Giải pháp tăng cường quản lý thu thuế Doanh nghiệp đối với kinh tế cá thể tại chi cục thuế Ba Đình

- Các kho n phí thu thêm ngoài giá bán, tr giá, ph thu.

Thu là kho ng chuy n giao thu nh p b t bu c t các t ch c và cá nhân

cho nhà n c theo m c đ và th i gian đ c pháp lu t qui đ nh nh m t o l p

qu ngân sách nhà n c.V thu là kho ng chuy n giao thu nh p b t bu c n n

c c t ch c và c nhõn ch u thu luôn c g ng b ng m i cách tránh thu và

tr n thu V y cho nên đ đ m b o vi c th c thi các lu t thu m i đ c hi u

qu th vi c qu n lý thu thu là v n đ h t s c quan tr ng

Ngày 1/1/1999 nhà n c ta b t đ u đ a vào th c thi 2 lu t thu m i là

VAT và lu t thu TNDN nh m thay th và kh c ph c nh ng m t h n ch ,thi u

sót c a 2 lu t thu c là :lu t thu doanh thu và lu t thu l i t c.T đó đ n nay

nhà n c càng có thêm nhi u đ i m i trong công tác qu n lý thu đ i v i 2 lu t

thu m i này.Tuy nhiên đ i v i các h kinh t cá th thu c di n ch u thu

TNDN hi n nay do không áp d ng s sách k toán, hoá đ n, ch ng t c quan

thu ph i c n c vào đi u tra kh o sát h đi n h nh đ n đ nh doanh s xác

đ nh TNCT.Do đó th y ngay đây c n ph i có bi n pháp đ t ng c ng qu n

lý thu h n n a

Chính vì th em ch n đ tài sau:

“Gi i pháp t ng c ng qu n lý thu thu Doanh nghi p đ i v i kinh

t cá th t i chi c c thu Ba ình”

K IL

K S C O

M

CH NG I THU THU NH P DOANH NHGI P - QU N LÝ THU THU TNDN

I V I H KINH T CÁ TH

I THU VÀ THU THU NH P DOANH NGHI P

1 Khái ni m và đ c đi m c a thu :

1.1 Khái ni m:

Có r t nhi u các quan đi m nhìn nh n thu d i nhi u hình th c khác

nhau, nh ng đ ng trên góc đ tài chính, có th xem xét thu d i khái ni m nh

sau:

Thu là m t trong nh ng bi n pháp tài chính b t bu c nh ng phi

hình s c a Nhà n c nh m đ ng viên m t s b ph n thu nh p t lao đ ng,

t c a c i, t v n, t các chi tiêu hàng hoá và d ch v , t tài s n c a các th

nhân và pháp nhân nh m t p trung vào tay Nhà n c đ trang tr i các kho n

chi phí cho b máy nhà n c và các nhu c u chung c a xã h i Các kho n

đ ng viên qua thu đ c th ch hoá b ng lu t

1.2 c đi m c a thu

-Thu là m t bi n pháp tài chính c a Nhà n c mang tính quy n l c, tính

c ng ch , tính pháp lý cao nh ng s b t bu c này là phi hình s

- Thu tuy là bi n pháp tài chính c a Nhà n c mang tính b t bu c, song

s b t bu c đó luôn luôn đ c xác l p trên n n t ng kinh t -xã h i c a ng i làm

nhi m v đóng thu , do đó thu bao gi c ng ch a đ ng các y u t kinh t -xã

h i

- Thu là m t kho n đóng góp không mang tính ch t hoàn tr tr c ti p

Nghiã là kho n đóng góp c a công dân b ng hình th c thu không đòi h i ph i

hoàn tr đúng b ng s l ng và kho n thu mà nhà n c thu t công dân đó nh

là m t kho n vay m n Nó s đ c hoàn tr l i cho ng i n p thu thông qua

c ch đ u t c a Ngân sách nhà n c cho vi c s n xu t và cung c p hàng hoá

công c ng

K IL

K S C O

M

2 Thu thu nh p doanh nghi p

2.1 Khái ni m và đ c đi m c a thu thu nh p doanh nghi p

a / Khái ni m :

Thu thu nh p doanh nghi p (TNDN) là lo i thu tr c thu đ c tính trên

l i nhu n c a doanh nghi p trong k kinh doanh L i nhu n lam` c n c tính

thu TNDN là t ng l i nhu n kinh t và l i nhu n thông th ng Thu su t đ c

áp d ng đ tính thu TNDN có th là thu su t t l c đ nh, thu su t lu ti n

hay thu su t lu thoái trên t ng đ i t ng ch u thu khác nhau

b / c đi m c a thu TNDN

Trong n n kinh t th tr ng nhi u n c, đ c bi t là các n c đang phát

tri n nh là n c ta s t n t i c a thu TNDN là t t y u khách quan b i các

đ c đi m sau:

- Thu TNDN đ c coi là m t s c thu kh u tr đánh vào nh ng ng i có

thu nh p t v n góp vào công ty Do v y s c thu này góp ph n đi u ti t thu

nh p gi a các t ng l p dân c trong xã h i

- Thu TNDN không xác đ nh rõ ràng và c th ai là ng i ch u thu nên ít

gây ph n ng đ i v i c s n p thu Nh ng ng i ch s h u v n công ty

không bi t rõ s thu nh p c a mình gi m bao nhiêu khi ph i n p thu TNDN

- Thu TNDN t o ngu n thu quan tr ng trong thu nh p ngân sách Nhà

K IL

K S C O

M

- dãn c a cung: Ng c l i v i c u, đ ng cung càng d c thì ng i s n

xu t càng ph i ch u thu nhi u h n và đ ng cung càng ph ng thì ng i tiêu

dùng càng ch u nhi u thu h n

- Th tr ng có c nh tranh hay không: N u cung v n hoàn toàn co giãn

trong dài h n và n n kinh t có c nh tranh thì thu TNDN s do công nhân và

ng i tiêu dùng ch u, nh ng trong ng n h n cung v n trong khu v c công ty là

t ng đ i n đ nh do đó thu TNDN s do các c đông trong công ty gánh ch u

Nh v y thu TNDN tác đ ng t i giá c , s n l ng và c ti n l ng, tác

đ ng t i s phân b thu nh p, tác đ ng t i s l a ch n gi a v n c ph n v i v n

vay trong khu v c doanh nghi p, tác đ ng t i vi c di chuy n v n gi a khu v c

công ty v i khu v c phi công ty và cu i cùng là tác đ ng đ n c ng i s n xu t,

các c đông, công nhân và ng i tiêu dùng Trong n n kinh t m , thu TNDN

có tác đ ng t i v trí c a các t ch c kinh doanh đa qu c gia N u m t qu c qia

đánh thu TNDN cao h n các qu c gia khác, có th s không có công ty nào

ch n đ t c s kinh doanh t i n c ngoài Do v y, khi xác đ nh thu t doanh

nghi p ph i chú ý t i tính toàn c u c a n n kinh t

3 Nh ng n i dung c b n c a lu t thu TNDN

3.1 i t ng và ph m vi áp d ng thu TNDN :

a i t ng áp d ng thu thu nh p doanh nghi p :

- Các t ch c s n xu t-kinh doanh hàng hoá và d ch v bao g m các doanh

nghi p Nhà n c, công ty trách nhi m h u h n, công ty c ph n, doanh nghi p

có v n đ u t n c ngoài và bên n c ngoài tham gia h p đ ng h p tác kinh

doanh theo lu t đ u t n c ngoài t i Vi t Nam , các công ty n c ngoài và t

ch c n c ngoài kinh doanh Vi t Nam không theo lu t đ u t n c ngoài t i

Vi t Nam, các t ch c chính tr , chính tr -xã h i, xã h i ngh nghi p, đ n v v

trang nhân dân, các đ n v hành chính s nghi p có t ch c kinh doanh hàng

hoá, d ch v , cac h p tác xã, t h p tác, doanh nghi p t nhân,…

- Các cá nhân trong n c s n xu t, kinh doanh hàng hoá, d ch v bao g m:

các cá nhân và nhóm cá nhân kinh doanh, h cá th , cá nhân hành ngh đ c l p,

K IL

K S C O

M

cá nhân cho thuê tài s n, các h gia đình, cá nhân nông dân tr ng tr t, ch n nuôi,

nuôi tr ng thu s n có đ di u ki n v giá tr s n ph m hàng hoá và thu nh p

ròng trong m t n m,…

- Các công ty n c ngoài ho t đ ng kinh doanh thông qua c s th ng trú

t i Vi t Nam nh m tr s đi u hành, có đ a đi m xây d ng, cung c p d ch v

t v n, môi gi i đ i lý,…

- Các cá nhân n c ngoài kinh doanh t i Vi t Nam ho c có thu nh p phát

sinh t i Vi t Nam nh cho thuê tài s n, cho vay v n, chuy n giao công ngh , góp

v n c ph n, mua c phi u, trái phi u,…

b i t ng không thu c di n n p thu TNDN bao g m:

- H p tác xã, t h p tác, t ch c kinh t t p th khác có thu nh p t ho t

đ ng tr ng tr t, ch n nuôi, nuôi tr ng thu s n

- H gia đình, cá nhân nông dân s n xu t nông nghi p có giá tr s n l ng

hàng hoá t 90 tri u đ ng/ n m và thu nh p t 36 tri u đ ng/ n m tr xu ng

3.2 C n c tính thu và thu su t

C n c tính thu TNDN quy đ nh t i i u 6 Lu t thu TNDN là thu nh p

ch u thu và thu su t

A Thu nh p ch u thu

Thu nh p ch u thu ( tính theo d ng l ch ho c theo n m tài chính) bao

g m thu nh p ch u thu c a ho t đ ng s n xu t, kinh doanh, d ch v , k c thu

nh p ch u thu t ho t đ ng s n xu t, kinh doanh, d ch v n c ngoài và thu

nh p ch u thu khác

Theo quy đ nh t i i u 7 Lu t thu TNDN thu nh p ch u thu đ c

xác đ nh nh sau:

Thu nh p = doanh thu đ tính _ Chi phí + thu nh p

ch u thu thu nh p ch u thu h p lý khác

K IL

K S C O

M

a / Doanh thu đ tính thu nh p ch u thu bao g m: toàn b ti n bán hàng, ti n

cung ng d ch v ( không có thu GTGT), các kho n tr giá, ph thu, ph tr i mà

c s kinh doanh đ c h ng

- Ti n bán hàng, ti n cung ng d ch v là toàn b ti n bán s n ph m, hàng

hoá, cung ng, d ch v sau khi tr kho n gi m giá hàng bán, hàng hoá b tr l i,

đ c khách hàng ch p nh n thanh toán không phân bi t đã thu hay ch a thu

đ c ti n

- Các kho n phí thu thêm ngoài giá bán, tr giá, ph thu

- Giá tr s n ph m hàng hoá đem bi u t ng, trao đ i ho c tiêu dùng n i b

nh đi n s n xu t ra đ c tiêu dùng trong các nhà máy s n xu t đi n, xi m ng

thành ph m đ s a ch a xí nghi p s n xu t xi m ng,…

- N u c s kinh doanh n p thu GTGT theo ph ng pháp tr c ti p trên

GTGT thì doanh thu đ tính thu nh p ch u thu là doanh thu bán hàng có thu

t c là giá bên mua th c thanh toán có c thu GTGT

M t s tr ng h p c th , doanh thu đ tính thu nh p ch u thu đ c xác

đ nh nh sau:

- i v i hàng hoá bán theo ph ng th c tr góp là doanh thu bán hàng

hoá tính theo giá bán tr m t l n, không bao g m lãi tr ch m

- i v i hàng hoá, d ch v dùng đ trao đ i, bi u t ng, doanh thu đ tính

thu nh p ch u thu theo giá bán c a s n ph m, hàng hoá, d ch v cùng lo i t ng

đ ng trên th tr ng t i th i đi m trao đ i bi u t ng

- i v i s n ph m t dùng, doanh thu tính thu nh p ch u thu là chi phí

đ s n xu t ra s n ph m đó

- i v i gia công hàng hoá, doanh thu đ tính thu nh p ch u thu là ti n

thu v gia công bao g m c ti n công, nhiên li u, đ ng l c, v t li u ph và c chi

phí khác ph c v cho vi c gia công hàng hoá

- i v i ho t đ ng cho thuê tài s n, doanh thu đ tính thu nh p ch u thu

là s ti n thu t ng k theo h p đ ng thuê

K IL

K S C O

M

- i v i ho t đ ng thuê tín d ng, doanh thu đ tính thu nh p ch u thu là

lãi ti n vay ph i thu trong k tính thu

- i v i ho t đ ng kinh doanh b o hi m, doanh thu đ tính thu nh p ch u

thu là s ti n ph i thu v phí b o hi m, thu hoa h ng tái b o hi m

Trong tr ng h p c s s n xu t, kinh doanh, d ch v co doanh thu b ng

ngo i t , thì ph i quy đ i ngo i t ra đ ng Vi t Nam theo t giá mua, bán th c t

bình quân trên th tr ng ngo i t liên ngân hàng do ngân hàng Ngân hàng Nhà

n c công b t i th i đi m thu ngo i t

b / Các kho n chi phí h p lý đ c tr khi tính thu nh p ch u thu

Th nh t, chi phí kh u hao TSC : M i TSC dùng vào ho t đ ng s n xu t,

kinh doanh c a doanh nghi p thì đ c trích kh u hao tính vào chi phí đ xác

đ nh thu nh p ch u thu TNDN Vi c qu n lý, s d ng và trích kh u hao TSC

đ c th c hi n theo Quy t đ nh s 166/1999/Q _BTC ngày 30 tháng 12 n m

1999 c a B tài chính thay th Quy t đ nh 1062/TC?Q _CSTC vào ngày 14

tháng 11 n m 1996

Theo ch đ kh u hao này, m i TSC c a doanh nghi p đ c trích

kh u hao theo ph ng pháp kh u hao đ ng th ng

M c trích kh u hao n m = nguyên giá TSC

Th i gian s d ng

Th hai, chi phí nguyên li u, nhiên li u, v t li u, n ng l ng, hàng hoá s d ng

vào s n xu t, kinh doanh, d ch v liên quan t i doanh thu và thu nh p ch u thu

trong k đ c tính theo đ nh m c tiêu hao v t t h p lý và giá v t t

- nh m c tiêu hao v t t do giám đ c ho c t ng giám đ c xây d ng và

duy t trên c s đ nh m c tiêu hao chu n do c p có th m quy n ban hành và tình

hình c th c a doanh nghi p

- Giá v t t :

K IL

K S C O

M

+ i v i v t t nh p kh u: giá v t t là giá nh p kh u, thu nh p kh u,

các kho n ph thu khác (không có thu GTGT d ch v hàng hoá nh p kh u)

đ i v i v t t mua ngoài: giá v t t là giá tr ghi trên hoá đ n c a ng i

bán hàng (không có thu GTGT) c ng thêm các chi phí thu mua nh v n chuy n,

b c x p, b o qu n, chi phí b o hi m, phí hao h t, ti n thuê kho bãi, phí ch n l c,

tái ch

+ i v i v t t t ch là giá v t t th c t xu t kho và chi phí phát sinh

trong quá trình t ch

+ i v i v t t thuê ngoài gia công ch bi n là giá v t t th c t xu t kho

đem giao gia công công c ng v i chi phí gia công, chi phí v n chuy n, b c d t

kho c a doanh nghi p đ n n i gia công và ng c l i

+ i v i công c d ng c s d ng cho quy trình kinh doanh nh khuôn

m u, dàn giáo, cân, giá đ ng, bàn gh , máy tính c m tay,… doanh nghi p c n c

vào th i gian s d ng và giá tr c a d ng c , công c đ phân b d n vào các

kho n m c chi phí theo quy đ nh

+giá tr v t t tiêu hao th c t đ c h ch toán vào chi phí v t t h p lý là

giá tr sau khi đã tr ti n đ n bù các cá nhân và t p th gây ra tiêu hao v t t

v t đ nh m c, các kho n giá tr ph li u thu h i ( n u có) và s ti n gi m giá

hàng mua

Th ba, chi phí ti n l ng, ti n công, ti n n gi a ca, các kho n mang tính ch t

ti n l ng, ti n công

- i v i doanh nghi p Nhà n c, v nguyên t c, ti n l ng ph i theo s

th c chi, nh ng không v t quá đ n giá ti n l ng do c quan Nhà n c có

th m quy n duy t và kh i l ng công vi c đã hoàn thành, ng th i t c đ t ng

ti n l ng ph i th p h n t c đ t ng n ng su t lao đ ng

+đ i v i các doanh nghi p khác, ti n l ng, ti n công và các kho n mang

tính ch t ti n công,ti n l ng ph i tr cho ng i lao đ ng đ c xác đ nh theo

ph ng pháp sau:

+ N u doanh nghi p đã xây d ng đ c đ n giá ti n l ng trên c s đ nh

m c lao đ ng và đ c duy t thì ti n l ng đ c tính vào chi phí h p lý theo s

K IL

K S C O

M

th c chi nh ng không v t quá đ n giá ti n l ng và kh i l ng công vi c đã

hoàn thành nh đ i v i doanh nghi p Nhà n c

+ N u doanh nghi p đã th c hi n ch đ h p đ ng lao đ ng ho c tho c

lao đ ng t p th thì ti n l ng, ti n công và các kho n mang tính ch t l ng

đ c xác đ nh theo h p đ ng lao đ ng ho c tho c lao đ ng t p th

- Không đ c tính vào chi phí ti n l ng, ti n công các kho n chi phí sau:

+ ti n l ng, ti n công c a các sáng l p viên, các công ty mà h không tr c

ti p tham gia đi u hành s n xu t, kinh doanh, d ch v

+ ti n l ng, ti n công c a ch doanh nghi p t nhân, ch h cá th s n

xu t, kinh doanh, d ch v

- Chi phí ti n n gi a ca c a ng i lao đ ng do giám đ c doanh nghi p

quy t đ nh phù h p v i hi u qu kinh doanh và m c kh ng ch c a Nhà n c,

n c ta hi n nay m c kh ng ch đó là không v t quá m c l ng t i thi u do

Nhà n c quy đ nh đ i v i công ch c Nhà n c

Th t , chi phí d ch v mua ngoài

- Ti n đi n, n c, đi n tho i, gi y bút, m c, ti n thuê ki m toán, mua b o

hi m tài s n có ch ng t , hoá đ n

- Chi phí thuê s a ch a l n TSC nh m khôi ph c n ng l c c a tài s n

đ c h ch toán vào chi phí s n xu t, kinh doanh trong n m N u ch s a ch a

m t l n quá l n thì th c hi n phân ph i cho n m sau i v i nh ng TSC đ c

thù, vi c s a ch a có tính chu k thì đ c tính tr c chi phí s a ch a l n vào chi

phí s n xu t kinh doanh trên c s d toán chi phí s a ch a l n c a doanh

nghi p N u có chênh l ch gi a trích tr c v i th c chi s ghi t ng, gi m vào chi

phí h p lý t i th i đi m quy t toán

- Chi phí mua, s d ng các tài li u k thu t, b ng sáng ch , gi y phép

chuy n giao công ngh , nhãn hi u th ng m i,… không thu c TSC đ c phân

b d n vào chi phí kinh doanh

- Ti n thuê TSC đ c h ch toán vào chi phí kinh doanh theo s ti n th c

tr c n c vào h p đ ng thuê Tr ng h p tr ti n thuê TSC m t l n cho nhi u

K IL

K S C O

- i v i c s kinh doanh n p thu GTGT theo ph ng pháp kh u tr thì

chi phí d ch v mua ngoài không có thu GTGT

Th n m, chi phí nghiên c u khoa h c, công ngh tr ph n kinh phí do Nhà

n c ho c c quan qu n lý c p trên h tr ; chi sáng ki n c i ti n; chi b o v môi

tr ng; chi phí cho giáo d c, đào t o y t trong n i b doanh nghi p theo s

th c chi nh ng không v t quá 1,3 l n so v i các kho n chi có đ nh m c c a

Nhà n c i v i chi h tr giáo d c cho bên ngoài nh : đóng góp vào qu

khuy n h c, giúp đ tr ng h c sinh tàn t t,h c sinh không n i n ng t a,… tu

theo tình hình s a ch a kinh doanh c a doanh nghi p nh ng ph i có ch ng t

h p pháp Chi th ng sáng ki n c i ti n v i đi u ki n mang l i hi u qu kinh

doanh và có c ch qu n lý

Th sáu, chi b o hi m và b o đ m xã h i nh chi cho lao đ ng n , chi b o h

lao đ ng, b o v c s kinh doanh, trích n p qu b o hi m xã h i, b o hi m y t ,

kinh phí công đoàn theo quy đ nh, m c trích n p hình thành qu qu n lý c a c

quan c p trên

Th b y, chi tr ti n vay bao g m: các kho n chi tr lãi ti n vay v n s n xu t,

kinh doanh, d ch v đ i v i ngân hàng, t ch c tín d ng và các t ch c khác theo

quy đ nh Các kho n chi phí tr lãi ti n vay đ góp v n pháp đ nh, v n đi u l

c a các doanh nghi p có v n đ u t n c ngoài đ u không đ c tính vào chi phí

h p lý đ xác đ nh thu nh p ch u thu

Th tám, các kho n chi phí h p lý khác ch a k thu , bao g m:

- Trích các kho n d phòng gi m giá hàng t n kho, d phòng công n khó

đòi, d phòng gi m giá ch ng khoán theo quy đ nh

- Chi tr c p thôi vi c cho ng i lao đ ng

- Chi v tiêu th hàng hoá bao g m: chi phí b o qu n, bao gói, v n chuy n,

b c x p, thuê kho bãi, b o hi m s n ph m hàng hoá

K IL

K S C O

M

- Chi phí qu ng cáo, ti p th , khuy n m i, ti p tân, khánh ti t, chi phí giao

d ch, đ i ngo i, chi phí h i ngh và các lo i chi phí khác t ng t ph i có ch ng

t g n v i k t qu kinh doanh, không v t quá m c kh ng ch quy đ nh

- Chi phí qu n lý kinh doanh do công ty n c ngoài phân b cho c s

th ng trú t i n c ta theo t l gi a doanh thu thu đ c n c ta v i doanh thu

chung c a công ty n c ngoài

- Các tr ng h p khác, chi phí h p lý ch a k thu đ c xây d ng theo s

th c chi

Th chín, các kho n thu , phí và l phí có liên quan t i ho t đ ng s n xu t, kinh

doanh, d ch v ( tr thu TNDN) , mà c s kinh doanh ph i ch u v nguyên t c,

ph i tính và n p ngân sách Nhà n c đ u đ c đ a vào chi phí h p lý Nh ng

n c ta hi n nay t t c các kho n thu mà c s kinh doanh ph i tính ph i ch u

n p vào ngân sách Nhà n c đ u đ a vào chi phí ch tr thu GTGT ph i n p

theo ph ng pháp kh u tr Có ngh a là, thu GTGT ph i n p không đ c h ch

toán vào chi phí kinh doanh h p lý, thu GTGT đ u vào không tính trong chi phí

v t t đ u vào và thu GTGT đ u ra không tính trong doanh thu đ tính thu nh p

ch u thu

c / Không đ c tính vào chi phí h p lý đ xây d ng thu nh p ch u thu các

kho n chi phí sau:

- Kho n trích tr c và chi phí nh ng th c t không chi h t

- Các kho n chi không có ch ng t , hoá d n ho c ch ng t không h p

pháp

- Các kho n ti n ph t

- Các kho n chi không liên quan t i doanh thu và thu nh p ch u thu nh

chi đ u t XDCB, chi ng h , chi t thi n tr m t s tr ng h p đ c Chính ph

quy đ nh

- Các kho n chi do ngu n kinh phí khác đài th nh chi s nghi p, chi m

đau, thai s n; chi tr c p khó kh n,…

d / Các kho n thu nh p ch u thu khác bao g m:

K IL

K S C O

M

Chênh l ch v mua bán ch ng khoán, thu nh p t quy n s h u, s d ng

tài s n; thu nh p t chuy n nh ng, thanh lý tài s n, thu v lãi ti n g i, lãi cho

vay v n, lãi bán hàng tr ch m; thu v chênh l ch do bán ngo i t ; k t d các

n m các kho n trích tr c không chi ti t; thu các kho n thu khó đòi đã đ c bù

đ p b ng kho n n d phòng nh ng sau đó l i đòi đ c; thu các kho n n ph i

tr không xây d ng đ c ch n ; các kho n thu nh p đ c t ho t đ ng s n xu t

kinh doanh c a nh ng n m tr c b sót,sau đó m i phát hi n; các kho n thu

nh p nh n đ c t ho t đ ng s n xu t, kinh doanh, d ch v n c ngoài ch a

tr b t k m t kho n thu thu nh p nào đã n p n c ngoài; thu v tiêu th đ

ph li u, ph ph m, quà bi u, quà t ng mà các t ch c, cá nhân trong và ngoài

n c t ng cho doanh nghi p,…

Có m t s kho n thu nh p do góp v n c ph n, liên doanh, liên k t kinh

t , tuy không tính vào thu nh p ch u thu nh ng ph i tính vào lãi sau thu đ

c ng d n tính thu thu nh p b sung (n u có)

B Xác đ nh thu su t

Theo v n b n v thu TNDN n c ta hi n nay, thu su t áp d ng đ i

v i m i c s kinh doanh trong n c và các t ch c, cá nhân n c ngoài kinh

doanh Vi t Nam không theo lu t đ u t n c ngoài t i Vi t Nam là 32% Thu

su t thu TNDN áp d ng đ i v i doanh nghi p có v n đ u t n c ngoài và bên

n c ngoài tham gia h p đ ng h p tác kinh doanh là 25% Thu su t thu

TNDN áp d ng đ i v i các t ch c cá nhân, trong n c và n c ngoài ti n hành

tìm ki m, th m dò, khai thác d u khí là 50% Khai thác tài nguyên quý hi m

khác m c thu su t có th t 32-50%

a / M t s tr ng h p c th đ i v i các c s áp d ng m c thu su t 32% đ c

xây d ng nh sau:

- Áp d ng thu su t 25% trong 3 n m đ u k t ngày b t đ u th c hi n lu t

thu TNDN đ i v i các doanh nghi p khai thác d u m , khoáng s n, lâm s n và

thu s n; doanh nghi p luy n kim, doanh nghi p c khí; doanh nghi p s n xu t

hoá ch t c b n, phân bón, thu c tr sâu, doanh nghi p ch bi n cao su m t i

K IL

K S C O

M

thành m khô; doanh nghi p s n xu t v t li u xây d ng (tr s n xu t xi m ng);

doanh nghi p xây d ng (tr kh o sát, thi t k ,, t v n, giám sát); doanh nghi p

v n t i (tr v n t i hàng không, taxi)

- i v i d án đàu t m i thu c l nh v c, ngành ngh , đ a bàn u đãi đ u

t : áp d ng m c 25% n u là l nh v c, ngành ngh đ c u đãi đ u t , áp d ng

m c 20% n u d án đ u t thu c l nh v c ngành ngh u đãi đ u t , đ ng th i

đ u t vào huy n thu c vùng dân t c thi u s , mi n núi, h i đ o áp d ng m c

15% n u c s thu c di n m c 20% nói trên nh ng l i đ u t vào vùng núi cao

Các d án đ u t đ c h ng m c thu su t u đãi ph i có đ các đi u ki n sau :

+ Có gi y phép đ ng ký kinh doanh

+ Có gi y ch ng nh n u đãi đ u t

+ Th c hi n đúng ch đ k toán, hoá đ n, đ ng ký thu

- Áp d ng thu thu nh p b sung đ i v i các c s kinh doanh do l i th

khách quan mà lãi sau thu cao h n 20% v n ch s h u t i th i đi m quy t

toán Ph n thu nh p cao h n đó ch u thu su t thu thu nh p b sung 25% Thu

thu nh p b sung không áp d ng đ i v i các tr ng h p là c s s n xu t kinh

doanh đ c áp d ng m c thu TNDN 25% trong 3 n m đ u; các d án đ u t

đ c u tiên; các c s s n xu t thu c di n ch u thu TNDN 32% nh ng xu t

kh u trên 50% s n ph m s n xu t ho c có doanh thu xu t kh u trên 50% t ng

doanh thu

b / M t s thu nh p, c th v thu su t thu TNDN đ i v i doanh nghi p có v n

đ u t n c ngoài và bên n c ngoài tham gia h p đ ng, h p tác kinh doanh :

- Áp d ng thu su t 20% trong th i h n 10 n m đ u kinh doanh đ i v i d

án đ m t trong các tiêu chu n: xu t kh u ít nh t 50% s n ph m, s d ng trên

500 lao đ ng; môi tr ng ch bi n nông, lâm, h i s n, s d ng công ngh tiên

ti n, đ u t nghiên c u phát tri n, s d ng v t t có s n có t i Vi t Nam; s n

xu t s n ph m có giá tr n i đ a hoá trên 20%

- Áp d ng m c thu su t 15% trong th i h n 12 n m k t khi kinh doanh

đ i v i các d án đ u t đ m t trong các tiêu chu n : xu t kh u ít nh t 80% s n

K IL

K S C O

M

ph m, đ u t vào l nh v c luy n kim, hoá ch t c b n, c khí ch t o, hoá d u,

phân bón, s n xu t linh ki n đi n t , linh ki n ô tô xe máy, xây d ng kinh doanh

công trình k t c u h t ng, tr ng cây công nghi p lâu n m

-Áp d ng m c thu su t 10% trong th i h n 15 n m k t khi b t đ u ho t

đ ng đ i v i d án kinh doanh: xây d ng k t c u h t ng t i các vùng khó kh n;

đ u t vào mi n núi, h i đ o, vùng sâu, vùng xa, tr ng r ng

- Áp d ng m c thu su t chuy n thu nh p ra n c ngoài m c 5% trên l i

nhu n chuy n ra n c ngoài n u nhà đ u t góp v n t 10 tri u đôla tr lên, 7%

n u s v n góp t 5 tri u đola đ n d i 10 tri u đola, m c 10% n u v n góp

d i 5 tri u đôla

3.3 ng ký, kê khai, n p thu và quy t toán thu

a / ng ký thu TNDN:

C s kinh doanh đ ng ký thu TNDN cùng v i đ ng ký thu GTGT

Các t ng công ty, các công ty khi đ ng ký thu ph i khai rõ các đ n v tr c thu c

h ch toán đ c l p và các đ n v tr c thu c h ch toán báo s Các đ n v h ch

toán đ c l p thu c t ng công ty, công ty ph i kê khai, n p thu , quy t toán thu ,

còn các đ n v h ch toán báo s thì t ng công ty, công ty ph i kê khai n p thu ,

quy t toán thu

b / Kê khai thu TNDN

C s kinh doanh có trách nhi m kê khai và n p kê khai thu t m n p c

n m theo m u quy đ nh C n c đ kê khai là k t qu s n xu t, kinh doanh và

d ch v n m tr c và kh n ng c a n m ti p theo Có th đ c đi u ch nh s

thu TNDN t m n p hàng quý và c n m khi th c t th c hi n trong n a đ u

n m có s thay đ i d n v thu nh p ch u thu i v i c s s n xu t, kinh

doanh ch a th c hi n đ y đ ch đ k toán, hoá đ n ch ng t ; vi c kê khai tính

thu đ c c n c vào t l thu nh p ch u thu trên doanh thu và thu su t i

v i t ch c, cá nhân n c ngoài kinh doanh không có c s th ng trú t i Vi t

Nam, nh ng có thu nh p thì t ch c cá nhân đó khi chi tr thu nh p cho t ch c,

K IL

K S C O

M

cá nhân n c ngoài ph i có trách nhi m kê khai và kh u tr thu thu quy đ nh

m c s t i

c / N p thu TNDN

C s s n xu t, kinh doanh t m n p thu hàng quý đ y đ , đúng h n theo

thông báo thu và quy t toán thu cu i n m theo quy đ nh C s kinh doanh

ch a th c hi n đ y đ , đúng ch đ k toán hoá đ n, ch ng t thì t m n p thu

hàng tháng ho c t m n p thu theo th i h n cùng v i thu GTGT T ch c, cá

nhân Vi t Nam tr thu nh p cho t ch c, cá nhân n c ngoài kinh doanh

không có c s th ng trú t i Vi t Nam thì ph i kh u tr thu n p ngân sách

Nhà n c cùng v i th i đi m chuy n ti n tr cho t ch c, cá nhân n c ngoài

i v i c s kinh doanh buôn chuy n ph i kê khai và n p thu theo t ng

chuy n hàng tr c khi chuy n hàng đi cùng v i vi c kê khai, n p thu GTGT

d / Quy t toán thu TNDN

C s kinh doanh th c hi n quy t toán thu và n p các báo cáo tài chính,

báo cáo quy t toán thu cho c quan thu tr c ti p qu n lý ch m nh t là sau 2

tháng k t ngày k t thúc n m tài chính Quy t toán thu ph i th c hi n đ y đ

các ch tiêu: doanh thu tính thu , chi phí h p lý, thu nh p ch u thu , s thu

TNDN ph i n p, s thu TNDN đã n p n c ngoài cho các kho n thu nh p

nh n đ c t n c ngoài, s thu TNDN n p thi u ho c n p th a theo m u quy

đ nh ph n ph l c

Vi c quy t toán thu c a c s kinh doanh ph i chính xác, trung th c,

đúng th i h n quy đ nh Vi c ki m tra báo cáo quy t toán thu do th tr ng c

quan thu tr c ti p ho c c p trên quy đ nh

3.4 Mi n thu , gi m thu , hoàn thu TNDN

Mi n gi m thu đ i v i c s s n xu t trong n c m i thành l p, Theo

các v n b n thu TNDN hi n hành, c s trong n c m i thành l p đ c mi n

thu TNDN 2 n m đ u k t khi có thu nh p ch u thu , gi m 50% s thu TNDN

K IL

K S C O

M

2 n m ti p theo C s m i thành l p thu c l nh v c, ngành ngh đ c u tiên,

u đãi đ u t có th i gian mi n thu và gi m thu dài h n

C s s n xu t trong n c đ u t dây chuy n s n xu t m i, m r ng

quy mô, đ i m i công ngh , c i thi n môi tr ng sinh thái, nâng cao n ng l c

s n xu t đ c mi n thu TNDN đ i v i ph n thu nh p t ng thêm do đ u t m i

mang l i c a n m đ u và gi m 50% cho 2 n m ti p theo S thu nh p t ng thêm

do đ u t m i đem l i đ c xây d ng b ng chênh l ch gi a thu nh p ch u thu

c a n m công trình m i đ a vào s d ng so v i thu nh p ch u thu c a n m

tr c khi đ u t m i

Mi n thu đ i v i ph n thu nh p t các h p đ ng nghiên c u khoa h c;

h p đ ng d ch v k thu t tr c ti p ph c v nông nghi p; ho t đ ng s n xu t,

kinh doanh, d ch v đ i v i ng i tàn t t; ho t đ ng d y ngh đ i v i ng i tàn

t t

Mi n gi m thu đ i v i h cá th mà thu nh p n đ nh trên m c doanh

thu, n u ngh kinh doanh liên t c trên 15 ngày trong tháng s đ c gi m 50% s

thu ph i n p, n u ngh liên t c c tháng s đ c mi n thu , n u h cá th có

m c thu nh p bình quân tháng trong n m d i m c l ng t i thi u c a công

ch c Nhà n c thì đ c mi n thu

Mi n gi m thu TNDN đ i v i doanh nghi p có v n đ u t n c ngoài

và bên n c ngoài tham gia h p đ ng, h p tác kinh doanh và các nhà đ u t

n c ngoài

Hoàn thu TNDN đ i v i các nhà đ u t n c ngoài dùng thu nh p

đ c chia đ tái đ u t T l hoàn thu tu thu c vào t ng đ i t ng đ u t

các m c thu su t khác nhau S thu thu nh p đ c hoàn tr tính theo công th c

K IL

K S C O

M

L : S thu nh p đ c chia sau khi đã n p thu thu nh p đem tái đ u t

S : thu su t thu TNDN ghi trong gi y phép đ u t

T : T l hoàn thu thu nh p

3.5 X lý vi ph m và khi u n i

a / X lý vi ph m v thu :

i t ng n p thu vi ph m Lu t thu TNDN b x lý nh sau:

- Không th c hi n đúng nh ng quy đ nh v ch đ k toán, hoá đ n ch ng

t , kê khai, n p thu , quy t toán thu thì tu theo tính ch t m c đ n ng hay nh

mà b c nh cáo ho c ph t ti n

- N p ch m ti n thu ho c ti n ph t ghi trong thông báo thu , l nh thu thu

ho c quy đ nh x ph t thì ngoài vi c ph i n p đ s thu ho c ti n ph t theo lu t

+ T m gi hàng hoá, tang v t đ đ m b o thu đ ti n thu , ti n ph t

+ Kê biên tài s n theo quy đ nh c a pháp lu t đ đ m b o thu đ ti n thu ,

ti n ph t còn thi u

b / Khi u n i

Theo quy đ nh i u 28 Lu t thu TNDN, đ i t ng n p thu có quy n

khi u n i v vi c c quan thu ho c các b thu thi hành không đúng lu t thu

TNDN n khi u n i ph i g i cho c quan thu n i phát hành thông báo thu ,

l nh thu ho c quy t đ nh x lý, trong th i h n 30 ngày k t ngày nh n đ c

l nh thu ho c quy t đ nh x lý Trong khi ch gi i quy t, đ i t ng n p thu v n

ph i n p đ và đúng th i h n s ti n thu , ti n ph t đã thông báo N u đ i t ng

n p thu không đ ng ý v i quy t đ nh gi i quy t khi u n i c a c quan thu

K IL

K S C O

M

ho c quá th i h n 30 ngày k t ngày g i d n mà ch a nh n đ c ý ki n gi i

quy t thì đ i t ng n p thu có quy n khi u n i lên c quan thu c p trên ho c

kh i ki n ra toà án theo đúng quy đ nh c a pháp lu t

II - T M QUAN TR NG C A THU TNDN

Cùng v i công cu c c i cách b c 1 n m 1990, lu t thu l i t c đã đ c

ban hành Tuy nhiên, qua 8 n m th c hi n lu t thu l i t c đã b c l nhi u

nh c đi m c b n và không còn phù h p v i tình hình c a n n kinh t hàng hóa

nhi u thành ph n Do đó ngày 10/5/1997 lu t thu TNDN đã đ c Qu c h i

n c c ng hòa XHCN Vi t Nam khóa IX kì h p th 11 thông qua và đ c chính

th c áp d ng t ngày 1/1/1999 đ thay th cho lu t thu l i t c, nh m đ m b o

s phù h p v i yêu c u c a n n kinh t trong giai đo n m i – giai đo n đ y

m nh công cu c CNH, H H đ t n c, m r ng quan h h p tác kinh t v i các

n c trong khu v c và th gi i Hi nay thu TNDN là m t b ph n c u thành

tr ng h th ng thu Vi t Nam, là ngu n l n đ i v i ngân sách nhà n c, lu t

thu TNDN có s thay đ i c n b n v n i dung, ph ng pháp tính thu và bi n

pháp hành thu v i thu l i t c Ph m vi đi u ch nh c a lu t thu này r ng h n

nhi u so v i thu l i t c i u này th hi n qua nh ng v n đ sau:

1 i v i ngu n thu c a ngân sách nhà n c

Lu t thu TNDN áp d ng đã và s đ m b o t ng c ng cho ngu n thu váo

ngân sách nhà n c m t cách v ng ch c và n đ nh

1.1 i v i thu l i t c

Lu t thu l i t c ch áp d ng đ i v i các t ch c cá nhân có ho t đ ng s n

xu t kinh doanh và có l i t c ch u thu th c tr ngên lãnh th Vi t Nam i u

này có ngh là nhà n c ch thu đ c thu khi các t ch c cá nhân kinh doanh có

lãi i u này nh h ng r t l n đ n d toán thu ngân sách c a nhà n c vì đ t

n c ta khi chuy n t n n kinh t bao c p sang n n kinh t hàng hóa nhi u thành

ph n có s đi u ti t qu n lý c a nhà n c thì có r t nhi u doanh nghi p không

theo k p v i s phát tri n c a n n kinh t , đ c bi t là áp d ng nh ng bi n pháp

K IL

K S C O

M

qu n lý tiên ti n trong qu n lý kinh t nên h u h t b thua l , r t ít doanh nghi p

có lãi ho c lái ít i sâu h n vào các h kinh t cá th thì các h này la m t khu

v c r t n ng đ ng song l i nh bé nên s đóng góp thu l i t c vào ngân sách

không đáng k , đi u này lam h i ch ngu n thu vào ngân sách nhà n c

1.2 i v i thu TNDN

oc tính trên hai c n c : Thu nh p ch u thu và thu su t, đ i t ng n p

thu c a thu TNDN có ph m vi r ng h n, nó bao g m c t ch c cá nhân, cá

nhân n c ngoài ho t đ ng theo lu t đ u t n c ngoài t i Vi t Nam, h gia

đìng, cá nhân nông dân tr ng tr t, nuôi tr ng th y s n có giá tr s n ph m hàng

hóa và thu nh p m t m c nh t đ nh do nhà n c qui đ nh Nh v y theo lu t

thu TNDN thì thu nh p ch u thu bao g m thu nh p ch u thu t ho t đ ng s n

xu t kinh doanh n c ngoài và thu nh p ch u thu t ho t đ ng s n xu t kinh

doanh c a ng i n c ngoài Do đó ngu n thu t thu TNDN vàop ngân sách

nhà n c l n h n, v ng ch c và n đ nh h n

C th đ i v i các h kinh t cá th ch a th c hi n ch đ k toán, hóa

đ n, ch ng t mua bán hnàg hóa, dich v thì c quan thu c n c vào tình hình

kinh doanh c a t ng h án đ nh m c doanh thu đ tính thu nh p ch u thu và tính

thu theo công th c

Doanh thu * T l (%) TN ch u thu * TSTTND

2 i v i các v n đ kinh t – xã h i

2.1 V v n đ kinh t

Khuy n khích phát tri n s n xu t kinh doanh đ i v i các c s s n xu t

thu c m i thành ph nn kinh t Khuy n khích vi c m r ng chuyên môn hoá h p

tác hóa trong ho t đ ng s n xu t t o đi u ki n thu n l i cho vi c s d ng công

ngh k thu t tiên ti n đ nâng cao hi u su t, ch t l ng h giá thành Khuy n

khích m r ng ph m vi, quy mô s n xu t ngành ngh thu c các d án đ u t

theo lu t đ u t n c ngoài t ng vi c u đãii v thu đ i v i các d án m r ng

K IL

K S C O

doanh nghi p trong n c và các doanh nghi p có v n đ u t n c ngoài: C th

thông t 18/2002/BTC quy đ nh là các t ch c cá nh n s n xu t kinh doanh hàng

hoá d ch v có thu nh p đ u ph i n p thu TNDN v i thu su t t 10% đ n 50%

tu theo đ i t ng và ngành ngh kinh doanh, nh ng doanh nghi p nhà n c

ph i là thành ph n kinh t ch đ o trong vi c th c hi n các nhi m v chính tr

ch y u t đ u t m i nh n đ n giao n p ngân sách Các thành ph n kinh t

khách nhau, ti n hành kinh doanh d ch v hàng hoá khác nhau nh ng đ a đi m

khác nhau s ph i áp d ng nh ng m c thu su t khác nhau phù h p v i đi u

ki n kinh doanh

3 Tính ch t thu thu nh p doanh nghi p

Lu t thu l i t c tr c đây ph m vi đi u ch nh h p ch a đi u ch nh đ i v i

doanh nghi p có v n đ u t n c ngoài, l i t c ch u thu c a doanh nghi p

không bao g m nh ng thu nh p khác Lu t thu TNDN ra đ i đã khác ph c

nh ng nh c đi m đó c a thu l i t c

3.1 Ph m vi đi u ch nh r ng

Lu t thu này có ph m vi đi u ch nh r ng h n lu t thu l i t c thu nh p:

Nó bao g m toàn b thu nh p c a t ch c, cá nhân có s n xu t kinh doanh, d ch

v sau khi tr đi các kho n chi phí h p lý trong k tính thu C th :

-Thu nh p t ho t đ ng s n xu t kinh doanh d ch v b ng doanh thu tr đi

các kho n chi phí h p lý

-Thu nh p ch u thu khác g m: Thu nh p v chênh l ch mua bán ch ng

khoán, t quy n s h u s d ng tài s n, t chuy n nh ng thanh lý tài s n, lãi

K IL

K S C O

M

ti n g i, lãi cho vay v n, lãi bán hàng tr ch m, chênh l ch do bán ngo i t k t

d cu i n m các kho n trích tr c không chi h t d phòng gi m giá hàng t n

kho,d phòng công n khó đòi,d phòng gi m giá ch ng khoán t i doanh

nghi p, thu các kho n thu khó đòi đã b đ p Kho n d phòng này đòi đ c thu

v ti n ph t vi ph m h p đ ng kinh t sau khi tr ti n b ph t, thu các kho n n

ph i tr không xác đ nh đ c ch n , các kho n thu nh p b b sót t n m tr c

nay phát hi n ra các kho n thu nh p liên quan đ n vi c tiêu th hàng hoá, cung

c p d ch v không tính trong doanh thu nh th ng gi i phóng nhanh, ti n

th ng ph c v trong ngành n u ng d ch v , các kho ng thu nh p khác nh

thu nh p v tiêu th ph li u, ph ph m, sau khi tr chi phí thu h i và tiêu th ,

quà bi u, quà t ng b ng hi n v t

H n n a, theo lu t thu TNDN thì m i thu nh p t b t k ngu n nào đ u là

thu nh p c a doanh nghi p và khi đã tr đi các chi phí bình quân đ u là thu nh p

+ T ng c ng ngu n thu vào ngân sách nhà n c

+ m b o t ng tích lu c s s n xu t kinh doanh, d ch v khuy n khích

đ u t và thu hút v n đ u t n c ngoài

Lu t thu thu nh p doanh nghi p m i còn th c hi n m t s chính sách xã

h i

T ng c ng ngu n thu cho ngân sách nhà n c đ c th c hi n là ph m vi

đi u ch nh c a lu t thu TNDN r ng h n, bao quát h n

V v n đ đ m b o t ng tích l y c s s n xu t kinh doanh, khuy n khích

đ u t đ c th hi n rõ nh t trong các ch đ mi n thu , gi m thu TNDN đ i

v i các doanh nghi p m i thành l p đ c mi n thu trong 2 n m đ u; k t khi

K IL

K S C O

M

có thu nh p ch u thu và gi m 50% s thu thu nh p ph i n p trong th i gian 2

n m ti p theo và n u doanh nghi p m i thành l p thu c l nh v c, ngành ngh

đ c u đãi đ u t , nh ng huy n thu c mi n dân t c thì th i h n mi n thu

đ c t ng lên, c s s n xu t trong n c đ c đ u t s n xu t dây chuy n s n

xu t m i, m r ng qui mô, đ i m i công ngh , c i thi n môi tr ng sinh thái,

nâng cao n ng l c s n xu t đ c mi n thu TNDN cho ph n thu nh p t ng thêm

c a n m đ u và gi m 90% thu TNDN t ng thêm cho đ u t m i mang l i c a

2 n m ti p theo S thu nh p t ng thêm do đ u t m i mang l i đ c xác đ nh

b ng chênh l ch gi a thu nh p ch u thu c a n m công trình đ u t hoàn thành

so v i thu nh p ch u thu c a n m tr c khi đ u t

V i v n đ thu hút v n đ u t n c ngoài:

- Mi n thu gi m thu thu nh p doanh nghi p đ i v i doanh nghi p có v n

đ u t n c ngoài và bên n c ngoài tham gia h p tác kinh doanh nh sau:

-Các d án đ c áp d ng m c thu su t 20% trong th i h n 10 n m k t

khi có ho t đ ng s n xu t kinh doanh đ c mi n thu 1n m đ u k t khi có thu

nh p ch u thu và đ c gi m 50% s thu nh p ph i n p trong 2 n m ti p theo

-V i các d án đ c áp d ng v i m c thu su t th p h n s đ c mi n

thu trong th i h n lâu h n

-Hoàn thu thu nh p doanh nghi p cho các nhà đ u t n c ngoài dùng thu

nh p đ c chia đ tài đ u t

-Ng i Vi t Nam đ nh c n c ngoài đ u t v n c theo lu t đ u t

n c ngoài t i Vi t Nam đ c gi m 20% s thu thu nh p ph i n p, tr tr ng

h p đ c h ng thu su t thu thu nh p là 10%

-Mi n thu thu nh p doanh nghi p ph n giá tr b ng sáng ch , bí quy t k

thu t, quy trình công ngh , d ch v k thu t c a các nhà đ u t n c ngoài góp

v n pháp đ nh

-Mi n thu thu nh p doanh nghi p cho các nhà đ u t n c ngoài chuy n

nh ng ph n v n góp cho các doanh nghi p nhà n c ho c các doanh nghi p

nhà n c n m c ph n chi ph i

K IL

K S C O

M

-Gi m 50% thu TNDN cho các nhà đ u t n c ngoài chuy n nh ng

ph n v n góp cho các doanh nghi p Vi t Nam khác nh công ty trách nhi m h u

h n, công ty c ph n, doanh nghi p t nhân, h p tác xã

Ngoài ra, thu TNDN m i còn th c hi n m t s chính sách xã h i:

- C s kinh doanh trong n c di chuy n t i mi n núi, h i đ o và vùng có

khó kh n khác đ c mi n thu trong 3 n m đ u, k t khi có thu nh p ch u thu

- Mi n thu thu nh p cho ph n thu nh p c a các c s kinh doanh trong

n c nh sau:

+ Ph n thu nh p t vi c th c hi n các h p đ ng nghiên c u khoa h c

+ Ph n thu nh p t vi c th c hi n các h p đ ng d ch v k thu t tr c ti p

ph c v nông nghi p

+ Ph n thu nh p t ho t đ ng s n xu t, kinh doanh, d ch v c a c s kinh

doanh dành riêng cho lao đ ng là ng i tàn t t

III KINH T CÁ TH VÀ S C N THI T PH I QU N LÝ THU THU

I V I THÀNH PH N KINH T CÁ TH

N n kinh t n c ta trong th i k ti n lên CNXH đã đ c đ i h i đ ng l n

th VI ch rõ là: N n kinh t có c c u nhi u thành ph n kinh t XHCN bao g m

khu v c kinh t qu c doanh, kinh t gia đình và các thành ph n kinh t khác g m

kinh t ti u s n xu t hàng hoá, kinh t t b n t nhân

Cho đ n nay đ i h i đ ng toàn qu c ti p t c kh ng đ nh: Thành ph n kinh

t ch y u trong th i k qúa đ n c ta là kinh t qu c doanh, kinh t t p th ,

kinh t cá th , kinh t t b n t nhân, kinh t t b n nhà n c

Trong đó kinh t cá th g m nh ng đ n v kinh t và nh ng ho t đ ng s n

xu t kinh doanh d a vào v n và s c lao đ ng c a t ng h là ch y u N u nh

thành ph n kinh t qu c doanh chi m vai trò ch đ o n m nh ng b ph n then

ch t, có vai trò chi ph i n n kinh t thì thành ph n kinh t cá th nói riêng và

thành ph n kinh t ngoài qu c doanh nói chung tuy chi m m t t tr ng nh h n

nh ng ngày càng phát tri n và chi m gi m t v trí x ng đáng trong n n kinh t

K IL

K S C O

M

qu c dân Khu v c kinh t này không nh ng t o ra m t kh i l ng s n ph m

không nh trong t ng s n ph m xã h i mà ngu n thu t thành ph n kinh t này

vào ngân sách nhà n c c ng chi m m t t tr ng t ng đ i l n và còn thu hút

m t l c l ng lao đ ng không nh đáp ng các nhu c u xã h i mà thành ph n

kinh t qu c doanh ch a làm đ c Thành ph n kinh t ngoài qu c doanh t n t i

là m t yêu c u khách quan, nó b sung h tr cho thành ph n kinh t qu c doanh

nh t là khi thành ph n này ch a th c s chi m gi đ c v trí ch đ o c a mình

trong n n kinh t Ph m vi ho t đ ng c a thành ph n kinh t này r t r ng l n

phát tri n các ngành ngh c thành th l n nông thôn nh ng t p trung nhi u

nh t là vào các ngành ti u th công nghi p, giao thông v n t i, th ng nghi p

d ch v , n u ng nh m h tr cho thành ph n kinh t qu c doanh

H at đ ng c a khu v c kinh t cá th là ho t đ ng t n t i khách quan do

nhu c u c a s n xu t, đ i s ng và xã h i V í quan đi m đó ho t đ ng c a thành

ph n kinh t này ngày càng tr nê quan tr ng trong n n kinh t qu c dân c hi n

t i và trong t ng lai

Tóm l i, ngu n thu thu t khu v c kinh t ngoài qu c doang không ph i là

nh b i l khu v c kinh t này ho t đ ng trên ph m vi r ng l n, đ i t ng kinh

doanh nhi u, quy mô kinh phí nh nh ng r t ph c t p khó qu n lý Do v y công

tác qu n lý đòi h i ph i t p trung vào qu n lý các đ i t ng n p thu , qu n lý

vi c xác đ nh c s tính thu , qu n lý vi c thu n p ti n thu

V i vai trò quan tr ng nh trên thì vi c t ng c ng qu n lý thu thu đ i

v i khu v c kinh t cá th là r t casnf thi t vì:

- i t ng n p thu r t l n và ngày càng có xu h ng t ng lên nh ng tùy

theo t ng l o thu khác nhau mà đ i t ng n p thu khác nhau i t ng n p

thu xác đ nh theo t ng lu t thu Do đó trên th c t phân l ai đ i t ng n p

thu là v n đ h t s c quan tr ng nh ng vô cùng khó kh n ph c t p b i s đ i

t ng n p thu ngày càng t ng lên Trong kinh t th tr ng đ i t ng kinh

doanh uôn luôn bi n đ ng theo quan h cung c u c a th tr ng Xu h ng tr n

thu ngày càng nhi u do các nhà kinh doanh ch quan tâm t i l i nhu n c a

mình, vì v y, ph i t ng c ng công tác qu n lý thu thu đ i v i các h cá th đ

K IL

K S C O

M

đ m b o s thu thu đúng, thu đ t ng thu k p th i, ch ng th t thoát cho ngân

sách nhà n c

- ng th i, trong qu n lý thu thu c ng còn r t nhi u thi u sót x y ra c

phía cán b thu thu l n h kinh doanh d n đ n k t qu cu i cùng là th t thu

thu , nhà n c b chi m d ng v n gây tác đ ng x u đ n n n kinh t Vì v y, c n

t ng c ng qu n lý thu thu đ i v i khu v c kinh t cá th

T ng c ng qu n lý đ i v khu v c kinh t cá th còn có ý ngh a to l n đó

là:

* R ng th cho ngân sách nhà n c: Trong đi ki n n c ta hi n nay do

nhu c u chi tiêu cho n n kinh t là r t l n nên hi x y ra tình tr ng thi u h t ngân

sách Do vây ph i tìm m i cách đ t ng thu cho ngân sách nhà n c V i đ ng

l i đ i m i v kinh t , t o đi u ki n cho các thành ph n kinh t cùng phát tri n,

bình đ ng tr c pháp lu t thì vi c qu n lý kinh t là r t quan tr ng Trong khi thu

t thành ph n qu c doanh tuy l n nh ng phát tri n ch a nhanh nên ngu n thu

vào ngân sách t ng ch m Còn thành ph n kinh t ngoài qu c doanh n i chung

và thành ph n kinh t cá th nói riêng l i phát tri n c v s l ng l n quy mô,

kh n ng thu nh p t ng nhanh thì vi c t ng c ng qu n lý thu thu đ i v i khu

v c này r t c n thi t

* m b o công b ng xã h i: Có công b ng xã h i thì m i có th đ ng

viên đ c s thu m t cách l n nh t b ng cách huy đ ng m i ngu n thu trong

th i gian ng n nh t Vì v y tính công b ng xã h i càng cao thì đ m b o s thu

thu đ c càng l n

Nh ng ý ngh a nêu trên càng kh ng đ nh rõ s c n thi t ph i t ng c ng

công tác qu n lý kinh t cá th Trong th c t n c ta hi n nay thu thu khu

v c kinh t cá th quan tr ng nh t là thu giá tr gia t ng và thu thu nh p doanh

nghi p

IV QUY TRÌNH QU N LÝ THU THU THU NH P DOANH NGHI P

I V I THÀNH PH N KINH T CÁ TH

K IL

K S C O

M

C i cách thu b c II đ c ti n hành đ ng b trên c hai m t chính sách

thu và t ch c qu n lý thu thu Lu t thu thu nh p doanh nghi p m i đ c

th c hi n t 1/1/1999 do đó đánh giá, xem xét l i quá trình qu n lý thu thu là

v n đ quan tr ng và c p bách

c tr ngc a quá trình thu thu này là đ i t ng n p thu ph i t giác

th c hi n ngh a v theo lu t pháp quy đ nh, th c hi n t tính, t kê khai thu d a

vào k t qu h at đ ng s n xu t kinh doanh d ch v c a mình

N i dung quy trình qu n lý thu thu g m: ng ký thu và c p mã s thu ,

x lý t khai và ch ng t n p thu , hoàn thu , quy t toán thu , mi gi m thu

Quy trình qu n lý có hai c p: C p c c và c p chi c c, c p c c đ c qu n lý

các đ i t ng doanh nghi p qu c doanh trung ng, doanh nghi p qu c daong

đ a ph ng, doanh nghi p có v n đ t n c ngoài, doanh nghi p ngoài qu c

doanh C p chi c c qu n lý h cá th kinh doanh công th ng nghi p ngoài qu c

doanh, doanh nghi p t nhân, h p tác xã, h n p thu s d ng đ t nông nghi p

và h n p thu nhà đ t

Trong pham vi đ tài ch nghiân c u quy trình qu n lý c p chi c c có hai

cách: Quy trình qu n lý thu thu theo ph ng pháp theo ph ng pháp kê khai và

quy trình qu n lý theo ph ng pháp n đ nh doanh s

A – Quy trình qu n lý thu thu theo ph ng pháp n đ nh doanh s :

ây là quy trình qu n lý thông d ng nh t c p chi c c C th nh sau:

- ng ký thu : i t ng n p thu m i ra kinh doanh ph i n p t khai

đang ký g i c quan thu đ ngh c p mã s thu

- Các đ i qu n lý thu s nh n và ki m tra t khai đ ng ký thu g i sang t

hành chính làm th tuc g i lên chi c c đ ng ký và c p mã s thu Sau đó chi c c

nh n gi y ch ng nh n đ ng ký mã s và danh sách cùng các ch tiêu các đ i

t ng đã đ ng ký c a chi c c do c c thu g i v đ th c hi n qu n lý thu thu

- i qu n lý thu thu t ch c ki m tra đi m t ng ngành, hnàg kinh doanh

đ có c s n đ nh doanh s các h m i ra kinh doanh

K IL

K S C O

M

- D ki n doanh s n đ nh: C n c vào k t qu đi u tra, đ i qu n lý thu

thu l p danh sách đ i t ng n p thu và m c doanh s d ki n cho t ng đ i

t ng m i ra, l p danh sách đ i t ng n p thu , đi u ch nh doanh s theo đ nh

k và đ t xu t, g i h i đ ng t v n thu ph ng

- H i đ ng t v n thu ph ng xã xem xét m c doanh s n đ nh và công

khai danh sách đ i t ng n p thu , doanh s n đ nh và công khai danh sách đ i

t ng n p thu doanh s và m c thu d ki n t iu ban nhân dân ph ng xã

Sau đó th ng nh t m c doanh thu n đ nh, chuy n cho lãnh đ o c quan duy t đ

làm c n c tính thu tháng

- Tính thu , n , ph t: T ngày 10 đ n ngày 15 hàng tháng, t ho ch

nghi p v nh p doanh s n đ nh, c n c b ng t l TNDN và bi u thu su t đ

tính thu , tính n , tính ph t k tr c chuy n sang

- Vi t đ n xin ngh kinh doanh: i t ng n p thu có nhu c u ngh kinh

doanh, ph i vi t đ n xin ngh g i t i c quan thu

- T p h p đ on ngh : T ngày 1 đ n ngày 10 hàng tháng, đ i qu n lý thu

t p h p các đ n xin ngh , t ch c ki m tra th c t các h ngh , l p danh sách đ i

t ng n p thu th c s ngh kinh doanh chuy n đ n t k ho ch nghi p v làm

c n c l p s b thu

-Nh p h ngh , h m i, l p s b : T k ho ch nghi p v nh n và l p danh

sách h ngh , h m i ra kinh doanh t đ i qu n lý thu chuy n sang L p s b

thu ghi thu trong tháng Nh ng h có đ n ngh n a tháng vào danh sách l p b

và thu thu tháng đó

- T k ho ch nghi p v trình lãnh đ o duy t s b thu

- Lãnh đ o ký duy t s b thu và g i l i t k ho ch nghi p v Th c

hi n công khai doanh s , m c thu c u t ng h kinh doanh t i tr s y ban nhân

dân ph ng xã

- In thông báo thu : T ngày 17 đên ngày 22 t k ho ch nghi p v c n c

vào s b đã đ c duy t đ in thông báo thu g i t i đ i t ng n p thu

- Cán b thu c các đ i thu có trách nhi m g i thông báo thu đ n đ i

t ng n p thu , đ i t ng n p thu ký nh n thông báo thu

K IL

K S C O

M

- i t ng n p thu n p ti n thu vào kho b c theo th i h n và đ a đi m

ghi trên thông báo thu

- Cán bô kho b c nh n ti n, ký và xác nh n trên gi y n p ti n

- t k ho ch nghi p v nh p ch ng t , l p báo cáo s thu cu i ngày

- Cu i tháng ho c đ u tháng sau, t k ho ch nghi p v l p các báo cáo k

toán, th ng kê theo ch đ

- T ki m tra l a ch n các đ i t ng có hi n t ng tr n l u thu , l p k

ho ch ki m tra trình lãnh đ o chi c c Ti n hành ki m tra th c t và trình lãnh

đ o chi c c Ti n hành ki m tra th c t và trình lãnh đ o duy t

- Lãnh đ o duy t danh sách k t qu ki m tra, g i l i t ki m tra T ki m

tra g i danh sách k t qu ki m tra cho t k ho ch nghi p v đ đi u ch nh thu

- T k ho ch nghi p v nh p danh sách k t qu ki m tra lãnh đ o đã

duy t, đi u ch nh doanh thu, thu ph i n p c a tháng hi n t i

- Th m h ch biên lai: T k ho ch nghi p v hàng tháng t ch c th m

h ch biên lai theo ph ng pháp ch n đi m, ch n đ a bàn ho c ch n đ i t ng

n p thu nh m phát hi n biên lai gi , biên lai t y xáo, c o s a s ti n trên các

liên c a cùng m t s biên lai không b ng nhau

B - Quy trình qu n lý thu thu theo ph ng pháp kê khai

Quy trình đ ng ký thu : i t ng n p thu đ ng ký thu T i chi c c

không c b ph n nh p đ ng ký thu và c p m s thu Các đ i thuê xã ph ng

nh n ki m tra đ ng ký thu c a đ i t ng n p thu , sau đó chuy n cho t hành

chính sau đó g i đi đ nh p vào máy tính và c p mã s thu

Quy trình x lý t khai: i t ng n p thu l p t khai thu , t hành chính

nh n t khai và chuy n cho các đ i qu n lý thu Sau đó đ i qu n lý thu g i cho

t k ho ch nghi p v T k ho ch nghi p v l p danh sách các đ i t ng

không l p t khai trong tháng đ đ i qu n lý thu th c hi n n đ nh thu , đ i qu n

lý thu ch u trách nhi m g i thông báo thu đ n đ i t ng n p thu không thông

qua t hành chính đ i t ng n p thu c n c vào t khai tính thu c a mình đ

t vi t gi y n p thu vào kho b c