Giải pháp tăng cường quản lý chi ngân sách Nhà nước cho ngành giáo dục ở huyện Tiên Du

Phòng Tài chính- K ho ch.

Trong b t kì ch đ xã h i nào dù là xã h i ch ngh a hay t b n ch

ngh a thì giáo d c luôn là ho t đ ng quan tr ng đ i v i s phát tri n kinh-t xã

h i c a m t qu c gia B i l giáo d c là n n t ng v n hoá, là c s hình thành

nhân cách và nâng cao ý th c c a m i con ng i trong xã h i Cùng v i truy n

th ng dân t c, giáo d c thúc đ y lòng nhi t huy t c a m i th h đ i v i qu c

gia dân t c

Con ng i là v n quý, là tài s n vô giá c a m i qu c gia và tri th c khoa

h c là “ s n ph m đ c bi t” c a quá trình h c h i và trau d i ki n th c trên gh

nhà tr ng Trong v n ki n h i ngh l n th II đã nêu: “l y phát tri n giáo d c

làm y u t c b n- là khâu đ t phá ” Và đúng v y, xã h i phát tri n đ ng

ngh a v i tri th c con ng i đ c nâng lên m t b c

Trong s nh ng bi n pháp phát tri n toàn di n m t qu c gia thì ngân sách

nhà n c đ c coi là công c đ c bi t giúp nhà n c th c hi n các ch c n ng

c a giáo d c thông qua vi c thu- chi Ngân sách Và m t trong nh ng kho n chi

nói trên, chi cho giáo d c nói riêng trên đ a bàn Tiên Du đã đóng góp m t ph n

l n vào nh ng thành công trên đ a bàn Tiên Du

H n th n a, đ i h i ng l n th VIII đã kh ng đ nh:” ph i th c s coi

giáo d c là qu c sách hàng đ u” “ đ u t cho giáo d c là đ u t phát tri n “,

m t l n n a d th o đ i h i IX v a qua đ ng ta đã kh ng đ mh:” t ng b c phát

tri n n n kinh t tri th c ” i u này ch ng t ng và Nhà n c đã kh ng

đ nh: u t cho giáo d c là m t trong nh ng h ng chính c a đ u t phát tri n,

t o đi u ki n cho giáo d c đi tr c m t b c so v i m c tiêu phát tri n kinh t

xã h i

S nghi p Giáo d c - m t s nghi p to l n khó kh n gian kh c a chúng

ta hôm nay đang đ ng tr c nh ng v n h i và nh ng th thách l n trong khi

NSNN còn eo h p, nhu c u chi cho giáo d c l i c c k l n và t ng lên theo th i

gian, b xa đi m cân b ng gi a cung và c u trong giáo d c V i mâu thu n đó,

v n đ đáng quan tâm là s d ng ngu n v n NSNN nh th nào đ đ t đ c

K IL

K S C O

M

đi m t i u v hi u qu trong đ u t cho giáo d c kh c ph c nh ng t n t i

khi m khuy t đó thì c n nh t thi t ph i đ a ra các gi i pháp nh m t ng c ng

tính hi u qu trong qu n lý chi NSNN cho giáo d c

Nh n th c đ c t m quan tr ng c a v n đ này, trong th i gian th c t p

t i Phòng Tài chính - K ho ch huy n Tiên Du em xin đ c đi sâu vào nghiên

c u đ tài : “Gi i pháp t ng c ng qu n lý chi ngân sách Nhà n c cho

ngành giáo d c huy n Tiên Du”

N i dung đ tài g m ba ph n:

Ph n th nh t: Ho t đ ng giáo d c và vai trò c a chi ngân sách nhà n c

cho s nghi p giáo d c

Ph n th hai: Th c tr ng v công tác qu n lí chi ngân sách nhà n c cho

ho t đ ng giáo d c trên đ a bàn Tiên Du nh ng n m qua

Ph n th ba: M t s bi n pháp nh m t ng c ng qu n lí chi ngân sách

nhà n c

tài này đ c hoàn thành trong đi u ki n th i gian th c t p khá h n

h p, trình đ chuyên môn c a em còn h n ch , kh n ng nh n th c lý lu n và

th c ti n còn ch a s c bén, xu t phát t s thi u kinh nghi m c a m t sinh viên

s p ra tr ng, cho nên chuyên đ này ch c ch n không tránh kh i nh ng thi u

sót và h n ch Vì v y, em r t mong nh n đ c s phê bình, góp ý c a các th y

cô giáo cùng toàn th nh ng ai quan tâm đ n đ tài này đ chuyên đ c a em

đ c hoàn ch nh h n

Em xin chân thành c m n các th y cô trong khoa Ngân Hàng - Tài

Chính, đ c bi t là Th y giáo h ng d n đã giúp em trong quá trình vi t đ tài

này Em c ng xin c m n cô tr ng phòng cùng toàn th các cô, các anh, các ch

trong phòng Tài chính - KH Tiên Du đã giúp đ em trong qua trình th c t p t i

c quan

PH N TH NH T

K IL

K S C O

1.1 Giáo d c n n t ng v n hóa và nhân cách con ng i Vi t Nam

Tr i qua b n nghìn n m d ng n c và gi n c, dân t c Vi t Nam v i

truy n th ng đ u tranh kiên c ng b t khu t đã không ch u lùi b c tr c b t k

m t th l c thù đ ch nào Chúng ta đ ng lên b o v t qu c, b o v đ c l p t

ch b o v cái quy n mà “th ng đ đã trao cho m i ng i chúng ta” Không

ch u lùi b c cam tâm làm nô l cho k thù đó chính là truy n th ng lâu đ i c a

nhân dân ta - con ng i Vi t Nam - tr i qua bao nhiêu nh ng bi n c th ng tr m

c a l ch s , ng i Vi t Nam chúng ta luôn canh cánh bên lòng đ c ” sánh vai

cùng các c ng qu c n m châu “, ham h c h i, khám phá và gìn gi nh ng gì

mà cha ông ta đã truy n l i cho m i th h con ng i Vi t nam S n i ti p và

l u gi y d ng nh không bao gi d ng l i mà nó đã và đang ti p t c truy n

t đ i này sang đ i khác Và ph i ch ng đó là v n quí, là ”tài s n vô giá” cho

m i th h ng i Vi t Nam chúng ta

Ti p thu và gìn gi nh ng “c v t v n hoá” y có s đóng góp không nh

c a ngành giáo d c qu c gia Giáo d c đã giúp l u gi cái hay cái đ p c a

nh ng th h tr c, giúp th h sau rút ra nh ng bài h c kinh nghi m cho nh ng

b c ti n sau này, và d n s n i ti p y đã phát tri n và tr thành không th

thi u trong tâm th c m i th h con ng ì Vi t Nam Và ph i ch ng vì đi u y

chúng ta nói r ng: ”Giáo duc là n n t ng v n hoá c a m t n c, là s c m nh

t ng lai c a dân t c ”

Quan ni m v giáo d c c a m t qu c gia c ng có nhi u ý ki n khác

nhau: có ý ki n cho r ng: ”giáo d c là t t c các d ng h c t p c a con ng i” và

đây c ng là d ng quan tr ng nh t c a s phát tri n ti m n ng con ng i tuy

nhiên theo m t khía c nh nào đó thì giáo d c đ c hi u là vi c trang b nh ng

ki n th c và hình thành nhân cách con ng i Lúc sinh th i Ch t ch H Chí

K IL

K S C O

M

Minh t ng nói: ” Vì l i ích m i n m tr ng cây, vì l i ích tr m n m tr ng ng i

”, ph i ch ng trong đó ng i đã nh c nh toàn xã h i ph i luôn luôn gìn gi và

phát tri n s nghi p tr ng ng i Và m t đi u mà chúng ta không th ph nh n

là phát tri n nhân tt con ng i luôn đóng m t vai trò quan tr ng đ i v i s phát

tri n kinh t xã h i c a qu c gia đó

1.2 Giáo d c tri th c c n thiêt ti n t i n n “kinh t tri th c”

L n l i nh ng trang s huy hoàng c a dân t c Vi t Nam ta m i th y đ c

nh ng bi n c quan tr ng t o nên b c ngo t l ch s cho qu c gia nh bé này

Bao kh đau m t mát dân ta ph i ch u đã t o nên nhân cách con ng i Vi t

Nam Bác H - v lãnh t v đ i c a nhân dân ta đã t ng cho r ng, cái đói cái rét

không s b ng cái d t Và c ng không ph i ng u nhiên Bác t cáo hành đ ng vô

liêm s c a th c dân Pháp - chúng đ u đ c dân ta b ng r u c n nha phi n - v i

b n kho n lo l ng cho s nghi p giáo d c n c nhà B i l Giáo d c tr c ti p

cung c p cho xã h i nh ng con ng i có đ tri th c, s hi u bi t đ đ a đ t

n c c p nh t nh ng n n thành t u tri th c m i Hi n pháp 1992 nêu rõ: ”Nhà

n c phát tri n giáo d c nâng cao dân trí, đào t o nhân l c b i d ng nhân tài”

M t qu c gia có “dân giàu n c m nh, xã h i công b ng v n minh” khi qu c gia

y m i ng i đ c giáo d c m t cách toàn di n

úng v y, đ đ t đ c m c tiêu t t đ p y, thi t ngh chúng ta ph i tìm

cho ra đ c đ ng l c c a s phát tri n? ó không ph i là cái gì khác mà chính

là tri th c, mà giáo d c đem chi th c đ n cho m i ng i Các n c trên th gi i

đ u ý th c đ c r ng, giáo d c không ch là phúc l i xã h i mà th c s còn là

đòn b y cho s phát tri n kinh t , phát tri n xã h i và nâng cao múc s ng nhân

dân Nh chúng ta đã bi t tri th c nhân lo i là vô t n và kh n ng con ng i chi

K IL

K S C O

M

ph i s n y m m cu ”tr i non tri th c “ y đ a khoa h c k thu t vào th c t

cu c s ng đó là nh ng gì mà loài ng i chúng ta mong mu n L y tri th c làm

quan đi m đ ng th i làm nhân sinh quan cho các quy t đ nh mang tính toàn c c

cu qu c gia nhà n c ta không ng ng nâng cao công tác qu n lí, đ a giáo

viên lên m t v trí m i nh m th c hi n th ng l i chi n l c con ng i mà ngh

quy t Trung ng IV đ ra là : cùng v i khoa h c và công ngh , giáo d c là

qu c sách hàng đ u đó là đ ng l c thúc đ y và đi u ki n c b n đ m b o th c

hi n th ng l i nh ng m c tiêu kinh t xã h i, xây d ng và b o v đ t n c, ph i

coi đ u t cho giáo d c là m t h ng chính c a đ u t phát tri n, t o đi u ki n

cho giáo d c đi tr c và ph c v đ c l c cho s nghi p phát tri n kinh t xã h i,

huy đ ng toàn xã h i làm giáo d c, đ ng viên các t ng l p nhân dân góp s c

xây d ng giáo d c qu c dân d i s qu n lí c a nhà n c ó là m t chi n l c

có t m quan tr ng b c nh t trong công cu c xây d ng ch ngh a xã h i

M t đ t n c có n n công nghi p phát tri n t t y u ph i có nh ng con

ng i có đ y đ tri th c, trình đ đ phát minh sáng ch áp d ng khoa h c k

thu t vào s ng và s n xu t Các n c ch m phát tri n mu n phát tri n ph i h t

s c quan tâm đ n giáo d c Ch có m t chi n l c phát tri n con ng i đúng đ n

m i giúp các n c thu c th gi í th 3 thoát kh i s nô l v kinh t và công

ngh Khai gi ng n m h c 1995-1996 t ng bí th M i nói: “Con ng i là

ngu n l c quí báu đ ng th i là m c tiêu cao c nh t , t t c do con ng i và vì

h nh phúc c a con ng i, trong đó trí tu là ngu n tài nguyên l n nh t c a qu c

gia Vì v y đào t o nhân l c b i d ng nhân tài là v n đ có t m chi n l c là

y u t quy t đ nh t ng lai c a đ t n c” Giáo d c t nó cung c p cho xã h i

nh ng nhà kinh t , nh ng k s , bác s và nh ng nhà khoa h c có đ n ng l c

trình đ hi u bi t t đó nó h p thành l c l ng s n xu t to l n đ di u ki n đ

đ a đât n c ti n vào k nguyên m i - k nguyên c a tri th c, khoa h c và công

ngh tiên ti n Giáo d c mãi là nhi m v không th thi u trong xã h i loài

ng i t ng lai - giáo d c là c s c a tri th c con ng i

II S C N THI T VÀ VAI TRÒ C A CHI NGÂN SÁCH NHÀ

N C (NSNN) CHO HO T NG GIÁO D C

K IL

K S C O

M

2.1 Lý lu n c b n v ngân sách nhà n c và chi ngân sách nhà n c

2.1.1 Khái ni m ngân sách nhà n c và chi ngân sách nhà n c

Trong h th ng tài chính th ng nh t, NSNN là khâu tài chính t p chung

gi vai trò ch đ o NSNN c ng là khâu tài chính đ c hình thành s m nh t, nó

ra đ i, t n t i và phát tri n g n li n v i s ra đ i c a h th ng qu n lý nhà n c

và s phát tri n c a kinh t hành hoá, ti n t Cho đ n nay, thu t ng “Ngân

sách nhà n c” đ c s d ng r ng rãi trong đ i s ng kinh t , xã h i m i qu c

gia, nh ng quan ni m v NSNN còn nhi u đi m ch a th c s th ng nh t

T đi n Bách khoa toàn th v kinh t c a Pháp đ nh ngh a ngân sách là

”v n ki n đ c Ngh vi n ho c H i đ ng th o lu n và phê chu n mà trong đó,

các nghi p v tài chính (thu, chia) c a m t t ch c công (Nhà N c, chính

quy n đ a ph ng, đ n v công) ho c t (doanh nghi p, hi p h i) đ c d ki n

và cho phép” C th h n, B tài chính Pháp đ nh ngh a ngân sách ”là v n ki n

trong đó các kho n thu, và các kho n chi hàng n m c a Nhà n c đ c d ki n

và cho phép, là toàn b các tài kho n ph n ánh t t c các ngu n thu và t t c các

nhi m v chi c a Nhà n c trong m t n m dân s : là toàn b các tài kho n ph n

ánh h n m c kinh phí c a m t b trong m t n m dân s ”

Các n c Trung Qu c và Nga c ng thiên v quan ni m NSNN là k

ho ch thu, chi c a Nhà n c trong m t n m: i t đi n kinh t th tr ng

(Trung Qu c) đ nh ngh a ”NSNN là k hô ch thu chi tài chính hàng n m c a

nhà n c đ c xét duy t theo trình t pháp đ nh” i t đi n bách khoa toàn

th (Liên Xô, 1971) đ nh ngh a ”ngân sáhc là b ng li tkê các kho n thu và chi

b ng ti n c a Nhà n c đ c l p ra cho m t th i gian nh t đ nh B n ch t c a

NSNN t ng n c đ c xác đ nh b i ch đ kinh t xã h i, b n ch t và ch c

n ng c a Nhà n c”

Riêng n c ta c ng có ít nh t 4 đ nh ngh a khác nhau v ngân sách nhà

n c i t đi n tiéng Vi t do Nguy n Nh Ý ch biên (1998) đ nh ngh a ngân

sách là ”t ng s ti n thu và chi trong m t th i gian nh t đ nh c a nhà n c, c a

xí nghi p ho c c a m t cá nhân”

K IL

K S C O

đ nh Nó ph n ánh các quan h kinh t gi a nhà n c và các ch th trong xã

h i, phát sinh khi nhà n c tham gia phân ph i các ngu n tài chính qu c gia

theo nguyên t c không hoàn tr tr c ti p là ch y u”

Theo t đi n thu tn ng tài chính tín d ng (1996) c a Vi n Nghiên c u

Tài chính thì: ”NS đ c hi u là d toán và th c hi n m i kho n thu nh p (ti n

thu vào) và chi tiêu (ti n xu t ra) c a b t k m t c quan, xí nghi p, t ch c, gia

đình ho c cá nhân trong m t kho ng th i gian nh t đ nh th ng là m t n m)

Theo lu t ngân sách Nhà n c C ng hoà xã h i ch ngh a Vi t nam đ c

qu c h i thông qua ngày 20/3/1996 thì “Ngân sách nhà n c (NSNN ) là toàn

b các kho n thu, chi c a Nhà n c trong d toán đ c c quan Nhà n c có

th m quy n quy t đ nh và đ c th c hi n trong m t n m đ đ m b o th c hi n

ch c n ng, nhi m v c a Nhà n c”

Trong m t ch ng m c nào đó, các đ nh ngh a trên đây có nh ng s khác

bi t nh t đ nh Tuy nhiên, t u chung l i, chúng đ u th hi n b n ch t c a NSNN

là:

Xét v ph ng di n pháp lý: Ngân sách Nhà n c là m t đ o lu t d trù

các kho n thu, chi b ng ti n c a Nhà n c trong m t th i gian nh t đ nh, th ng

là m t n m o lu t này đ c c quan l p pháp c a qu c gia đó ban hành

Xét v b n ch t kinh t : M i ho t đ ng c a NSNN đ u là ho t đ ng phân

ph i các ngu n tài nguyên qu c gia (phân ph i l n đ u và tái phân ph i) Và vì

v y v n i dung kinh t , NSNN th hi n các m i quan h trong phân ph i ó là

h th ng các quan h kinh t gi a m t bên là Nhà n c và bên kia là các tác

nhân c a n n kinh t hành hoá trong quá trình phân b , s d ng các ngu n l c

c a n n kinh t , phân phói và phân ph i l i thu nh p do các tác nhân kinh t m i

sáng t o ra

K IL

K S C O

M

V b n ch t xã h i: NSNN luôn luôn là m t c ng c kinh t c a Nhà

n c, nh m ph c v cho vi c th c hi n các ch c n ng, nhi m v c a Nhà n c

* Chi ngân sách Nhà n c: Là quá trình phân ph i và s d ng qu NSNN

theo nh ng nguyên t c nh t đ nh nh m th c hi n nh ng ch c n ng, nhi m v

Kinh t - Chính tr - Xã h i c a Nhà n c

Th c ch t, chi NSNN chính là vi c cung c p các ph ng ti n Tài chính

cho các nhi m v c a Nhà n c.Song vi c cung c p này có nh ng đ c thù ri ng:

- Chi NSNN luôn luôn g n bó ch t ch v i các nhi m v kinh t - chính tr

mà Nhà n c đ m nh n trong m i th i k tính ch t và n i dung các kho n chi

do tính ch t và n i dung các nhi m v mà Nhà n c đ m nh n quy t đ nh

Ng c l i, n i dung chi tiêu có tác d ng đ n k t qu c a nhi m v Nhà n c

- Tác d ng và nh h ng c a các kho n chi NSNN th ng đ c th hi n

t m v mô Vì v y c n có nh ng phân tích đánh giá mang t m chi n l c lâu

dài và trong ph m vi n n kinh t

- Tính hi u qu c a các kho n chi ngân sách v a đ c th hi n hi u qu

v m t kinh t , chính tr , xã h i, ngo i giao Do v y, khi đánh giá tính hi u qu

ph i s d ng t ng h p các ch tiêu v a mang tính ch t đ nh l ng v a mang tính

ch t đ nh tính

- Ph n l n các kho n chi NSNN là nh ng kho n chi bao c p và không

hoàn tr tr c ti p Do v y, c n ph i đ a ra nhi u ph ng án khác nhau, trên c

Trong c ch thi tr ng, nh ng quan h kinh t thu c n i dung ngân sách

nhà n c ch có th phát sinh, phát tri n trên c s v n đ ng không ng ng c a

các c quan ti n t trong quá trình s n xu t và l u thông hàng hoá Tính ch t,

qui mô, m c đ , hi u qu c a quá trình v n đ ng này là ti n đ v t ch t quan

tr ng nh t c a NSNN S không có m t ngân sách lành m nh n u nh s v n

K IL

K S C O

l i đó hoàn toàn không ph thu c vào vi c Nhà n c s d ng NS làm công c

qu n lý kinh t , xã h i nh th nào Trong c ch th tr ng, NSNN đ c Nhà

n c s d ng làm công c quan tr ng đ đi u ch nh v mô n n kinh t , xã h i

Do v y có th nói:

Cùng v i vi c đ m b o chi tiêu c a Nhà n c b ng vi c huy đ ng các

ngu n tài chính trên ph m vi r ng l n trong và ngoài n c.Trong đi u ki n c

ch kinh t th tr ng, NSNN đóng vai trò là công c đi u ti t v mô n n kinh t

qu c dân Vai trò nài, v m t chi ti t có th đ c p đ n nhi u n i dung và nhi u

bi u hi n đa d ng khác nhau, song trên góc đ t ng h p, có th khái quát trên ba

khía c nh sau đây:

- M t là, kích thích s t ng tr ng kinh t (vai trò đi u ti t trong l nh v c

kinh t ): Trong c ch k ho ch hoá t p trung, cùng v i vi c nhà n c can thi p

tr c ti p vào ho t đ ng s n xu t kinh doanh, vai trò c a NSNN trong vi c di u

ch nh các ho t đ ng tr nên r t th đ ng NSNN g n nh ch là m t cái túi đ ng

s thu đ r i th c hi n vi c bao c p tràn lan cho các ho t đ ng s n xu t kinh

doanh thông qua c p v n c đ nh, v n l u đ ng, c p bù l , bù giá, bù l ng…

Trong đi u ki n đó, hi u qu c a các kho n thu chi NSNN đ n các ho t đ ng

kinh t nh m đi u ch nh các ho t đ ng đó và thúc đ y s t ng tr ng kinh t là

h t s c h n ch

Chuy n sang c ch th tr ng, trong l nh v c kinh t , Nhà n c đ nh

h ng vi c hình thành c c u kinh t m i, kích thích phát tri n s n xu t kinh

doanh và ch ng đ c quy n i u đó đ c th c hi n thông qua các chính sách

thu và chính sách chi tiêu c a ngân sách chính ph đ v a kích thích và v a gâi

s c ép v i các doanh nghi p, nh m kích thích s t ng tr ng kinh t

K IL

K S C O

M

- Hai là, vai trò đi u ti t trong l nh v c xã h i: Trong th i k k ho ch hoá

t p trung, tính ch t bao c p tràn lan cho m i l nh v c kinh t - xã h i đã h n ch

đáng k vai trò c a NSNN trong vi c gi i quy t các v n đ xã h i Trong th i k

nài, m i s u tiên, u dãi c a Nhà n c đ u đ c dành chokhu v c Nhà n c

Nh ng ch đ bao c p v nha f , cung c p l ng th c, th c ph m, hàng tiêu

dùng v i giá th p… đã gâi ra tâm lý sùng bái biên ch nhà n c, tâm lý trông

ch , l i vào Nhà n c i u đó m t m t làm gi m hi u q a công tác, hi u qu

ti n v n, m t khác v a tác đ ng ng c chi u t i vi c đ m b o công b ng xã h i

Bên c nh đó, s bao c p tràn lan cho các ho t đ ng có tính ch t xã h i (các ho t

đ ng s nghi p), song l i thi u s tính toán h p lý v ph m vi, m c đ và hi u

qu c a nó c ng d n đ n nh ng h n ch trong vi c th c hi n các m c tiêu v

m t xã h i

Trong vi c gi i quy t các v n đ xã h i, s t n t i và ho t đ ng có hi u

qu c a b máy Nhà n c, s phát tri n c a các ho t đ ng xã h i, y t , v n hoá

xã có ý ngha quy t đ nh Vi c th c hi n nhi m v này v c b n thu c v Nhà

n c và không vì m c tiêu l i nhu n Vi c s d ng nhhh ng d ch v k trên

đ c phân chia gi a nh ng ng i tiêu dùng, nh ng ngu n tài tr đ th c hi n

các nhi m v đó l i đ c c p phát t NSNN Nh v y trong vi c th c hi n các

nhi m v đó có tính ch t chung toàn xã h i, NSNNcó vai trò quan tr ng hàng

đ u Bên c nh đó, cùng v i vi c th c hi n các nhi m v có tính ch t chung toàn

xã h i, hàng n m chính ph v n có s chú ý đ c bi t cho t ng l p dân c có thu

nh p th p nh t Chúng ta có th nh n th y đi u đ thông qua các lo i tr giúp

tr c ti p đ c dành cho nh ng ng i có thu nh p th p ho c có hoàn c nh đ c

bi t nh chi v tr c p xã h i; các lo i tr giúp gián ti p d i hình th c tr giá

cho các m t hàng thi t y u (l ng th c, đi n, n c ), các kho n chi phí đ th c

hi n chính sách dân s , chính sách vi c làm, các tr ng trình qu c gia v ch ng

mù ch , ch ng d ch b nh, các chi phí cho vi c cung c p các hàng hoá khuy n

d ng, hàng hoá công c ng Tuy r ng m i t ng l p dân c đ u đ c h ng các

dch v này, nh ng hi n nay n c ta, t l ng i nghèo còn chi m ph n l n

trong dân c nên ph n đ c h ng c a ng i nghèo c ng l n h n

K IL

K S C O

M

Bên c nh các kho n chi ngân sách cho vi c th c hi n các v n đ xã h i,

thu c ng đ c s d ng đ th c hi n vai trò tái phân ph i tu nh p, đ m b o

công b ng xã h i Vi c k t h p gi a thu tr c thu và thu gián thu, m t m t v a

t ng c ng các kho n thu cho NSNN, m t khác v a nh m đi u ti t thu nh p c a

tàng l p có thu nh p cao, đi u ti t tiêu dùng, b o đ m thu nh p h p lý c a các

t ng l p ng i lao đ ng

đây chúng ta c ng c n nh n th y r ng: vi c s d ng NSNN làm công

c đi u ch nh các v n đ xã h i là m t vi c không đ n gi n trong đi u ki n kinh

t n c ta hi n nay, v i m t bên là nh ng đòi h i r t l n c a các v n đ xã h i

c n gi i quy t (nhu c u chi tiêu), m t bên là ngu n thu NSNN còn h n h p (kh

n ng tài tr ) thì vi c quán tri t ph ng trâm “Nhà n c và nhân dân cùng làm”

trong vi c ch m lo gi i quy t các v n đ xã h i c n thi t ng th i c ng c n

quán tri t tinh th n “ti t kiêm, hi u qu , đúng đ i t ng” trong chi tiêu NSNN

cho các v n đ xã h i

- Ba là góp ph n n đ nh th tr ng giá c c, ch ng l m phát:Trong th i k

k ho ch hoá t p trung, s đ n đi u v ch đ s h u, bó khung trong hai hình

th c qu c doanh và t p th đã d n đ n s phát tri n r t y u t c a các quan h

th tr ng Bên c nh đó, c ch kinh t ch huy (b ng các m nh l nh hành chính)

v i vi c Nhà n c quy t đ nh giá c c a các lo i hàng hoá, d ch v , ch

đ nh n i cung c p v tt , tiêu thu s n ph m c ng đã làm cho các quan h t

tr ng kém phát tri n Trong c ch đó, s v n đ ng c a giá c , chi phí thoát ly

kh i quan h cung- c u c a th tr ng, s bi n đ ng c a chúng đ c che d u b i

s bao c p c a nhà n c Trong đi u ki n đó, vai trò c a NSNN đ i v i các

quan h th tr ng tr nên lu m là đi u t t y u

Trong đièu ki n c a n n kinh t th tr ng, giá c ch yéu ph nthu c vào

quan h cung c u hàng hoá trên th tr ng Do đó đ n đ nh giá c , chính ph

có th tác đ ng vào cung ho c c u hàng hoá trên thi tr ng S tác đ ng nay

không ch đ c th c hi n thông qua chính sách thu mà còn đ c th c hi n

thông qua chính sách chi tiêu c a NSNN B ng ngu n c p phát c a chi tiêu

NSNN hàng n m, các qu d tr Nhà n c v hàng hoá và tài chính đ c hình

K IL

K S C O

M

thành Trong tr ng h p th tr ng có nhi u bi n đ ng, giá c lên quá cao ho c

xu ng quá th p, nh l c l ng d tr hang hoá và ti n, chính ph có th đi u

hoà cung c u hàng hoá, v t t đ bình n giá c trên th tr ng, b o v quy n l i

ng i tiêu dùng và n đ nh s n xu t Chính ph c ng có th s d ng NSNN

nh m kh ng ché và đ y lùi l m phát m t cách có hi u qu thông qua vi c th c

hi n chính sách th t ch t ngân sách, ngh a là c t gi m các kho n chi tiêu, ch ng

tình tr ng bao c p, lãng phí trong chi tiêu đ ng th i có th t ng thu tiêu dùng

đ h n ch c u, m t khác có th gi m thu đ u t , kích thích s n xu t phát tri n

đ t ng cung Ngoài ra vi c chính ph phát hành các c ng c n đ vay nhân

dân nhàm bù đ p thi u h t c a NSNN c ng góp ph n to l n vào vi c làm gi m

t c đ l m phát trong n n kinh t qu c d n

2.1.2: Khái quát n i dung thu, chi c a NSNN

* Thu ngân sách nhà n c: t p h cá ch tr ng, quan đi m, bi n pháp

nh m t p trung và huy đ ng các kho n thu vào NSNN

- Nguyên t c c b n:

+ Các chính sách thu v a nh m t p trung huy đ ng t t nh t m i ngu n thu

cho NS nh ng ph i đ m b o khuýen khích phát tri n kinh t , m r ng l u thông

hàng hoá, đ m b o s bình đ ng trong c nh tranh

+ Vi c xây d ng các chính sách thu ph i chu ý đ n vi c đ m b o cho các

đ i t ng n m trong di n đi u ch nh c a chính sách này

+ Ph i đ m b o s công b ng trong đi u ti t thu nh p gi a các tàng l p

dân c

+ N i dung ph i đ n gi n, rõ ràng, chính xác

- N i dung thu NSNN:

+ Xét theo ngu n hình thành các kho n thu, ta có:

Thu t ho t đ ng s n xu t- kinh doanh trong n c, bao g m: ngu n thu

đ c hình thành và th c hi n trong khâu s n xu t; ngu nthu đ c th c hi n

trong khâu l u thông- phân ph i; ngu n thu t các ho t đ ng d ch v

Ngu n thu t ngoài n c: bao g m các kho n thu v vay n và vi n tr

c a n c ngoàu

K IL

K S C O

M

+ Xét theo tác d ng c a các kho n thu v i quá trình cân đ i ngân sách,

thu NSNN bao g m các kho n thu sau:

Thu trong cân đ i NSNN bao g m:Thu , phí,l phí; thu v bán và cho

thuê các tài s n thu c s h u Nhà n c ; thu l i t c c ph n c a Nhà n c; các

kho n thu khác theo lu t đ nh

Thu đ bù đ p s thi u h t c a NSNN bao g m các kho n vay trong n c

và vay n c ngoài cho chi tiêu NSNN khi các kho n chi NSNN v t quá các

kho n thu trong cân đ i c a ngân sách

Theo lu t NSNN, thu Ngân sách Nhà n c c p huy n, qu n th xã, thành

ph tr c thu c t nh (g i chung là ngân sách c p huy n) bao g m các kho n thu

sau:

Các kho n thu 100%:

Thu môn bài thu t các doanh nghi p, công ty, h p tác xã và các h s n

xu t kinh doanh ngoài qu c doanh

Các kho n phí và l phí t các ho t đ ng do các c quan thu c c p huy n

qu n lý

Ti n thu t các ho t đ ng s nghi p c a các đ n v huy n qu n lý

Vi n tr không hoàn l i c a các t ch c, cá nhân đ đ u t xây d ng các

công trình k t c u h t ng theo quy đ nh c a chính ph

óng góp t nguy n c a các t ch c, cá nhân trong và ngoài n c cho

ngân sách c p huy n

Thu ph t x lý vi ph m hành chính trong các l nh v c, thu t các các ho t

đ ng ch ng buôn l u và kinh doanh trái pháp lu t theo phân c p c a t nh

Thu k t d ngân sách c p huy n

B sung t ngân sách c p t nh

Các kho n thu khác theo quy đ nh c a pháp lu t

Các kho n thu đ c phân chia theo t l ph n tr m gi a ngân sách c p

t nh, ngân sách c p huy n và ngân sách c p xã theo quy đ nh c a pháp lu t

* Chi NSNN bao g m các kho n chi phát tri n kinh t xã h i, b o đ m an

ninh- qu c phòng, b o đ m ho t đ ng c a b máy Nhà n c, chi tr n c a nhà

K IL

K S C O

M

n c, chi vi n tr và các kho n chi theo qui đ nh c a pháp lu t Theo lu t

NSNN, nhi m v chi NSNN c p huy n bao g m:

Chi th ng xuyên v :

Các ho t đ ng s nghi p giáo d c- đào t o, y t th c hi n theo phân c p

c a c p t nh

Các ho t đ ng s nghi p v n hoá, thông tin, th d c- th thao, xã h i và

các ho t đ ng s nghi p khác do c quan c p huy n qu n lý

Các ho t đ ng s nghi p kinh t do c quan c p huy n qu n lý:

- Nông nghi p, ng nghi p, lâm nghi p, thu l i

- Giao thông

S nghi p th chính: duy tu, b o d ng h th ng đèn chi u sáng, v a hè,

h th ng c p thoát n c, giao thông n i th , công viên và các s nghi p thj chính

khác

- Các s nghi p kinh t khác

Qu c phòng an ninh và tr t t , an to n xã h i

Ho t đ ng c a các c quan c p huy n c a ng C ng s n Vi t Nam

Ho t đ ng c a các c quan c p huy n c a M t tr n T Qu c Vi t Nam,

oàn thanh niên C ng s n H Chí Minh, H i c u chi n binh Vi t nam, H i liên

hi p Ph N Vi t nam, H i Nông dân Vi t Nam

Tài tr cho các t ch c xã h i, xã h i- ngh nghi p c p huy n theo quy

+ Ch đ xã h i là nhân t c b n nh h ng quy t đ nh đ n n i dung c

c u chi NSNN Ch đ xã h i quy t đ nh đ n b n ch t và nhi m v kinh t xã

K IL

K S C O

n ng và đi u ki n cho vi c hình thành n i dung c c u chi m t cách h p lý, v a

đ t ra yêu c u thay đ i n i dung c c u chi trong t ng th i k nh t đ nh

+Nhân t th ba nh h ng đ n n i dung c c u chi NSNN là kh n ng

tích lu c a n n kinh t Kh n ng tích lu càng l n thì kh n ng chi đ u t phát

tri n kinh t càng l n ng nhiên vi c đ u t c a ngân sách cho đ u t phát

tri n kinh t tu thu c kh n ng t p trung ngu n tích lu vào NSNN và chính

sách chi c a NSNN trong t ng giai đo n l ch s

+Nhân t th t nh h ng đ n n i dung c c u chi NSNN là mô hình t

ch c b máy c a nhà n c và nh ng nhi m v kinh t , xã h i mà Nhà n c đ m

nhi m trong t ng giai đo n l ch s

Ngoài nh ng nhân t k trên, có th nói c c u chi NSNN c a m i qu c

gia trong t ng giai đo n nh t đ nh ch u s nh h ng c a r t nhi u các nhân t :

bi n đ ng Kinh t , Chính tr , Xã h i và c a các nhân t c th nh : giá c , lãi

su t, t giá h i đoái

2.2 Chi ngân sách nhà n c cho s nghi p giáo d c

2.2.1: Ngu n hình thành v n đ u t cho s nghi p giáo d c

S nghi p Giáo d c là s nghi p c a toàn dân, do v y Nhà n c ch

tr ng huy đ ng m i ngu n l c đ đ u t cho s phát tri n c a ngành giáo d c

Có th nói ngành giáo d c đ c s quan tâm c a toàn ng, toàn dân Hi n nay

ngu n v n đ c huy đ ng đ đ u t cho s nghi p giáo d c nh ng ch y u là

các ngu n sau:

+ Ngu n t NSNN: ây là ngu n ch y u Chúng ta th ng nói giáo d c

là s nghi p c a toàn dân, là trách nhi m c a c ng đ ng Vì th c n có s quan

tâm đ u t c a t t c các thành ph n kinh t , các cá nhân Tuy nhiên, trên th c t

cho th y trong t t c các ngu n v n đ u t cho giáo d c thì ngu n v n NSNN

bao gi c ng là ngu n quan tr ng nh t, chi m t l l n nh t và n đ nh nh t Có

K IL

K S C O

M

t i 85% chi cho Giáo d c và đào t o là t NSNN Ngu n này g m có ngu n t

ngân sách Tnh u quy n cho huy n th c hi n chi cho Giáo d c và ngu n t

ngân sách huy n chi cho Giáo d c

+ Ngu n v n ngoài NSNN bao g m:

Thu t đóng góp c a h c sinh: Ngu n này g m toàn b các kho n đóng

góp c a gia đình ho c b n thân h c sinh cùng v i nhà n c đ m b o cho các

ho t đ ng giáo d c nh h c phí, ti n xây d ng, l phí thi, ti n h c thêm, ti n thu

do ph c v các d ch v n c a h c sinh m m non, h c sinh ph thông bán trú

n i trú

Thu t vi n tr , tài tr , quà t ng tr c ti p cho giáo d c c a các cá nhân, t

ch c trong và ngoài n c

2.2.2: N i dung chi NSNN cho s nghi p giáo d c

Xét theo ngành kinh t qu c dân, chi NSNN cho s nghi p Giáo d c bao

g m chi cho các ngành h c sau:

- Giáo d c m m non, bao g m c ho t đ ng nhà tr , m u giáo

- Giáo d c ti u h c

- Giáo d c ph thông trung h c c s

- Giáo d c ph thông trung h c

- Giáo d c th ng xuyên và các ho t đ ng ph c v cho giáo d c, bao g m

c ch ng mù ch và b túc v n hoá

- Giáo d c k thu t t ng h p, h ng nghi p d i ngh trong các tr ng

ph thông

ph c v cho công tác qu n lý tài chính, ng i ta phân chia n i dung

chi NSNN cho s nghi p Giáo d c theo m t s nhóm ch tiêu ch y u:

฀ Nhóm m t: Chi cho con ng i

Bao g m chi l ng, ph c p, b o hi m xã h i, phúc l i t p th cho giáo

viên, cán b công nhân viên nhà tr ng…kho n chi này ch y u nh m m c đích

tái s n xu t s c lao đ ng cho đ i ng giáo viên, cán b công nhân viên c a nhà

tr ng

Công th c xác đ nh:

K IL

K S C O

M

` (

C

Trong đó:

-M CNi: m c chi bình quân m t công nhân viên d ki n kì k ho ch

-S CNi :s công nhân viên bình quân d ki n có m t trong n m k ho ch

ngành i

-CCNi : s kinh phí chi cho công nhân viên d ki n kì k ho ch

Mcn: th ng đ c xác đ nh d a vào m c chi th c t kì báo cáo đ ng th i

S tháng làm vi c

S tháng làm vi c

12

฀ Nhóm hai: Chi cho nghi p v chuyên môn

K IL

K S C O

M

Bao g n các kho n chi v gi ng d y, h c t p trang thi t b trong tr ng

(d ng c thí nghi m, sách giáo khoa ) kho n chi này ph thu c vào trang thi t

b trong tr ng, qui mô, c p h c và b n thân nó quy t đ nh hi u qu c a giáo

d c S chi nghi p v chuyên môn c a m i c p khác nhau tu thu c vào tính

ch t ho t đ ng c a nó, vì v y khi xác đ nh s chi nghi p v chuyên môn c a m i

c p ph i c n c vào t ng n i dung c th g n v i nhu c u kinh phí và kh n ng

đ m b o các ngu n kinh phí c a ngaan sách nhà n c

+

S d ki n chi đ ng

ph c - trang

ph c

+

S d ki n chi v các kho n khác

฀ Nhóm ba: Chi qu n lí hành chính

ây là kho n chi nh m duy trì ho t đ ng bình th ng c a b máy qu n lí

c a m i c quan đ n v , hay toàn ngành Các đ n v thu c ph m vi bao c p c a

ngân sách nhà n c v công tác qu n lí hành chính bao g m: chi ti n chè n c

t i c quan, chi tr ti n đi n, ti n n c đã dùng t i v n phòng, các d ch v v

thông tin liên l c, chi h i nghi, ti p khách, h i ngh s k t, t ng k t l tân các

kho n chi này liên quan nhi u đ n qui mô ho t đ ng và t ch c c a m i lo i

hình đ n v :

K IL

K S C O

C

1

) (

là d a vào m c chi qu n lí hành chính th c t bình quân m t công nhân viên kì

báo cáo, kh n ng ngu n v n c a ngân sách kì k ho ch và yêu c u chi ti t ki m

trong qu n lí hành chính

฀ Nhóm b n: chi mua s m s a ch a l n và xây d ng nh

Hàng n m do nhu c u ho t đ ng, do s xu ng c p t t y u c a tài s n c

đ nh dùng cho các ho t đ ng hành chính s nghi p nên th ng phát sinh kinh

phí c n có đ mua s m thêm ho c ph c h i giá tr s d ng cho nh ng tài s n c

đ nh đã b xu ng c p nh ng đ n v đ c ngân sách nhà n c bao c p Vì v y

ph i xác đ nh nhu c u kinh phí đ đáp ng cho mua s m đ s a ch a l n ho c

xây d ng nh trong d toán kinh phí hàng n m c a m i đ n v đ l p d toán

cho ngân sách nhà n c

Khi l p d toán chi cho ngân sách nhà n c cho nhóm m c này c quan

tài chính ch y u d a trên nh ng c n c sau:

฀ M t là: tr ng thái c a tài s n đã s d ng t i m i ngành, m i đ n v

thông qua các tài li u quy t toán kinh phí k t h p v i đi u tra th c t đ d tính

m c chi cho m i ngành, đ n v

K IL

K S C O

M

฀ Hai là: kh n ng c a ngu n v n ngân sách đáp ng các yêu c u v

tgang thi t b trong kì k ho ch

K t h p hai c n c trên, c quan tài chính có th d tính m c chi cho mua

s m, s a ch a l n và xây d ng nh b ng m t t l ph n tr m trên nguyên giá c a

Trong đó:

CmS : S chi cho mua s m, s a ch a l n, xây d ng nh c a ngân sách nhà

n c d ki n kì k ho ch

NGi: NguyÊn giá tài s n c đ nh hi n có t i ngành i

Ti : T l % áp d ng đ xác đe nh kinh phí d ki n chi cho mua s m,s a

ch a l n và xây d ng nh ngành i

C n c b n nhóm chi trên ta có:

CG =CNV + CCN + CQL + CmSTrong đó:

CGD: S chi th ng xuyên cho giáo d c d ki n kì k ho ch c a ngân sách

2.2.3: Nguyên t c đ m b o chi ngân sách ti t ki m- hi u qu

Kh n ng là có gi i h n và nhu c u là vô h n đó là lí do t i sao chúng ta

đa ra yêu c u chi ti t ki m và hi u qu ây không ph i là l n đ u tiên chúng ta

nh c đ n hi u qu c a m t đ ng v n b ra, b vào đâu và th c hi n nh th

nào? ó là câu h i mà chúng ta luôn ph i b n tâm Vì v y các nhà kinh t đ

đ m b o yêu c u này đã đ ra ba nguyên t c chi:

K IL

K S C O

M

+ Nguyên t c qu n lí theo d toán

ra nguyên t c này, các nhà kinh t nh m m c đích th ng nh t và t p

chung m t m i trong vi c th c hi n chi ngân sách nhà n c nói chung và chi

th ng xuyên nói riêng mà chi cho giáo d c là m t trong nh ng n i dung trong

đó nh t thi t ph i đ m b o, xu t phát t m t s c s và th c ti n sau:

-Th nh t: Ho t đ ng c a chi ngân sách nhà n c đ c bi t là c c u thu -

chi ngân sách nhà n c, đ ng th i ph i luôn ch u s ki m tra giám sát c a các

c quan quy n l c nhà n c

- Th hai: ph m vi và m c đ chi cho t ng l nh v c là r t khác nhau vì

v y nh t thi t ph i t o ra nh ng đ nh m c chi riêng h p lí cho m i đ i t ng

Tôn tr ng nguyên t c qu n lí theo d toán đ i v i các kho n chi th ng

xuyên đ c nhìn nh n d i góc đ sau:

- M i nhu c u chi th ng xuyên nói chung và chi giáo d c nói riêng nh t

thi t ph i đ c xác đ nh trong d toán kinh phí t c s thông qua vi c xét

duy t c a các c quan quy n l c nhà n c t th p đ n cao và quy t đ nh cu i

cùng do qu c h i xem xét đ ra

- Trong quá trình t ch c th c hi n d toán cho m i c p, ph i c n c vào

d toán kinh phí đã đ c duy t mà phân b và s d ng D toán chi cho m i

kho n m c ch đ c phép s d ng trong kho n m c đó và h ch toán theo đúng

m c l c ngân sách nhà n c

- Ph i l y d toán làm c n c đ i chi u, so sánh khi quy t toán kinh phí

và phân tích đánh giá th c hi n c a t ng kì báo cáo Vì v y nh t thi t ph i đ ng

nh t trong vi c xác l p các ch tiêu và kho n m c trong quy t toán và d toán

chi

+ Nguyên t c ti t ki m và hi u qu

ây có l là nguyên t c quan tr ng hàng đ u trong qu n lý tài chính nhà

n c: ngu n l c là có h n và nhu c u là vô h n vì v y chúng ta ph i chi làm sao

mà v i m c phí b ra th p nh t song hi u qu đ t đ c l i cao nh t? H n th

n a do ho t đ ng c a ngân sách nhà n c di n ra r ng và đa d ng ph c t p, nhu

c u chi luôn gia t ng v i m c đ không ng ng trong gi i h n huy đ ng các

K IL

K S C O

Nói tóm l i ti t ki m và hi u qu là hai m t đ i l p c a nguyên t c này

song nó l i có m i quan h t ng h v i nhau n u chúng ta s d ng h p lí các

đ ng v n, do v y khi xem xét ph i đ t chúng trong quan h t ng h , xem xét

l i h i khi ch n vì chúng luôn chi ph i l n nhau

+ Nguyên t c “ Chi tr c ti p qua Kho b c Nhà n c ”

ra nguyên t c này c ng là lí do đ Nhà n c khai thác t i đa hi u qu

c a các công c hành chính Kho b c nhà n c có ch c n ng quan tr ng là qu n

lí qu ngân sách nhà n c, vì v y nh t thi t các kho b c ph i qu n lí ch t ch các

kho n chi c a nhà n c, đ c bi t là chi cho Giáo d c t ng c ng vai trò c a

Kho b c Nhà n c trong ki m soát chi cho s nghi p giáo d c c a ngân sách

nhà n c trong đi u ki n hi n nay n c ta đã và đang tri n khai vi c chi tr c

ti p qua kho b c nhà n c nh là m t nguyên t c trong qu n lí kho n chi này

th c hi n t t nguyên t c chi tr c ti p qua kho b c nhà n c c n gi i

quy t m t s v n đ c b n sau:

- M i kho n chi ph i đ c ki m tra ki m soát tr c, trong và sau quá

trình c p phát thanh toán và thu c d toán ngân sách đ c duy t theo ch đ

tiêu chu n và đ nh m c do c quan có th m quy n quy t đ nh

- Các đ n v s d ng ngân sách nhà n c ph i m tài kho n t i ngân

hàng, kho b c nhà n c, ch u s ki m tra ki m soát c a các c quan tài chính,

kho b c nhà n c trong vi c l p d toán thanh toán, h ch toán và quy t toán

ngân sách nhà n c

K IL

K S C O

M

- Các c quan tài chính có trách nhi m ph i th m đ nh d toán và thông

báo h n m c kinh phí g i cho đ n v s d ng kinh phí ngân sách, ki m tra s

d ng kinh phí đ ng th i xét duy t quy t toán chi c a đ n v và t ng quy t toán

chi ngân sách nhà n c

- Kho b c Nhà n c ph i ki m soát h s , ch ng t và đi u ki n c p phát,

thanh toán kp th i kho n chi ngân sách nhà n c theo quy đ nh Tham gia v i

các c quan tài chính c quan qu n lí nhà n c có th m quy n trong vi c s

d ng ngân sách nhà n c và xác nh n s th c chi ngân sách qua kho b c

- L a ch n ph ng th c c p phát, thanh toán đ i v i t ng kho n chi cho s

nghi p giáo d c phù h p v i hoàn c nh kinh t xã h i hi n t i: ph ng th c c p

phát thanh toán đ i v i t ng kho n l ng, các kho n có tính ch t l ng s khác

v i ph ng th c c p phát, thanh toán cho xây d ng c s h t ng, mua s m v t

t thi t b

ó là ba nguyên t c c n thi t đ chi ngân sách nhà n c ti t ki m và đ t

hi u qu cao nh t làm rõ thêm đi u này ta nghiên c u n i dung chi c a ngân

sách nhà n c cho s nghi p giáo d c

2.2.4 Các nhân t nh h ng đ n chi NSNN cho s nghi p giáo d c

Trong m i gian đ an khác nhau, m c đ , n i dung c c u chi Ngân sách

Nhà n c cho s nghi p Giáo d c c ng có s khác nhau, s khác nhau đó b t

ngu n t các nhân t nh h ng sau:

Các nhân t ch quan, bao g m:

+ nh h ng, chi n l c phát tri n kinh t - xã h i c a qu c gia

+ Th c tr ng tình hình giáo d c và các ch tiêu v qui mô ch t l ng giáo

viên, h c sinh, hi n tr ng c s v t ch t, trang thi t b

+ Kh n ng huy đ ng các ngu n v n ngoài NSNN cho s nghi p Giáo

d c

+ Kh n ng đáp ng nhu c u chi tài chính cho s nghi p Giáo d c t

ngu n NSNN

+ Ph thu c vào c c u chi c a NSNN: Chi cho s nghi p Giáo d c ph i

đ c đ t trong m i quan h cân đ i v i các kho n chi khác

K IL

K S C O

M

+ Ph thu c vào tính hi u qu c a công tác qu n lý chi

Các nhân t khách quan, bao g m:

+ Xu h ng và th c tr ng phát tri n kinh t - xã h i- chính tr c a các

n c trên th gi i và khu v c V n đ này tác đ ng tr c ti p đ n đ nh h ng

phát tri n và th c tr ng Kinh t - Xã h i- Chính tr c a n c ta, đ c bi t khi qu c

t hoá, toàn c u hoá đang là xu th t t y u trong giai đo n hi n nay và nh v y

s nh h ng đ n chi NSNN cho s nghi p giáo d c

+ V trí đ a lý, các đi u ki n t nhiên nh tài nguyên, đ t đai, khí h u s

có nh h ng tr c ti p ho c gián ti p đ i v i c kh n ng và nhu c u chi cho s

nghi p giáo d c

+ M c đ phát tri n c a l c l ng s n xu t: ây là nhân t v a t o ra ti n

đ , kh n ng cho vi c hình thành n i dung, c c u chi Ngân sách Nhà n c cho

s nghi p Giáo d c B i l nhân l c con ng i là y u t quy t đ nh s n xu t, mà

đ u t cho giáo d c là đ u t đ nâng cao dân trí, đào t o nhân l c b i d ng

nhân tài Tù đó xây d ng và t o l p nên nh ng k s , bác s , cán b kinh doanh

t o ti n đ cho s nghi p công nghi p hoá - hi n đ i hoá

+ T c đ t ng tr ng dân s : Vi c qui mô dân s m r ng trong đi u

ki n trang thi t b h n ch t đó làm gi m phúc l i xã h i/ng i dân đ m

b o phúc l i xã h i cho ng i dân không ng ng t ng lên khi dân s t ng đ ng

ngh a v i vi c đ u t thêm v phúc l i cho toàn xã h i v m i m t nói chung và

trang thi t b cho ngành Giáo d c nói riêng Và c ng có ngh a chi cho Giáo d c

t ng lên

2.3 Vai trò c a chi ngân sách nhà n c cho ho t đ ng giáo d c

Trong đi u ki n đ i m i hi n nay, Nhà n c ta nói riêng và các n c trên

th gi i nói chung khuy n khích các hình th c xã h i hoá l nh v c Giáo d c

nh ng NSNN v n đóng vai trò và gi v trí h t s c quan tr ng Nh v y đ u t

cho Giáo d c là đi u không th thi u

Ngân sách nhà n c là ngu n tài chính c b n, to l n nh t đ duy trì và

phát tri n h th ng Giáo d c qu c dân theo đúng đ ng l i c a ng “ Giáo d c

là qu c sách hàng đ u” Trong đi u ki n n n kinh t còn nhi u khó kh n, các

K IL

K S C O

ti n đ cho s ng h Giáo d c c a các t ng l p nhân dân thông qua vi c giáo

d c cho các t ng l p nhân dân hi u đ c vai trò và tác d ng to l n c a Giáo d c

đ i v i con em h t đó thu hút s đóng góp c a nhân dân cho Giáo d c

Không ng ng nâng cao đ i s ng v t ch t c a đ i ng giáo viên, giúp m i

ng i yên tâm công tác nâng cao ch t l ng giáo d c, thông qua vi c t ng

l ng, gi m niên h n t ng l ng ó là nh ng gì nhà n c đóng góp nh m nâng

cao hi u qu giáo d c, quan tâm đ n s nghi p tr ng ng i

Không d ng l i đó, NSNN còn giúp đi u ph i c c u giáo d c c a toàn

ngành, th ng nh t th i gian d y, ch ng trình h c c a t ng l p và t ng c p h c

Theo th ch thi t l p giáo d c hi n hành, n n Giáo d c đ c hình thành:

Giáo d c chính qui, phi chính qui và Giáo d c th ng xuyên N n Giáo d c

chính qui l i đ c chia thành các h nh trong m t th th ng nh t c a h th ng

Giáo d c Qu c gia- m t h th ng xuyên su t t Giáo d c m m non đ n h đ i

h c cung c p toàn di n n n tri th c nhân lo i.(s đ h th ng giáo d c qu c

gia)

2.4 S c n thi t ph i t ng c ng công tác qu n lý chi ngân sách nhà

n c cho s nghi p giáo d c

Do đ c đi m c a chi tiêu ngân sách là h u h t các kho n chi mang tính

ch t bao c p, tác d ng t i c các l nh v c kinh t chính tr , mà chi NSNN cho

Giáo d c c ng là m t ph n trong chi NSNN, do đó, công tác qu n lý chi NSNN

cho Giáo d c c ng ph i đ m b o nh ng nguyên t c ti t ki m hi u qu

Công tác qu n lý chi NSNN là m t quá trình liên t c qua nhi u khâu,

nhi u giai đo n t quá trình l p d toán đ n quá trình t ch c th c hi n chi và

quy t toán chi ngân sách

K IL

K S C O

M

đ m b o cho NSNN đ c s d ng m t cách có hi u qu nh t c n ph i

đ y m nh công tác qu n lý chi Ngân sách cho s nghi p Giáo d c ây chính là

đi u ki n tiên quy t cho vi c phân b và s d ng kinh phí Nhà n c cho Giáo

d c đ t hi u qu là t t nh t, đ t đ c m c tiêu Giáo d c đào t o đ ra nói riêng

và m c tiêu kinh t - xã h i nói chung

PH N TH HAI

TH C TR NG V CÔNG TÁC QU N LÍ CHI NGÂN SÁCH

NHÀ N C CHO HO T NG GIÁO D C TRÊN A BÀN HUY N TIÊN DU

Tiên Du là m t huy n l n c a t nh B c Ninh, v a đ c tái l p n m1999

V i 15 xã và 1 th tr n, t ng di n tích là 10.630,03 ha; dân s 125.764 kh u,

n m trên tuy n đ ng qu c l 1A đi qua, cùng l i th g n th đô, m ng l i

giao thông, thông tin liên l c phát tri n đã t o đi u ki n cho Tiên Du m r ng

giao l u kinh t v i các vùng ph c n, thu hút các d án đ u t

Sau khi huy n Tiên du đ c tái l p, Phòng Tài chính- KH huy n Tiên Du

đ c thành l p theo quy t đ nh s 106/1999 / Q - UB ngày 30 / 5 / 1999 c a

UBND tnh B c Ninh V i ch c n ng giúp UBND và Ch t ch UBND c p

huy n qu n lý Nhà n c đ i v i các l nh v c quy ho ch, k ho ch phát tri n

kinh t xã h i, tài chính, v t giá, đ u t , đ ng ký kinh doanh v i các nhi m v

sau:

Giúp UBND và Ch t ch UBND c p huy n h ng d n và t ch c th c

hi n nhi m v qu n lý v Tài chính, Ngân sách nhà n c và giá trên đ a bàn

Ki m tra vi c qu n lý Tài chính, Ngân sách c a chính quy n c p xã và

các c quan, đ n v hành chính s nghi p c a Nhà n c thu c c p huy n

K IL

K S C O

M

T ng h p báo cáo và quy t toán thu chi Ngân sách nhà n c trên đ a bàn,

ph i h p v i c quan thu thu trong qu n lý thu ngân sách, v i kho b c nhà

n c trong ki m soát chi Ngân sách

Qu n lý tài s n nhà n c khu v c hành chính s nghi p trên đ a bàn theo

quy đ nh

Ph i h p v i các t ch c liên quan c a đ a ph ng, xây d ng quy ho ch,

qu n lý, th c hi n quy ho ch và l p k ho ch phát tri n kinh t xã h i

Xét, c p đ ng ký kinh doanh theo phân c p c a UBND t nh, đ ng th i

th c hi n ch c n ng t ng h p thông tin báo cáo gi a t nh và c p huy n

V t ch c b máy c a Phòng Tài chính- KH huy n Tiên Du có t ng s

10 cán b viên ch c g m có: Tr ng phòng, Phó tr ng phòng và các công

ch c chuyên môn giúp vi c các b ph n qu n lý Ngân sách, k ho ch đ u t ,

công tác giá c và c p phát đ ng ký kinh doanh

I HO T NG C A NGÀNH GIÁO D C TIÊN DU TH I GIAN

QUA

Th c hi n ngh quy t i h i ng toàn qu c l n th 9, ngh quy t i

h i ng b t nh B c Ninh l n th 16, ngh quy t ng b Tiên Du l n th 14

Trong n m qua đ c Huy n U , H i đ ng Nhân dân và UBND Huy n đã quan

tâm và t o đi u kiên thu n l i cho s nghi p phát tri n Giáo d c- ào t o c a

huy n i ng giáo viên đ c t ng c ng nâng cao v ch t l ng gi ng d y,

luân chuy n đi u đ ng 6 giáo viên là các hi u tr ng gi a các tr ng trong

huy n (c p ti u h c và trung h c c s ) đ đáp ng công tác và đ i m i ph ng

pháp gi ng d y

Ti p t c đ i m i s nghi p Giáo d c và ào t o đó là t t c nh ng gì mà

ng b các c p chính quy n quan tâm và dành cho ngành giáo d c Tiên Du

V i đ i ng giáo viên giàu kinh nghi m và tâm huy t v i s nghi p giáo d c,

trong nhi u n m liên ti p ngành giáo d c Tiên Du luôn đi đ u trong t nh v công

tác gi ng d y H n 90% giáo viên c p ti u h c đ t trình đ chu n hoá, giáo viên

c p trung h c c s đ t tiêu chu n 95% i u đó ch ng t ngành giáo d c Tiên

Du ngày càng quan tâm đ n ch t l ng gi ng d y Tuy đ i ng giáo viên c p

K IL

K S C O

M

trung h c m i đ t m c 65 % trình đ trung h c s ph m m u giáo song trong

nhi u n m liên ti p giáo d c m m non đã thu hút s l ng l n các cháu theo

h c: N m h c 2001 - 2002 v a qua Giáo d c m m non thu hút 4370

cháu Trong nhi u n m s l ng đ i ng giáo viên t ng lên nhanh chóng đáp

ng nhu c u h c t p c a các t ng l p nhân dân

B ng 1: S LI U I NG GIÁO VIÊN NGÀNH GIÁO D C TIÊN DU

Ngu n: Phòng Giáo d c- ào t o Tiên Du

Ch t l ng h c sinh ph thông c ng khá ti n b Có th nói ch t l ng

giáo d c kh i ph thông chính là n n t ng quan tr ng đ i v i vi c hình thành

nhân cách và tri th c tr c a các em Chính vì đi u này, ngành giáo d c đã có

nh ng bi n pháp đ nâng cao ch t l ng giáo d c nh đ i m i m c tiêu, đ i

m i ph ng pháp gi ng d y và h c t p theo h ng b i d ng n ng l c t h c,

n ng l c bi t đ t và gi i quy t v n đ đ h c sinh không th đ ng trong vi c ti p

thu bài gi ng V i s l l c c a th y và trò, trong m y n m g n đây ch t l ng

K IL

K S C O

M

3 Ph thông trung h c 1.4 39.0 57.9 1.7 62.3 31.2 5.3 1.2

Ngu n: Phòng Giáo d c- ào t o Tiên Du

Ch t l ng giáo d c quy t đ nh đ n ch t l ng c a các kì thi, trong hai

n m liên ti p, k t qu các đ t thi t t nghi p c a h c sinh ph thông đ u đ t đ c

Ngu n: Phòng Giáo d c- ào t o Tiên Du

H th ng Giáo d c- đào t o trên đ a bàn huy n Tiên Du trong nh ng n m

qua t ng đ i n đ nh và phát tri n, quy mô các tr ng l p đ c m r ng, phát

h c sinh l p 3, 4, 5 đ c h c ngo i ng là 100% S tr ng ti u h c đ t chu n

qu c gia g m 10 tr ng: Hoàn S n, C nh H ng, Liên Boã, N i Du , Vi t oàn,

L c V 1, L c V 2, H p L nh, i ng, Phú Lâm1

K IL

K S C O

M

+ Giáo d c trung h c c s : n m 2002 có17 tr ng, 265 l p v i 11.697

h c sinh, t ng 10 l p và 730 h c sinh so v i n m h c tr c n nay giáo d c

THCS c a huy n đã đ c t nh công nh n đ t 100% ph c p THCS

+ Giáo d c th ng xuyên: Th c hi n ch tr ng c a huy n nh m ph c p

giáo d c các c p h c, công tác gi ng d y và h c b túc cho m i đ i t ng trên

đ a bàn đã đ c quan tâm cao, vi c d y và h c ngh đã đ c đ ym nh đào t o

cho m i đ i t ng trên đ i bàn L p b túc THPT có 5 l p v i 224 h c viên, k t

qu thi t t ngh p đ t 98% L p d y ngh có t ng s 7.845 h c viên Trong đó

THPT có 3.103 h c viên, THCS có 4.742 h c viên Các ngh đào t o ch y u là

đi n dân d ng, b o v th c v t, tin h c k t thúc các l p h c đ u có t l đ t

CHO S NGHI P GIÁO D C TIÊN DU TH I GIAN QUA

1 Kh i l ng và m c đ chi t ngân sách đ a ph ng cho ho t đ ng

giáo d c

K IL

K S C O

M

Trong nh ng n m qua ng và nhà n c ta đã và đang r t quan tâm đ n

vi c phát tri n phát tri n giáo d c và đào t o nhi u chính sách, ch th v vi c

đ i m i và phát tri n giáo d c ra đ i T i đ i h i trung ng khoá 8 đã kh ng

đ nh: “ Giáo d c đào t o là s nghi p c a toàn ng, c a nhà n c và c a toàn

dân” M i ng i ch m lo cho giáo d c, h c th ng xuyên, h c su t đ i và vì

giáo d c g n v i nhu c u phát tri n kinh t xã h i t n c ta đang trong giai

đo n đ i m i t ng b c các chính sách, các gi i pháp c th cho t ng ngành,

t ng l nh v c phát huy tác d ng và tác đ ng m nh m đ n m i m t c a đ i s ng

kinh t xã h i, nhu c u đòi h i chi ngân sách cho giáo d c không ng ng t ng

lên

đ nh h ng cho s phát tri n c a toàn n n kinh t , nhà n c th c hi n

vai trò đi u ti t v mô n n kinh t b ng các chính sách, gi i pháp c th , và nó

càng đa d ng trong n n kinh t th tr ng, nh : công c hành chính ( m nh

l nh), công c pháp lu t, công c kinh t , công c giáo d c, công c chuyên

chính ( v l c) M i công c trên có nh ng đi m m nh, di m y u riêng và m c

đ s d ng chúng c ng khác nhau trong m i giai do n l ch s N u nh trong

n n kinh t k ho ch hoá t p chung, công c hành chính đ c s d ng nhi u

nh t và là công c quan tr ng nh t c a nhà n c đ đi u ch nh n n kinh t , thì

trong n n kinh t th tr ng d nh h ng xã h i ch ngh a thì công c pháp lu t,

kinh t , tài chính là các công c gi vai trò quy t đ nh nh t và c ng c tài chính

có vai trò h t s c quan tr ng

Trong b n n m qua công tác qu n lý tài chính huy n đã đ t đ c nh ng

thành tích đáng khích l v i k ho ch thu - chi ngân sách nhi u n m đ c hoàn

thành đó là đi u ki n đ thúc đ y phát tri n kinh t c a t t c các ngành, các l nh

v c, thúc đ y s chuy n bi n c a c c u kinh t , c c u đ u t , đ m b o s n

đ nh chính tr , tr t t an toàn xã h i, m c s ng c a nhân dân d n đ c nâng cao,

t o đi u ki n h i nh p kinh t khu v c và th gi i

B ng 5: TÌNH HÌNH TH C HI N THU - CHI NGÂN SÁCH HUY N

TIÊN DU QUA B N N M 1999- 2000- 2001- 2002

K IL

K S C O

Ngu n: Báo cáo thành tích Phòng Tài chính- KH

Qua b n n m con s thu - chi đã có chi u h ng gia t ng, thu ngân sách

trên đ a bàn đã đáp ng đ c nhu c u ch trên đ a ph ng theo k ho ch, đóng

góp cao h n cho ngân sách, t o thêm đi u ki n chi cho phát tri n kinh t , phát

tri n giáo d c

Cùng v i các ngành khác, Huy n u , H ND, UBND huy n đã quan tâm

r t l n đ n s nghi p giáo d c, liên ti p c th hoá các ngh quy t, quy t đ nh

c a ng và nhà n c Trên đ a bàn huy n ra nh ng k ho ch dài h n, trung

h n, k ho ch hàng n m và đ ra chi n l c c th đ đ a s nghi p giáo d c

huy n ti n nh ng b c tiên m i

K IL

K S C O

Chi trong ngân sách 8,027,577,000 12,757,432,0

00 Tr/đó:- T ng qu l ng 611,394,000 744,478,000

Chi s nghi p kinh t khác 14,707,000 0.18 0 0.00

02 Chi s nghi p giáo d c 155,872,000 1.94 71,000,000 0.56

03 Chi s nghi p đào t o 24,422,000 0.30 109,504,000 0.86

K IL

K S C O

B/g m:- Qu n lý nhà n c 1,124,060,000 14.00 1,721,622,00

0 13.50

Chi tr c p NS c p d i 1,866,932,000 23.26 5,086,212,00

0 39.87

19 Chi khác ngân sách 634,686,000 7.91 1,008,176,00

0 7.90

II T m chi ngoài ngân sách 0 0.00 0 0.00

Ngu n: T ng quy t toán chi NS huy n Tiên Du n m 2000

Giáo d c t o ti n đ cho s nghi p giáo d c và đào t o vì v y các kho n

chi cho s nghi p giáo d c là vô cùng c n thi t và đóng góp l n vào nh ng

K IL

K S C O

M

thành công trong s nghi p tr ng ng i Ph m vi ho t đ ng c a ngành giáo d c

r t r ng, bao g m: Kh i m m non, kh i ph thông, các tr ng đ c bi t và giáo

d c th ng xuyên, chính vì v y chúng ta r t khó xác đ nh danh gi i và đi u ki n

cho s ho t đ ng này Nh n th c rõ t m quan tr ng c a s nghi p giáo d c, th c

hi n ch tr ng “ u t cho giáo d c là đ u t phát tri n”, Tiên Du đã dành

ph n kinh phí đáng k trong ngân sách đ m r ng m ng l i tr ng l p, nâng

cao ch t l ng d y và h c, t ng b c hi n đ i c s v t ch t t o ti n đ cho s

phát tri n nh ng n m ti p theo

Nhìn vào s li u c a b ng quy t toán t ng h p chi ngân sách đ a ph ng

n m 2000 và n m 2001 chúng ta th y chi ngân sách huy n cho giáo d c- đào t o

là r t th p, ch chi m kho ng 2% t ng chi ngân sách huy n S d nh v y, là vì

trong nh ng n m đó ngân sách nhà n c cho ngành giáo d c không đ c c p

phát tr c ti p qua Phòng Tài chính- KH, ngân sách nhà n c c p cho giáo d c

đ c c p cho phòng Giáo d c- ào t o, các tr ng th c hi n hình th c báo s

g i lên phòng Giáo d c Do v y, ngân sách huy n chi cho Giáo d c- ào t o

đây ch là nh ng kho n h tr c a ngân sách huy n cho giáo d c và dào t o Vì

v y trong n m 2000 và n m 2001 này chúng ta không đi sâu vào phân tích, đánh

giá tình hình qu n lý c a phòng Tài chính-KH trong công tác chi ngân sách cho

giáo d c Mà chúng ta c ng c n có nh ng tìm hi u v n i dung chi ngân sách

nhà n c cho giáo d c- đào t o c a phòng Tài chính- K ho ch, c th nh sau:

N m 2000 : T ng chi ngân sách huy n cho s nghi p giáo d c- đào t o

th c hi n 180,294 tri u đ ng, ch y u đó là nh ng kho n chi h tr ; n i dung,

c c u nh ng kho n chi đó đ c th hi n b ng sau:

B ng 7 : CHI NGÂN SÁCH GIÁO D C- ÀO T O N M 2000

K IL

K S C O

K IL

K S C O

Ngu n: T ng quy t toán chi NS huy n Tiên Du n m 2000

- N m 2001, trong n m này s chi t ngân sách huy n cho s nghi p giáo

d c đ a ph ng t ng lên c v s t ng đ i và s tuy t đ i khi so sánh v i t ng

chi cho s nghi p giáo d c và đào t o và t ng chi ngân sách huy n

K IL

K S C O

14 11 111 Thông tin, tuyên truy n, liên l c 3,278,000

14 11 111 01 C c phí đi n tho i trong n c 1,148,000

Tài Chính h ng d n vi c phân c p, l p, ch p hành và quy t toán Ngân sách nhà

n c C n c vào quy t đ nh c a T nh U , UBND t nh v vi c th c hi n c p

phát kinh phí tr c ti p đ n đ n v s d ng NSNN Phòng Tài chính- K ho ch

K IL

K S C O

M

đã th c hi n c p phát kinh phí tr c ti p cho 36 đ n v thu c ngành giáo d c- đào

t o trên đ i bàn huy n Tiên Du

N m 2002, s chi t ngân sách huy n cho s nghi p giáo d c là 15025

tri u đ ng, chi m t tr ng 37,5% so v i t ng chi ngân sách huy n

B ng 9: CHI NGÂN SÁCH GIÁO D C- ÀO

T O N M 2002

n v : ng Lo

14 01 111 Thông tin, tuyên truy n, liên l c 10,000,000

14 01 111 01 C c phí đi n tho i trong n c 3,000,000

K IL

K S C O