỏi: Ai? Cái gì? ở đâu? Khi nào? Tại sao?

Nh thế nào? đã đợc trả lời đầy đủ Điều đáng chú ý là vị trí của các thông tin trả lời cho từng câu hỏi đợc xếp đặt một cách linh hoạt, không theo một khuôn mẫu cứng nhắc nào; nghĩa là tuỳ vào tầm quan trọng của thông tin đối với công chúng

mà vị trí của chúng trong một tác phẩm tin đợc xê dịch cho hợp lý

Trong một tác phẩm tin ngắn, thờng không có phần “lời dẫn” Sau đầu đề

Từ những cách thức cho phần mở đầu của tin truyền hình khẳng

định: Phần mở đầu là rất quan trọng, nó giống nh một thứ rợu khai vị trớc bữa

ăn, phải làm cho khán giả, bạn xem truyền hình cảm thấy “ngon miệng hơn”

mà theo dõi hết nội dung của tin Cho nên “mở đầu” phải nêu lên một cách cụ thể, tờng tận nhng ngắn gọn nội dung của tin mà cái đầu đề của tin không thể làm nổi Thay cho việc kể lể rông dài, tốt hơn là nêu lên một số khía cạnh quan trọng của nội dung Và có thể đạt đến mục đích này nếu trong phần “ mở

đầu” trả lời đợc các câu hỏi “dạng W + H” một cách ngắn gọn, xúc tích (3)

1.5 Những đặc thù cơ bản khi làm tin truyền hình ở tỉnh Tuyên Quang

1.5.1 Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội

Tuyên Quang là một tỉnh miền núi có diện tích tự nhiên 5.860 km2 (586.000 ha) Trong đó diện tích đất lâm nghiệp 448.563 ha, đất nông nghiệp 71.929 ha Dân số trên 71,9 vạn ngời Mật độ dân c 122 ngời/km2 Toàn tỉnh có 22 dân tộc anh em: Kinh 48%; Tày 25,5%; Dao 11,5%; Sán Cháy 8%; Mông 2,2%; Nùng 1,9%; Sán Dìu 1,6%; Hoa 1%, còn lại là các dân tộc khác Tỉnh có 5 huyện và một thị xã; 145 xã, phờng, thị trấn, 2.085 thôn bản; trong đó có 61 xã vùng cao, vùng sâu, vùng xa đặc biệt khó khăn

Văn kiện Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Tuyên Quang lần thứ XIV đánh giá: Trong những năm qua kinh tế của tỉnh tiếp tục phát triển, tốc độ tăng trởng GDP bình quân hàng năm đạt 11,04% Cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hớng tăng dần tỷ trọng công nghiệp và dịch vụ, giảm dần tỷ trọng nông lâm nghiệp trong GDP Năm 2005, công nghiệp xây dựng trên 35% ( tăng 3,79% so với năm 2004), dịch vụ trên 37% (tăng 2,26% so với năm 2004), nông, lâm nghiệp, thuỷ sản 43,25% (giảm 3,69% so với năm 2004) Giá trị sản xuất công nghiệp hàng năm tăn bình quân 16% Hoàn thành quy hoạch phát triển công nghiệp đến năm

2010, định hớng phát triển đến năm 2020 Triển khai quy hoạch cụm các khu công nghiệp - dịch vụ - đô thị Long Bình An để thu hút các dự án đầu t vào khu công nghiệp

Sự nghiệp văn hoá - xã hội trên đà phát triển; đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân ngày càng đợc nâng cao Tỉnh đã phổ cập giáo dục tiểu học đúng

độ tuổi; hoàn thành phổ cập giáo dục THCS; đẩy mạnh thực hiện phổ cập giáo dục bậc trung học

(3) Trần Quang, Kỹ thuật viết tin, NXB Đại học Quốc gia Hà Nội (2005)

100% số trạm y tế xã có Bác sỹ phụ trách, 97/145 xã, phờng, thị trấn đạt chuẩn quốc gia về y tế, giảm tỷ lệ trẻ em dới

5 tuổi suy dinh dỡng từ 34% năm 2001 xuống 27%; giảm tỷ lệ sinh bình quân hàng năm là 0,5%0.

Tỷ lệ dân số đợc phủ sóng phát thanh phát thanh đạt 84%, tỷ lệ dân số đợc phủ sóng truyền hình đạt 90%; 70% hộ gia đình có máy thu thanh, máy thu hình Triển khai quy hoạch phát triển Phát thanh - truyền hình giai đoạn 2006 - 2010,

định hớng đến năm 2020 Chuẩn bị các điều kiện triển khai Đề án tiếp sóng

ch-ơng trình truyền hình VTV2 Toàn tỉnh có 70% số thôn bản và 76% số hộ gia

đình đạt tiêu chuẩn văn hoá (4)

1.5.2 Đặc điểm công chúng báo chí

* Đặc điểm dân c , dân số và quan hệ tộc ng ời

Các dân tộc, tộc ngời ở Tuyên Quang c trú xen kẽ nhau và phân tán ở nhiều vùng trong tỉnh Tình trạng c trú xen kẽ này tạo điều kiện để các dân tộc - tộc ngời xích lại gần nhau, đẩy mạnh giao lu, giao tiếp trên các lĩnh vực Mặt khác cũng gây những khó khăn trong quản lý xã hội - tộc ngời bởi sự khác nhau

về phong tục, tập quán, lối sống…

Đặc điểm cơ bản và nổi bật nhất trong quan hệ dân tộc - tộc ngời ở Tuyên Quang là có truyền thống đoàn kết, gắn bó từ lâu đời Truyền thống

đoàn kết, thống nhất trong cộng đồng các dân tộc ở nơi đây đã đợc phát huy cao độ trong các cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc, thống nhất Tổ quốc và

đang đợc phát huy trong công cuộc xây dựng đất nớc theo định hớng xã

hội chủ nghĩa, mà nhiệm vụ trọng tâm hiện nay là công nghiệp hoá- hiện đại hoá đất nớc Tuy nhiên hiện nay giữa các dân tộc còn có sự chênh lệch lớn trên nhiều phơng diện Trình độ văn hoá, trình độ dân trí nói chung còn thấp,

có sự chênh lệch lớn giữa các vùng trong tỉnh, nhất là đồng bào vùng cao, vùng sâu, vùng xa

(4) Văn kiện Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Tuyên Quang lần thứ XIV, Xí nghiệp in Tuyên Quang (2005)

Phong tục, tập quán, tâm lý, lối sống của các tộc ngời bên cạnh những yếu tố tích cực, còn chiếm giữ nhiều yếu tố tiêu cực, lạc hậu ở các mức độ khác nhau.

Những vấn đề trên đây đòi hỏi các cơ quan thông tin đại chúng cần phải nghiên cứu, nắm vững và hiểu sâu sắc để có đợc cách thức, phơng pháp, nghiên cứu, nắm vững và hiểu sâu sắc để có đợc cách thức, phơng pháp, chiến lợc tuyên truyền “trúng”, “đúng” theo định hớng của Đảng trong thời kỳ mới

* Đặc điểm tâm lý và nhu cầu tiếp nhận thông tin báo chí

Cũng nh các tỉnh miền núi phía Bắc khác, ngời dân Tuyên Quang ngoài những đặc điểm chung còn có những đặc điểm riêng Về tính cách, lối sống,

c dân ở đây là những ngời thật thà, chất phác, có lòng yêu quê hơng, đất nớc nồng nàn, có tinh thần đoàn kết tơng thân, tơng ái, sống cởi mở, thẳng thắn, chân thành và giản dị Đồng thời họ còn là những ngời yêu lao động, cần cù, sáng tạo trong lao động sản xuất và học tập, mà biểu hiện rõ nhất nh đồ rèn Sắt, các sản phẩm Thổ Cẩm, các loại trang phục cầu kỳ…

Đối với ngời Tày, Thái, Nùng ở vùng thấp chịu ảnh hởng của Văn hoá Việt nên có khả năng nhận thức, khả năng t duy sáng tạo, phát triển trí tuệ Ngời dân Tuyên Quang có tâm lý sùng bái các nhân vật thần thánh, những ngời có công với cộng đồng, có tập tục thờ cúng gia tiên…

Tuy nhiên các dân tộc trong tỉnh còn nhiều hạn chế do việc sử dụng ngôn ngữ riêng ở các tộc ngời khác nhau nên việc giao lu học hỏi khó khăn, nhất là các dân tộc ở vùng sâu, vùng xa nh dân tộc H’ Mông Một đặc điểm nữa là ngời dân thích hoạt động thực tiễn hơn t duy và nhận thức; khả năng tiếp nhận thông tin khoa học kỹ thuật, tiếp nhận thông tin báo chí còn nhiều khó khăn

Từ những đặc điểm tâm lý và nhu cầu tiếp nhận thông tin trên, những năm qua, Đài Phát thanh & truyền hình Tuyên Quang đã có nhiều cố gắng đa thông tin đến đồng bào vùng sâu, xa nhiều hơn thông qua chơng trình mục tiêu của Chính phủ, khắc phục địa hình miền núi khó khăn

Với thế mạnh sẵn có của hình ảnh và âm thanh, truyền hình Tuyên Quang

đã mang đến cho đồng bào các dân tộc trong tỉnh món ăn tinh thần đầy hấp dẫn

Đồng thời góp phần tích cực vào việc nâng cao dân trí, giữ gìn và phát huy bản sắc văn hoá dân tộc, thực hiện có hiệu quả các chơng trình phát triển kinh tế - xã hội, xoá đói - giảm nghèo, xây dựng nông thôn mới

Chơng II Thực trạng viết tin và đa tin trên sóng

truyền hình của đài pt & th tỉnh tuyên quang

2.1 Sự ra đời và phát triển của Đài PT & TH tỉnh Tuyên Quang

Ngày 30 tháng 10 năm 1976, Uỷ ban nhân dân tỉnh Hà Tuyên ra quyết

định số 1147 thành lập Đài Phát thanh Hà Tuyên, tiền thân của Đài Phát thanh & truyền hình Tuyên Quang ngày nay Với quyết định này, mùa xuân năm 1977, cánh sóng Phát thanh mang tiếng nói của Đảng bộ và nhân dân các dân tộc Hà Tuyên với 4 thứ tiếng: Kinh, Tày, Dao, H’ Mông

Tháng 10 năm 1991, tỉnh Hà Tuyên chia tách thành 2 tỉnh: Tuyên Quang và Hà Giang Đài Tuyên Quang ở lại đồng thời cũng đợc tỉnh giao thêm nhiệm vụ mới là thực hiện tờ báo hình điện tử, trở thành Đài Phát thanh

& truyền hình Tuyên Quang

Các chơng trình truyền hình đã đợc hình thành vào cuối năm 1991 và phát sóng vào ba buổi tối: Thứ 3, thứ 5 và thứ 7- mỗi chơng trình 15 phút Nội dung chơng trình là tin tức thời sự trong tỉnh Ngoài ra thứ 7 còn có thêm chơng trình văn nghệ

Đội ngũ làm truyền hình gồm những phóng viên làm Phát thanh chuyển sang vừa làm Phát thanh vừa làm truyền hình Số lợng duy nhất chỉ có 5 ngời

Họ vừa làm vừa học Về kỹ thuật truyền hình có 2 Camera VHS M7, dựng hình bằng 2 chiếc đầu Video dân dụng 790ET và lồng tiếng bằng Camera Chính vì vậy chất lợng hình ảnh và âm thanh rất kém Nội dung chơng trình cha đợc đầu t xác đáng, có gì phát đấy, cha thực sự đáp ứng đợc yêu cầu tuyên truyền và nhu cầu thông tin của công chúng

Những năm gần đây, Đài Phát thanh & truyền hình Tuyên Quang đợc đầu

t nâng cấp hiện đại hơn cả về kỹ thuật sản xuất chơng trình và kỹ thuật truyền dẫn phát sóng Chơng trình truyền hình đợc hình thành ổn định và ngày càng đổi mới, đảm bảo thực hiện các chức năng của báo chí nói chung, tờ báo hình của

địa phơng nói riêng Đội ngũ những ngời làm truyền hình đợc đào tạo cơ bản về

kỹ thuật và nội dung chuyên ngành truyền hình Riêng đội ngũ phóng viên hầu hết đợc đào tạo chính quy và tại chức tại các trung tâm đào tạo báo chí lớn của cả nớc nh: Phân viện Báo chí tuyên truyền - nay là Học viện báo chí tuyên truyền; Khoa bao chí - Trờng Đại học khoa học xã hội và nhân văn - Đại học quốc gia Hà Nội.

2.2 Tình hình sử dụng tin truyền hình của Đài PT & TH tỉnh Tuyên Quang.

Trong 2 năm 2003 và 2004, Đài phát thanh và truyền hình Tuyên Quang phát sóng 4.161 tin, với các loại tin nh: Tin ngắn, tin sâu, tin bình, tin tổng hợp

và tin thông báo Các tin đã tập trung phản ánh trên các lĩnh vực chính trị, kinh

tế, văn hoá xã hội, quốc phòng - an ninh của toàn tỉnh Trong đó, tin chính trị 1.165 tin, bằng 28%; tin kinh tế nông nghiệp, công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp 1.040 tin, bằng 25%; tin Văn hoá - xã hội 1.456 tin, bằng 35%; tin Quốc phòng -

an ninh 291 tin, bằng 7%; tin sử dụng qua các báo Trung ơng, Đài truyền hình Việt Nam 208 tin, bằng 5% Trong tổng số 4.161 tin mà Đài phát thanh và truyền hình Tuyên Quang đã sử dụng phát sóng, có 2.704 tin do phóng viên, biên tập viên của Đài tỉnh thực hiện, chiếm 65%; có 1.248 tin do các đài huyện, thị xã và cộng tác viên thực hiện, chiếm 30%; có 208 tin sử dụng qua các báo Trung ơng

và Đài truyền hình Việt Nam, chiếm 5% Nh vậy, với 8 phút tin cho một chơng trình thời truyền hình, Đài Phát thanh và truyền hình Tuyên Quang khẳng định là cơ quan báo chí chuyển tải nhiều thông tin nhất và đa dạng nhất ở Tuyên Quang

mà không một tờ báo nào có thể theo kịp Đây là một u thế lớn của Đài Phát thanh và truyền hình Tuyên Quang Tuy nhiên, tỷ lệ tin đáp ứng tiêu chuẩn của truyền hình cha nhiều Văn bản trình bày tin cha thống nhất, bị sửa chữa, tẩy xoá nhiều làm ảnh hởng đến chất lợng bản tin

* Tin về Chính trị:

- Nội dung: bao gồm các tin nh Hội nghị Ban chấp hành Đảng bộ tỉnh, Kỳ họp Hội đồng nhân dân, họp thờng kỳ của UBND tỉnh và hoạt động của các

đồng chí lãnh đạo tỉnh đi thăm, làm việc tại các Sở, ngành, các huyện, thị xã…

- Kết cấu: Các tin thuộc lĩnh vực chính trị đa lên đầu chơng trình thời sự truyền hình (Giống nh trang nhất của báo viết)

* Tin về kinh tế công nghiệp, nông nghiệp:

- Nội dung: bao gồm các tin về sản xuất nông nghiệp, công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, Bu điện, giao thông vân tải và hoạt đông của một số ngành nh Ngân hàng, Kho bạc…

- Kết cấu: Sau các tin chính trị

* Tin về Văn hoá - xã hội:

- Nội dung: bao gồm các tin về giáo dục đào tạo, Y tế, Văn hoá - thể thao, Lao động thơng binh xã hội, Bảo hiểm xã hội…

- Kết cấu: Sau tin kinh tế

* Tin về quốc phòng - an ninh:

- Nội dung: bao gồm các tin về tuyển quân, huấn luyện sẵn sàng chiến

đấu, ra quân; Công tác đảm bảo an ninh chính trị - trật tự an toàn xã hội, trật tự

an toàn giao thông …

- Kết cấu: Phần cuối của trang tin

2.2.1 Những nội dung cơ bản

* Đề tài phản ánh:

Đề tài của tin - tác phẩm báo chí truyền hình cũng không nằm ngoài phạm

vi hiện thực đó Nó chỉ đợc thể hiện và thực hiện theo đặc thù riêng của truyền hình Đề tài của tác phẩm báo chí phản ánh có thể là một sự kiện cụ thể hoặc một vấn đề, một lĩnh vực rộng lớn trong đời sống xã hội, tự nhiên hoặc một ngành kinh tế, một loại hình hoạt động xã hội Hoặc nói tóm lại, Đề tài phản…

ánh của Thể loại tin là những sự kiện, hiện tợng đã và đang xảy ra hàng ngày trong đời sống tự nhiên, xã hội và con ngời Qua khảo sát cho thấy trong 2 năm

2003 và 2004 lợng tin chính trị chiếm 1.165 tin, bằng 28%; tin kinh tế nông nghiệp, công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp 1.040 tin, bằng 25%; tin Văn hoá - xã hội 1.456 tin, bằng 35%; tin Quốc phòng - an ninh 291 tin, bằng 7%; tin sử dụng qua các báo Trung ơng, Đài truyền hình Việt Nam 208 tin, bằng 5%

Các đề tài đợc phản ánh trong tin truyền hình Tuyên Quang 2 năm qua là: Công tác quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội, các quy hoạch ngành, vùng; Phát triển chăn nuôi bò sữa; Đẩy mạnh phát triển công nghiệp, tập trung phát triển công nghiệp chế biến nông, lâm sản; sản xuất vật liệu xây dựng, khai thác và chế biến khoáng sản; Phát triển mạnh kết cấu hạ tầng kỹ thuật, nhất là giao thông và thông tin; Các cơ chế, chính sách u đãi, khuyến khích và kêu gọi

đầu t; Thực hiện cải cách hành chính; Hoàn thành phổ cập giáo dục THCS, tiến tới hoàn thành phổ cập giáo dục THPT Những mảng đề tài lớn, phong phú này…

đã đợc các phóng viên, biên tập viên, cộng tác viên của đài tác nghiệp làm tin…phản ánh, tuyên truyền trên sóng truyền hình của Đài phát thanh và truyền hình Tuyên Quang

+ Ví dụ: Tin về chính trị (Phát sóng ngày 21/12/2004)

Hội nghị bch đảng bộ tỉnh lần thứ 23 khoá 13 PTV: Tha quý vị và các bạn! Nh tin đã đa, ngày 21 tháng 12, tại hội trờng Tỉnh uỷ đã khai mạc hội nghị BCH Đảng bộ tỉnh lần thứ 23 (khoá 13) Hội nghị diễn ra trong 2 ngày 21 và 22 tháng 12, do đồng chí Trần Trung Nhật - Bí th Tỉnh

uỷ chủ trì

Cùng với báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ kinh tế - xã hội, an ninh - quốc phòng năm 2004, phơng hớng nhiệm vụ năm 2005, tại hội nghị này, Ban cán sự đảng UBND tỉnh còn có báo cáo về kết quả thực hiện chơng trình phát triển chăn nuôi bò sữa, bò thịt cao sản của tỉnh, phơng hớng nhiệm vụ và giải pháp tiếp tục thực hiện trong thời gian tới Báo cáo này không chỉ thu hút sự quan tâm của các đại biểu dự hội nghị mà còn là mối quan tâm chung của các

cấp, các ngành và nhân dân trong tỉnh bởi những tác động của nó tới việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn.

Đánh giá chung sau 2 năm thực hiện chơng trình phát triển chăn nuôi bò sữa của tỉnh: Đàn bò nhập từ Australia về tỉnh đã thích nghi với điều kiện thời tiết, khí hậu, nuôi dỡng, chăm sóc tại tỉnh Tỷ lệ nuôi sống cao hơn so với các

đàn bò nhập ngoại cùng thời điểm của các địa phơng khác Đàn bò sinh trởng, phát triển tốt, khả năng sinh sản cao và năng suất sữa đạt tiêu chuẩn giống HF thuần Qua quá trình thực hiện chăm sóc, nuôi dỡng và chữa bệnh cho bò tại các trại, đội ngũ cán bộ kỹ thuật của tỉnh đã làm chủ đợc các khâu kỹ thuật nh: Phối giống nhân tạo, phòng, chữa trị các bệnh thờng xảy ra ở bò sữa và bê, đã bắt đầu xác định đợc các yêu cầu về cân đối dinh dỡng cho bò sữa và bê Tỉnh đã có chính sách phù hợp khuyến khích phát triển bò sữa nh: Hỗ trợ lãi suất, đầu t xây dựng chuồng trại và cơ sở vật chất phục vụ chăn nuôi bò sữa Kết quả đạt đợc đã khẳng định phát triểnăchn nuôi bò sữa theo hớng nhập ngoại giống HF thuần là

đúng đắn, phù hợp với điều kiện cụ thể của tỉnh

Nhiệm vụ trong thời gian tới đợc xác định là: Phát triển chăn nuôi bò sữa gắn với nhà máy chế bién sữa, đáp ứng nhu cầu tiêu dùng sữa của xã hội, tạo việc làm, tăng thu nhập cho nông dân, góp phần chuyển dịch cơ cấu nông nghiệp

và kinh tế nông thôn của tỉnh Phấn đấu đến năm 2010, đàn bò sữa có trên 10.000 con cái sinh sản, sản lợng sữa đạt trên 36.000 tấn/năm Đẩy mạnh phát triển đàn bò thịt cao sản bằng giống thuần nhập ngoại đi đôi với việc cải tạo, nâng cao thể trọng đàn bò vàng địa phơng, từ đó nâng cao hiệu quả chăn nuôi, tạo bớc phát triển tích cực về kinh tế…

Trong ngày làm việc hôm qua và buổi sáng nay, hội nghị đã giành nhiều thời gian thảo luận về các báo cáo của Ban cán sự đảng UBND tỉnh, tập trung vào các chỉ tiêu kinh tế - xã hội năm 2005 nh: Chỉ số tăng GDP, chỉ tiêu về sản l-ợng lơng thực, về kim ngạch xuất khẩu, trồng trọt và chăn nuôi, vấn đề giải quyết việc làm cho ngời lao động, quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Về lĩnh vực giáo dục, hội nghị khẳng định hiện nay với con số 17.000…

ngời đang theo học bổ túc trung học phổ thông trên toàn tỉnh cho thấy sự cố gắng vợt bậc của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân các dân tộc Tuyên Quang với sự nghiệp giáo dục và đào tạo Thông tin về hội nghị, chúng tôi sẽ tiếp tục chuyển tới quý vị và các bạn trong chơng trình thời sự sau./.

Thực hiện: Vũ Tuấn - Đình Liệu

và đỉnh điểm là cuối tin

+ Ví dụ: Tin về Kinh tế (Phát sóng ngày 1/11/2004)

toàn tỉnh thu hoạch trên 22.620 ha lúa mùa

Đến nay, toàn tỉnh đã thu hoạch trên 22.620 ha lúa mùa, đạt 85% kế hoạch Một số huyện nh Chiêm Hoá, Sơn Dơng đã cơ bản thu hoạch xong 100% diện tích lúa mùa, hiện nay đang tập trung vào việc chăm sóc cây trồng vụ đông Theo đánh giá của Cục thống kê tỉnh, năng suất lúa mùa đạt 51,89 tạ/ha, sản l-ợng lơng thực vụ mùa đạt 138.198 tấn, so với vụ mùa năm 2003 năng suất tăng

1, 89 tạ/ha, sản lợng thóc tăng 3.767 tấn Hiện nay, bà con nông dân trong tỉnh

đang tập trung thu hoạch nốt trà lúa mùa muộn, đồng thời tích cực gieo trồng 12.359 ha cây trồng vụ đông đúng thời vụ Đi đôi với việc sản xuất vụ đông, các

huyện chỉ đạo cho các HTX đẩy nhanh việc làm đất, quản lý chặt chẽ nguồn nớc tới, kiểm tra các hồ đập, hệ thống kênh mơng giữ đủ nguồn nớc, để phục vụ cho sản xuất vụ xuân 2005, đảm bảo gieo cấy đúng thời vụ./.

Thực hiện: Đình Tiêng

* Nhận xét:

- Các tin kinh tế (Nông nghiệp, công nghiệp) do phóng viên phụ trách ngành và cộng tác viên các Đài truyền thanh - truyền hình huyện, thị xã thực hiện

- Cung cấp khá toàn diện thông tin về sản xuất nông nghiệp, lâm nghiệp, công nghiệp trên địa bàn toàn tỉnh trên sóng truyền hình địa phơng

- Thời lợng các tin kinh tế ngắn gọn, xúc tích với nhiều phong cách thể hiện

- Cấu trúc các tin kinh tế chiếm tới 60% viết dới dạng hình tháp ngợc

- Hạn chế của các tin kinh tế là không làm tròn các số liệu, dữ liệu cho phép đợc làm tròn

+ Ví dụ: Tin về Văn hoá - xã hội (Phát sóng ngày 5/12/2004):

huyện yên sơn chăm lo giáo dục mầm non PTV: Nhằm nâng cao chất lợng dạy và học, ngay từ đầu năm học 2004 -

2005, huyện Yên Sơn đã tiến hành tổ chức kiện toàn bộ máy quản lý các trờng học mầm non trên địa bàn toàn huyện

Cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ công tác giảng dạy và đội ngũ giáo viên các trờng mầm non luôn đợc huyện đặc biệt quan tâm Năm học này, tỷ lệ huy động trẻ trong độ tuổi đi nhà trẻ của Yên Sơn đạt 43,3%, mẫu giáo đạt 94%

Tỷ lệ trẻ trong độ tuổi đi nhà trẻ so với năm học 2003 - 2004 tăng 9,2%, mẫu giáo tăng 4,1% Để đáp ứng nhu cầu học tập của các cháu mẫu giáo và mầm non, huyện Yên Sơn đã tiến hành ký hợp đồng thử việc với 205 cán bộ hiện đang hợp

đồng làm giáo viên mầm non dân lập ở các thôn, bản

Cùng với việc kiện toàn tổ chức, nâng cao chất lợng dạy và học, đội ngũ giáo viên các xã trong huyện đã huy động sự đóng góp của nhân dân xây dựng các trờng mầm non thôn, bản./.

Thực hiện: Đình Liệu

* Nhận xét:

- Các tin thuộc lĩnh vực văn hoá - xã hội do các phóng viên phụ trách ngành và cộng tác viên các Đài truyền thanh - truyền hình huyện, thị xã thực hiện

- Cung cấp đầy đủ, sinh động các thông tin về lĩnh vực này tuyên truyền trên sóng truyền hình Tuyên Quang

- Thời lợng các tin này từ 20 giây đến 50 giây/tin

- Các tin lĩnh vực văn hoá - xã hội thờng đợc thực hiện theo 2 cấu trúc là hình tháp và hình tháp ngợc

- Hạn chế của các tin thuộc lĩnh vực này là không làm tròn các số liệu và thờng viết câu mở đầu bằng những trạng ngữ hay mệnh đề điều kiện

đợc quan tâm và dễ tiếp nhận hơn các thể loại khác

Cách thức vào cuộc bằng thể loại tin, với kết cấu và hình thức thể hiện của một tác phẩm báo chí truyền hình có ý nghĩa rất quan trọng trong việc tác

động tới tâm lý tiếp nhận của công chúng báo chí Nó đợc tính đến nh là một

yếu tố tạo sự hấp dẫn thu hút, kích thích sự tiếp nhận thông tin - cũng có nghĩa

là hiệu quả tác động của thông tin (5)

- Ngôn ngữ:

Giáo s John Hohenberg Đại học báo chí Cô - lum - bi - a cho rằng:

Không thể cẩu thả trong việc sử dụng ngôn ngữ ở các ngành truyền thông đợc Ngôn ngữ ở đây phải chuyển đợc tin tức, ý kiến và t tởng tới quần chúng càng hữu hiệu càng tốt Cũng không thể hạ giá văn phạm Trình độ văn phạm của báo chí ít ra cũng phải cao bằng trình độ của những độc giả hoặc khán thính giả có học thức, nếu không báo chí mất ngay sự kính trọng của quần chúng [ ] Sự chuẩn xác của ngôn ngữ làm sắc bén thêm ý nghĩa của sự kiện … Vì thế

sự kiện và chuẩn xác phải luôn luôn đi đôi với nhau (6)

“Viết cho ai?” là câu hỏi thờng trực đặt ra cho báo chí, phát thanh - truyền hình ở mọi chế độ xã hội Trả lời câu hỏi này, báo chí, phát thanh - truyền hình đã phải đứng trớc những yêu cầu không phải là không khác nhau của những tầng lớp xã hội, những nhóm ngời với những trình độ văn hoá, trình

độ học vấn, nguyện vọng, ý thích khác nhau Để thoả mãn những yêu cầu đa dạng đó của công chúng báo chí, trớc nay báo chí đã hình thành cái gọi là hệ thống báo chí từ Trung ơng đến các địa phơng, các ngành Tuy nhiên, để chuyển tải một nội dung thông tin đa dạng nh vậy trên một diện tích mặt báo nhất định, với truyền hình là thời lợng thì chúng ta chỉ có một phơng tiện gần

nh là duy nhất đó là ngôn ngữ

Ngôn ngữ báo chí, phát thanh truyền hình trớc hết và chủ yếu là lĩnh vực của ngôn ngữ học - xã hội Vấn đề sử dụng ngôn ngữ báo chí có tác dụng trực tiếp và quyết định nhất tới hiệu quả của thông tin báo chí, do vậy ngôn ngữ báo chí trớc hết phải là một thứ ngôn ngữ văn hoá chuẩn mực

(5) Đài PT & TH tỉnh Tuyên Quang, Báo cáo tổng kết năm 2003 và năm 2004.

(6) Vũ Quang Hào, Ngôn ngữ báo chí, NXB Đại học Quốc gia Hà Nội (2001)

Trong các tác phẩm báo chí truyền hình mà cụ thể là tin thì yếu tố ngôn ngữ có ý nghĩa và đóng vai trò rất quan trọng nh mọi tác phẩm truyền hình khác, là hình ảnh và âm thanh (Lời bình + tiếng động hiện trờng và âm nhạc) Ngôn ngữ phù hợp với trình độ nhận thức, văn hoá, tập quán truyền thống …

sẽ mang lại hiệu quả tác động của thông tin

Ngôn ngữ ở đây là hình ảnh, âm thanh và mang đặc điểm riêng, dựa trên yếu tố kỹ thuật ký hiệu thông tin đợc thể hiện theo từng chủ đề, đề tài kinh tế, văn hoá, giáo dục, y tế, an ninh, quốc phòng Ký hiệu thông tin là ký hiệu độc…nhất, không lẫn lộn

- Hình ảnh trong tin đợc ghi hình hầu hết là động, chỉ có một ít là hình

ảnh tĩnh, khai thác sát với thực tế và lấy chất liệu từ cuộc sống Ngôn ngữ này

đã thể hiện đợc ấn tợng mạnh, tạo cho ngời xem cảm xúc thực sự khi nhìn thấy hình ảnh các thầy giáo, cô giáo dạy học ở các bản vùng sâu, vùng xa của huyện Na Hang, tỉnh Tuyên Quang

- Âm thanh trong tin truyền hình là có lời nói của Phóng viên, Phát thanh viên, nhân vật Nó hỗ trợ, bổ trợ và làm cho ng… ời ta hiểu rõ hơn, sâu sắc hơn

về hình ảnh đó Trong một tác phẩm truyền hình, ở đây cụ thể là Tin lúc đầu ngời ta chia hình ảnh bằng 70%, âm thanh bằng 30% và bây giờ hình ảnh và

âm thanh bằng nhau (50% ngôn ngữ là hình ảnh và 50% ngôn ngữ là âm thanh) Trong âm thanh có tiếng dộng hiện trờng gồm tự nhiên và cơ học Tiếng động tự nhiên nh: Tiếng suối chảy, tiếng chim hót ; Tiếng động cơ học…nh: tiếng xe máy, tiếng máy nổ … ánh sáng trong tin truyền hình rất quan trọng: Sáng - tối theo ý đồ của Nhà báo, Đạo diễn, ngời quay phim, phản ánh thái độ, quan điểm về tác phẩm đó nh thế nào Góc quay toàn cảnh, trung cảnh, đặc tả giúp cho công chúng nhận biết đ… ợc sự kiện, vấn đề, con ngời trong tác phẩm báo chí (Tin truyền hình) Ngoài ra, ngời ta còn sử dụng một

số thủ pháp của các ngành hội hoạ, kiến trúc, điêu khắc để làm mờ nhạt hình…

ảnh

- Ngôn ngữ lời bình trong tin ngắn gọn, xúc tích nhng lại chuyển tải đầy

đủ các thông tin quan trọng, cần thiết tới công chúng (7)

Do đặc điểm địa hình phức tạp, sông suối nhiều, đờng xá đi lại khó khăn, 22 dân tộc anh em ở Tuyên Quang sống đan xen và mỗi dân tộc lại có những phong tục tập quán khác nhau Do vậy, việc sử dụng ngôn ngữ thể hiện trong tin truyền hình là vấn đề đợc lãnh đạo, phóng viên, biên tập viên và cộng tác viên Đài Phát thanh và truyền hình Tuyên Quang đặc biệt quan tâm Đối với tin viết cho ngời dân tộc Kinh và một số dân tộc nh dân tộc Tày, Cao Lan sống đan xen với ng… ời Kinh nhiều năm, biết viết, biết nói và hiểu ý nghĩa của ngôn ngữ phổ thông thì cách vào cuộc của ngôn ngữ dễ dàng hơn Câu văn, số liệu trong tin ngắn gọn, xúc tích, dễ hiểu, dễ tiếp nhận Còn đối với những tin viết cho ngời dân tộc thiểu số nh: Dân tộc H’Mông, dân tộc Dao thì cách thức vào cuộc có những thay đổi đáng kể, phù hợp với trình độ nhận thức của ngời dân

Ví dụ: Đoạn đờng từ Tuyên Quang đi Hà Nội dài 165Km Nếu viết cho các dân tộc hiểu tiếng phổ thông (Tiếng Kinh) thì giữ nguyên 165Km Còn khi viết cho các dân tộc thiểu số, thì thông tin trên phải viết nh sau: Từ Tuyên Quang đi Hà Nội phải mất nửa ngày đờng…

Đổi mới cách viết và đa tin, góp phần nâng cao chất lợng Thể loại tin trên sóng truyền hình của Đài Phát thanh & truyền hình Tuyên Quang là nhiệm vụ hết sức quan trọng, đòi hỏi các cấp lãnh đạo ngành, mỗi phóng viên biên tập cần

nỗ lực nhiều hơn nữa, dám nghĩ - dám làm, mạnh dạn đổi mới cách thức và

ph-ơng pháp viết tin, đa tin

2.3 Những hạn chế của cách viết tin hiện tại

Báo cáo tổng kết công tác Phát thanh - truyền hình năm 2003 và năm

2004 của Đài Phát thanh và truyền hình Tuyên Quang đã nêu rõ: Trong 2 năm

2003 và 2004, Đài đã phát sóng chơng trình thời sự truyền hình địa phơng với 2.940

(7) PGS TS Dơng Xuân Sơn, Các bài giảng về Báo chí truyền hình (2005)

giờ Bình quân mỗi chơng trình thời sự là 45 phút Một chơng trình thời sự đợc

- Chuyên đề, chuyên mục: 15 phút

- Dự báo thời tiết: 2 phút

- Phát thanh viên chào hết chơng trình: 1 phút

Nh vậy, trong một chơng trình thời sự truyền hình của Đài Phát thanh & truyền hình Tuyên Quang, phần tin chỉ chiếm 8 phút trên tổng thời lợng 45 phút

2.3.1 Hạn chế về cấu trúc viết tin:

Số đông phóng viên, biên tập viên lâu năm của đài do ít có điều kiện đi tập huấn hoặc đào tạo lại chuyên môn, nghiệp vụ nên thờng viết tin theo lối truyền thống Theo đó, những thông tin quan trọng, hấp dẫn thờng bị đẩy xuống dới, mà mở đầu bằng những thông tin dông dài, chung chung

Ví dụ: Thực hiện chỉ đạo của Tỉnh uỷ, UBND tỉnh và thể theo nguyện vọng của quần chúng nhân dân, hôm nay, ngày 10 tháng 3 năm 2006, tại huyện Chiêm Hoá, Sở giao thông vận tải đã khởi công xây dựng cầu treo Pác Cáp …

Điều cốt yếu trong tin truyền hình hiện tại là câu mở đầu và góc tiếp cận.

+ Những lỗi thờng gặp khi viết câu mở đầu là:

- Không tìm đợc thông tin cốt lõi, quan trọng nhất, hấp dẫn nhất của tin

đối với công chúng xem truyền hình Tuyên Quang

- Quá chú trọng đến số tiền đầu t hay thu đợc từ một việc gì đấy mà đôi khi giá trị của nó không nằm con số mà nằm ở ý nghĩa xã hội

- Thờng lấy tên hội nghị, hội thảo để làm câu mở đầu, dẫn tới phần mở…

đầu tin mập mờ, khó hiểu

- Trích nguyên văn một đoạn phát biểu của lãnh đạo tỉnh với những đại từ nhân xng làm câu mở đầu, nhng lại không nhớ rằng không phải lời phát biểu nào cũng có thể trở thành phần mở đầu hoàn hảo

2.3.2 Hạn chế trong việc sử dụng ngôn ngữ.

Loại trừ những lỗi về ngữ pháp, chính tả, tin truyền hình trên Đài phát thanh và truyền hình Tuyên Quang tồn tại những lỗi ngôn ngữ sau:

- Thứ nhất là câu quá dài Ví dụ: “Làm lịch blốc có lợi nhuận lớn, nên năm nào cũng xảy ra một vài vụ in lậu, in nối bản, in d số lợng, phát hành trái tuyến mà mục đích cuối cùng là phần lớn lợi nhuận kếch xù chạy vào túi những

kẻ hám tiền bất chấp pháp luật”

- Thứ hai là sử dụng nhiều câu phức gồm nhiều mệnh đề chồng chất

Ví dụ: “Đây là quĩ tín dụng dành riêng cho các hộ nông dân nghèo vay, huy động từ các tổ chức kinh tế với lãi suất vay 0,8% và cho vay 1,2% một tháng, thấp hơn lãi suất ngân hàng đang áp dụng là 1,4%”

Dạng câu có nhiều âm tiết và mệnh đề ghép nh thế này, đôi khi làm cho ngời xem truyền hình nghe thông tin đến phần cuối lại quên mất phần đầu của câu Vế cuối cùng của câu lại mập mờ về ý “thấp hơn lãi suất ngân hàng đang

Theo thống kê, hiện nay số lợng tin có hình ảnh hoạt động sản xuất - kinh doanh; có đồ hình, đồ hoạ minh hoạ cho nội dung tin mới chiếm khoảng 45% Còn lại là các tin lễ tân, tin hội nghị, tin Phát thanh viên đọc chay

2.3.4 Một số nhận xét về cấu trúc tin đã đợc sử dụng

Trong hai năm 2003 và 2004, Đài phát thanh và truyền hình Tuyên Quang đã tổ chức và phân bố tin trong các chơng trình thời sự truyền hình

đảm bảo phản ánh đầy đủ các lĩnh vực nh: Chính trị, Kinh tế, Văn hoá - xã hội

và Quốc phòng - an ninh Trong số 4 lĩnh vực trên, có ba lĩnh vực Chính trị, Kinh tế và Văn hoá - xã hội đợc đài tập trung tuyên truyền nhiều nhất Hầu hết các tin sử dụng phát sóng đều đợc viết dới dạng cấu trúc truyền thống - cấu trúc hình tháp Những thông tin, những chi tiết ít quan trọng đa lên đầu tin, chi tiết quan trọng phát triển ở thân tin và đỉnh điểm của tin là ở phần kết thúc Chính điều này đã không hấp dẫn đợc công chúng xem chơng trình thời

Dự lễ khởi công có đồng chí Hoàng Dung - Vụ trởng vụ tài chính Toà án nhân dân tối cao, các đồng chí lãnh đạo thị uỷ, UBND thị xã Tuyên Quang và đại tá Trần Đình Côn - Giám đốc Công ty xây lắp 665, Bộ Quốc Phòng - đơn vị trúng thầu thi công công trình

Công trình có tổng vốn đầu t trên 3 tỷ 439 triệu đồng, do ngân sách Trung ơng cấp Toà án nhân dân thị xã Tuyên Quang làm chủ đầu t Công trình

đợc thiết kế 3 tầng, khung sàn bê tông cốt thép, mái lợp tôn chông thấm, chống nóng Diện tích sử dụng 1.500m2 Công trình đợc thi công trong thời gian 7 tháng Trong thời gian thi công, chủ đầu t có trách nhiệm hoàn thành các thủ tục và chịu trách nhiệm tổ chức chỉ đạo, quản lý chặt chẽ việc đầu t và xây dựng theo đúng quy định, đảm bảo chất lợng công trình và đúng tiến độ

Công trình trụ sở Toà án nhân dân thị xã Tuyên Quang đợc thiết kế xây dựng theo quy hoạch thành phố loại II, đảm bảo yêu cầu cải cách T pháp và nâng cao chất lợng xét xử, phù hợp với sự phát triển của xã hội./

Thực hiện: Đình Liệu

- Ngày 2 tháng 1 năm 2003, Đài Phát thanh & truyền hình Tuyên Quang phát lúc 20h5 - ch’ ơng trình thời sự: Tin Sơn D“ ơng hơn 60 ngời đợc tập huấn công tác xã hội”

sơn dơng hơn 60 ngời đợc tập huấn công tác xã hội

PTV: Hội chữ thập đỏ huyện Sơn Dơng vừa phối hợp cùng Hội chữ thập

đỏ tỉnh tổ chức hội nghị tập huấn công tác xã hội cho hơn 60 đại biểu là Ban chấp hành hội, Ban kiểm tra hội chữ thập đỏ huyện, Chủ tịch Hội chữ thập đỏ các xã, thị trấn, Thủ trởng các cơ quan, hiệu trởng các trờng THPT trong huyện

Trong thời gian một ngày, các đại biểu đợc tập huấn các nội dung cơ bản về: Nhiệm vụ trọng tâm hàng đầu của hội chữ thập đỏ là công tác xã hội; phơng pháp tiến hành công tác xã hội của Hội chữ thập đỏ; Hớng dẫn xây dựng Dự án vừa và nhỏ về công tác xã hội và chế độ quản lý báo cáo dự án Thông qua tập huấn giúp Hội chữ thập đỏ cơ sở tổ chức các hoạt động phòng ngừa, ứng phó thảm hoạ thiên tai, phong trào tơng thân tơng ái, uống nớc nhớ

nguồn, thực hiện công tác xã hội tại cộng đồng, hoạt động xoá đói giảm nghèo, chăm sóc sức khoẻ ban đầu cho nhân dân./.

Thực hiện: Thanh Nguyên (Đài Sơn Dơng)

- Ngày 9 tháng 1 năm 2003, Đài Phát thanh & truyền hình Tuyên Quang phát lúc 20h - chơng trình thời sự: Tin Yên Sơn tổng kết công tác quân sự quốc“

phòng năm 2002”

yên sơn tổng kết công tác quân sự, quốc phòng năm 2002 PTV: Huyện Yên Sơn vừa tổ chức hội nghị tổng kết công tác quân sự, quốc phòng năm 2002, triển khai nhiệm vụ công tác quân sự quốc phòng năm 2003

Năm 2002, công tác quân sự quốc phòng đợc Đảng uỷ, chính quyền từ huyện đến cơ sở đặc biệt quan tâm Yên Sơn đã tập trung xây dựng, củng cố nền quốc toàn dân, gắn với thế trận an ninh nhân dân vững chắc Lực lợng vũ trang thờng xuyên đợc củng cố vững mạnh về chính trị t tởng và tổ chức, kịp thời xử lý các tình huống diễn ra Công tác tuyển quân đảm bảo dân chủ, đúng luật Chỉ tiêu giao quân đạt 100% Lực lợng dự bị động viên thờng xuyên đợc củng cố kiện toàn 100% đầu mối dân quân tự vệ đợc huấn luyện, quân số tham gia huấn luyện đạt 99% Kết quả huấn luyện 100% đạt yêu cầu, trong đó có 80% đơn vị

đạt khá giỏi Năm 2003, Yên Sơn đã đề ra 4 nhiệm vụ và các giải pháp cụ thể về công tác quân sự, quốc phòng./

Thực hiện: Hải Yến Lê Thuỷ (Đài Yên Sơn)–

- Ngày 10 tháng 1 năm 2003, Đài Phát thanh & truyền hình Tuyên Quang phát sóng lúc 20h5 - ch’ ơng trình thời sự: Tin Tỉnh đoàn thanh niên Tuyên“

Quang kỷ niệm 53 năm ngày truyền thống học sinh, sinh viên”

mít tinh kỷ niệm 53 năm ngày truyền thống

học sinh, sinh viên