DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮTTừ viết tắt Tên đầy đủ BHXH BHYT BNN CNTT DN DNNQD ĐVSDLĐ HCSN HĐLĐ HĐVL KCB KTXH LĐ MSLĐ NCL NLĐ NQD NSDLĐ QĐ TLTC TNLĐ SDLĐ UBND TLTT Bảo hiểm xã hội B
Trang 1LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đề tài khóa luận của tôi là: “ Công tác quản lý thubảo hiểm xã hội bắt buộc tại BHXH huyện Thạch Hà- Hà Tĩnh, giải phápvà khuyến nghị là công trình của tôi
Các số liệu, kết quả nêu trong bài khóa luận là trung thực, đều phụcvụ cho việc nghiên cứu đề tài của tôi và xuất phát từ tình hình thực tế tạiđơn vị nghiên cứu
Tác giả khóa luận
Vương Thị Thơm
Trang 2DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
Từ viết tắt Tên đầy đủ
BHXH BHYT BNN CNTT DN DNNQD ĐVSDLĐ HCSN HĐLĐ HĐVL KCB KTXH LĐ MSLĐ NCL NLĐ NQD NSDLĐ QĐ TLTC TNLĐ SDLĐ UBND TLTT
Bảo hiểm xã hội Bảo hiểm y tế
Bệnh nghề nghiệp Công nghệ thông tin Doanh nghiệp
Doanh nghiệp ngoài quốc doanh Đơn vị sử dụng lao động
Hành chính sự nghiệp Hợp đồng lao động Hợp đồng việc làm Khám chữa bệnh Kinh tế xã hội Lao động Mất sức lao động Ngoài công lập Người lao động Ngoài quốc doanh Người sử dụng lao động Quyết định
Tiền lương, tiền công Tai nạn lao động Sử dụng lao động Ủy ban nhân dân Tiền lương tối thiểu
DANH MỤC BẢNG BIỂU VÀ HÌNH
DANH MỤC BẢNG BIỂU
Trang 3Bảng 1: Tình hình tham gia BHXH bắt buộc giai đoạn 2008- 2010 24
Bảng 2: Đối tượng tham gia BHXH bắt buộc theo khối ngành giai đoạn 2008- 2010 26
Bảng 3: Bảng TLTC làm căn cứ đóng BHXH giai đoạn 2008- 2010 28
Bảng 4: Tình hình tăng, giảm số thu BHXHBB giai đoạn từ năm 2008- 2010 34
Bảng 5: Tình hình nợ đóng BHXH bắt buộc ở Thạch Hà năm 2008- 2010 35
Bảng 6: Tình hình thực hiện kế hoạch thu BHXH bắt buộc từ năm 2008- 2010 37
DANH MỤC HÌNH Hình 1: Cơ cấu tổ chức bộ máy cơ quan BHXH huyện Thạch Hà
Hình2: Cơ cấu lao động tham gia BHXH bắt buộc theo khối ngành năm 2010
Hình 3: Biểu đồ kết quả thu BHXH ở huyện Thạch Hà năm 2008-2010
17
22
30
MỤC LỤC DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT 2
DANH MỤC BẢNG BIỂU VÀ HÌNH 3
MỤC LỤC 4
Trang 4LỜI MỞ ĐẦU 7
CHƯƠNG I: MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ QUẢN LÝ THU BẢO HIỂM XÃ HỘI 9
1.1 Một số vấn đề cơ bản về Bảo hiểm xã hội ( BHXH) 9
1.1.1 Khái niệm về bảo hiểm xã hội 9
1.1.2 Vai trò của bảo hiểm xã hội 10
1.2 Một số vấn đề cơ bản về quản lý thu Bảo hiểm xã hội ( BHXH) 11
1.2.1 Một số khái niệm liên quan 11
1.2.2 Vai trò quản lý thu BHXH 13
1.2.3 Nội dung quản lý thu bảo hiểm xã hội 14
1.2.4 Quản lý tổ chức thu BHXH 18
1 2.5 Các yếu tố tác động tới công tác quản lý thu Bảo hiểm xã hội 20
1.2.6 Quản lý hồ sơ, tài liệu 21
CHƯƠNG II THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ THU BHXH BẮT BUỘC TẠI BHXH HUYỆN THẠCH HÀ- HÀ TĨNH 22
2.1 Khái quát đặc điểm tình hình chung về BHXH huyện Thạch Hà- Hà Tĩnh 22
2.1.1 Một vài nét về huyện Thạch Hà- Hà Tĩnh 22
2.1.2 Khái quát chung về BHXH huyện Thạch Hà- Hà Tĩnh 23
2.2 Thực trạng công tác quản lý thu BHXH bắt buộc tại BHXH huyện Thạch Hà- Hà Tĩnh 25
2.2.1 Quản lý đối tượng tham gia BHXH bắt buộc tại BHXH huyện Thạch Hà- Hà Tĩnh 25
2.2.2 Thực trạng quản lý tiền lương, tiền công làm căn cứ thu BHXH bắt buộc tại BHXH huyện Thạch Hà- Hà Tĩnh 29
2.2.3 Thực trạng công tác quản lý mức thu và phương thức thu BHXH bắt buộc tại BHXH huyện Thạch Hà- Hà Tĩnh 31
2.2.4 Thực trạng công tác tổ chức thu BHXH bắt buộc tại BHXH huyện Thạch Hà- Hà Tĩnh 33
2.2.5 Kết quả thu BHXH bắt buộc tại BHXH huyện Thạch Hà- Hà Tĩnh 35
2.3 Đánh giá công tác quản lý thu BHXH bắt buộc tại BHXH huyện Thạch Hà- Hà Tĩnh 38
2.3.1 Những kết quả đạt được 38
2.3.2 Một số vấn đề còn tồn tại 40
2.3.3 Nguyên nhân của những vấn đề còn tồn tại 42
Trang 5CHƯƠNG 3 MỘT SỐ GIẢI PHÁP VÀ KHUYẾN NGHỊ NHẰM
NÂNG CAO CÔNG TÁC QUẢN LÝ THU BHXH BẮT BUỘC TẠI
BHXH HUYỆN THẠCH HÀ- HÀ TĨNH 45
3.1 Định hướng phát triển công tác quản lý thu BHXH tại BHXH huyện Thạch Hà- Hà Tĩnh trong thời gian tới 45
3.1.1 Định hướng phát triển BHXH 45
3.1.2 Định hướng phát triển công tác quản lý thu BHXH 46
3.2 Một số giải pháp nhằm nâng cao công tác quản lý thu BHXHBB tại BHXH huyện Thạch Hà- Hà Tĩnh 47
3.2.1 Tuyên truyền, phổ biến chính sách bảo hiểm xã hội 47
3.2.2 Giải pháp nhằm quản lý tốt đối tượng tham gia BHXH bắt buộc 50
3.2.3 Giải pháp nhằm quản lý tiền lương- tiền công làm căn cứ thu BHXH bắt buộc 52
3.2.4 Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ BHXH nói chung và cán bộ chuyên trách thu nói riêng 53
3.2.5 Ứng dụng công nghệ thông tin vào quản lý thu BHXH 54
3.2.6 Trang bị đầy đủ cơ sở vật chất, kỹ thuật phục vụ công tác thu 55
3.2.7 Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, đốc thu, truy thu BHXH 56
3.2.8 Tăng cường phối kết hợp với các tổ chức khác 57
3.3 Một số khuyến nghị 58
3.3.1 Khuyến nghị với cơ quan BHXH Việt Nam 58
3.3.2 Khuyến nghị với Sở Lao động- Thương binh và xã hội, Liên đoàn lao động tỉnh Hà Tĩnh 58
3.2.3 Khuyến nghị với cơ quan BHXH tỉnh Hà Tĩnh 59
3.2.4 Khuyến nghị với UBND và cơ quan BHXH huyện Thạch Hà. .59
KẾT LUẬN 60
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 61
Trang 6LỜI MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài.
Bảo hiểm xã hội với tư cách là “trụ cột” quan trọng của an sinh xã hội,có liên quan trực tiếp tới lực lượng lao động sản xuất của cải vật chất vàtinh thần cho xã hội BHXH góp phần đảm bảo công bằng xã hội và pháttriển một cách bền vững Các chế độ hiện nay của BHXH không những ổnđịnh phần nào đời sống của NLĐ và gia đình họ mà còn góp phần đẩymạnh hoạt động SXKD cho đơn vị SDLĐ, điều tiết và chia sẻ rủi ro giữanhững người tham gia nói chung
Thu BHXH là một nhân tố có tính chất quyết định đến sự tồn tại vàphát triển của BHXH ở bất kỳ quốc gia nào Quản lý BHXH có vai trò rấtquan trọng trong hoạt động thu BHXH Thông qua quản lý sự thống nhấttrong hoạt động thu BHXH, đảm bảo hoạt động thu BHXH ổn định, bềnvững, hiệu quả, đảm bảo quyền lợi cho người tham gia BHXH
Quản lý thu BHXH là công việc có ý nghĩa quyết định đến chất lượnghoạt động, chất lượng quản lý và đến sự chính xác của chi chế độ BHXH,đầu tư quỹ BHXH, đảm bảo quyền lợi chính đáng của người tham giaBHXH
Trên thực tế, còn nhiều đơn vị sử dụng lao động nộp không đủ sốlượng và không đúng thời gian quy định Tình trạng trốn đóng BHXH, nợđóng BHXH còn xẩy ra ở nhiều đơn vị và đang có chiều hướng ngày mộttăng thêm Trong khi chờ các cơ quan chức năng vào cuộc để giải quyết thìhàng chục ngàn công nhân lao động hàng ngày vẫn phải chờ để đượchưởng quyền lợi
Qua một thời gian thực tập ở BHXH huyện Thạch Hà- Hà Tĩnh, emnhận thấy công tác quản lý thu BHXH là rất cần thiết, nhất là đối với địa
phương em nên em đi tìm hiểu về đề tài: “ Công tác quản lý thu bảo hiểm
xã hội bắt buộc tại Bảo hiểm xã hội huyện Thạch Hà- Hà Tĩnh, giải pháp và khuyến nghị”.
Đi nghiên cứu đề tài, em nhằm mục đích đánh giá về việc thực hiệnchính sách BHXH nói chung và công tác quản lý thu nói riêng Qua đó rút
ra những mặt đã đạt được cũng như các mặt còn hạn chế và đưa ra một sốbiện pháp nhằm hoàn thiện chính sách BHXH, nâng cao hiệu quả của côngtác quản lý thu nói chung và công tác thu BHXH nói riêng trong thời giantới tại BHXH huyện Thạch Hà- Hà Tĩnh
Trang 72 Mục đích nghiên cứu
- Tìm hiểu thực trạng công tác quản lý thu BHXH bắt buộc tại cơ quanBHXH huyện Thạch Hà- Hà Tĩnh giai đoạn 2008 - 2010
- Đưa ra một số giải pháp, khuyến nghị nhằm nâng cao công tác quảnlý thu BHXH tại huyện Thạch Hà trong thời gian tới
3 Đối tượng nghiên cứu
- Phạm vi nghiên cứu: Nghiên cứu vấn đề thu, nộp BHXH, tình hìnhtham gia, quản lý hồ sơ tài liệu tham gia, quỹ lương, của NLĐ, NSDLĐtại BHXH huyện Thạch Hà- Hà Tĩnh trong giai đoạn 2008 - 2010
- Đối tượng nghiên cứu: Những quy định về công tác quản lý thuBHXH; Thực trạng công tác quản lý thu BHXH ở huyện Thạch Hà- HàTĩnh 2008- 2010
4 Phương pháp nghiên cứu
Khóa luận sử dụng tổng hợp các phương pháp nghiên cứu:
- Phương pháp nghiên cứu lý luận
- Phương pháp nghiên cứu thực tiễn
- Các phương pháp nghiên cứu khác như: Phương pháp xử lý số liệu,phương pháp phân tích số liệu, phương pháp so sánh
5 Những đóng góp của khóa luận
- Khóa luận đã tổng hợp và phân tích số liệu về thu BHXH bắt buộc,đối tượng tham gia, quỹ lương của các đơn vị tham gia tại huyện ThạchHà- Hà Tĩnh giai đoạn 2008 – 2010
- Khóa luận đưa ra một số giải pháp, khuyến nghị nhằm nâng caocông tác quản lý thu BHXH trong thời gian tới
6 Kết cấu của khóa luận
Ngoài Mở đầu và Kết luận, Khóa luận được kết cấu thành 3 chương:
Chương 1: Một số lý luận chung về BHXH và công tác quản lý thu
BHXH
Chương 2: Thực trạng công tác quản lý thu BHXH bắt buộc tại
BHXH huyện Thạch Hà- Hà Tĩnh
Chương 3: Một số giải pháp và khuyến nghị nhằm nâng cao công tác
quản lý thu BHXH bắt buộc tại BHXH huyện Thạch Hà- Hà Tĩnh
Trang 8CHƯƠNG I: MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ QUẢN LÝ THU BẢO HIỂM XÃ HỘI.
1.1 Một số vấn đề cơ bản về Bảo hiểm xã hội ( BHXH).
1.1.1 Khái niệm về bảo hiểm xã hội.
Bảo hiểm xã hội được coi là bộ phận cấu thành hệ thống an sinh xãhội, là chính sách quan trọng của mỗi quốc gia cho nên khái niệm vềBHXH phụ thuộc và nhận thức của từng người dân, phong tục tập quán củamỗi nước… Do đó, có nhiều khái niệm khác nhau về BHXH, sau đây làmột số khái niệm được nhiều người chấp nhận:
“ Bảo hiểm xã hội là quá trình tổ chức và sử dụng quỹ tiền tệ tậptrung, được tồn tích dần do sự đóng góp của người lao động và người sửdụng lao động dưới sự điều tiết của Nhà nước, nhằm đảm bảo phần thunhập để thoả mãn nhu cầu sinh sống thiết yếu của người lao động và giađình họ, hay khi gặp những biến cố làm giảm hoặc mất khả năng thu nhậptheo lao động”
Theo Tổ chức Lao động Quốc tế ( ILO): “ BHXH là sự bảo vệ củaxã hội đối với các thành viên của mình thông qua một loạt các biện phápcông cộng ( bằng pháp luật, trách nhiệm của Chính phủ) để chống lại tìnhtrạng khó khăn về kinh tế và xã hội do bị mất hoặc giảm mất thu nhập do bịốm đau, mất khả năng lao động, tuổi già, tàn tật và chết Hơn nữa, BHXHcòn phải bảo vệ cho việc chăm sóc y tế, sức khoẻ và trợ cấp các gia đìnhkhi cần thiết”
Ở Việt Nam, ngay từ khi mới ra đời thì BHXH đã được nghiên cứu ởnhiều góc độ khác nhau Có nhiều định nghĩa khác nhau về BHXH như: “Từ điển Bách khoa Việt Nam” cho rằng: “ BHXH là sự thay thế hoặc bùđắp một phần thu nhập cho người lao động khi họ bị mất hoặc giảm thunhập do ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, thất nghiệp, tử tuất… dựa trên
cơ sở tài chính do sự đóng góp của các bên tham gia BHXH, có sự bảo hộcủa Nhà nước theo pháp luật nhằm đảm bảo an toàn đời sống cho người laođộng và gia đình họ, đồng thời đảm bảo an toàn xã hội”
Năm 2007, Luật BHXH chính thức có hiệu lực, theo luật này: “BHXH
là sự đảm bảo thay thế hoặc bù đắp một phần thu nhập của người lao động khi họ bị giảm hoặc mất thu nhập do ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, hết tuổi lao động hoặc bị chết, trên cơ sở đóng vào quỹ BHXH”.
Như vậy, mục tiêu của BHXH là nhằm ổn định cuộc sống của ngườidân, hướng tới sự phát triển toàn diện, bền vững của toàn xã hội
Trang 91.1.2 Vai trò của bảo hiểm xã hội.
1.1.2.1 Đối với người lao động.
BHXH có vai trò rất quan trọng đối với người lao động, nó giúp chongười lao động ổn định được cuộc sống, thu nhập… khi mà họ không cóthu nhập, trách cho họ rơi vào cảnh nghèo khổ, bần cùng hoá… tạo điềukiện yên tâm, an toàn trong cuộc sống đồng thời tạo cho họ có cơ hội quaylại làm việc nhanh hơn từ đó góp phần ổn định, yên tâm làm việc, tạonguồn thu nhập cao hơn cho bản thân họ…
1.1.2.2 Đối với NSDLĐ
Khi NSDLĐ tham gia đóng BHXH cho NLĐ sẽ tạo sự gắn bó củaNLĐ với nơi họ đang làm việc Khi năng suất lao động tăng, làm cho lợinhuận của NSDLĐ cũng tăng lên
Khi các đơn vị tham gia đóng BHXH thì sẽ được Nhà Nước bảo hộquyền lợi của họ, lúc này mặc dù thị trường có sự biến đổi thì nó khôngtrực tiếp ảnh hưởng ngay đến đơn vị sử dụng lao động Mà sự biến động đóđã được Nhà Nước giúp điều tiết Thêm nữa, khi có bàn tay của Chính Phủthì giúp có các doanh nghiệp cạnh tranh lành mạnh, đúng theo quy định củaluật Đó chính là vai trò mà NSDLĐ được hưởng
1.1.2.3 Đối với Nhà nước.
Khi thực hiện tốt BHXH cũng có nghĩa là những người tham gia sẽđược bảo vệ và đảm bảo cuộc sống khi họ không may gặo rủi ro Thay vìngân sách Nhà Nước chi trả khi họ gặp khó khăn nay đã có nguồn quỹBHXH chi trả, từ đó giảm chi cho ngân sách Nhà Nước Các khoản chi trảđó, sẽ được Nhà Nước dùng để chi cho các việc khác như xây dựng cáccông trình phúc lợi xã hội Tạo nguồn vốn cho phát triển kinh tế nên sẽ tạoviệc làm mới cho nhiều lao động, làm cho nền kinh tế phát triển
Mặt khác thực hiện tốt BHXH thì an sinh xã hội cũng được đảm bảo,xã hội sẽ được phát triển tốt, cuộc sống của người dân sẽ được tốt hơn đócũng là một nguyên nhân giảm chi cho ngân sách Nhà Nước, bổ sung thêmnguồn vốn cho sự phát triển kinh tế…
1.2 Một số vấn đề cơ bản về quản lý thu Bảo hiểm xã hội ( BHXH).
1.2.1 Một số khái niệm liên quan.
1.2.1.1 Khái niệm thu BHXH.
Với chức năng cai trị, Nhà nước sử dụng quyền lực của mình thôngqua các thể chế chính trị bao gồm hệ thống pháp luật và các thiết chế chínhtrị (các cơ quan quyền lực Nhà nước) để tổ chức thực hiện công tác thuBHXH dưới hai hình thức bắt buộc và tự nguyện Tuỳ theo điều kiện cụ thể
Trang 10của từng đối tượng, Nhà nước quy định cụ thể đối tượng nào thuộc diệntham gia BHXH bắt buộc thì đối tượng đó phải đóng BHXH theo quy định,còn đối tượng nào thuộc diện tự nguyện thì đối tượng đó đuợc quyền lựachọn, cân nhắc các chế độ BHXH, cân nhắc mức đóng, mức hưởng trướckhi tham gia Khi đã tham gia, tất cảc các đối tượng bắt buộc và tự nguyệnđều phải tuân thủ những quy định của Nhà nước về mức đóng, thời gianđóng và điều kiện được hưởng các chế độ BHXH Thu BHXH luôn gắn vớiquyền lực của Nhà nước bằng hệ thống pháp luật Vì vậy ta có thể hiểu:
Thu BHXH là việc Nhà nước dùng quyền lực của mình bắt buộc các đối tượng phải đóng BHXH theo mức phí quy định hoặc cho phép một số đối tượng được tự nguyện tham gia, lựa chọn mức đóng và phương thức đóng phù hợp với thu nhập của mình Trên cơ sở đó hình thành một quỹ tiền tệ tập trung nhằm mục đích bảo đảm cho các hoạt động BHXH.(Giáo trình quản trị bảo hiểm xã hội- NXB lao động- xã hội).
Thu BHXH thực chất là quá trình phân phối lại một phần thu nhập củacác đối tượng tham gia BHXH, phân phối và phân phối lại một phần củacải của xã hội dưới dạng giá trị, nhằm giải quyết hài hoà các mặt lợi íchkinh tế, góp phần đảm bảo sự công bằng xã hội
1.2.1.2 Khái niệm về quản lý và quản lý thu BHXH.
Quản lý là một chức năng lao động xã hội, bắt nguồn từ tính chất xãhội của lao động Quản lý diễn ra trong mọi cơ sở, mọi tổ chức trên mọ lĩnhvực như: kinh tế, lao động, dân số… Ngày nay thuật ngữ quản lý trở nênphổ biến, nhưng chưa có một khái niệm thống nhất về quản lý, có nhiềunhà khoa học quan tâm nghiên cứu khái niệm này:
Khi xét quản lý là một hành động ông Vũ Ngọc Hải đã đưa ra kháiniệm sau: “ Quản lý là sự tác động có tổ chức, có hướng đích của chủ thểquản lý tới đối tượng quản lý nhằm đạt mục tiêu đề ra ” ( Giáo trình Quảntrị học- NXB Lao động- xã hội )
Theo quan điểm tiếp cận hệ thống: “ Quản lý là quá trình lập kế hoạch, tổ chức, lãnh đạo và kiểm tra công tác của thành viên thuộc hệ thống đơnvị và việc sử dụng các nguồn lực phù hợp để đạt được các mục đích đãđịnh định”
Tóm lại: Quản lý là sự tác động có chủ đích của chủ thể quản lý đến khách thể quản lý nhằm khai thác và sử dụng tối đa các tiềm năng của cá nhân cũng như tổ chức để đạt được mục tiêu đã đề ra
Trong hoạt động sự nghiệp BHXH, thu BHXH có vai trò vô cùngquan trọng, vì thu hình thành quỹ BHXH, quỹ này là quỹ tập trung, thống
Trang 11nhấtvà độc lập với Ngân sách Nhà nước Việc thu BHXH căn cứ vào quyđịnh của pháp luật và liên quan với việc giải quyết chính sách, chế độ Nếuthu BHXH và quản lý việc đóng góp không đạt yêu cầu thì sẽ xẩy ra nhiềuhậu quả như không đảm bảo việc cân đối quỹ, không đảm bảo quyền lợingười tham gia…
Quản lý thu BHXH chính là quản lý hoạt động thu, nộp BHXH, xác nhận việc thực hiên nghĩa vụ của người lao động tham gia BHXH và đồng thời việc xác nhận đó là căn cứ để thực hiên chính sách, chế độ BHXH đảm bảo đối với quyền lợi đối tượng tham gia BHXH đúng, đủ, kịp thời khi đáp ứng mọi yêu cầu, quy định của pháp luật.
1.2.1.3 Quỹ Bảo hiểm xã hội.
Các bên tham gia BHXH bao gồm: Người lao động, người sử dụnglao động (Cơ quan, đoàn thể, tổ chức, các hội, doanh nghiệp thuộc tất cảcác thành phần kinh tế) và Nhà nước Các bên tham gia BHXH phải đóngBHXH theo quy định thì người lao động mới được hưởng các chế độBHXH Tiền đóng BHXH của các bên tham gia BHXH hình thành một quỹtiền tệ tập trung gọi là quỹ BHXH
Như vậy có thể hiểu: Quỹ BHXH là một quỹ tiền tệ tập trung được hình thành chủ yếu từ sự đóng góp bằng tiền của các bên tham gia BHXH
và được sử dụng để chi trả cho cho người lao động theo quy định của các chế độ BHXH
1.2.2 Vai trò quản lý thu BHXH
1.2.2.1 Tạo sự thống nhất trong hoạt động thu BHXH.
Hoạt động thu BHXH có tính chất đặc thù, khác với các hoạt độngkhác do: đối tượng thu rất đa dạng và phức tạp đòi hỏi phải có sự chỉ đạothống nhất thì hoạt động thu mới đạt kết quả cao
Quản lý thu BHXH thông qua công tác lập kế hoạch cũng đã quyđịnh rõ sự phân công trách nhiệm thu cho các cấp trong hệ thống BHXH,tuy nhiên đẻe hoạt động thu được thống nhất cần sự hợp tác giữa các bộphận tài chính, tuyên truyền, ngân hàng Như vậy, thông qua hoạt độngquản lý thống nhất được những nội dung quan trọng của hoạt động thu: đốitượng thu, biểu mẫu, hồ sơ, quy trình thu, nộp BHXH
1.2.2.2 Đảm bảo hoạt động thu BHXH ổn định, bền vững, hiệu quả.
Tính ổn định, bền vững, hiệu quả của hoạt động thu BHXH là nhữngmục tiêu mà bất kỳ hệ thống BHXH của quốc gia nào cũng mong muốn đạtđược Bởi vì, khi mục tiêu này đạt được cũng có nghĩa là hệ thống ASXH
Trang 12được đảm bảo, đây là điều kiện tiền đề để phát triển kinh tế- xã hội Nhữngmục tiêu này chỉ đạt được khi:
- Hoạt động thu được định hướng một cách đúng đắn, phù hợp vớiđiều kiện kinh tế xã hội của mỗi quốc gia trong mỗi thời kỳ
- Thông qua quá trình quản lý đã định hưuowngs công tác thu BHXHtrên cơ sở xác định mục tiêu chung của hoạt động thu BHXH đó là: thuđúng, thu đủ, không thất thu, từ đó hướng mọi nỗ lực của cá nhân, tổ chứcvà mục tiêu chung đó
- Hoạt động thu BHXH được điều hòa, phối hợp nhịp nhàng
- Tạo động lực cho mọi cá nhân trong tổ chức
Hoạt động thu BHXH được định hướng một cách đúng đắn, phù hợpvới nền kinh tế xã hội của mỗi quốc gia trong mỗi thời kỳ đó là: thu đúng,thu đủ, không để thất thu…Hoạt động thu phải được phối hợp nhịp nhàng.Như vậy, khi có sự quản lý thì mọi hoạt động sẽ được ổn định, hiệu quảcông việc tốt hơn và phát hiện nhanh những sai sót, đồng thời sửa chữa kịpthời
1.2.2.3 Kiểm tra, đánh giá hoạt động thu BHXH.
Thu BHXH là một nội dung của tài chính BHXH, mà bất kỳ một hoạtđộng nào liên quan đến tài chính đều rất dễ mắc phải tình trạng gây thấtthoát, vô ý, hoặc cố ý làm sai Do đó, với nhiệm vụ mà người quản lý phảiđảm nhiệm đó là: kiểm tra, đánh giá hoạt động thu một cách kịp thời vàtoàn diện Nhờ có hoạt động quản lý sát sao mà công tác kiểm tra, đánh giáluôn được giám sát thực tiễn với quá trình thu, hoạt động thu sẽ được kịpthời sau khi có sự đánh giá
1.2.3 Nội dung quản lý thu bảo hiểm xã hội.
1.2.3.1 Quản lý đối tượng thu BHXH bắt buộc.
Đối tượng tham gia BHXH là người có trách nhiệm đóng phí (quỹ)bảo hiểm cho cơ quan thực hiện BHXH theo quy định của Nhà nước.Trong BHXH, đối tượng tham gia chủ yếu là người lao động và người sửdụng lao động
+ Cán bộ, công chức, viên chức;
+ Công nhân quốc phòng, công nhân công an;
Trang 13+ Sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp quan đội nhân dân; sĩ qua, hạ sĩquan nghiệp vụ, sĩ quan, hạ sĩ quan chuyên môn kỹ thuật công an nhân dân;người làm công tác cơ yếu hưởng lương như đối với quân độ nhân dân,công an nhân dân;
+ Hạ sĩ quan, binh sĩ quân đội nhân dân và hạ sĩ quan, chiến sĩ công
an nhân dân phục vụ có thời hạn;
+ Người làm việc có thời hạn ở nước ngoài mà trước đó đã đóngBHXH bắt buộc;
- Thứ hai, Người sử dụng lao động.
Theo quy định tại Khoản 2 - Điều 2 - Luật BHXH, người sử dụng laođộng tham gia BHXH bắt buộc bao gồm:
+ Cơ quan Nhà nước, đơn vị sự nghiệp, đơn vị vũ trang nhân dân;+ Tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức chính trị xã hộinghề nghiệp, tổ chức xã hội - nghề nghiệp, tổ chức xã hội khác
+ Cơ quan, tổ chức nước ngoài, tổ chức quốc tế hoạt động trên lãnhthổ Việt Nam;
+ Doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh cá thể, tổ hợp tác, tổ chứckhác và cá nhân có thuê mướn, sử dụng và trả công cho người lao động
- Quản lý người sử dụng lao động thuộc diện tham gia BHXH bắtbuộc theo địa bàn hành chính huyện, tỉnh, kể những người buôn bán nhỏ,hộ sản xuất kinh doanh trong các làng nghề truyền thống có thuê từ một laođộng trở lên Đây là việc làm rất cần thiết Trên cơ sở nắm được các đơn vịtrên theo địa bàn hành chính, BHXH Việt nam mới tiến hành các nghiệptiếp theo của công tác thu BHXH
- Quản lý danh sách lao động trong từng đơn vị có hợp đồng lao độngtừ 3 tháng trở lên Danh sách này do đơn vị tự lập theo mẫu quy định củaBHXH Việt nam Danh sách người lao động tham gia BHXH được lậphàng năm theo số liệu tăng giảm lao động của đơn vị
- Cấp sổ BHXH cho người lao động và hàng năm ghi bổ sung vào sổBHXH theo các tiêu thức ghi trong sổ
1.2.3.2 Quản lý tiền lương, tiền công làm căn cứ đóng BHXH.
Trước hết, xuất phát từ mục đích của BHXH là nhằm bù đắp, hoặcthay thế một phần thu nhập cho người lao động bị giảm hoặc mất thu nhập
do họ bị giảm hoặc mất khả năng lao động vì gặp phải các rủi ro như: ốmđau, thai sản, tai nạn lao động ,bệnh nghề nghiệp, hưu trí, chết hoặc thấtnghiệp Cho nên khi thiết kế đóng vào quỹ BHXH, hầu hết các nước trênthế giới đều căn cứ vào thu nhập, tiền lương, tiền công của người lao động
Trang 14Thông thường theo quy định, mức đóng BHXH thường căn cứ vàotiền lương của người lao động và quỹ lương của những người lao độngtham gia BHXH trong doanh nghiệp Tuỳ theo điều kiện kinh tế xã hội củamỗi quốc gia trong mỗi thời kỳ mà quy định tỷ lệ đóng góp cho phù hợp.Vì vậy, quản lý TLTC làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc là:
- Quản lý mức lương (lương chính, các loại phụ cấp ) hoặc tiền côngtheo hợp đồng của từng NLĐ làm căn cứ đóng BHXH Bảng kê khai mứclương hoặc tiền công làm căn cứ đóng BHXH do đơn vị lập theo mẫu quyđịnh của BHXH Việt nam, lập hàng năm theo mức tăng giảm TLTC củatừng người lao động
- Quản lý tổng quỹ tiền lương, tiền công của số lao động tham giaBHXH Bảng kê khai tổng quỹ tiền lương do đơn vị lập theo mẫu củaBHXH Việt nam và lập hàng năm theo sự biến động của số người tham giaBHXH và mức TLTC thay đổi của từng người lao động
- Quản lý mức đóng BHXH của từng đơn vị và từng NLĐ trên cơ sởdanh sách tham gia BHXH của từng đơn vị, mức lương hoặc tiền công củatừng người lao động và tổng quỹ lương của những người tham gia BHXHtrong từng đơn vị Tất các các chỉ tiêu này phải ăn khớp với nhau thìBHXH Việt nam mới chấp nhận
1.2.3.3 Quản lý mức thu và phương thức thu BHXH.
- Thứ nhất, quản lý mức thu.
Mức thu BHXH của mỗi quốc gia là khác nhau, phụ thuộc vào nhiềuyếu tố như: đặc điểm dân số, điều kiện KTXH, sự văn minh của người dânkhiến họ cảm nhận được quyền lợi mà BHXH mang lại cho họ Và còn phụthuộc vào các yếu tố khác nữa Nhưng mức thu được xác định phải đáp ứngđược các yêu cầu: phải phù hợp với khả năng chi trả của đa số NLĐ thamgia và sẽ tham gia, phải phù hợp với NSLĐ của nền kinh tế và khả năng tàichính của NSDLĐ, mức thu BHXH phải cân đối với mức hưởng BHXHnhằm đảm bảo nguyên tắc “có đóng có hưởng”
Ở Việt Nam, hệ thống BHXH hoạt động theo nguyên tắc có mứchưởng xác định trước Đây là hệ thống BHXH mà nguyên tắc chia sẻ rủi rovà nguyên tắc trợ giúp của nhà nước được thực thi ở mức độ cao Do đómức thu phí BHXH chủ yếu được xác định trên cơ sở dự báo nguồn thu vàdự báo tổng chi Trên cơ sở dự báo cân đối thu chi và suy ra mức đóngBHXH cần thiết để cân bằng quỹ hàng năm Ngoài ra khả năng đầu tư vàthu từ đầu tư của quỹ BHXH cũng như chi phí phát sinh khác như: điều
Trang 15chỉnh trợ cấp, rủi ro đầu tư không hiệu quả cũng là yếu tố ảnh hưởng đếnviệc xác định mức thu phí BHXH.
Hiện nay, mức thu BHXH hàng tháng của nước ta được tính theo tỷ lệ
% của mức tiền lương, tiền công làm căn cứ tính BHXH Quy định mứcTLTC làm căn cứ đóng BHXH ở các khu vực khác nhau sẽ ảnh hưởng đếnsố đóng BHXH tuyệt đối mặc dù tỷ lệ áp dụng là như nhau Đó là:
Thu 20% tổng quỹ tiền lương, tiền công của những người thuộc diệnbắt buộc tham gia BHXH của đơn vị, trong đó:
- NSDLĐ đóng 15%/ tổng quỹ lương trong đó 11% vào quỹ hưu trí,tử tuất; 3% vào quỹ ốm đau, thai sản; 1% vào quỹ tai nạn lao động- bệnhnghề nghiệp
- NLĐ đóng 5%/ tiền lương- tiền công tháng
Từ năm 2010 trở đi cứ 2 năm tăng thêm 1% mức đóng cho đến khi đủ18% đối với NSDLĐ và đủ 8% đối với NLĐ
- Thứ hai, quản lý phương thức thu.
Hiện nay BHXH Việt Nam đang áp dụng hai phương thức thu BHXH:
- Thu qua tài khoản: là hình thức các đơn vị SDLĐ hàng tháng nộptiền vào tài khoản chuyên thu của BHXH Việt Nam mở tại Ngân hàng nôngnghiệp và phát triển nông thôn Đây là hình thức thu chủ yếu của BHXHViệt Nam
- Thu bằng tiền mặt: hình thức này chủ yếu áp dụng đối với thu BHYTtự nguyện và BHXH tự nguyện khi loại hình này chính thức có hiệu lực từngày 01/01/2008
Dù thu qua tài khoản hay bằng tiền mặt thì tất cả nguồn thu đều đượctập chung về tài khoản chuyên thu của BHXH Việt Nam Các địa phươngkhông được lấy số thu BHXH của địa phương mình để tự trang trải cho cáckhoản chi, số còn lại mới nộp về tài khoản của BHXH Việt Nam
1.2.3.4 Quản lý quy trình thu nộp BHXH
Quản lý quy trình thu BHXH được hiểu là quản lý tổng thể các côngviệc (biện pháp) cần phải tiến hành, theo đó là cả một quá trình sắp xếp thứtự logic trước sau, công việc nào cần phải thực hiện trước, công việc nàocần phải thực hiện sau để đạt được mục tiêu đã đặt ra với hiệu quả cao nhất.Quy trình thu được thực hiện như sau:
- Đối với đơn vị SDLĐ lần đầu tiên tham gia BHXH: đơn vị SDLĐlập hồ sơ đăng ký tham gia BHXH Hồ sơ theo mẫu của BHXH và gửi vềBHXH tỉnh, thành phố Hồ sơ bao gồm:
+ Công văn gửi BHXH tỉnh, thành phố xin tham gia BHXH, BHYT
Trang 16+ Bảng kê khai danh sách số lao động tham gia BHXH.
+ Hồ sơ hợp pháp về đơn vị và NLĐ trong đơn vị (quyết định thànhlập, giấy phép hoạt động, bảng thanh toán tiền lương hàng tháng)
Sau khi nhận được hồ sơ của đơn vị SDLĐ, BHXH tỉnh, thành phốthẩm định tính hợp lệ của hồ sơ, đặc biệt phải trính toán kỹ mức đóng củatừng người lao động và tổng mức lương đóng BHXH của cả đơn vị đó, sauđó tiến hành cấp sổ và tổ chức thu BHXH
- Đối với các đơn vị đang tham gia BHXH: đơn vị lập bảng kê khaidanh sách lao động tham gia BHXH và lập bảng kê khai tăng giảm laođộng và quỹ lương đóng BHXH, BHXH tỉnh, thành phố tiến hành thẩmđịnh bảng kê khai của đơn vị SDLĐ và tiến hành thu BHXH, cấp sổ bổxung cho các đối tượng mới tham gia BHXH
Quản lý quy trình nộp tiền BHXH:
- Hàng tháng, đơn vị SDLĐ trích từ TLTC của NLĐ và trích tỷ lệ %trên tổng quỹ lương của những người tham gia BHXH thuộc trách nhiệmđóng BHXH của NSDLĐ theo mức trích quy định tại Luật BHXH nộp vàotài khoản chuyên thu của BHXH xã hội huyện (không kể BHYT) Từ ngày
10 đến 25 hàng tháng, BHXH huyện chuyển số tiền mà các đơn vị SDLĐđã nộp lên tài khoản chuyên thu của BHXH tỉnh Riêng tháng cuối nămchuyển toàn bộ số tiền thu BHXH của huyện lên BHXH tỉnh trước 24hngày 31/12 hàng năm
- Hàng tháng, từ ngày 10 đến ngày 20 và ngày cuối tháng, cơ quanBHXH tỉnh chuyển tiền thu của BHXH tỉnh về tài khoản chuyên thu củaBHXH Việt Nam Riêng tháng cuối năm BHXH tỉnh phải chuyển hết sốtiền thu BHXH về BHXH Việt Nam trước 24h ngày 31/12 hàng năm
Như vậy toàn bộ số tiền thu BHXH đều được tập chung vào tài khoảnchuyên thu của BHXH Việt Nam Trên cơ sở số thu của BHXH, BHXHViệt Nam có trách nhiệm quản lý, phân phối, sử dụng theo dự toán chiBHXH của các tỉnh
1.2.4 Quản lý tổ chức thu BHXH.
Để thực hiện việc quản lý tổ chức thu BHXH thì BHXH các cấp cầnthực hiện một số công việc như sau:
1.2.4.1 Phân cấp quản lý thu BHXH.
Phân cấp quản lý thu hợp lý là điều kiện rất quan trọng:
- BHXH Việt Nam: chỉ đạo, hướng dẫn và kiểm tra tình hình thựchiện công tác quản lý thu BHXH, BHYT trong toàn ngành bao gồm cảBHXH Bộ Quốc phòng, Bộ Công an và Ban Cơ yếu Chính phủ Xác định
Trang 17mức lãi suất bình quân trong năm của hoạt động đầu tư quỹ BHXH vàthông báo cho BHXH tỉnh.
- BHXH tỉnh: căn cứ tình hình thực hiện của địa phương để phân cấpquản lý thu BHXH cho phù hợp với chức năng, nhiệm vụ Tổ chức thuBHXH của các đơn vị sử dụng lao động đóng trên địa bàn tỉnh Bao gồm:+ Các đơn vị do Trung ương quản lý
+ Các đơn vị do tỉnh trực tiếp quản lý
+ Các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài
+ Các đơn vị, tổ chức quốc tế
+ Các doanh nghiệp ngoài quốc doanh có sử dụng lao động lớn
+ Các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp đưa lao động Việt Nam đi làmviệc có thời hạn ở nước ngoài
Đối với những đơn vị SDLĐ mà BHXH huyện không đủ điều kiệnquản lý thu thì BHXH tỉnh trực tiếp quản lý và tổ chức thu BHXH
- BHXH huyện: tổ chức, hướng dẫn thực hiện quản lý thu BHXH đốivới NLĐ và NSDLĐ trên địa bàn huyện Bao gồm:
+ Các đơn vị do huyện trực tiếp quản lý
+ Các đơn vị ngoài quốc doanh có sử dụng và thuê mướn lao động + Các xã, phường, thị trấn
+ Các đơn vị khác do BHXH tỉnh giao nhiệm vụ thu
Đối với đơn vị sử dụng lao động có các đơn vị trực thuộc đóng trụ sởvà hoạt động trên địa bàn nhiều tỉnh thì nộp BHXH ở nơi đóng trụ sởchính, nếu muốn nộp tại nơi đơn vị trực thuộc đóng thì phải có văn bản đềnghị và phải có ý kiến của cơ quan BHXH tỉnh nơi đóng trụ sở chính
1.2.4.2 Quản lý lập và giao kế hoạch thu hàng năm
- Đối với đơn vị SDLĐ
Hàng năm, đơn vị SDLĐ có trách nhiệm đối chiếu số lao động, quỹtiền lương và mức nộp BHXH cả tháng 9 với danh sách lao động, quỹ tiềnlương trích nộp BHXH tại thời điểm đó với cơ quan BHXH trực tiếp quảnlý trước ngày 10/10 hàng năm
- Đối với cơ quan BHXH
+ BHXH huyện: Hàng năm BHXH cấp huyện căn cứ tình hình thựchiện năm trước và khả năng mở rộng người lao động tham gia BHXH,BHYT trên địa bàn, lập 02 bản kế hoạch thu BHXH, BHYT bắt buộc nămsau theo mẫu số 13 - TBH gửi BHXH tỉnh 01 bản trước ngày 05/11 hàngnăm
Trang 18+ BHXH tỉnh: lập 02 bản dự toán thu BHXH, BHYT đối với NSDLĐ
do tỉnh quản lý, đồng thời tổng hợp toàn tỉnh, lập 02 bản “kế hoạch thuBHXH, BHYT bắt buộc” năm sau theo mẫu số 13-TBH gửi BHXH ViệtNam 01 bản trước ngày 15/11 hàng năm để làm căn cứ tiến hành phân bổdự toán thu BHXH cho các đơn vị trực thuộc BHXH tỉnh và BHXH huyệntrước ngày 20/01 hàng năm
+ BHXH Bộ Quốc phòng, Bộ Công an, Ban cơ yếu Chính phủ: lập kếhoạch thu BHXH gửi BHXH Việt Nam Trước ngày 15/11 hàng năm
+ BHXH Việt Nam: tổng hợp, lập và giao dự toán thu BHXH, BHYTcho BHXH tỉnh và BHXH Bộ Quốc phòng, Bộ Công an, Ban Cơ yếuChính phủ trước ngày 10/01 hàng năm
1.2.4.3 Quản lý tiền thu BHXH
- BHXH tỉnh và huyện không được sử dụng tiền thu BHXH, BHYTvào bất kỳ mục đích gì (trường hợp đặc biệt phải được Tổng Giám đốcBHXH Việt Nam chấp thuận bằng văn bản)
- Hàng quý, BHXH tỉnh và huyện có trách nhiệm quyết toán 2% sốtiền được giữ lại, xác định số tiền chênh lệch thừa, thiếu; đồng thời gửithông báo quyết toán cho phòng thu hoặc bộ phận thu để thực hiện thu kịpthời số tiền người SDLĐ chưa chi hết vào tháng đầu của quý sau
- BHXH Việt Nam Thẩm định số thu BHXH, BHYT định kỳ 6 thánghoặc hàng năm đối với BHXH tỉnh, BHXH thuộc Bộ quốc phòng, Bộ Công
an, Ban cơ yếu Chính phủ
1.2.4.4 Thông tin báo cáo
- BHXH tỉnh, huyện: mở sổ chi tiết thu BHXH, BHYT bắt buộc (mẫusố 07- TBH); thực hiện ghi số BHXH theo hướng dẫn sử dụng biểu mẫu
- BHXH tỉnh, huyện thực hiện chế độ báo cáo tình hình thu BHXH,BHYT bắt buộc theo mẫu số 09,10,11 - TBH định kỳ tháng, quý, nămnhư sau:
+ BHXH huyện: báo cáo tháng trước ngày 22 hàng tháng, báo cáoquý trước ngày 20 tháng đầu của quý sau, báo cáo năm trước ngày 25/01năm sau
+ BHXH tỉnh báo cáo tháng trước ngày 25 hàng tháng, báo cáo quýtrước ngày cuối tháng của tháng đầu quý sau, báo cáo năm trước ngày15/02 năm sau
+ BHXH Bộ Công an, Bộ Quốc phòng, Ban cơ yếu Chính phủ: thựchiện báo cáo thu BHXH 6 tháng đầu năm trước ngày 30/7 và báo cáo nămtrước ngày 15/02 năm sau
Trang 191 2.5 Các yếu tố tác động tới công tác quản lý thu Bảo hiểm xã hội.
Do đó, khi Nhà nước tăng lương tối thiểu đồng nghĩa với việc mứcđóng BHXH tăng lên đồng nghĩa với việc người tham gia BHXH đóngBHXH với mức cao hơn nó ảnh hưởng tới lợi ích trước mắt của người laođộng và người sử dụng lao động nên quản lý thu BHXH sẽ gặp nhiều khókhăn hơn, cán bộ thu BHXH phải tính lại mức đóng và đối chiếu lại căn cứđóng BHXH
1.2.5.2 Lực lượng lao động.
Người lao động là đối tượng tham gia BHXH, họ là những ngườitrong độ tuổi lao động, là những người trực tiếp tạo ra của cải vật chất choxã hội, là đối tượng đóng góp vào quỹ BHXH
Lực lượng lao động cũng có ảnh hưởng lớn đến công tác quản lý thuBHXH, khi lực lượng lao động tăng lên, nhiều người được tham gia vàothị trường lao động, được ký hợp đồng lao động thì sẽ có nhiều người đượctham gia vào chính sách BHXH hơn, số thu BHXH tăng lên Như vậy, khilực lượng lao động tăng lên, nhiều người được tham gia vào thị trường laođộng, số đối tượng tham gia BHXH trở nên đông đảo thì quá trình quản lý
sẽ trở nên khó khăn hơn, công tác quản lý sẽ cần bố trí tuyển dụng thêmnhiều cán bộ hơn
Ngược lại, khi lực lượng lao động ít thì số người tham gia BHXH sẽít việc quản lý đối tượng tham gia sẽ thuận lợi hơn
1.2.5.3 Tốc độ tăng trưởng kinh tế và thu nhập bình quân đầu người
Tốc độ tăng trưởng của một quốc gia phản ánh khả năng tiết kiệm,tiêu dùng và đầu tư của Nhà nước
Nếu một quốc gia có tốc độ tăng trưởng kém, sản xuất kinh doanh gặpnhiều khó khăn, thu nhập của người lao động thấp thì người lao động sẽkhông thực sự gắn kết với doanh nghiệp, khi đó việc tham gia BHXH đốivới họ không trở nên quan trọng và họ cũng ít có khả năng tham gia
Trang 20BHXH, hệ quả dẫn đến có thể là tình trạng trốn đóng, nợ đọng BHXH.Công tác quản lý thu BHXH sẽ gặp nhiều khá khăn hơn.
Ngược lại, khi quốc gia có tốc độ tăng trưởng kinh tế cao, tức là tìnhhình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp thuận lợi các chủ doanh doanhnghiệp sẵn sàng tham gia BHXH cho người lao động, từ đó giảm tình trạngtrốn trách nhiệm tham gia BHXH cho người lao động Thêm nữa, khi đờisống nhân dân được nâng cao thì nhận thức của người lao động cũng đượctăng lên, kki đó ngoài việc ý thức bảo đảm cho cuộc sống hàng ngày chobản thân họ còn mong muốn có khoản trợ giúp khi không may gặp các rủi
ro như: ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp do đó họ sẽsẵn sàng tham gia BHXH , từ đó giúp cho công tác quản lý thu thuận lợihơn
1.2.6 Quản lý hồ sơ, tài liệu
- BHXH tỉnh, huyện cập nhập thông tin, dữ liệu của người tham giaBHXH để phục vụ kịp thời cho công tác nghiệp vụ và quản lý
- BHXH tỉnh xây dựng hệ thống mã số đơn vị tham gia BHXH ápdụng trong địa bàn tỉnh theo hướng dẫn của BHXH Việt Nam Mã số thamgia BHXH cấp cho đơn vị để đăng ký tham gia BHXH được sử dụng thốngnhất trên hồ sơ, giấy tờ, sổ sách và báo cáo nghiệp vụ
- BHXH các cấp phân loại, lưu trữ và bảo quản hồ sơ tài liệu thuBHXH đảm bảo khoa học để thuận tiện khai thác, sử dụng Thực hiện ứngdụng công nghệ thông tin để quản lý người tham gia BHXH, cấp sổBHXH, thẻ BHYT cho người tham gia BHXH, BHYT bắt buộc
Trang 21CHƯƠNG II THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ THU BHXH BẮT BUỘC TẠI BHXH HUYỆN THẠCH HÀ- HÀ TĨNH
2.1 Khái quát đặc điểm tình hình chung về BHXH huyện Thạch Hà Tĩnh.
Hà-2.1.1 Một vài nét về huyện Thạch Hà- Hà Tĩnh.
Huyện Thạch Hà thuộc địa phận tỉnh Hà Tĩnh nằm ở phía bắc BắcTrung Bộ Toàn huyện bao gồm 31 đơn vị hành chính với tổng diện tích tựnhiên là 35.643,49 ha
Tổng dân số toàn huyện là 143.179 người với 80.371 lao động Ngườilàm việc trong các ngành kinh tế, 65.825 người làm việc trong ngành nôngnghiệp
Việc phát triển các lĩnh vực của hoạt động kinh tế- xã hội được diễn rathuận lợi, góp phần giảm tỷ lệ thất nghiệp Vì vậy đã tạo ra những bướcphát triển cho nền kinh tế của huyện, đời sống của người dân ngày càngđược cải thiện Chính yếu tố này đã tạo ra những nhu cầu thiết yếu trongcuộc sống của nhân dân trong huyện, nhu cầu được bảo vệ và chia sẽ rủi rotrong cuộc sống như ốm đau, mất việc làm, già cả…chính điều này là yếutố để BHXH ra đời và phát triển như ngày hôm nay
Những đặc điểm trên của huyện Thạch Hà có những ảnh hưởng nhấtđịnh tới sự phát triển của BHXH của huyện
2.1.2 Khái quát chung về BHXH huyện Thạch Hà- Hà Tĩnh.
2.1.2.1 Sơ lược lịch sử hình thành và phát triển của cơ quan BHXH huyện Thạch Hà- Hà Tĩnh.
Thực hiện nghị định số 19/ CP ngày 16 tháng 2 năm 1995 của Chính phủvề việc thành lập Bảo hiểm xã hội Việt Nam trên cơ sở thống nhất các tổ chứcBHXH ở trung ương và địa phương thuộc hệ thống Lao động – Thương binhxã hội và tổng Liên đoàn lao động Việt Nam, để giúp Chính phủ chỉ đạo côngtác quản lý BHXH và thực hiện các chế độ chính sách BHXH theo pháp luậtcủa Nhà nước Thực hiện quyết định số 14a QĐ/TCCB ngày 15/06/1995 củaTổng giám đốc BHXH Việt Nam thành lập cơ quan BHXH huyện Thạch Hà,
15 năm qua ngành BHXH ngày càng phát triển cả về cơ cấu tổ chức lẫn chứcnăng và nhiệm vụ
Từ ngày đầu mới thành lập BHXH huyện Thạch Hà chỉ có 5 cán bộ từphòng LĐ-TB&XH huyện chuyển qua, trình độ chuyên môn còn hạn chế.Đến nay, BHXH huyện Thạch Hà đã có 16 cán bộ công nhân viên chức,trong đó có 9 người là Đảng viên Đội ngũ cán bộ hợp đồng đại lý thuBHYT tự nguyện và chi trả lương hưu gần 100 người
Trang 22hoạch tài chính
Bộ phận thu và
cấp sổ
Bộ phận giám định
Bộ phận một cửa
Bộ phận công nghệ t.tin
Hàng năm đơn vị hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao đảm bảo quyềnlợi cho NLĐ, các chế độ chính sách BHXH và chi trả lương hưu, trợ cấptheo đúng quy định; góp phần vào sự ổn định kinh tế, chính trị Ngoài ra,trên các lĩnh vực công tác khác thì BHXH huyện Thạch Hà luôn tham giavà thực hiện một cách tích cực, đầy đủ Đến nay, là một trong những đơn vịdẫn đầu phong trào thi đua của BHXH tỉnh Hà Tĩnh và đạt được nhiềuthành tích đáng khích lệ, được vinh dự đón nhận nhiều giấy khen, bằngkhen của BHXH Việt Nam, BHXH Hà Tĩnh và UBND huyện Thạch Hà
2.1.2.2 Tổ chức bộ máy của BHXH huyện Thạch Hà- Hà Tĩnh.
Cũng như các đơn vị khác của hệ thống BHXH Việt Nam, BHXHThạch Hà là tổ chức hành chính sự nghiệp Cơ cấu bộ máy gọn nhẹ ở giaiđoạn trước nhưng từ năm 2000 lại nay bộ máy được phát triển với xu thếphát triển của xã hội, đặc biệt là tiếp nhận chuyển giao BHYT từ năm 2003
Hình 1: Cơ cấu tổ chức bộ máy cơ quan BHXH huyện Thạch Hà.
Trang 23BHXH, không những giỏi về nghiệp vụ mà còn có ý thức trách nhiệm vàtâm huyết với nghề Đội ngũ cán bộ cơ quan BHXH huyện Thạch Hà hiệnnay có 16 cán bộ trong đó: có 9 cán bộ có trình độ đại học chiếm tỷ lệ56,25%, trình độ cao đẳng là 5 người chiếm tỷ lệ 31,25% và 12,5% trình độtrung cấp Điều này tạo điều kiện thuận lợi cho các công tác thực hiệnnghiệp vụ chuyên môn của cơ quan, đáp ứng được yêu cầu đặt ra củangành Song BHXH huyện Thạch Hà cũng cần có những phương hướng cụthể để đào tạo và nâng cao năng lực chuyên môn cho đội ngũ để đáp ứnghơn nữa những thay đổi ngày càng cao của ngành
2.1.2.4 Cơ sở vật chất kỹ thuật của BHXH huyện Thạch Hà- Hà Tĩnh.
Những ngày đầu mới thành lập gặp nhiều khó khăn, trụ sở làm việccòn mang tính chất tạm bợ, cơ sở vật chất kỹ thuật thiếu thốn, nhiệm vụchuyên môn lại hoàn toàn mới mẻ trong cơ chế quản lý mới Đến tháng6/1999 được sự giúp đỡ của BHXH tỉnh và chính quyền địa phương thì trụsở BHXH huyện đã được xây dựng khang trang tại thị trấn Thạch Hà, trangthiết bị làm việc khá đầy đủ đáp ứng yêu cầu công việc và đã được trang bịhệ thống CNTT đáp ứng cơ bản yêu cầu công tác chuyên môn
Hiện nay, BHXH tỉnh Hà Tĩnh có 1 máy chủ, 12 máy trạm/16 cánbộ, công chức, viên chức nghiệp vụ, đạt tỷ lệ 75% và 4 máy in Bộ phậmCNTT có 1 cán bộ CNTT chuyên trách
Ngoài ra, cơ bản các phần hành nghiệp vụ đã được thực hiện trên cácchương trình phần mềm như: Quản lý thẻ BHYT; BHXH.net; Xét duyệtcác chế độ BHXH; Quản lý Quỹ BHXH; Quản lý sổ BHXH; Chương trìnhTiếp nhận và Quản lý hồ sơ tại giao dịch một cửa; phần mềm SMS; phầnmềm kế toán BHXH
Điều kiện CSVC của BHXH huyện Thạch Hà ngày càng được trang bịtốt đã tạo điều kiện cho cán bộ làm việc tốt phục vụ ngày càng tốt hơn nhucầu của NLĐ Tuy nhiên, chế độ chính sách BHXH, BHYT thay đổithường xuyên dẫn đến khó khăn trong việc hoàn thiện phần mềm và cậpnhật dữ liệu
2.2 Thực trạng công tác quản lý thu BHXH bắt buộc tại BHXH huyện Thạch Hà- Hà Tĩnh
2.2.1 Quản lý đối tượng tham gia BHXH bắt buộc tại BHXH huyện Thạch Hà- Hà Tĩnh.
Hiện nay trên địa bàn huyện có khoảng 5.168 người thuộc đối tượngphải tham gia BHXH bắt buộc theo quy định của pháp luật nhưng số đốitượng thực tế tham gia chỉ có khoảng 4.310 người, chiếm khoảng 83,4%
Trang 24Trong số các cơ quan, đơn vị đã tham gia thì tỷ lệ người được đóng mớichiếm 64,4%, trong đó khối doanh nghiệp chỉ đạt gần 41 % Số LĐ đượctham gia đa phần thực hiện theo mức lương cơ bản chứ không phải theolương thực tế.
Cùng với sự tăng lên của các ĐVSDLĐ tham gia BHXHBB thì số LĐtham gia BHXHBB tăng từ năm 2008 có 3.845 người cho đến cuối năm
2010 đã có 4.310 người tham gia tăng 465 người (tăng 12,09%) ; và tronggiai đoạn này thì tỷ trọng số lao động làm việc trong khối HCSN có xuhướng giảm đồng thời DNNQD và HTX có xu hướng tăng lên
Số ĐVSDLĐ và số LĐ tham gia BHXHBB trên địa bàn huyệnkhông ngừng tăng lên trong những năm từ năm 2008 đến năm 2010, điềunày thể hiện cụ thể ở bảng sau:
Bảng 1: Tình hình tham gia BHXH bắt buộc giai đoạn 2008- 2010.
vị
(đơn vị)
Lượng tăng giảm tuyệt đối liên hoàn (đơn vị)
Tốc độ
tăng liên hoàn (% )
Số
người tham gia (người)
Lượng tăng giảm tuyệt đối liên hoàn (người)
Tốc độ tăng liên hoàn (%)
Năm 2009 số đơn vị tăng so với năm 2008 là 3 đơn vị tương ứng vớităng 2,07% so với năm 2008 Năm 2009: có 5 đơn vị tăng mới, có 1 đơn vịtách ra (Trung tâm y tế Thạch Hà tách ra BV Đa khoa Thạch Hà và Trungtâm y tế dự phòng Thạch Hà) và có 3 đơn vị nằm trên địa bàn TP Hà Tĩnhđã chuyển tham gia BHXH vào BHXH TP Hà Tĩnh) Đến năm 2010 thì sốđơn vị tham gia tăng lên 158 đơn vị, tăng so với năm 2008 là 13 đơn vịtương ứng tốc độ tăng so với năm 2008 là 8,97%
Trang 25Về số lao động tham gia BHXHBB, từ năm 2008 đến năm 2010 tăngtừ 3.845 người lên 4.310 người ( tăng 12,09%) Cùng với việc áp dụng luậtBHXH người lao động được bảo vệ quyền lợi trong hưởng các chế độBHXH thì người lao động đủ điều kiện tham gia BHXHBB cũng được bảovệ Số đơn vị SDLĐ tham gia tăng lên đồng thời số lao động tăng theonhưng cùng với lý do này thì còn một lý do cơ bản nữa đó là số lao độngtrong các đơn vị được tham gia BHXHBB cũng tăng lên Năm 2009 số laođộng tham gia BHXHBB là 3.845 người , đến năm 2009 số người tham gialà 4.118 người tăng 273 người tương ứng tăng 7,1% ( trong đó có 65 laođộng tăng mới ) so với năm 2008 Đến năm 2010, có 4.310 người tham giatăng 192 người tương ứng tăng 4,66% ( trong đó có 72 lao động tăng mới )
so với năm 2009 Cuối năm 2010, đã có tới 4.310 người lao động tham giaBHXHBB
Đặc điểm tăng lượng người tham gia này cũng phù hợp với sự pháttriển của địa phương, là một huyện đang phát triển dần về kinh tế, nhiềunhà máy xí nghiệp, DN thành lập, nhiều LĐ được tham gia vào thị trườngchính thức hơn
Tuy nhiên, tốc độ tăng còn chậm, tốc độ tăng số ĐVLĐ và số LĐkhông giống nhau Năm 2009, tốc độ tăng liên hoàn số LĐ tham gia BHXHlà 7,1% nhưng tốc độ tăng liên hoàn của số ĐVSDLĐ tham gia BHXH chỉlà 2,07%, điều này chứng tỏ số LĐ trong các đơn vị tăng nhanh hơn số đơnvị Tuy nhiên, đến năm 2010 thì ngược lại tốc độ tăng liên hoàn của số đơnvị tham gia là 6,76% thì tốc độ tăng liên hoàn của số LĐ chỉ là 4,66%,điều này chứng tỏ số LĐ trong các đơn vị tham gia tăng ít
Số LĐ tham gia BHXHBB tăng không đều.Tỷ trọng LĐ tham giaBHXH trong các khối ngành có sự dịch chuyển theo hướng tích cực như làsố lao động trong các DNNQD, các HTX tăng Chứng tỏ BHXH huyện đãlàm tốt công tác quản lý đối tượng tham gia và NLĐ được bảo vệ quyềnlợi Sự dịch chuyển này được thể hiện ở bảng sau:
Bảng 2: Đối tượng tham gia BHXH bắt buộc theo khối ngành giai đoạn 2008- 2010.
Trang 26trọng (%)
Số
người (người)
Tỷ
trọng (%)
Số
người (người)
Tỷ trọng (%) HCSN,
Chiếm tỷ trọng lớn nhất là khu vực HCSN, Đảng, Đoàn thể luônchiếm tỷ trọng trên 60% số người tham gia Năm 2008 chiếm 73,8% ; năm
2009 chiếm 70,8%; năm 2010 chiếm 67,3%; mặc dù số người tham giaqua các năm đều tăng nhưng tỷ trọng ở khối ngành này giảm do số người ởcác khối khác tăng nhanh hơn
Hình 2: Cơ cấu lao động tham gia BHXH bắt buộc theo khối ngành năm 2010.
BIỂU ĐỒ CƠ CẤU SỐ LAO ĐỘNG THAM
GIA BHXH BẮT BUỘC NĂM 2010
12.2
NCL NQD HTX
Trang 27(Nguồn: BHXH huyện Thạch Hà- Hà Tĩnh)
Các khối ngành có số LĐ tham gia BHXHBB tăng nhanh trong thờigian qua như DNNQD, hay là khối ngoài công lập Với DNNQD năm 2008có 324 người tham gia chiếm 8,4% tổng số LĐ trong các khối ngành.Nhưng đến năm 2010 có đến 526 người tham gia và chiếm 12,2% trongtổng số người tham gia BHXHBB của các khối ngành Như vậy, từ năm
2008 đến năm 2010 tỷ trọng tham gia BHXHBB DNNQD tăng nhanh từ8,4% -> 12,2% trong tổng số lao động tham gia của các khối ngành
Với khối ngoài công lập số người tham gia tăng nhanh từ năm 2008 có
185 người (chiếm 4,8% trong tổng số lao động tham gia của các khốingành ) đến năm 2010 có 240 người (chiếm tới 5,6% trong tổng số LĐtham gia của các khối ngành)
Các khối ngành khác số người tham gia đều tăng tuy nhiên tốc độ tăngkhông nhanh nên tỷ trọng qua các năm giảm nhẹ
Bên cạnh đó, BHXH huyện không ngừng thẩm tra hồ sơ và cấp mới
sổ BHXH cho NLĐ kịp thời vì sổ BHXH là cơ sở pháp lý công nhận thờigian công tác có đóng BHXH của NLĐ thể hiện mối quan hệ bình đẳnggiữa chủ sử dụng lao động, người lao động, cơ quan BHXH và đây là cơ sởgiải quyết quyền lợi cho NLĐ
Đến đầu năm 1997 đã hoàn thành cấp sổ BHXH cho trên 70% số LĐđủ điều kiện tham gia BHXH trên địa bàn Số lao động đã được cấp sổ Bảohiểm xã hội năm 2009: 264 người và năm 2010: 279 người
Hiện nay toàn bộ dữ liệu trong sổ BHXH liên quan đến quá trình côngtác, diễn biến tiền lương của NLĐ tham gia BHXH đã được đưa vào cơ sở
dữ liệu phần mềm chương trình Quản lý sổ BHXH để quản lý và làm cơ sởcho việc giải quyết chế độ chính sách
Trang 28Trong những năm qua, hàng nghìn đối tượng tham gia BHXH được cơquan BHXH đối chiếu hồ sơ gốc, duyệt tờ khai cấp sổ BHXH Thực hiệnquyết định số 55/QĐ- BHXH ngày 13/5/2009 của Tổng giám đốc Bảo hiểmxã hội Việt Nam ban hành quy định cấp quản lý sử dụng sổ BHXH vàphân cấp việc cấp sổ BHXH theo chương trình phần mềm của BHXH ViệtNam Đơn vị đã ứng dụng CNTT thực hiện tốt việc cấp sổ BHXH đáp ứngyêu cầu số lao động tăng mới
2.2.2 Thực trạng quản lý tiền lương, tiền công làm căn cứ thu BHXH bắt buộc tại BHXH huyện Thạch Hà- Hà Tĩnh.
Theo Điều 94 Luật BHXH, TLTC tháng đóng BHXH được quy địnhnhư sau:
Người lao động thuộc đối tượng thực hiện chế độ tiền lương do Nhànước qua định thì tiền lương tháng đóng BHXH là tiền lương theo ngạch,bậc, cấp bậc quân hàm và các khoản phụ cấp chức vụ, phụ cấp thâm niênvượt khung, phụ cấp thâm niên nghề ( nếu có)
Đối với người đóng BHXH theo chế độ tiền lương do NSDLĐ quyếtđịnh thì TLTC đóng BHXH là mức TLTC ghi trong HĐLĐ
Trước năm 2007, tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bao gồm cả phụcấp khu vực Huyện Thạch Hà có một số xã miền núi có hệ số khu vực là0,4 như xã Thạch Ngọc, Ngọc Sơn Từ khi thực hiện Luật BHXH tiềnlương làm căn cứ đóng BHXH ngoài tiền lương theo ngạch, bậc không baogồm phụ cấp khu vực như trước nữa mà chỉ bao gồm các loại phụ cấp sau:phụ cấp chức vụ, phụ cấp tham niên vượt khung, phụ cấp thâm niên nghề(nếu có)
Bảng 3: Bảng TLTC làm căn cứ đóng BHXH giai đoạn 2008- 2010.
Chỉ
tiêu
Năm
Tổng quỹ lương (đồng)
Lượng tăng, giảm tuyệt đối liên hoàn (đồng)
Tốc độ
tăng,giả
m liên hoàn (%)
Tiền lương bình quân tháng/ người (đồng)
Trang 29Thông qua mức TLBQ tháng đóng BHXH cho thấy, những ngườitham gia BHXH bắt buộc là những người có mức thu nhập trung bình kháxét ở một huyện nghèo như Thạch Hà Mức lương bình quân tháng đóngBHXH tăng dần qua các năm, nhưng tỷ lệ tăng TLBQ này không bằng tỷ lệtăng TLTT chung.
Tiền lương làm căn cứ đóng BHXH thấp nhất phải bằng TLTT chung.Tuy nhiên, tỷ lệ tăng TLBQ làm căn cứ đóng BHXH thấp hơn tỷ lệ tăngTLTT chung TLTT chung năm 2009 là 650.000đ , năm 2008 là 540.000đnhư vậy tăng gần 20,4% nhưng TLBQ làm căn cứ đóng BHXH chỉ tăng10,6% (từ 1.584.864đ lên 1.752.889đ) Năm 2010 TLTT chung 730.000đtăng 12,3% so với năm 2009 nhưng TLBQ làm căn cứ đóng BHXH chỉtăng 6,3% ( từ 1.752.889đ lên 1.863.139đ)
Sở dĩ, có tình trạng này là do khi Nhà nước tăng TLTT chung thì đốitượng chịu ảnh hưởng lớn là các đơn vị thuộc khu vực HCSN, Đảng, Đoànthể; Khối xã, thị trấn còn đối với các DNNQD ít bị ảnh hưởng Đối vớiDNNQD do tiền lương làm căn cứ đóng BHXH là tiền lương thoả thuậntrong HĐLĐ, HĐLV nên khi TLTT chung tăng ảnh hưởng tới những LĐcó tiền lương bằng TLTT là chủ yếu, còn với những lao động có mức lươngcao hơn TLTT chung khi TLTT chung tăng thì có tăng nhưng tỷ lệ tăngthấp hơn tỷ lệ tăng TLTT chung
Việc thực hiện TLTC làm căn cứ đóng BHXH của các khu vực cũngcó những đặc điểm khác nhau:
Đối với khu vực Nhà nước: HCSN, Đảng, Đoàn thể thực hiện chế độtiền lương theo ngạch, bậc, hay HĐLĐ với ĐVSDLĐ thuộc khối này màquy định hưởng lương theo thang bảng lương Nhà nước thì được thực hiệnkhá nghiêm túc
Đối với khu vực ngoài Nhà nước: tiền lương làm căn cứ đóng BHXHlà tiền lương thoả thuận trong HĐLĐ, HĐLV nên chủ sử dụng lao lợi dụngkhe hở của Luật để làm giảm số tiền mình phải nộp BHXH cho lao độngcủa mình làm ảnh hưởng đến quyền lợi NLĐ Trên thực tế, đã có trườnghợp chủ SDLĐ ký với một NLĐ của mình 03 bản HĐLĐ, HĐLV với 03mức lương khác nhau (01 bản với mức lương NLĐ nhận được, 01 bản vớitiền lương thấp hơn nộp cho cơ quan BHXH, 01 bản mức lương cao nhấtđể nộp cho cơ quan Thuế) Tuy nhiên, ở Thạch Hà chưa phát hiện ra trườnghợp nào như thế nhưng mức lương làm căn cứ đóng BHXH của NLĐ ở khuvực này còn thấp, chủ yếu bằng TLTT chung Để làm giảm số tiền BHXHphải nộp mà vẫn thu hút lao động có một số đơn vị tiền lương lao động thì
Trang 30thấp trong khi đó tiền thưởng cao, được chia thành nhiều khoản tiền thưởngkhác nhau Để giải quyết vấn đề này cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa mộtsố cơ quan liên quan như cơ quan thuế, phòng LĐ-TB&XH ;có biện phápxử lý thật nghiêm khắc với các trường hợp vi phạm.
2.2.3 Thực trạng công tác quản lý mức thu và phương thức thu BHXH bắt buộc tại BHXH huyện Thạch Hà- Hà Tĩnh.
2.2.3.1 Mức thu BHXH bắt buộc.
BHXH huyện Thạch Hà thực hiện thu BHXH theo đúng quy định củaLuật BHXH Việt Nam đã ban hành
Hàng tháng, mức thu đối với NSDLĐ căn cứ trên quỹ TLTC đóngBHXH của NLĐ, cụ thể NSDLĐ đóng: 3% vào quỹ ốm đau, thai sản (trongđó NSDLĐ giữ lại 2% để chi trả kịp thời cho người lao động đủ điều kiệnhưởng chế độ ốm đau, thai sản và thực hiện quyết toán hàng quý với cơquan BHXH ; 1% vào quỹ tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp; 11% vàoquỹ hưu trí và tử tuất; từ năm 2010 trở đi cứ hai năm một lần đóng thêm1% cho đến khi đạt mức đóng là 14%
Hàng tháng, NLĐ đóng 5% mức tiền lương, tiền công vào quỹ hưu trívà tử tuất; từ năm 2010 trở đi cứ hai năm một lần đóng thêm 1% vào quỹhưu trí và tử tuất cho đến khi đạt mức đóng là 8%
2.2.3.2 Phương thức thu BHXH bắt buộc.
Hiện nay, BHXH huyện Thạch Hà đang thực hiện phương thức thuBHXH theo hướng dẫn của BHXH tỉnh Hà Tĩnh, trên cơ sở Quyết định số902/ QĐ- BHXH ngày 22/6/2007 của Tổng giám đốc BHXH Việt Nam quyđịnh về quản lý thu BHXH, BHYT bắt buộc
Đối với thu BHXHBB không tổ chức thu bằng tiền mặt, chỉ thu thôngqua chuyển khoản vào tài khoản chuyên thu của BHXH cùng cấp
BHXH các huyện Thạch Hà mở hai tài khoản, một tài khoản tạiKBNN Thạch Hà chuyên thu các đơn vị HCSN, Đảng, Đoàn thể có nguồnquỹ lương từ Ngân sách Nhà nước, một tài khoản tài khoản tại Ngân hàngNN&PTNT Thạch Hà chuyên thu các đơn vị còn lại
Hàng ngày, cán bộ thu BHXH bắt buộc sang KBNN huyện Thạch Hà,Ngân hàng NN&PTNT Thạch Hà nhận chứng từ báo cáo nộp tiền của cácđơn vị Chứng từ được đối chiếu với thông tin về số tiền phải nộp, nếuđúng và đủ sẽ được ghi vào “Sổ chi tiết thu BHXH, BHYT bắt buộc” vànhập vào cơ sở dữ liệu trong máy tính tại phần uỷ nhiệm chi
Trang 31Việc theo dõi các chứng từ nộp tiền của các đơn vị là rất quan trọng vàđược thực hiện hàng ngày Bộ phận thu BHXH phải nắm chắc được cáctháng đơn vị đã nộp đủ tiền hay chưa, thông báo kịp thời cho đơn vị nếuchậm nộp tiền, nộp thiếu, nộp thừa so với quy định Cần trao đổi thườngxuyên giữa NSDLĐ với cơ quan BHXH, là các thông tin tăng giảm laođộng, quỹ tiền lương hay số tiền BHXH phải nộp trong kỳ là bao nhiêu, đãnộp đủ chưa, thừa thiếu ra sao…
Việc thông tin được trao đổi thường xuyên, liên tục giữa BHXH vớiNSDLĐ là rất quan trọng Thu đúng, thu đủ, thu kịp thời sẽ đảm bảo quyềnlợi cho NLĐ tham gia BHXH Trong các trường hợp phải tạm dừng thu,truy thu hay thoái trả tiền đóng BHXH đều được thực hiện chính xác vàđúng theo quy định
Hàng tháng, chậm nhất vào ngày cuối cùng của tháng, NSDLĐ đóngBHXH trên tổng quỹ lương của đơn vị theo mức quy định vào tài khoảnchuyên thu của BHXH huyện tại KBNN Thạch Hà hoặc ngân hàngNN&PTNT Thạch Hà
Theo từng quý BHXH huyện Thạch Hà sẽ cập nhật số liệu thu, kiểmtra, đối chiếu và tổng hợp để báo cáo với BHXH tỉnh Hà Tĩnh
2.2.4 Thực trạng công tác tổ chức thu BHXH bắt buộc tại BHXH huyện Thạch Hà- Hà Tĩnh.
2.2.4.1 Lập và thực hiện kế hoạch thu.
Việc tổ chức thu BHXH của huyện Thạch Hà được thực hiện như sau:
Thứ nhất, lập kế hoạch thu: căn cứ tình hình thực hiện năm trước (số
thu năm trước) và khả năng mở rộng đối tượng tham gia (NLĐ tham giaBHXH, BHYT) trên địa bàn huyện Thạch Hà năm sau, cơ quan BHXHhuyện lập 02 bản “ Kế hoạch thu BHXH, BHYT bắt buộc” ( Mẫu số 13-TBH ), gửi 01 bản đến BHXH tỉnh Hà Tĩnh trước ngày 05/11 hàng năm.Phương pháp lập kế hoạch thu được thực hiện nghiêm túc, sát với thựctế tình hình tổ chức hoạt động và sản xuất kinh doanh của từng đơn vị thamgia
Thứ hai, tổ chức thực hiện kế hoạch thu: Thành lập bộ phận thu, căn
cứ vào kế hoạch thu hàng năm, giám đốc BHXH huyện Thạch Hà thành lậpbộ phận thu gồm có 04 người và phân công nhiệm vụ cụ thể cho từngngười, đảm bảo phương châm thu đúng, thu đủ và thu kịp thời
Đơn vị sử dụng lao động: Căn cứ vào biên chế và kế hoạch quỹ tiềnlương của đơn vị lập kế hoạch nộp BHXH trong quý và đăng ký