ảnh hưởng chất lượng của tảo phân lập và tải tạp lên chất lượng sinh khối của artemia

K ILO B O O K S .C O M ABSTRACT The study aims to develop appropriate techniques to improve an Artemia biomass production in term of quantity as well as quality in the earthen ponds, t

tài t p trung nghiên c u các gi i pháp nh m nâng cao hi u qu c a ngh nuôi

sinh kh i Artemia trên ru ng mu i, trong đó bao g m các n i dung: 1) Xác đ nh

ph ng pháp thu sinh kh i trên ru ng mu i nh m n đ nh và duy trì s phát tri n

qu n th ; 2) Nghiên c u s nh h ng c a loài t o có ki m soát (t o phân l p có

ch n l c) và không ki m soát (t o t p) lên s phát tri n, sinh s n c ng nh đánh

giá giá tr dinh d ng c a sinh kh i khi s d ng các lo i th c n này; và 3) Gây

nuôi t o Chaetoceros làm ngu n t o gi ng cho ao bón phân trong h th ng ao

nuôi Artemia vì đây là loài t o đã đ c ch ng minh r t thích h p đ duy trì t l

s ng, t ng tr ng c ng nh ho t đ ng sinh s n c a Artemia trong phòng thí

nghi m K t qu cho th y: 1) khi thu ho ch sinh kh i Artemia v i nh p đ 3

ngày/l n (hay 90 kg/ha/l n) s giúp duy trì qu n th t i đa trong 12 tu n (th i

gian thí nghi m) và đ t n ng su t cao nh t (1.391 ± 152 kg/ha); 2) s d ng t o

Chaetoceros phân l p t i V nh châu nuôi Artemia cho k t qu t t nh t so v i các

loài t o khác (Nitzschia, Oscillatoria); m t khác khi so sánh ho t đ ng sinh s n

c a Artemia nuôi b ng t o Chaetoceros và t o t p thì th y Artemia tham gia sinh

s n lâu h n (> 28 ngày) c ng nh t ng s phôi cao h n (661±406 phôi/con m )

so v i Artemia nuôi b ng t o t p (284±99 phôi/con cái) Ngoài ra, hàm l ng

HUFA (Highly Unsaturated Fatty Acids) c a sinh kh i khi s d ng t o

Chaetoceros là khá cao: 26.63 mg/g tr ng l ng khô Artemia, đ c bi t là hàm

l ng EPA chi m 22.2 g/g trong l ng khô trong t ng hàm l ng HUFA so v i

sinh kh i nuôi b ng t o t p; 3) Nhân gi ng t o Chaetoceros sp có th th c hi n

đ c h th ng ngoài tr i và th tích 15 m3 trong h th ng ao n i đ c lót

nilon; sau 7 ngày m t đ t o có th đ t 2,2 –2,5 tri u tb/ml Tuy nhiên nh ng khó

kh n g p ph i là đi u ki n nhi t đ bi n đ ng l n và hi n t ng nhi m t p

(Ciliate, Navicula, Tetraselmis) Ngoài ra, khi nâng th tích nuôi t o lên thì v n

đ s c khí c ng c n đ c quan tâm vì liên quan đ n s xáo tr n các ch t dinh

d ng c ng nh h n ch hi n t ng l ng k t trong quá trình nuôi

K IL

O B

O O

K S C O

M

ABSTRACT

The study aims to develop appropriate techniques to improve an Artemia biomass

production in term of quantity as well as quality in the earthen ponds, through

which different strategies were performed for instant 1) to sustain biomass

production in earthen ponds via suitable biomass collection techniques; 2)

comparative studies on survival, growth rate as well as life-table characteristics

of Artemia fed selective isolated algae species and green water; and 3) scaling-up

of local isolated diatom (Chaetoceros sp.) prior inoculation as a stock for

fertilizer pond in Artemia culture system Results are summarized such as: 1)

Artemia biomass was collecting every 3 day-intervals in the rate of 90 kg WW/ha

could remain the population thought-out 12-week culture period And thus

maximized the total production out-put (1.391 ± 152 kg/ha); 2) Artemia fed with

Chaetoceros sp isolated from Vinh chau saltfield displayed better survival and

growth-rates compared to Nitzschia sp and Oscillatoria sp species (these are

also locally algal species); longer life-span of adults (more than 28 days) fed with

Chaetoceros sp compared to the others was recorded Moreover, total embryos

were also much higher (661±406 embryos/female versus 284±99

embryos/female) Biomass fed Chaetoceros sp contains HUFA (Highly

Unsaturated Fatty Acids) and especially EPA a lot higher (26.63 mg/g and 22.2

g/g on DW basis) than those fed with green water 3) scaling-up of Chaetoceros

sp could perform in out-door/open system up to 15 m3 each (earthen pond with

plastic lining); algal concentration could reach as high as 2,2-2,5 cells/ml after 7

days Nonetheless, infection/contamination with ciliate or other algae species

(e.g Navicula, Tetraselmis) were the main constraints Besides, large volume

culture is also concerning to the rate and the strength of aeration as to suspense

nutrients homogenously as well as sedimentation prevention

K IL

O B

O O

K S C O

M

M C L C

M C L C i

DANH SÁCH B NG iii

DANH SÁCH HÌNH iv

PH N I: T V N 1

PH N II L C KH O TÀI LI U 3

2.1 H th ng phân lo i Artemia 3

2.2 Vòng đ i và đ c đi m sinh h c Artemia 3

2.3 Tính n c a Artemia và vi c s d ng t o trong gây nuôi Artemia 5

2.4 Kh n ng thích nghi v i các đi u ki n môi tr ng 6

2.5 Giá tr dinh d ng c a sinh kh i Artemia và ph ng pháp giàu hóa 7

2.6 Ho t đ ng nuôi sinh kh i Artemia trên th gi i và Vi t nam 8

PH N III: V T LI U VÀ PH NG PHÁP NGHIÊN C U 11

3.1 Xác đ nh ph ng pháp thu sinh kh i t i u trên ru ng mu i .11

3.1.1 B trí thí nghi m 11

3.1.2 Ph ng pháp thu th p s li u 11

3.2 nh h ng ch t l ng c a t o phân l p và t o t p lên ch t l ng sinh kh i c a Artemia 15

3.2.1 V t li u và ph ng pháp nghiên c u 15

3.2.2 B trí thí nghi m 16

3.3 Gây nuôi t o Chaetoceros làm ngu n t o gi ng cho ao bón phân 19

3.3.1 T o gi ng 19

3.3.2 Mô t h th ng nuôi c y t o 19

3.3.3 Qui trình nhân gi ng T o 20

PH N IV: K T QU VÀ TH O LU N 22

4.1 Xác đ nh ph ng pháp thu sinh kh i t i u trên ru ng mu i .22

4.1.1 M t s y u t môi tr ng trong ao nuôi 22

4.1.2 Sinh h c Artemia 24

4.1.3 N ng su t sinh kh i 31

4.2 nh h ng c a t o phân l p và t o t p lên ch t l ng sinh kh i Artemia .34

4.2.1 Thí nghi m 1 34

4.2.2 Thí nghi m 2 36

4.3 Gây nuôi t o Chaetoceros làm ngu n t o gi ng cho ao bón phân 43

4.3.1 i u ki n môi tr ng 43

4.3.2 Bi n đ ng m t đ t o và hàm l ng chlorophyll-a qua các c p nuôi: .45

K IL

O B

O O

K S C O

M

PH N V: K T LU N VÀ XU T 51

5.1 K t lu n 51

5.2 xu t 52

PH L C 59

K IL

O B

O O

K S C O

M

B ng 3.1: Kích c các lo i b , ao (bón phân) nuôi t o Chaetoceros sp t i V nh

châu 20

B ng 4.1: M t s y u t môi tr ng trong ao nuôi 23

B ng 4.2: S c sinh s n trung bình c a Artemia trong su t v nuôi (s phôi/con cái) .29

B ng 4.3: Ph n tr m s đ con trong 12 tu n nuôi 30

B ng 4.4: N ng su t sinh kh i Artemia trung bình c a 12 tu n nuôi 31

B ng 4.5: T l s ng (%) c a Artemia theo ngày 34

B ng 4.6: Trung bình chi u dài c a Artemia theo ngày nuôi 35

B ng 4.7: Kích th c c a m t s loài t o phân l p t i vùng nuôi Artemia V nh châu-Sóc tr ng 36

B ng 4.8 : Thành ph n t o t p thu t i V nh châu 36

B ng 4.9: Các ch tiêu so sánh v ph ng th c sinh s n và s c sinh s n 37

B ng 4.10: Thành ph n acid béo (% t ng acid béo) trong sinh kh i Artemia 39

B ng 4.11: i u ki n môi tr ng môi tr ng nuôi t o qua các th tích nuôi 43

B ng 4 12: M t đ t o (tb/ml) và hàm l ng Chlorophyll-a 45

B ng 4.13: K t qu th ng kê (giá tr p) v so sánh s phát tri n c a t o theo c p đ nuôi khác nhau 47

B ng 4.14: Hàm l ng N, P (ppm) theo th i gian các th tích nuôi 48

B ng 4.15: T c đ phân c t c a t o Chaetoceros sp theo các th tích nuôi khác nhau 49

B ng 4.16: Tình hình nhi m t p trong các b nuôi t o Chaetoceros sp h t i V nh châu 50

K IL

O B

O O

K S C O

M

DANH SÁCH HÌNH

Hình 2.1: Vòng đ i phát tri n c a Artemia (Jumalon et al.,1982) 3

Hình 3.1: S đ ao thí nghi m 11

Hình 4.1: Nhi t đ trung bình c a các ao nuôi thí nghi m 22

Hình 4.2: Bi n đ ng m t đ và thành ph n c a qu n th NT1 25

Hình 4.3: Bi n đ ng m t đ và thành ph n qu n th c a NT2 25

Hình 4.4: Bi n đ ng m t đ và thành ph n qu n th NT3 26

Hình 4.5: Bi n đ ng m t đ và thành ph n qu n th Artemia NT4 26

Hình 4.6: S c sinh s n trung bình c a Artemia trong 12 tu n nuôi 29

Hình 4.7: Ph n tr m Artemia cái đ con (Nauplii) trong su t v nuôi 30

Hình 4.8: Bi n đ ng l ng sinh kh i Artemia thu qua các đ t (kg/ha/9 ngày) 31

Hình 4.9: N ng su t sinh kh i Artemia trung bình trong 12 tu n nuôi 32

Hình 4.10 : T l s ng (%) c a Artemia sau 15 ngày nuôi 37

Hình 4.11: T l s ng c a Artemia cái nuôi riêng v i th c n t o thu n (Chaetoceros sp.) và t o t p 38

Hình 4.12: Hàm l ng HUFA, DHA và EPA (mg/g kh i l ng khô) và t l DHA/EPA(l n) trong sinh kh i Artemia v i 2 lo i t o th c n .42

Hình 4.13: Bi n đ ng m t đ t o và hàm l ng Chlorophyll-a theo th i gian các th tích nuôi 100 lít (a), 500 lít (b), 2 m3 (c) và 15 m3 (d) .47

K IL

O B

O O

K S C O

M

Gi i thi u

Artemia là lo i sinh v t n l c không ch n l a (non-selective filter feeders (Reeve,

1963; Johnson, 1980; Dobbeleir et al., 1980) và có th s d ng nhi u lo i th c n khác

nhau (Dobbleir et al., 1980; Sorgeloos et al., 1986) giai đo n u trùng chúng có th

s d ng th c n có kích c 25-30 µm và t ng lên 40-50µm khi đ t kích c tr ng

thành (Dobbeleir et al., 1980) ru ng nuôi th c n cho Artemia ch y u d a vào vi c

bón phân gây màu t o tr c ti p (trong ao nuôi) ho c gián ti p (ao gây màu) (Rothuis,

1986; Van der Zanden, 1987, 1988, 1989) K t qu phân tích khu h ru ng mu i V nh

Châu B c Liêu cho th y có t t c 50 loài t o thu c 30 gi ng và 5 ngành t o S đa d ng

v gi ng loài th hi n: Bacillariophyta > Cyanophyta > Chlorophyta > Chrysophyta >

Rhodophyta (Nguy n Th Xuân Trang, 1990; Ðinh V n K , 1991) Tuy nhiên do giá tr

dinh d ng c a các loài t o là khác nhau (Sick, 1976; Lora-Vilchis, Cordero-Esquivel

và Voltolina, 2004) nên nh h ng c a chúng lên t l s ng, t ng tr ng và sinh s n

c a Artemia c ng khác nhau Ch t l ng c a các loài vi t o s d ng làm th c n cho

Artemia đã đ c nhi u tác gi nghiên c u (Sick, 1976; Johnson, 1980) v i k t qu

khác nhau tu thu c t ng loài t o, đi u ki n nuôi c ng nh còn tu thu c loài Artemia

thí nghi m T o khuê đ c xem nh m t ngu n acid béo không no m ch cao, đ c bi t

là acid 20:5 -3 (Lora-Vilchis và Voltolina, 2003) r t c n thi t cho s t ng tr ng và

phát tri n c a u trùng các loài tôm cá bi n Trong s n xu t gi ng tôm cá bi n, vi c

s n xu t các loài vi t o đ c bi t là t o Chaetoceros đ c xem là m t khâu c n b n c a

tr i gi ng và đã đ c ng d ng r ng rãi (López Elías et al., 2003; Krichnavaruk et al.,

2005) Theo Naegel (1999) thì t o Chaetocerros sp là lo i th c n t i s ng t t nh t

cho Artemia franciscana Tuy nhiên khi nuôi Artemia đ i trà trên ao đ t t i V nh châu,

th ng t o đ c gây màu t nhiên nên thành ph n gi ng loài r t phong phú (Nguy n

Th Xuân Trang, 1990; Nguy n V n Hòa, 2002) đã nh h ng không ít đ n giá tr dinh

d ng c a sinh kh i Artemia

T i i h c C n th các thí nghi m v nuôi Artemia thu sinh kh i ru ng mu i c ng

đã đ c th c hi n t nh ng n m 90 nh :

Nghiên c u nh h ng c a các lo i th c n khác nhau đ n n ng su t sinh kh i Artemia

bao g m: n c xanh (t o) và n c xanh có b sung thêm cám g o và phân gà

Nghiên c u v nh h ng c a di n tích ao nuôi, các m c n c khác nhau lên n ng

su t thu sinh kh i Artemia

Nghiên c u nh h ng c a chu k nuôi (nuôi m t chu k và nhi u chu k ), ph ng

th c thu ho ch lên n ng su t sinh kh i Artemia

K IL

O B

O O

K S C O

M

K t qu thu đ c t các nghiên c u này cho th y có nhi u y u t nh h ng đ n n ng

su t sinh kh i nh đi u ki n môi tr ng nuôi, th c n, m c n c, kích th c ao

nuôi,… trong đó ph ng th c thu ho ch là m t trong nh ng y u t quan tr ng nh

h ng đ n kh n ng ph c h i c a qu n th và s n l ng sinh kh i thu ho ch Do đó

vi c “Nâng cao hi u qu quy trình nuôi sinh kh i Artemia trên ru ng mu i” là c n

thi t nh m đ m b o v ch t và l ng c a sinh kh i s n xu t ra đ đáp ng nhu c u

ngày càng cao trong nuôi tr ng th y s n

M c tiêu c a đ tài

Ch n l c loài t o thích h p làm th c n cho Artemia và t ng b c gây nuôi loài t o đ

làm gi ng cho ao bón phân trong h th ng ao nuôi Artemia Ngoài ra, phát tri n k

thu t thu sinh kh i trong ao nh m duy trì qu n th s n xu t m c t i u

N i dung đ tài

Xác đ nh ph ng pháp thu sinh kh i t i u trên ru ng mu i

nh h ng ch t l ng c a t o phân l p và t o t p lên ch t l ng sinh kh i c a

Artemia

Gây nuôi t o Chaetoceros làm ngu n t o gi ng cho ao bón phân (trong h th ng nuôi

sinh kh i Artemia trên ru ng mu i)

K IL

O B

O O

K S C O

2.2 Vòng đ i và đ c đi m sinh h c Artemia

Artemia có vòng đ i ng n ( đi u ki n t i u có th phát tri n thành con tr ng thành

sau 7-8 ngày nuôi), s c sinh s n cao (Sorgeloos, 1980b; Jumalon, et al., 1982) và qu n

th Artemia luôn luôn có hai ph ng th c sinh s n là đ tr ng và đ con (Browne et

al., 1984)

Hình 2.1: Vòng đ i phát tri n c a Artemia (Jumalon et al., 1982)

Ngoài t nhiên, Artemia đ tr ng bào xác n i trên m t n c và đ c sóng gió th i gi t

vào b Các tr ng ngh này ng ng ho t đ ng trao đ i ch t và ng ng phát tri n khi

đ c gi khô N u cho vào n c bi n, tr ng bào xác có hình c u lõm s hút n c,

ph ng to Lúc này, bên trong tr ng, s trao đ i ch t b t đ u Sau kho ng 20 gi , màng

n bên ngoài n t ra (breaking) và phôi xu t hi n

K IL

O B

O O

K S C O

M

Phôi đ c màng n bao quanh Trong khi phôi đang treo bên d i v tr ng (giai đo n

bung dù = umbrella) s phát tri n c a u trùng đ c ti p t c và m t th i gian ng n sau

đó màng n b phá v (giai đo n n = hatching) và u th Artemia đ c phóng thích ra

ngoài

u trùng Artemia m i n (instar I), có chi u dài 400-500 µm có màu vàng cam, có m t

Nauplius màu đ ph n đ u và ba đôi ph b (anten I có ch c n ng c m giác, anten II

có ch c n ng b i l i và l c th c n và b ph n hàm d i đ nh n th c n) M t b ng

u trùng đ c bao ph b ng m nh môi trên l n (đ nh n th c n: chuy n các h t t t

l c th c n vào mi ng) u trùng giai đo n này không tiêu hóa đ c th c n, vì b

máy tiêu hóa ch a hoàn ch nh, chúng s ng d a vào ngu n noãn hoàng

Sau kho ng 8-10 gi t lúc n (ph thu c vào nhi t đ ), u trùng l t xác thành giai

đo n II (instar II) Lúc này, chúng có th tiêu hóa các h t th c n c nh (t bào t o, vi

khu n, ch t v n) có kích th c t 1 đ n 50 µm nh vào đôi anten II, và lúc này b máy

tiêu hóa đã ho t đ ng

u trùng phát tri n và bi t hóa qua 15 l n l t xác Các đôi ph b xu t hi n vùng

ng c và bi n thành chân ng c M t kép xu t hi n hai bên m t T giai đo n 10 tr

đi, các thay đ i v hình thái và ch c n ng quan tr ng b t đ u: anten m t ch c n ng v n

chuy n và tr i qua s bi t hóa v gi i tính con đ c chúng phát tri n thành càng

bám, trong khi anten c a con cái b thoái hóa thành ph n ph c m giác Các chân ng c

đ c bi t hóa thành ba b ph n ch c n ng Các đ t chân chính và các nhánh chân

trong (v n chuy n và l c th c n) và nhánh chân ngoài d ng màng (mang)

Artemia tr ng thành dài kho ng 10 mm (tùy dòng), c th thon dài v i hai m t kép,

ng tiêu hóa th ng, anten c m giác và 11 đôi chân ng c Con đ c có đôi gai giao c u

ph n sau c a vùng ng c i v i con cái r t d nh n d ng nh vào túi p ho c t cung

n m ngay sau đôi chân ng c th 11

Tu i th trung bình c a cá th Artemia trong các ao nuôi ru ng mu i kho ng 40-60

ngày tùy thu c đi u ki n môi tr ng (Nguy n V n Hòa et al., 1994) Tuy nhiên, qu n

th Artemia trong ru ng mu i v n ti p t c duy trì ngay c trong mùa m a khi đ m n

trong ao nuôi gi m th p (60‰) n u ru ng nuôi không b đ ch h i (tôm, cá, copepods )

t n công và v n đ c cung c p đ y đ th c n (Brand et al., 1995)

Ph ng th c sinh s n: Theo Sorgeelos (1980) Artemia phát tri n thành con tr ng

thành sau 2 tu n nuôi và b t đ u tham gia sinh s n Trong vòng đ i con cái có th

tham gia c hai ph ng th c sinh s n và trung bình m i con đ kho ng 1500-2500

phôi

* S đ con (Ovoviviparity): tr ng th tinh s phát tri n thành u trùng b i l i t do và

đ c con cái phóng thích ra ngoài môi tr ng n c

K IL

O B

O O

K S C O

M

* S đ tr ng (Oviparity): các phôi ch phát tri n đ n giai đo n phôi v (gastrula) và s

đ c bao b c b ng m t l p v dày (đ c ti t ra t tuy n v trong t cung) t o thành

tr ng ngh (cyst) hay còn g i là s “ti m sinh” (diapause) và đ c con cái sinh ra

2.3 Tính n c a Artemia và vi c s d ng t o trong gây nuôi Artemia

Artemia là lo i n l c không ch n l a đã đ c Reeve (1963) trình bày trong thí

nghi m s d ng các lo i t o và m t đ t o khác nhau đ xác đ nh tính n l c c a

chúng, nh vào s xác đ nh này mà m t lo t thí nghi m v s d ng t o đ n bào làm

th c n cho Artemia đã đ c ti n hành nghiên c u H n n a, t o đ c phân l p và

nuôi c y đ s d ng trong nuôi tr ng thu s n c ng đ c xác đ nh v thành ph n dinh

d ng c a chúng (Coutteau, 1996, đi u ch nh t Brown, 1991) và cho th y r ng thành

ph n lipid và carbohydrate trong m i lo i t o c ng khá khác bi t Tuy nhiên, các lo i

t o t nhiên khi đ c nuôi thu n trong môi tr ng dinh d ng thì thành ph n dinh

d ng trong t o c ng đ c c i thi n, thí d nh t o Dunaliella tertiolecta trong t

nhiên có hàm l ng lipid là 15.0 pg/t bào nh ng khi đ c nuôi trong môi tr ng

Walne thì thành ph n này t ng lên (22.28 pg/t bào)

Artemia v i t p tính n l c không ch n l a c a mình, chúng có kh n ng l c các v t

ch t l l ng trong n c (mùn bã h u c , vi khu n, t bào t o đ n bào) ph m vi kích

th c h t nh h n 50 µm (Sorgeloos et al., 1986) Do v y, m t s nghiên c u v s

d ng vi t o làm th c n trong nuôi sinh kh i Artemia đã đ c th c hi n trong nh ng

n m sau đó

Nghiên c u v li u l ng t o trong nuôi Artemia đã đ c Evjeno và Olsen (1999)

trình bày trong thí nghi m nuôi Artemia b ng t o Isochrysis galbana Trong thí

nghi m này 6 nghi m th c đ c tri n khai v i li u l ng th c n đ a vào bi n đ ng t

0.2 đ n 20 mg C (carbon)/lít, th i gian nuôi là 12 ngày và n ng đ mu i trong su t quá

trình nuôi là 34ppt, nhi t đ n c đ c duy trì trong kho ng 26-28o

C K t qu cho

th y s t ng tr ng c a Artemia ch u nh h ng khá l n c a li u l ng th c n đ a

vào L ng th c n t i thi u c n thi t cho Artemia phát tri n đã đ c xác đ nh là 10

mg C/lít, li u l ng này t ng tr ng c a Artemia t 2.3 µg/cá th naupllii (m i n ) đã

t ng lên 195±7.03 µg/cá th i v i các nghi m th c đ c cho n v i li u l ng th p

là 7; 5; 3 mg C/lít thì sau 11 ngày nuôi tr ng l ng Artemia ch đ t 134±3.41, 88±3.53

và 29±3.09 µg/cá th , theo th t Còn li u l ng cho n th p nh t là 0.2 mg C/lít thì

sau 11 ngày nuôi tr ng l ng Artemia gi m xu ng t 14-18% tr ng l ng thân

Naegel (1999) trong thí nghi m nuôi sinh kh i c a mình đã so sánh nuôi Artemia b ng

t o Chaetoceros và th c n th ng m i Nestum (th c n cho tr con), k t qu cho

th y sau 14 ngày nuôi t l s ng và t ng tr ng c a hai nghi m th c này là nh nhau

nh ng hàm l ng lipid c a Artemia đ c cho n b ng th c n Nestum cao h n

Artemia đ c cho n t o Chaetoceros

K IL

O B

O O

K S C O

M

Lora-Vilchis và Voltolina (2003) đã th c hi n thí nghi m s d ng 2 lo i t o

Chaetoceros muelleri và Chlorella capsulata làm th c n cho Artemia, sau 7 ngày

nuôi th y r ng Artemia khi đ c cho n v i li u l ng 11.7, 23.4 và 46.8 mg/lít/ngày

v i 2 lo i t o nêu trên thì t l s ng gi a các nghi m th c là nh nhau, sai bi t không

có ý ngh a th ng kê, t l s ng đ t trên 80%

S d ng t o trong nuôi sinh kh i Artemia c ng đ c th c hi n ti p t c vào nh ng n m

ti p theo, Lora-Vilchis et al., (2004) đã s d ng hai loài t o Isochrysis sp và

Chaetoceros muelleri làm th c n trong gia i đo n đ u c a Artemia K t qu cho th y

r ng sau 7 ngày nuôi t l s ng c a Artemia không khác bi t có ý ngh a, nghi m th c

Artemia cho n b ng t o Isochrysis sp., t l s ng là 85% trong khi Artemia cho n t o

Chaetoceros muelleri có t l s ng là 93%

2.4 Kh n ng thích nghi v i các đi u ki n môi tr ng

Nhi t đ , th c n và n ng đ mu i là nh ng nhân t chính nh h ng đ n s gia t ng

m t đ c a qu n th Artemia ho c ngay c đ n s v ng m t t m th i c a chúng

(Sorgeloos, 1980)

Trong t nhiên, Artemia th ng hi n di n các th y v c có n ng đ mu i cao vì ít có

s hi n di n c a các loài cá, tôm d và các đ ng v t c nh tranh th c n khác nh luân

trùng, giáp xác nh n t o M c dù Artemia có th phát tri n t t n c bi n t nhiên

nh ng chúng không th di chuy n t n i này sang n i khác qua đ ng bi n do chúng

không có c ch b o v đ ch ng l i sinh v t d (cá, tôm) và c nh tranh v i các sinh

v t n l c khác S thích nghi v sinh lý c a chúng đ m n cao giúp chúng ch ng l i

sinh v t đó m t cách hi u qu , c ch này bao g m:

- H th ng đi u hoà áp su t th m th u r t t t

- Kh n ng t ng h p các s c t hô h p cao nh m thích nghi v i đi u ki n có

hàm l ng oxy th p n i có đ m n cao

i v i ao nuôi, đ m n th p (<70‰) th ng xu t hi n Copepods là đ ch h i c a u

trùng Artemia Ng c l i, đ m n quá cao (>120‰) có th gây ch t cho Artemia

m n cao còn là d n xu t t t cho nhi t đ vì v y trong ao nuôi thích h p nh t là duy trì

m c 80-100‰ Theo Wear và Haslett, (1986) khi đ m n th p s có nhi u đ ch h i

và nhi u loài t o không thích h p xu t hi n; khi đ m n t ng cao s h n ch s c s n

xu t s c p trong ao nuôi, ho c làm gi m hi u qu l c th c n c a Artemia, h n n a

khi đ m n t ng cao thì nhi t đ cao và hàm l ng oxy gi m gây stress Artemia h u

qu là t ng tr ng ch m, s c sinh s n gi m, m c đ ph h i qu n th th p, n u quá

ng ng s gây ch t hàng lo t (Vanhaeck và Sorgeloos, 1989) Nghiên c u khác cho

th y đ m n 120‰ thì s c sinh s n và n ng su t tr ng Artemia th p h n nhi u so

v i nuôi đ m n 80‰ (Nguy n V n Hoà, 2002)

K IL

O B

O O

K S C O

M

Nhi t đ là m t trong nh ng y u t môi tr ng có nh h ng tr c ti p đ n sinh tr ng

và sinh s n c a Artemia Nhi t đ quá th p ≤ 20o

C Artemia s sinh tr ng ch m ho c

ch t r i rác và ng c l i nhi t đ quá cao >36o

C gây ra hi n t ng ch t r i rác ho c hàng lo t, gi m kh n ng sinh s n và s ph h i c a qu n th ph c h i (Ngô Th Thu

Th o, 1992; Nguy n Th Ng c Anh et al.,1997; Nguy n Th Ng c Anh và Nguy n

V n Hòa, 2004) Khi nuôi Artemia phòng thí nghi m (nhi t đ n đ nh) c ng đã tìm

th y: nhi t đ 30oC s l a đ con (nauplii) cao g p chín l n so v i nuôi nhi t đ

26oC (Nguy n Th Ng c Anh, 2000) K t qu t ng t khi t ng nhi t đ t 25o

C lên

33oC thì s tr ng gi m và s nauplii t ng (Sanggontanagit, 1993)

2.5 Giá tr dinh d ng c a sinh kh i Artemia và ph ng pháp giàu hóa

Bên c nh vi c nghiên c u v ph ng pháp gia t ng t l s ng c a Artemia trong quá

trình nuôi, ch t l ng sinh kh i c ng đ c các nhà nghiên c u quan tâm b i vì hai lý

do sau đây :

Sinh kh i Artemia đ c s d ng r ng rãi trong ng nuôi các loài thu s n (Treece,

2000)

Hàm l ng Acid béo m ch cao n i đôi (Highly Unsaturated Fatty Acid, HUFA) có

trong Artemia sinh kh i đóng vai trò quan tr ng trong ng nuôi các loài thu s n, nó

quy t đ nh đ n s thành công trong m nuôi, n u nh hàm l ng HUFA trong Artemia

th p, thì m ng tôm cá cho n b ng sinh kh i Artemia s có t l s ng s t gi m

(Treece, 2000)

Artemia m c d u đã đ c xác đ nh là loài có hàm l ng acid béo không no nhi u n i

đôi (PUFA) cao (acid béo thi t y u), là ngu n cung c p thi t y u cho u trùng cá n c

ng t Tuy nhiên khi s d ng làm th c n cho các loài u trùng n c l và m n thì hàm

l ng acid béo này có trong Artemia không đ cho s phát tri n c a u trùng Trong

m t vài báo cáo g n đây ng i ta đã s d ng Artemia nh là v t trung chuy n hàm

l ng acid béo thi t y u t i các đ i t ng ng nuôi thông qua vi c giàu hoá Artemia

v i các acid béo thi t y u trong th c n Hàm l ng acid béo thi t y u trong Artemia

c ng có th t ng lên b ng cách ch n l a các loài t o thích h p làm th c n cho

Artemia

Lora-Vilchis et al., (2004) trong thí nghi m c a mình khi s d ng 2 loài t o Isochrysis

sp (T-ISO) và Chaetoceros muelleri làm th c n cho Artemia đã ghi nh n r ng sau 7

ngày nuôi hàm l ng lipid trong Artemia h u nh không thay đ i (Artemia cho n

b ng t o T-ISO có hàm l ng lipid chi m 22.7±1.7 % tr ng l ng thân sau 7 ngày

nuôi trong khi đó u trùng Artemia sau khi n đã có hàm l ng lipids chi m 22.7±1.8

% tr ng l ng thân) i v i Artemia cho n b ng t o Chaetoceros muelleri thì hàm

l ng lipids c a Artemia sau 7 ngày nuôi có s thay đ i không đáng k (hàm l ng

lipids c a Artemia chi m 23.6±1.9 % tr ng l ng thân) Tuy nhiên, thành ph n protein

K IL

O B

O O

K S C O

M

c a Artemia nghi m th c này khá cao, chi m t i 53.34.0% tr ng l ng thân ( ngày

0 hàm l ng protein c a Artemia ch chi m 46.3 ±1.6 tr ng l ng thân), trong khi hàm

l ng protein nghi m th c cho n t o T-ISO thì không thay đ i sau 7 ngày nuôi K t

qu này ch ng minh r ng thành ph n t o đ a vào c ng quy t đ nh đ n ch t l ng sinh

kh i Artemia

Trong thí nghi m s d ng các lo i t o đ c phân l p t b bi n Úc châu làm th c n

cho Artemia, Luong Van Thinh et al., (1999) đã s d ng 13 loài t o (t ng ng v i 13

nghi m th c thí nghi m) Sau 7 ngày nuôi, s li u đ c thu th p và so sánh v t l

s ng, t ng tr ng c a Artemia, đ c bi t là hàm l ng acid béo t ng c ng trong

Artemia sinh kh i đ c nuôi b ng 13 loài t o phân l p v i Artemia sinh kh i đ c cho

n b ng t o th ng m i t b c bán c u (Isochrysis galbana (T-ISO)) Trong 13

nghi m th c, ch có nghi m th c Artemia cho n b ng t o Crytomonas sp cho k t qu

t t v t ng tr ng, trong khi đó Artemia cho n b ng Chaetoceros sp., Nephroselmis,

Tetraselmis sp., và Nitzschia palacea cho k t qu v t ng tr ng t ng t sau 24h khi

so sánh v i nghi m th c cho n b ng t o T-ISO Hàm l ng EPA và DHA trong acid

béo không no nhi u n i đôi (PUFA) nghi m th c Artemia cho n b ng t o

Crytomonas sp là cao nh t (p<0.05), cao h n Artemia nghi m th c cho n b ng t o

T-ISO nghi m th c Artemia cho n b ng t o Chaetoceros sp có hàm l ng EPA

cao nh t, chi m 15.5 % tr ng l ng Artemia khô

2.6 Ho t đ ng nuôi sinh kh i Artemia trên th gi i và Vi t nam

2.6.1 Trên th gi i

Sorgeloos (1975) nuôi sinh kh i trong các th tích t 1-20 L, trong môi tr ng n c

bi n t nhiên, n ng đ mu i 35‰, pH t 8-8.5, nhi t đ 28o

C- 30oC S d ng t o s ng

và t o khô làm th c n cho Artemia

Sau đó Bossuyt và Sorgeloos (1980) đã th nghi m nuôi sinh kh i Artemia v i 2 m t

đ nuôi là 5.000-10.000 Nauplii/lít, trong th tích b nuôi 2-5 m3

, và s d ng th c n

là ph ph m nông nghi p nh b t b p, b t cám g o, và c ng vào n m này Duivodi et

al., (1980) đã nuôi sinh kh i trong b xi m ng, so sánh s phát tri n c a Artemia các

n ng đ mu i khác nhau

Thí nghi m nuôi sinh kh i Artemia đã đ c nghiên c u theo nhi u g c đ , Zmora et

al., (2002) nuôi sinh kh i Artemia Israel b ng cách b sung 3- 5 tri u nauplii vào ao

nuôi m i ngày, n ng su t trung bình đ t đ c 5kg/ngày/1000m2 (≈1500 kg/ha/tháng)

trong nhi u tháng

K IL

O B

O O

K S C O

M

Teresita et al., (2003) thí nghi m nuôi sinh kh i s d ng th c n b ng phân gà v i các

li u l ng khác nhau, trong 55 ngày nuôi ch thu đ c n ng su t cao nh t là 467.33

g/ao 4m3

2.6.2 Vi t Nam

Artemia không phân b t nhiên Vi t Nam, n m 1982 nó đ c du nh p vào Vi t

nam thông qua b c đ u th nghi m nuôi Artemia (t dòng San Francisco Bay, M )

Nha Trang (V Qu nh và Nguy n Ng c Lâm, 1987) N m 1984, tr ng i h c

C n Th ti n hành thí nghi m nuôi Artemia thu tr ng bào xác vùng ven bi n V nh

Châu (Sóc Tr ng) và B c Liêu n n m 1990, đ i t ng này đ c tri n khai s n xu t

đ i trà cho các h diêm dân và tr thành hai vùng tr ng đi m cung c p tr ng bào xác

Artemia có ch t l ng cao cho th tr ng trong và ngoài n c (Nguy n V n Hòa, et

al., 1994; Brands et al., 1995)

Bên c nh đó, m t s thí nghi m nuôi Artemia thu sinh kh i ru ng mu i c ng đã

đ c th c hi n

Nghiên c u nh h ng c a các lo i th c n khác nhau đ n n ng su t sinh kh i

Artemia, sau 3 tháng nuôi k t qu thu đ c nghi m th c n c xanh có bón phân gà

và b sung cám g o đ t n ng su t (2,6 t n/ha) cao h n nghi m th c ch c p n c xanh

(2 t n/ha) (Nguy n Th Th o, 1990 và Ngô Th Thu Th o, 1992)

Thí nghi m v di n tích ao nuôi khác nhau: k t qu bi u th r ng n ng su t sinh kh i

Artemia gi m theo s t ng di n tích ao nuôi Ngô Th Thu Th o et al., (1993) đã thu

đ c 3 t n/ha/v ao có di n tích 300m2 và 2,1 t n/ha/v ao 600m2

Nghiên c u nh h ng c a m c n c trong ao nuôi khác nhau đ n n ng su t sinh

kh i: ao sâu đ c duy trì m c n c trung bình 60 cm đ t 8 t n/ha/v , trong khi đó

ao nong v i m c n c 30 cm ch đ t 5 t n/ha/v (Nguy n Th Ng c Anh et al., 1997)

Các ao s n xu t th có di n tích t 2.200- 3.400 m2, n ng su t bình quân 1,8 t n/ha/v

(Brands et al., 1995, Nguy n Th Ng c Anh et al., 1997)

Nghiên c u nh h ng c a chu k nuôi đ n n ng su t sinh kh i (nuôi m t chu k là

ch th gi ng m t l n và nuôi liên t c cho đ n khi k t thúc v nuôi, nuôi và nhi u chu

k là th gi ng m i sau m i đ t nuôi, m i chu k nuôi kho ng 6 tu n, và m i v nuôi

kho ng 3 chu k ) n ng su t sinh kh i thu đ c nghi m th c nuôi 1 chu k và nhi u

chu k là 2,3 và 3,8 t n/ha/v , theo th t (Nguy n Th Ng c Anh et al., 1997)

Nghiên c u v nh h ng c a ph ng th c thu ho ch sinh kh i: k t qu cho th y sau

16 tu n nuôi, sinh kh i thu đ c nghi m th c thu 3 ngày m t l n (2,3 t n/ha) cao

h n cao h n nghi m th c thu sinh kh i m i ngày (2,1 t n/ha), m c dù s sai khác gi a

K IL

O B

O O

K S C O

M

hai nghi m th c không có ý ngh a th ng kê (Nguy n Th Ng c Anh và Nguy n V n

Hòa, 2004)

Qua nhi u n m th c hi n thí nghi m cho th y m t s y u t môi tr ng đã nh h ng

x u đ n s phát tri n c a qu n th nh nhi t đ có nh h ng r t nhi u đ n sinh

tr ng và sinh s n c a Artemia Nhi t đ quá th p <20o

C Artemia s sinh tr ng ch m

ho c ch t r i rác và ng c l i nhi t đ quá cao >36o

C gây ra hi n t ng ch t, có khi

ch t hàng lo t, gi m kh n ng sinh s n và qu n th ph c h i r t ch m (Ngô Th Thu

Th o, 1992; Nguy n Th Ng c Anh et al.,1997; Nguy n Th Ng c Anh và Nguy n

V n Hoà, 2004)

K IL

O B

O O

K S C O

m ng xung quanh v i chi u r ng 1,50 m; sâu 0,30 m, v i 4 nghi m th c (NT) và m i

nghi m th c có ba l n l p l i, và đ c b trí ng u nhiên cho t ng nghi m th c nh

sau: NT1: B2, B5, B4a; NT2: B1, B2a, B5a; NT3: B3, B6, B1a và NT4: B4, B3a và

B6a Trong đó:

Nghi m th c 1: Thu sinh kh i 1 ngày/l n v i m c thu 30 kg/ha/ngày

Nghi m th c 2: Thu sinh kh i 3 ngày/l n v i m c thu 90 kg/ha/3 ngày

Nghi m th c 3: Thu sinh kh i 6 ngày/l n v i m c thu 180 kg/ha/6ngày

Nghi m th c 4: Thu sinh kh i 9 ngày/l n v i m c thu 270 kg/ha/9 ngày

Ao bón phân B1

Các y u t môi tr ng

Nhi t đ : đ c đo b ng nhi t k thu tinh 2 l n/ngày vào lúc 7 gi và 14 gi

m n: đ c đo b ng khúc x k (Salinometer) 1 l n/ngày vào lúc 7 gi

trong: đo b ng đ a Sechi 1 l n/ngày vào lúc 14 gi

M c n c: đ c ghi nh n vào lúc 7 gi m i ngày

K IL

O B

O O

K S C O

M

M u sinh h c Artemia

M t đ và thành ph n qu n th đ c thu 1l n/tu n B t đ u thu m u sau 24 gi th

gi ng

Sinh h c sinh s n (ph ng th c sinh s n và s c sinh s n) đ c xác đ nh 1l n/tu n và

b t đ u thu m u sau 2 tu n nuôi

Ph ng pháp thu m u

Ph ng pháp b trí và thu m u sinh h c qu n th và sinh s n c a Artemia theo Nguy n

V n Hoà (2002); Baert et al., (2002)

Sinh h c sinh s n: B t ng u nhiên 30 con Artemia cái đã tham gia sinh s n, quan sát

d i kính lúp đ đ m s phôi nauplii S c sinh s n đ c tính (s phôi Nauplii/con cái)

và ph ng th c sinh s n (% Artemia cái đ con hay đ tr ng)

Sinh h c qu n th : M i ao nuôi đ c ch n 5 đi m ng u nhiên, m i đi m đánh d u

b ng c m c c tre c đ nh đ thu m u trong su t đ t thí nghi m L i thu có kích th c

0,25 m2 (0,5 m x 0,5 m) v i m t l i là 100 µm M u đ c thu vào sáng s m, thu b t

k m t đi m xung quanh c c đ c c m c đ nh trong ao t khung l i thu m u

th ng đ ng đ n khi v a ch m đáy ao, và kéo mi ng l i lên theo chi u th ng đ ng,

m u đ c ch a trong l nh a 600 ml và c đ nh m u b ng formol 38% v i li u l ng

formol là 5% th tích m u v t, sau đó m u đ c chuy n v C n Th đ phân tích

Ph ng pháp phân tích m u

M u đ c cho vào l i100 µm, và đ c r a s ch b ng n c máy

Pha loãng t 25- 400 ml tùy theo l ng sinh kh i

Tr n đ u 2 m u b ng 2 c c đong bình tam giác 500 ml, sau đó dùng micropipette l y

ra 1 ml m u v i 3 l n l p l i, đ m m u d i kính lúp Phân chia các giai đo n phát

tri n c a thành ph n qu n th Artemia theo tài li u c a Sorgeloos et al., (1986)

Nauplii ( u trùng): Ch có 3 đôi ph b

Juvenile (con non): tính t khi c th b t đ u xu t hi n chân b i đ n tr c giai đo n

tham gia sinh s n

Adult (con tr ng thành): Con cái b t đ u xu t hi n túi p Con đ c b t đ u xu t hi n

đôi càng to

K IL

O B

O O

K S C O

M

Chu n b ao nuôi và n c m n

Tr c khi th gi ng, ao c n đ c sên vét l p bùn đáy và ph i khô t 7-10 ngày, giúp

đ m n t ng nhanh Sau khi hoàn t t vi c tu s a ao, toàn b h th ng ao nuôi tham gia

vào quá trình ph i n c t ng đ m n theo nguyên t c n c bi n t nhiên (20-30‰)

b c h i s t ng đ m n Th i gian b t đ u đi n c đ n lúc đ l ng n c m n (≥

80‰) đ th gi ng đ ng lo t cho các ao thí nghi m là 1,5 tháng

Di t t p: Dùng 1 kg dây thu c cá/100 m3 n c đ di t các loài cá t p (c n l u ý là cá

rô phi s ng đ c đ m n cao và là đ ch h i ch y u c a Artemia)

L y n c vào ao nuôi: khi đ m n n c đ t t 80‰ tr lên s đ c đ a vào ao nuôi và

l c qua l i (2a= 1 mm) đ ng n ch n các loài cá t p M c n c trong ao nuôi 2-4 cm

tính t m t tr ng (đáy ao), sau đó nâng cao d n trong su t quá trình nuôi (do đ u v

Th i gian th gi ng: vào chi u mát kho ng 17gi 30

a đi m th gi ng: Nauplii Artemia đ c th phía trên gió c a ao nuôi, nh gió luân

chuy n dòng n c giúp cho Artemia phân b đ u kh p trong ao

Qu n Lý Ao Nuôi

Các ao nuôi c a 4 nghi m th c đ c qu n lý gi ng nhau K thu t qu n lý ao nuôi

theo Nguy n V n Hòa (2002); Nguy n Th Ng c Anh et al., (2004)

C p n c: N c xanh (t o t nhiên) t ao bón phân đ c c p vào ao nuôi kho ng 1-4

cm/1-2 ngày (10-15%) đ cung c p th c n cho Artemia và bù vào l ng n c b c h i

và th m l u, và t ng d n m c n c trong ao nuôi L ng n c c p có th đ c đi u

ch nh tùy thu c vào đ đ c và đ m n trong ao nuôi và l ng t o trong ao bón phân

B a ao: áy ao và m ng quanh đ c b a m i ngày t 1-2 l n đ tránh s phát tri n

c a t o đáy (lab-lab) và làm cho các h t v t ch t h u c l l ng trong n c là ngu n

th c n t t cho Artemia

Th c n b sung: cám g o m n đ c dùng làm th c n b sung cho Artemia Ao nuôi

đ c b sung cám g o sau m t tu n nuôi Li u dùng 30 kg/ha/ngày Cho n liên t c

K IL

O B

O O

K S C O

M

m t tu n và ng ng m t tu n sau đó cho n ti p đ n khi k t thúc thí nghi m Tr c khi

cho n cám đ c men r u trong 24 gi , 1 viên men/3 kg cám, cám men có tác

d ng phân gi i các h t cám nh h n giúp cho Artemia l c hi u qu h n

Qu n lý ao bón phân: Phân heo đ c dùng bón phân gây màu (do d ch cúm gia c m

nên không s d ng phân gà) cho ao bón phân Ch bón 1 l n vào đ u v (2 t n/ha), sau

đó li u gi m d n và k t h p phân urê và DAP v i t l 5:1, li u dùng 2-4 ppm (tính

theo hàm l ng đ m có trong urê và DAP) th ng là bón 2 l n/tu n Sau đó, tùy theo

đ đ c c a ao bón phân có th đi u ch nh thích h p nh m duy trì ao bón phân luôn có

đ đ c t 20-25 cm, nh m đ m b o đ th c n cho Artemia

Quan sát m u và ki m tra h th ng ao nuôi

Quan sát m u qu n th Artemia và ki m tra h th ng ao nuôi đ c th c hi n t 1-2

l n/ngày nh m đánh giá tình tr ng qu n th Artemia, ch đ c p n c và cho n, đ ng

th i x lý k p th i khi qu n th có bi u hi n x u và kh c ph c hi n t ng rò r , th m

l u trong ao nuôi Quan sát thành ph n qu n th đ c bi t con tr ng thành c n đ c

chú ý nhi u h n vì đây là y u t quan tr ng đ d đoán l ng sinh kh i trong ao nuôi

T đó, chúng ta có k ho ch thu sinh kh i thích h p

Thu ho ch sinh kh i

Sinh kh i đ c b t đ u thu ho ch khi qu n th xu t hi n nhi u con non, ch y u thu

con tr ng thành và ti n tr ng thành (Nguy n Th Ng c Anh et al., 2004) Sinh kh i

đ c b t đ u thu vào ngày nuôi th 21; 23; 26 và 29 đ i v i các nghi m th c NT1;

NT2; NT3 và NT4, theo th t

V t thu có kích th c (50 x 70 cm), m c l i: 2a=1 mm Sinh kh i đ c thu vào bu i

tr a ho c chi u (t 10:00- 15:00 gi ) là th i đi m con tr ng thành th ng t p trung

phía trên gió c a ao nuôi

Cách thu sinh kh i: Trong thí nghi m này sinh kh i Artemia đ c thu t a theo chu k

nh đã đ c quy đ nh các nghi m th c Dùng v t v t ho c l i kéo d c m ng

quanh ao, n i có chúng t p trung nhi u nh t, sau đó sinh kh i đ c r a s ch, đ ráo

n c và cân tr ng l ng t i

i u ch nh qu n th trong ao nuôi

Artemia có t p tính phân b r t không đ ng đ u Do đó, vi c xác đ nh chính xác m t

đ qu n th và s n l ng sinh kh i trong ao nuôi t ng th i đi m r t khó th c hi n,

th ng d a vào kinh nghi m là ch y u Thông qua quan sát ao nuôi m i ngày và theo

dõi th i gian c a m i l n thu sinh kh i đ quy t đ nh ti p t c thu hay ng ng thu m i

chu k Khi th i gian thu c a đ t k ti p t ng g p 3 l n th i gian thu tr c đó thì nên

t m ng ng thu 1-2 tu n đ qu n th ph c h i Tuy nhiên, c n k t h p nhi u y u t đ

có th d đoán l ng sinh kh i trong ao chính xác h n

K IL

O B

O O

K S C O

M

Ph ng pháp phân tích s li u

Phép phân tích ANOVA - STATISTICA, version 6.0 đ c s d ng đ tìm s sai bi t

có ý ngh a th ng kê gi a các nghi m th c m c p<0,05 Ch ng trình Excel đ c s

d ng đ tính giá tr trung bình và đ l ch chu n c a các s li u và v đ th v s bi n

T o gi ng đ c phân l p t ao bón phân c a khu nuôi Artemia thu c đ a bàn V nh

Ph c-V nh châu do B môn Thu Sinh H c ng D ng thu c Khoa Thu S n- i

H c C n Th th c hi n M u t o đ c thu ho ch đ phân l p là t nh ng ao có hi n

t ng t o n hoa (hoa n c), sau khi quan sát màu n c (m i loài khác nhau khi phát

tri n chi m u th trong qu n th t o s cho màu s c khác nhau), m u t o đ c phân

tích và ch n nh ng ao có loài t o mong mu n chi m u th T o phân l p đ c tr

l nh trong môi tr ng agar nhi t đ 4oC và đ c chi u sáng liên t c

X lý n c

N c nuôi c y t o có ngu n g c t n c ót có n ng đ mu i khá cao (100ppt), đ c

chuy n v t ru ng nuôi thí nghi m Artemia V nh châu và pha loãng xu ng 25 ppt v i

n c ng t Sau đó n c đã pha này đ c x lý b ng chlorine v i n ng đ 30 ppm Khi

hoá ch t đ c đ a vào môi tr ng n c thì đ c khu y đ u và n c trong vòng 1

gi đ hoá ch t có th di t h t các vi sinh v t hi n di n trong n c (n ng đ hoá ch t

không b th t thoát trong quá trình ) Sau 1 gi , ti n hành s c khí liên t c trong

vòng 2 ngày đ l ng hoá ch t t n d b lo i ra kh i ngu n n c x lý Tr c khi x

d ng, n c đã x lý đ c ki m tra m c đ t n d c a chlorine b ng thu c th chlorine

(l y 5 ml n c x lý + m t gi t thu c th chlorine) n u không th y màu vàng xu t

hi n thì m c đ t n d b ng 0 và n c có th s d ng cho vi c nuôi c y t o, còn n u

sau khi ki m tra n c x lý v n còn hi n di n c a hàm l ng chlorine thì ti n hành

trung hoà b ng Na2S2O3, Sau khi trung hoà, ki m tra l i m t l n n a m c đ t n d

c a chlorine, n u v n còn thì ti n hành trung hoà ti p cho đ n khi đ t n d bi n m t

thì n c có th đ c s d ng cho nuôi c y t o Tr c khi s d ng, n c x lý đ c

l c qua l i 10µ đ lo i b các bào t vi sinh v t

D ng c nuôi c y t o

D ng c s d ng cho nuôi c y t o đ c ngâm v i chlorine n ng đ 30 ppm trong

th i gian 24 gi , sau đó r a s ch và lau khô đ tránh nhi m t o t p

K IL

O B

O O

K S C O

Nhân gi ng: ti n hành l y 2ml t o gi ng t ng nghi m c y vào bình tam giác 150ml

ch a 50-100ml môi tr ng dinh d ng (s d ng dung d ch Walne 2ml/lít n c nuôi

c y t o + 0.01 ml vitamine B/1 lít n c nuôi c y t o), đ i v i loài t o khuê nh

Chaetoceros sp., Nitzschia sp thì c ng thêm l ng silic là 2 ml/lít Bình nuôi c y t o

đ c đ y k b ng nút gòn có l p đ t ng s c khí nh đ giúp t o không b l ng đáy

Chi u sang r t c n thi t cho quá trình quang h p c a t o, thông th ng ánh sáng nhân

t o trong phòng thí nghi m đ c s d ng b ng ánh sáng c a đèn neon có c ng đ t

1000- 1500 lux

Sau kho ng th i gian nuôi c y 3-6 ngày, t o t bình tam giác s đ c chuy n sang

nuôi c y keo có th tích l n h n 1-3 lít (t o g c chi m 15-20%), trong keo có b trí

s c khí b ng ng thu tinh ng này đ c đ t sát đáy keo và có lu ng khí m nh giúp

tránh đ c tình tr ng l ng đáy c a t bào t o, đ ng th i s c khí c ng giúp t bào t o có

c h i ti p xúc v i vùng ánh sáng đ c t t h n trong quá trình đ o tr n

T o đ c nuôi c y trong keo t 5-7 ngày và sau đó đ c nuôi c y chuy n qua bình

ch a có th tích l n h n Li u l ng t o gi ng giai đo n này c ng chi m kho ng

20% trong t ng s dung tích c a b t o Song song v i vi c nuôi c y chuy n qua th

tích l n thì t o gi ng c ng đ c l u tr phòng b đ tránh tr ng h p r i ro trong quá

trình nuôi c y Li u l ng môi tr ng dinh d ng đ c s d ng cho gi ng nh các

giai đo n tr c đó

Thu ho ch

T o sinh kh i đ c nuôi trong kho ng 3-5 ngày thì ti n hành thu ho ch (đây giai đo n

t ng tr ng t t nh t c a qu n th t o (pha t ng tr ng c c đ i)) M t đ t o đ c cô

đ c b ng cách ly tâm đ lo i b b t n c nuôi và tr l nh nhi t đ 4o

C

3.2.2 B trí thí nghi m

Thí nghi m 1

Thí nghi m nh m xác đ nh loài t o nào có th s d ng làm th c n t t và li u l ng

nào là t i u cho t ng tr ng Artemia

Các loài t o đ a ph ng s d ng làm th c n cho Artemia bao g m: Chaetoceros sp.,

Nitzschia sp và Oscillatoria sp đ c phân l p t ru ng nuôi Artemia vùng ven bi n

V nh châu- B c liêu Li u l ng th c n đ c c i ti n t b ng th c n c a Coutteau et

K IL

O B

O O

K S C O

thích h p cho tính n l c c a Artemia (Reeve, 1963))

M t đ Artemia th nuôi: 500 nauplii/lít trong b nuôi cá c nh, Artemia đ c cho n

m t l n/ngày và s c khí liên t c trong quá trình nuôi đ th c n không b l ng t

xu ng đáy

M i nghi m th c đ c l p l i 3 l n, trong su t quá trình nuôi n ng đ mu i c a b

nuôi đ c gi n đ nh 80ppt

Thu th p và phân tích s li u

T l s ng: đ c đ m m i ngày sau quá trình thay n c

Chi u dài Artemia: đ c xác đ nh m i ngày b ng cách b t ng u nhiên 10 con trong

qu n th c a m i nghi m th c, sau đó đo t đ nh đ u c a Artemia đ n cu i đi m đuôi

d i kính hi n vi chuyên d ng cho vi c đo m u v t có kích th c nh và hình d ng

cong

Phân tích s li u: s li u v t l s ng c a các nghi m th c tr c khi đ a vào x lý

th ng kê đ so sánh s khác bi t gi a các nghi m th c đã đ c chuy n đ i d ng b ng

arcsine, sau đó đ c ki m tra b ng ANOVA (ch ng trình STATISTICA 6.0) v i

m c đ sai bi t p<0.05

Thí nghi m 2 : nh h ng t o Chaetoceros sp và t o t p lên ch t l ng sinh kh i

Artemia

T k t qu thí nghi m 1, loài t o và li u l ng cho n đã đ c xác đ nh cho s phát

tri n t t nh t c a Artemia Sau đó ti n hành nhân gi ng t o này ngoài ao đ t đ cung

c p làm th c n cho Artemia và so sánh nó v i vi c s d ng t o t p làm th c n cho

Artemia Do không thành công trong vi c nhân gi ng t o t b nuôi 15 m3 xu ng ao

đ t nên đ bi t đ c thành ph n t o có ki m soát (ch y u là Chaetoceros sp đ c

gây nuôi) và không ki m soát (t o t p) nh h ng nh th nào đ n ch t l ng sinh

kh i Artemia, thí nghi m đã đ c th c hi n trên b trong phòng thí nghi m

K IL

O B

O O

K S C O

M

Chu n b nuôi c y t o

i v i t o Chaetoceros sp thì đ c chu n b nh trình bày ph n nuôi c y t o thí

nghi m 1, t o t p đ c thu tr c ti p t i các ao lên màu t o t nhiên vùng b bi n

V nh ph c Sóc tr ng, sau đó đ c li tâm và chuy n t o cô đ c v tr l nh t i Khoa

Thu s n- i H c C n Th

B trí thí nghi m

Thí nghi m đ c th c hi n v i hai nghi m th c, nghi m th c 1 Artemia đ c nuôi

b ng t o phân l p Chaetoceros sp và nghi m th c còn l i Artemia đ c nuôi b ng t o

t p, m i nghi m th c đ c l p l i 4 l n Artemia trong thí nghi m này đ c nuôi trong

các b composite 50 lít hình ph u, m i ph u ch a 30 lít n c bi n đã x lý có n ng đ

mu i 80ppt, m t đ th nuôi là 200 nauplii/lít và th i gian nuôi kéo dài trong 40 ngày

Ch đ cho n: 4 l n/ngày, li u l ng cho n theo ki u tho mãn (ad-libitum) b ng

cách quan sát màu n c trong b nuôi, bi u hi n b i l i c a Artemia và s hi n di n

c a th c n trong đ ng ru t Artemia (n u đ ng ru t b đ t quãng thì l ng th c n

đ a vào không đ ) Trong th i gian nuôi vi c qu n lý th c n luôn đ c chú tr ng,

không cho n quá d th c n vì d làm b n n c và nh h ng đ n t l s ng c a

Artemia

Ch đ thay n c cho b nuôi tu thu c vào ch t l ng n c c a b nuôi, khi quan sát

m u n u th y Artemia th i phân ra môi tr ng n c nhi u thì ti n hành thay n c m i

S c khí: đ c l p đ t t đáy b đ quá trình di chuy n c a khí s giúp cho th c n

không b l ng t xu ng đáy, hi u qu l c c a Artemia trong quá trình b i l i s t t

h n

Sau khi qu n th Artemia các nghi m th c có xu t hi n b t c p thì ti n hành b t

ng u nhiên 30 c p c a m i nghi m th c, nuôi riêng bi t t ng c p trong m i ng

nghi m, ch đ cho n 4 l n/ngày, n c đ c thay sau m i đ t sinh s n c a Artemia

trong ng nghi m đó

Thu th p s li u

T l s ng: b nuôi đ c s c khí m nh và liên t c đ qu n th Artemia phân b đ u

trong 30 lít n c, sau đó dùng c c đong l y m t lít n c trong 30 lít, đ m và ghi nh n

l i s cá th trong 1 lít, m i b thu 3 m u và t l s ng c a m i b đ c l y t trung

bình c a 3 l n thu m u trên

S c sinh s n c a Artemia: sau khi b t đ 30 c p Artemia c a m i nghi m th c và cho

vào nuôi trong 30 ng nghi m, các c p Artemia này đ c theo dõi h ng ngày, c p nào

sinh s n (xu t hi n tr ng ho c u trùng nauplii trong ng nghi m) thì ti n hành ghi

nh n các thông tin v ho t đ ng sinh s n, ki u sinh s n Tr ng bào xác ho c u trùng

K IL

O B

O O

K S C O

M

nauplii sau đó đ c l c ra, đ m s l ng, c p b m đ c đ a tr l i ng nghi m và

nuôi ti p t c đ theo dõi các l n sinh s n ti p theo

Phân tích m u ch t l ng sinh kh i Artemia: Artemia sinh kh i c a c hai nghi m th c

sau khi nuôi đ c 15 ngày thì ti n hành thu m u đ phân tích ch t l ng sinh kh i

M i nghi m th c đ c thu 3 m u sau đó sinh kh i đ c r a s ch b ng n c máy và

đem đi b o qu n trong t đông sâu -80oC nh m đ m b o ch t l ng sinh kh i không

thay đ i so v i sinh kh i t i M u v t đ c đ c đóng gói k trong n c đá khô và

chuy n đ n Trung tâm kh o c u Artemia (ARC), i h c Gent, V ng Qu c B đ

ti n hành phân tích hàm l ng acid béo trong Artemia sinh kh i b ng ph ng pháp

FAME (Fatty acid methyl ester) và Protein (đ m t ng c ng)

Phân tích s li u: s li u v t l s ng c a các nghi m th c tr c khi đ a vào x lý

th ng kê đ so sánh s khác bi t gi a các nghi m th c, s li u đ c chuy n đ i d ng

b ng arcsine, sau đó đ c ki m tra b ng ANOVA (ch ng trình STATISTICA)

m c đ sai bi t p<0.05

3.3 Gây nuôi t o Chaetoceros sp làm ngu n t o gi ng cho ao bón phân (trong h

th ng nuôi sinh kh i Artemia trên ru ng mu i)

3.3.1 T o gi ng

Thu t i ao bón phân t nhiên mu i V nh châu và đ c phân l p t i phòng thí nghi m

thu c B môn Th y Sinh H c ng D ng Khoa Th y s n, i h c C n th

3.3.2 Mô t h th ng nuôi c y t o: Xem chi ti t kích c c a các lo i b trong B ng

H th ng b 100lít: B nh a, màu tr ng trong, hình tr tròn, m i b đ c b trí 1 ng

s c khí m nh (dùng máy nén khí - Air Compressor) Các b đ c b trí ngoài tr i, có

mái che m a b ng b t cao su di đ ng Ban đêm có b trí 2 bóng đèn 30W, dài 1.2m

cho 3 b H th ng b 100 lít g m 3 b t ng ng v i 3 l n l p l i

H th ng b 500lít: B nh a, màu xanh, hình tr tròn, b trí m i b 3 ng s c khí

m nh (dùng máy nén khí - Air Compressor) Các b đ c b trí ngoài tr i, có mái che

m a b ng b t cao su di đ ng Ban đêm có b trí 1 bóng đèn 30W, dài 1.2m cho m i

b M c n c cho các b 100 lít và 500 lít là 50-60 cm H th ng b 500 lít g m 3 b

t ng ng v i 3 l n l p l i

H th ng b 2m 3: B lót b t cao su xanh, có hình ch nh t, s d ng máy th i khí, b

có mái che b ng lá d a n c đ che b t ánh n ng trong nh ng ngày n ng g t Ban đêm

có b trí 2 bóng đèn 1.2m cho m i b H th ng b 2 m3 g m 3 b (3 l n l p l i)

H th ng b 15m 3: B lót b t cao su xanh, có hình vuông, s d ng chung máy th i khí

và mái che v i b 2m3 Ban đêm có b trí 2 bóng đèn 1.2m cho m i b M c n c cho

các b 2 m3 và 15 m3 là 50 cm H th ng b 15 m3 g m 6 b (6 l n l p l i)

K IL

O B

O O

K S C O

M

B ng 3.1: Kích c các lo i b , ao (bón phân) nuôi t o Chaetoceros sp t i V nh châu

T o gi ng đ c v n chuy n t Khoa Thu S n- HCT đ n Tr i Th c nghi m V nh

Châu, d ng c v n chuy n là Cal nh a (30lít) ho c đóng trong các bao nilon dùng

trong v n chuy n tôm và gi nhi t đ bình th ng Sau đó t o đ c c y ra 3 keo

thu tinh (10 lít/keo), t l t o gi ng theo th tích nuôi là 20 %; sau th i gian nuôi c y

3 ngày, t o này đ c dùng làm gi ng đ c y ra 3 b (100 lít) và nh th c ti p t c t o

đ c c y ra các b có th tích l n h n 500 lít, 2m3

, 15m3 các giai đo n nhân

gi ng t quy mô 100 lít tr lên, t o gi ng đ c dùng v i t l 10% th tích nuôi m i

sau khi đ t m t đ trên 1tri u tb/ml

Ngu n n c bi n

N c bi n đ c b m t ao l ng c a h th ng nuôi Artemia vào các b c y t o b ng

máy b m chìm Tr c khi s d ng n c bi n đ u đ c x lý b ng Clorine 30ppm

trong th i gian 2 ngày

Li u l ng s d ng dung d ch Walne (Ph l c 1): Dung d ch Walne đ c s d ng cho

t t c các b (tr ao đ t) v i li u l ng là 2ml Walne + 2ml Silic + 0.1ml Vitamin/lít

n c c n c y t o Ch b sung mu i dinh d ng Walne vào ngày c y t o đ u tiên

Ch tiêu theo dõi

M t s y u t môi tr ng và ph ng pháp phân tích

Nhi t đ (°C): đ c đo b ng nhi t k thu tinh 2 l n/ngày vào lúc 7 gi và 14 gi

m n (‰): đ c đo b ng khúc x k (Salinometer) 1 l n/ngày vào lúc 7 gi

pH: đ c đo b ng pH k 2 l n/ngày vào lúc 7 gi và 14 gi

trong (cm): đo b ng đ a Sechi 1 l n/ngày vào lúc 14 gi

M c n c (cm): đ c ghi nh n vào lúc 7 gi m i ngày

Chlorophyll_a (Ph ng pháp phân tích Xem Ph l c 3): Thu m i ngày, riêng đ i v i

ao thì thu đ u 4 góc ao, sau đó m u đ c l c t i Tr i th c nghi m V nh Châu (m i

l n l c, l ng n c l c t 200 – 400ml tu thu c vào đ đ c c a b nuôi) đ trong l

màu t i và gi trong t l nh M u này đ c chuy n v Phòng thí nghi m hoá thu c b

môn thu sinh h c ng d ng, Khoa thu s n đ phân tích

K IL

O B

O O

K S C O

M

Xác đ nh m t đ t o: Thu m u m i ngày, riêng đ i v i ao thì thu đ u 4 góc ao, sau

đó m u đ c c đ nh formol (2%) và đ c đ m ngay t i Tr i Th c nghi m V nh châu

b ng bu ng đ m h ng c u BÜker

m, Lân (Ph ng pháp phân tích xem Ph l c 3): c thu 3 l n trong tu n vào các

ngày th I, III, VII M i m u thu đúng 1 lít, gi trong t l nh và đ c chuy n v

Phòng thí nghi m hoá thu c b môn Thu sinh h c ng d ng, Khoa Thu s n đ phân

tích

X lý s li u

T c đ phân chia c a t o đ c xác đ nh theo công th c:

∑ µ = log 2( Nt / N 0) Trong đó, ∑µ: tr s trung bình c a t c đ phân chia t bào t o

Nt: M t đ t o th i đi m t

N0: M t đ t o th i đi m ban đ u

S li u đ c x lý b ng ph n m m Excel (s trung bình, đ l ch) và so sánh th ng kê

(m t nhân t ) theo ph n m m Statistica, Version 6.0

K IL

O B

O O

K S C O

4.1 Xác đ nh ph ng pháp thu sinh kh i t i u trên ru ng mu i

4.1.1 M t s y u t môi tr ng trong ao nuôi

Nhi t đ

Nhi t đ là m t trong nh ng y u t quan tr ng nh h ng đ n kh n ng sinh tr ng và

sinh s n c a Artemia Theo Vos và De la Rosa (1980) cho r ng gi i h n s ng c a

Artemia t 0oC đ n 37-38o

C C ng dòng Artemia San francisco đ c nuôi t i Philipine thì Delos Santos et al., (1980) cho r ng nhi t đ thích h p c a dòng này là 35o

C

Artemia đ c nuôi ru ng mu i V nh Châu và B c Liêu có th t n t i nhi t đ

38-41oC th m chí đ n 42oC Tuy nhiên, nhi t đ này qu n th Artemia có bi u hi n

ch t r i rác ho c hàng lo t tùy thu c vào các nhân t khác trong ao nuôi và các giai

đo n phát tri n c a chúng (H Thanh H ng, 1986; Nguy n V n Hòa et al., 1994)

Hình 4.1: Nhi t đ trung bình c a các ao nuôi thí nghi m

K t qu cho th y bi n đ ng nhi t đ trung bình vào bu i sáng và chi u có khuynh

h ng t ng d n t tu n 1 đ n tu n 12 (cu i tháng 1 đ n gi a tháng 4) Tuy nhiên, nhi t

đ t ng cao vào tu n 5 (kho ng g n cu i tháng 2) và gi m th p h n so v i các tu n

tri n ch m, bi u hi n rõ nh t là qu n th ch b t đ u xu t hi n b t c p sau 10-11 ngày

nuôi trong khi đó th ng Artemia xu t hi n b t c p sau 7-8 ngày nuôi (Brands, 1992)

K IL

O B

O O

K S C O

M

Hi n t ng này c ng x y ra h u h t các lô dân nuôi thu tr ng bào xác Nhìn chung,

bi n đ ng nhi t đ vào lúc 7 gi sáng không nh h ng nhi u đ n s phát tri n c a

qu n th và n ng su t sinh kh i trong ao nuôi

Nhi t đ trung bình trong su t đ t thí nghi m vào lúc 14 gi là 34,7o

C cao h n so v i thí nghi m n m 2004 (33,6oC) và có khuynh h ng t ng t tháng 1 đ n tháng 4 Nhi t

đ t ng cao (36-39o

C) và kéo dài t tu n th 10 (t đ u tháng t tr v sau), đây là

th i đi m nóng nh t trong n m, cùng v i ít gió ho c không có gió vào đêm gây ra

qu n th Artemia ch t r i rác m i ngày (nhi u nh t là con non và cá th già) làm cho

kh n ng ph c h i c a qu n th r t th p do sinh tr ng và thành th c c a Artemia b

ch m l i Trong quá trình theo dõi chúng tôi th y vào nh ng ngày nhi t đ >38o

C,

Artemia có hi n t ng t p trung t ng đám và b i l i ch m trên t ng m t c a ao nuôi,

có th nhi t đ cao cùng v i đ m n cao đã làm gi m s hoà tan c a khí oxy vào n c

làm cho Artemia hô h p khó kh n và chúng ph i huy đ ng s c t Hêmôglôbin (Hb)

nên c th có màu đ (Nguy n V n Hoà et al., 1994) Nhi t đ càng cao thì t l

Artemia cái đ con (Nauplii) t ng và s c sinh s n gi m (Nguy n Th Ng c Anh và

Nguy n V n Hòa, 2004) K t qu cho th y, nhi t đ vào lúc 14 gi t ng cao vào tu n

th 10-12 v t quá ng ng nhi t đ thích h p đ i v i Artemia (Brand et al., 1995) đã

làm gi m th p n ng su t sinh kh i trong ao nuôi trong th i đi m này

B ng 4.1: M t s y u t môi tr ng trong ao nuôi

80,9±8,74 39,9±19,3 17,0±6,31

80,2±8,37 38,7 ± 12,6 16,7±6,17

79,4±9,29 41,6±13,3 17,0±6,83

m n (B ng 4.1)

K t qu cho th y đ m n gi a các nghi m th c không sai bi t nhi u và n m trong

kho ng thích h p (Nguy n V n Hòa, 2002) m n c a các nghi m th c dao đ ng

trung bình 80,2‰, cao nh t 102‰ và th p nh t là 70‰ th ng x y ra vào 2-3 tu n sau

khi c y gi ng do nâng cao d n m c n c đ t ng không gian s ng cho Artemia (đ u

v n c m n r t hi m) Tuy nhiên, khi đ m n th p h n 80‰ x y ra vào tu n th 2-3,

trong ao nuôi xu t hi n Copepods là đ ch h i đ i v i u trùng Artemia và c nh tranh

th c n, tuy nhiên hi n t ng này đã đ c kh c ph c b ng cách c p n c có đ m n

cao nh m duy trì đ m n t t c các ao t 80‰ tr lên

M c n c (B ng 4.1)

Trong ao nuôi Artemia, di n tích m ng quanh ao chi m t 15-20% di n tích ao nuôi

nên m c n c trong ao nuôi đ c tính t đáy ao (m t tr ng)

K IL

O B

O O

K S C O

M

M c n c trung bình c a các nghi m th c là 16,9 cm, m c n c lúc th gi ng là 4cm

(m c n c m ng 32-35 cm) sau đó nâng d n lên trong su t quá trình nuôi, đ t cao

nh t là 30cm vào gi a tháng 4 M c n c càng cao s h n ch nhi t đ t ng cao, h n

ch s phát tri n c a lab-lab (t o đáy) và t ng không gian s ng cho qu n th Artemia

càng nhi u và s cho n ng su t sinh kh i cao (Nguy n Th Ng c Anh et al., 1997)

Tuy v y, mu n gi l ng n c cao đòi h i công trình ph i kiên c nh t là b ao ph i

đ cao và đ t không có s rò r

đ c (B ng 4.1)

Các tác nhân nh s b a tr c, bón phân, c p n c, gió, v t ch t h u c … th ng đ a

đ n s bi n đ ng đ đ c trong ao nuôi c a các nghi m th c, đ đ c trung bình c a các

nghi m th c là 39,9±6,18 cm i v i ao nuôi Artemia thì đ đ c không h n hoàn toàn

đ c dùng đ đánh giá l ng th c n t nhiên (t o) trong ao vì khi c p n c xanh vào

Artemia s s d ng h t các lo i t o có kích th c thích h p Tuy nhiên, đ đ c ph n

ánh đ c hi n tr ng c a ao nuôi nh duy trì đ đ c trong kho ng 28-35 cm i v i

các ao thí nghi m, khi n c trong ao có đ đ c t 35 cm tr lên th ng đ c kh c

ph c b ng cách t ng s l n b a tr c đáy ao đ h n ch s phát tri n c a t o đáy và

t o các ch t mùn bã h u c d ng l l ng là th c n t t cho Artemia đ ng th i t ng

l ng n c c p đ đ m b o đ th c n cho Artemia

Nói chung, trong quá trình thí nghi m các ao c a các nghi m th c đ c qu n lý t ng

t nhau nên s li u môi tr ng c a các ao sai khác r t nh không đ ý ngh a trong

phân tích th ng kê

4.1.2 Sinh h c Artemia

M t đ và thành ph n qu n th

Theo Nguy n Th Ng c Anh et al., (2004): Các ao nuôi đ c chu n b t t, t l s ng

c a u trùng Artemia 24 gi sau khi th gi ng có th đ t kho ng 70-80%, sau m t tu n

nuôi kho ng 50-60%

K IL

O B

O O

K S C O

K IL

O B

O O

K S C O

t t c các nghi m th c, m t đ c y gi ng ban đ u đ c c tính kho ng 80

Nauplii/L M t đ tu n 0 (64-68 con/L) bi u th t l s ng c a Artemia đ t

K IL

O B

O O

K S C O

M

80-85% sau 24 gi th gi ng tu n th 1 m t đ trung bình c a các nghi m

th c dao đ ng 49-55 con/L) t ng ng v i t l s ng (61- 68%) Nguyên nhân

c a s gi m m t đ nuôi (t l s ng) trong tu n nuôi đ u có th do nhi u

nguyên nhân: m c n c trong ao đ c t ng cao làm gi m m t đ , s phân b

không đ ng đ u c a qu n th Artemia ho c m t s cá th y u b ch t K t qu

này phù h p v i k t qu c a Nguy n Th Ng c Anh et al., (2004) cho th y s

c y gi ng đ c th c hi n thành công Trong tu n đ u thành ph n qu n th ch

y u là con non và con tr ng thành ch chi m 7-12%, cho th y qu n th

Artemia phát tri n ch m do nh h ng nhi t đ th p (21-22oC), bi u hi n rõ

nh t là t t c các nghi m th c đa s cá th Artemia xu t hi n b t c p vào

ngày th 10-11 Trong khi đi u ki n nhi t đ thích h p, Artemia có th b t

c p sau 7-8 ngày nuôi (Brands et al., 1995)

Tu n th 2, thành ph n g m có Nauplii ( u trùng), Juvenile (con non) và

Adult (con tr ng thành) m t đ qu n th t ng t t c các nghi m th c, do

trong th i gian này h u h t Artemia cái tham gia sinh s n, th hi n rõ là s

l ng Artemia tr ng thành c a các NT đ u t ng t 66,4 ct/L (NT3) đ n 93,3

ct/L (NT1).Tu n th 3 m t đ qu n th gi m xu ng (s l ng Artemia tr ng

thành c ng gi m, tr NT 4 ch a ti n hành thu sinh kh i) K t qu phân tích

th ng kê cho th y t l con tr ng thành nghi m th c 4 cao nh t vào tu n

cao d n đ n cu i đ t thí nghi m (tu n 11-12) c bi t s l ng con tr ng

thành NT3 (thu 6 ngày/l n) và NT4 (thu 9 ngày/l n) bi n đ ng l n và gi m

th p nh t do s l ng l n con tr ng thành đ c thu theo chu k cao g p 3-6

bi t là con tr ng thành, m c dù có gi i h n v th i gian m i l n thu ho ch

sinh kh i nh m gi m b t vi c thu quá m c đ duy trì qu n th n đ nh Qua thí

nghi m còn cho th y đ nh k thu sinh kh i 6 ngày và 9 ngày thu m t l n b

gián đo n r t nhi u Th c t cho th y kho ng cách ng ng thu c a hai nghi m

K IL

O B

O O

K S C O

M

th c này t 12 đ n 18 ngày nh ng l ng sinh kh i đ c thu v n không đ

theo b trí thí nghi m đ ra

Ng c l i, thành ph n Nauplii và Juvenile c a nh ng nghi m th c có t l con

tr ng thành th p nh t l i chi m t l cao nh t, nó t o ra s khác bi t v m t

đ qu n th , cao nh t là NT4 lên đ n 180ct/L, NT3: 131ct/L (tu n 11) và

84,7ct/L đ i v i NT1 K t qu cho th y m i l n thu m u sinh kh i thì l ng

Artemia tr ng thành còn l i trong ao r t ít nên thành ph n ch y u là Nauplii

và Juvenile i v i NT2 (thu 3ngày/l n) có th là th i gian thu thích h p v i

chu k sinh s n và phát tri n c a Artemia nên các thành ph n trong qu n th

t ng đ ng và do đó s bi n đ ng v thành ph n c a NT này không nhi u

i v i vi c nuôi Artemia thu sinh kh i n u m t đ qu n th Artemia t ng thì

có th làm t ng n ng su t ao nuôi, nh ng khi t l này quá cao thì s t o ra m t

đ qu n th trong ao t ng g p nhi u l n v t quá s c ch a c a ao, đ c bi t vào

lúc th i ti t b t l i (tháng 4-5) i u này gây ra s c nh tranh th c n, oxy,

không gian s ng…d n đ n qu n th ch t rãi rác ho c hàng lo t và s còn l i

sinh tr ng r t ch m nh h ng r t l n đ n kh n ng ph c h i t nhiên c a

qu n th trong ao nuôi (Nguy n Th Ng c Anh và Nguy n V n Hòa, 2004)

Nói chung, ph ng pháp thu m u sinh h c qu n th ch mang tính c l ng,

ch a ph n ánh chính xác l ng sinh kh i và thành ph n qu n th trong ao nuôi

ngay th i đi m thu m u Tuy nhiên, nó đã bi u th khuynh h ng t ng ho c

gi m v m t đ và s bi n đ ng v thành ph n qu n th trong ao nuôi, t đó

chúng ta có th d đoán đ c s n l ng và đi u ch nh chu k thu sinh kh i

thích h p (Baert et al., 2002)

Ngoài ra, m t đ và thành ph n qu n th còn b nh h ng b i vi c phân tích

m u i v i m u có s l ng Nauplii và Juvenile nhi u thì c n h s pha

loãng cao có th d n đ n s sai s l n

Qua Hình 4.6 ta th y s c sinh s n (Nauplii) trung bình cao nh t NT2 (thu 3

ngày/l n) (38,43 s phôi/con cái) k đ n là NT 1 (36,94 s phôi/con cái) và

NT3 là 36,11 s phôi/con cái, th p nh t là NT 4 (35,11 s phôi/con cái)