Một số giải pháp phát triển đội ngũ hiệu trưởng các trường tiểu học quận 1 thành phố hồ chí minh

Trong cuốn “Vấn đề quản lí và lãnh đạo nhà trường” V.A Xukhomlinxki đãnêu rất cụ thể cách tiến hành phân tích và khảo sát giúp đội ngũ CBQL nhằmthực hiện tốt và có hiệu quả giải pháp nân

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH

HOÀNG MINH PHƯƠNG

MỘT SỐ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ HIỆU TRƯỞNG CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC QUẬN 1

THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

NGHỆ AN – 2015

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH

HOÀNG MINH PHƯƠNG

MỘT SỐ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ HIỆU TRƯỞNG CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC QUẬN 1

THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

Chuyên ngành quản lý giáo dục

Mã số: 60.14.01.14

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: PGS-TS Thái Văn Thành

NGHỆ AN - 2015

Đặc biệt tác giả xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến PGS.TS Thái Văn Thành người đã tận tình hướng dẫn, giúp đỡ tác giả nghiên cứu đề tài và hoànchỉnh luận văn Với những kiến thức được học hỏi được từ các thầy cô, với vốnkinh nghiệm của bản thân trong quá trình công tác, bản thân đã rất cố gắngnhưng chắc chắn luận văn không tránh khỏi những thiếu sót Rất mong đượcnhận những ý kiến đóng góp bổ sung nhiều hơn của quý thầy, cô cùng các anh,chị em đồng nghiệp.

Xin chân thành cảm ơn!

Nghệ An, tháng 5 năm 2015

Tác giả luận văn

Hoàng Minh Phương

MỤC LỤC

Trang

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục đích nghiên cứu 2

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 3

4 Giả thuyết khoa học 3

5 Nhiệm vụ nghiên cứu 3

6 Phương pháp nghiên cứu 3

7 Đóng góp của luận văn 4

8 Cấu trúc luận văn 4

Chương 1 CƠ SỞ LÍ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ HIỆU TRƯỞNG TRƯỜNG TIỂU HỌC 1.1 Lịch sử nghiên cứu vấn đề 1.1.1 Nước ngoài 5

1.1.2 Trong nước 6

1.2 Một số khái niệm cơ bản 1.2.1 Hiệu trưởng trường TH 8

1.2.2 Đội ngũ HT trường TH 9

1.2.3 Phát triển đội ngũ HT trường TH 10

1.2.4 Giải pháp phát triển đội ngũ HT trường TH 11

1.3 Một số vấn đề về hiệu trưởng trường tiểu học 1.3.1.Vị trí, vai trò của HT trường TH 12

1.3.2 Chức năng, nhiệm vụ của HT trường TH 13

1.3.3 Yêu cầu về phẩm chất, năng lực của HT trường TH 14

1.4 Một số vấn đề về công tác phát triển đội ngũ hiệu trưởng trường tiểu học 1.4.1 Sự cần thiết phải phát triển đôi ngũ HT trường TH 18

1.4.2 Nội dung phát triển đội ngũ HT trường TH 19

1.4.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến công tác phát triển đội ngũ HT trường TH .23

Kết luận chương 1 27

Chương 2 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ HIỆU TRƯỞNG CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC QUẬN 1, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH 2.1 Khái quát về đặc điểm kinh tế - xã hội, giáo dục Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh 2.1.1 Vài nét khái quát về đặc điểm kinh tế - xã hội Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh 28

2.1.2 Tình hình phát triển giáo dục Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh 28 2.1.3 Tình hình giáo dục TH Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh 29

2.2 Khái quát về điểu tra thực trạng 2.2.1 Mục đích điều tra 31

2.2.2 Nội dung điều tra 31

2.2.3 Đối tượng điều tra 31

2.2.4 Phương pháp điều tra 31

2.3 Thực trạng đội ngũ hiệu trưởng các trường tiểu học Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh 2.3.1 Về số lượng, cơ cấu 32

2.3.2 Về phẩm chất đạo đức, chính trị 352.3.3 Về trình độ chuyên môn 372.3.4 Về năng lực lãnh đạo, quản lí 40

2.4 Thực trạng công tác phát triển đội ngũ HT các trường tiểu học Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh 43 2.5 Đánh giá chung về thực trạng 49

Kết luận chương 2

Chương 3 MỘT SỐ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ HIỆU

TRƯỞNG CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC QUẬN 1, THÀNH PHỐ

HỒ CHÍ MINH.

3.1 Những nguyên tắc đề xuất giải pháp 53 3.2 Các giải pháp phát triển đội ngũ HT các trường TH Quận1, Thành phố

Hồ Chí Minh 54

3.2.1 Tăng cường nhận thức về tầm quan trọng của công tác phát triển đội ngũ

HT các trường TH Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh 543.2.2 Xây dựng và thực hiện tốt công tác quy hoạch, bổ nhiệm, bổ nhiệm lại, sửdụng, luân chuyển đội ngũ HT các trường TH Quận 1, TP Hồ Chí Minh 583.2.3 Cụ thể hóa tiêu chuẩn HT các trường TH Quận 1, TP.Hồ Chí Minh683.2.4 Đổi mới công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ HT 723.2.5 Đổi mới công tác đánh giá đội ngũ HT 793.2.6 Hoàn thiện chế độ, chính sách đối với đội ngũ HT 83

3.3 Thăm dò sự cần thiết và tính khả thi của các giải pháp đã

đề xuất 87 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ

TÀI LIỆU THAM KHẢO

PHỤ LỤC

MỞ ĐẦU

1 Lí do chọn đề tài

Trong thời đại ngày nay, chiến lược phát triển nhanh, bền vững nhất đốivới mỗi quốc gia đó là chú trọng đến công tác đổi mới và nâng cao chất lượng hệthống giáo dục và đào tạo (GD & ĐT), tạo tiền đề quan trọng cho việc phát triểnnguồn nhân lực, nhân tài cho đất nước Đảng và Nhà nước Việt Nam hết sức chútrọng phát triển GD & ĐT, coi "giáo dục là quốc sách hàng đầu" Một trong cácyếu tố quyết định cho sự thành công của giáo dục (GD) là đội ngũ cán bộ quản lí

GD Cán bộ quản lí (CBQL) giáo dục có vai trò quyết định đến chất lượng vàhiệu quả GD của mỗi nhà trường, mỗi cơ sở GD

Nghị quyết Trung ương 2 khóa VIII ngày 24/12/1996 đã chỉ đạo “Từ nay,khi xét công nhận Đảng bộ trong sạch vững mạnh phải coi việc quan tâm pháttriển GD và đào tạo (GD ĐT), tổ chức học tập bồi dưỡng cho cán bộ lãnh đạo làmột tiêu chuẩn không thể thiếu.”

Nghị quyết Hội nghị Trung ương 3 khóa VIII ngày 09-06-1997, đã nêu:

“Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ toàn diện cả về lí luận chính trị, phẩm chất đạo đức, trình độ chuyên môn và năng lực thực tiễn…”.

Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 2010-2020 của Đại hội Đảng XI đãkhẳng định: “Phát triển giáo dục là quốc sách hàng đầu Đổi mới căn bản, toàndiện nền giáo dục Việt Nam theo hướng chuẩn hoá, hiện đại hoá, xã hội hoá,

dân chủ hóa và hội nhập quốc tế, trong đó, đổi mới cơ chế quản lí giáo dục, pháttriển đội ngũ giáo viên và CBQL là khâu then chốt” [17;18].

Hiệu quả và chất lượng giáo dục ở trường phổ thông phụ thuộc vào nhiềuyếu tố như: Nội dung chương trình, sách giáo khoa; đội ngũ CBQL và giáo viên(GV); cơ sở vật chất kỹ thuật và trang thiết bị trường học; sự phối kết hợp cuảcác lực lượng xã hội; sự quan tâm cha mẹ học sinh; môi trường GD và công tác

xã hội hoá GD… trong đó đội ngũ CBQL và GV là yếu tố quyết định chất lượng

và hiệu quả GD rõ nét nhất Cha ông chúng ta tổng kết “Một người lo bằng kho

người làm” đã nói lên vai trò to lớn cũng như nhiệm vụ quan trọng cuả nhà quản

lí- Mà nhà quản lí các trường học phổ thông hiện nay là hiệu trưởng (HT) Cũngchính vì nhiệm vụ quan trọng đối với HT trường phổ thông như vậy, mà PhóThủ tướng kiêm bộ trưởng Bộ Giáo dục-Đào tạo Nguyễn Thiện Nhân đã khẳng

định: “Sự nghiệp đổi mới giáo dục có thành công hay không một phần quan

trọng phụ thuộc ở năng lực quản lí và điều hành cuả người hiệu trưởng”.

Vai trò của người làm công tác quản lí ở một cơ sở GD là vô cùng quantrọng, đặc biệt là người đứng đầu Tuy nhiên, từ trước đến nay vấn đề bồi dưỡngcho cán bộ lãnh đạo nói chung, HT nói riêng chưa được đặt ra và giải quyếtđúng với vị trí của nó

Xác định tầm quan trọng của đội ngũ CBQL ngành GD, trong những nămqua, Quận 1 Thành phố Hồ Chí Minh đã có nhiều cố gắng trong công tác xâydựng, quy hoạch, bồi dưỡng, phát triển đội ngũ HT Tuy nhiên, trước sự phát

triển chung của đất nước, trước đòi hỏi đổi mới của ngành GD, đội ngũ CBQL

GD nói chung, CBQL các trường tiểu học (TH) nói riêng vẫn còn những tồntại, hạn chế và bất cập, đặc biệt là năng lực chuyên môn quản lí và khả năngthích ứng với bối cảnh phát triển và hội nhập hiện nay Chính vì vậy, đòi hỏi cầnphải tăng cường công tác bồi dưỡng để nâng cao năng lực đội ngũ CBQL nóichung, HT các trường TH nói riêng

Xuất phát từ những lí do trên, tôi chọn đề tài “Một số giải pháp phát triển

đội ngũ hiệu trưởng các trường tiểu học Quận1, Thành phố Hồ Chí Minh.”

2 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lí luận và thực tiễn, đề xuất các giải pháp phát triển đội ngũ hiệu trưởng các trường tiểu học Quận1, Thành phố Hồ Chí Minh, góp

phần nâng cao chất lượng GD tiểu học của quận

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu

Vấn đề phát triển đội ngũ hiệu trưởng các trường tiểu học Quận 1, Thành phố

Hồ Chí Minh

3.2 Đối tượng nghiên cứu

Giải pháp phát triển đội ngũ hiệu trưởng các trường tiểu học Quận 1, Thành

phố Hồ Chí Minh

4 Giả thuyết khoa học

Nếu đề xuất được các giải pháp đảm bảo tính khoa học, có tính khả thi thì

sẽ phát triển đội ngũ hiệu trưởng các trường tiểu học Quận1, Thành phố Hồ ChíMinh

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

5.1 Nghiên cứu cơ sở lí luận của vấn đề phát triển đội ngũ hiệu trưởng cáctrường tiểu học

5.2 Nghiên cứu cơ sở thực tiễn của vấn đề phát triển đội ngũ hiệu trưởngcác trường tiểu học Quận1, Thành phố Hồ Chí Minh

5.3 Đề xuất các giải pháp phát triển đội ngũ hiệu trưởng các trường tiểuhọc Quận1, Thành phố Hồ Chí Minh

6 Phương pháp nghiên cứu

6.1 Các phương pháp nghiên cứu lí luận: Phương pháp phân tích và

tổng hợp, phân loại, hệ thống hóa lí thuyết, mô hình hoá để thực hiện nhiệm vụnghiên cứu lí luận của đề tài

6.2 Các phương pháp nghiên cứu thực tiễn:

- Điều tra bằng bảng hỏi.

- Tổng kết kinh nghiệm GD

- Lấy ý kiến chuyên gia

Nhằm giải quyết nhiệm vụ 2, 3 của đề tài

6.3 Phương pháp thống kê toán học:

Để xử lí số liệu các kết quả nghiên cứu, trên cơ sở đó có nhận định, đánhgiá đúng đắn, chính xác các kết quả nghiên cứu.

7 Đóng góp của luận văn

7.1 Về lí luận: Góp phần khái quát hóa lí luận về vấn đề phát triển đội ngũhiệu trưởng các trường tiểu học Đề xuất một số giải pháp phát triển đội ngũhiệu trưởng các trường tiểu học Quận1, Thành phố Hồ Chí Minh

7.2 Đưa ra bức tranh xác thực về thực trạng chất lượng đội ngũ hiệu trưởng

và thực trạng công tác phát triển đội ngũ hiệu trưởng các trường tiểu học Quận1,Thành phố Hồ Chí Minh

8 Cấu trúc của luận văn.

Ngoài phần mở đầu, kết luận, kiến nghị, tài liệu tham khảo, luận văn gồm

có 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lí luận của vấn đề phát triển đội ngũ hiệu trưởng các

trường tiểu học

Chương 2: Thực trạng công tác phát triển đội ngũ hiệu trưởng các trường

tiểu học Quận1, Thành phố Hồ Chí Minh

Chương 3: Một số giải pháp phát triển đội ngũ hiệu trưởng các trường tiểu

học Quận1, Thành phố Hồ Chí Minh

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÍ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ HIỆU TRƯỞNG

TRƯỜNG TIỂU HỌC 1.1 Lịch sử nghiên cứu vấn đề

Lịch sử phát triển của xã hội loài người từ cổ sơ đến hiện đại văn minhnhư ngày nay đều gắn liền với lịch sử GD Bởi bất kì ở thời đại nào, quốc gianào, chế độ chính trị nào cũng đều đặt nhiệm vụ GD thành mục tiêu có tính chiếnlược để chấn hưng và phát triển đất nước Ngay từ thế kỉ thứ 18 nhà trí thức lỗilạc Lê Quý Đôn đã nói "phi trí bất hưng” Nếu không chăm lo, bồi dưỡng đào tạođội ngũ những người trí thức thì làm sao có chỗ dựa rường cột cho một quốc giahưng thịnh Ngày nay GD được đánh giá là quốc sách hàng đầu Vấn đề cải cách

và đổi mới GD đang đựơc triển khai với nhiều yếu tố liên quan đến chất lượngGD: Phương pháp dạy học chưa thực sự đổi mới, cơ cấu chưa đồng bộ, đội ngũ

GV yếu, trang thiết bị dạy học, kinh phí đầu tư cho GD còn thấp, đặc biệt độingũ cán bộ (CB) QLGD nhất là HT chưa thực sự đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụngày càng cao Đánh giá và nâng cao chất lượng đội ngũ HT là một vấn đề hếtsức quan trọng, nhưng trong thực tế còn ít đề cập đến nâng cao chất lượng độingũ HT, đây là đội ngũ CB có chức năng ảnh hưởng lớn, có ý nghĩa quyết địnhđến chất lượng GD toàn diện của các nhà trường

1.1.1 Nước ngoài

Có thể nói vấn đề phát triển đội ngũ CBQL trong đó được bao gồm pháttriển đội ngũ HT được các nhà nghiên cứu ngoài nước từ xa xưa đã rất quan tâm,

đã đề xuất được nhiều giải pháp có hiệu quả nhằm nâng cao chất lượng đội ngũCBQL GD

Vào các năm 500 đến 300 trước Công Nguyên, tại Trung Hoa cổ đại đãxuất hiện các tư tưởng quản lí của Khổng Tử nhằm mục đích đào tạo lớp ngườicai trị xã hội Tư tưởng quản lí đó được xây dựng trên cái cốt triết lí là đạo nhân,ông đã đúc kết các yếu tố nói trên để đi đến việc định ra các hình mẫu về phẩmchất và năng lực của tầng lớp những người quản lí xã hội chuyên nghiệp như

“quân tử” và “kẻ sĩ” Tư tưởng nói trên, tuy chưa thực sự chuyên sâu về quản lí,nhưng đã thể hiện những quan điểm về nâng cao chất lượng đội ngũ CBQL trong

xã hội lúc bấy giờ [32] [35]

Trong cuốn “Vấn đề quản lí và lãnh đạo nhà trường” V.A Xukhomlinxki đãnêu rất cụ thể cách tiến hành phân tích và khảo sát giúp đội ngũ CBQL nhằmthực hiện tốt và có hiệu quả giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ CBQL.Không chỉ có thế, đứng ở góc độ nghiên cứu lí luận GD học, hầu hết các côngtrình nghiên cứu của các tác giả Liên Xô (cũ) đã đề cập tới lực lượng GD; trong

đó có nêu lên vai trò, vị trí, chức năng của CBQL nhà trường Đó là các côngtrình tiêu biểu như: Ilina T.A với tác phẩm Giáo dục học (tại tập 3: Những cơ

sở của công tác giáo dục ; Savin N V với tác phẩm Giáo dục học Năm 1991, tổchức UNESCO đã cho xuất bản cuốn La Gestion administrative et Pédagogique

des écoles (Quản lí hành chính và sư phạm trong các nhà trường TH) của JeanValérien [2] [24]

Trong các điều kiện cơ bản để phát triển GD: (Môi trường kinh tế GD;chính sách và công cụ thể chế hóa GD; cơ sở vật chất kỹ thuật và tài chính GD;đội ngũ CBQL), thì các nghiên cứu của nhiều nước trên thế giới đều khẳng địnhCBQL là điều kiện cơ bản, quyết định sự phát triển của GD Thực tế nhiều nước

đi vào cải cách GD, phát triển GD thường bắt đầu bằng phát triển đội ngũCBQL

1.1.2 Trong nước

Ở Việt Nam, liên quan đến các vấn đề về phát triển đội ngũ CBQL – HT

đã có những nghiên cứu Từ những năm 90 trở về trước đã có một số công trìnhcủa nhiều tác giả bàn về lí luận quản lí trường học và các hoạt động quản lí nhàtrường như: Nguyễn Ngọc Quang, Hà Sĩ Hồ và các bài giảng về QLGD (TrườngCBQLGD Trung ương I) Những năm đầu của thập kỉ 90 đến nay đã có nhiềucông trình nghiên cứu có giá trị như: “Khoa học tổ chức và quản lí - một số vấn

đề lí luận và thực tiễn” của Trung tâm nghiên cứu khoa học tổ chức quản lí(NXB Thống kê Hà Nội năm 1999); “Tập bài giảng lí luận đại cương về quản lí”của Nguyễn Quốc Chí và Nguyễn Thị Mỹ Lộc (Hà Nội 1998); Tác giả Lê VũHùng với bài “CBQL giáo dục - đào tạo trước yêu cầu của sự nghiệp côngnghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước” trên tập san Nghiên cứu Giáo dục, tháng1/2003 [30] “Tập bài giảng lớp CBQL phòng GD&ĐT” của trường CBQL GD

& ĐT (Hà nội năm 2000); “Giáo trình khoa học quản lí” của Phạm Trọng Mạnh(NXBĐHQG Hà Nội năm 2001) Bên cạnh đó còn có những bài viết đề cập đếnlĩnh vực QLGD như: “Vấn đề kinh tế thị trường, Quản lí nhà nước và quyền tựchủ các trường học”của Trần Thị Bích Liễu – Viện KHGD đăng trên tạp chí GD

số 43 tháng 11/2002; “Đổi mới QLGD là khâu đột phá” của tác giả Quế Hương,đăng trên báo Giáo dục & Thời đại ngày 01/12/2002; “CBQL GD&ĐT trước yêucầu của sự nghiệp CNH- HĐH đất nước” của cố Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Lê VũHùng trên tạp chí số 60 tháng 6 năm 2003; Tác giả Hoàng Tâm Sơn trong nghiêncứu của mình ở đề tài cấp Bộ “Một số vấn đề tổ chức khoa học lao động củangười HT” đã đưa ra các giải pháp và kiến nghị về đào tạo, bồi dưỡng CBQLgiáo dục các tỉnh phía Nam trước yêu cầu công nghiệp hoá, hiện đại hoá đấtnước trong những năm đầu của thế kỷ XXI; Tác giả Vũ Bá Thể đã đưa ra một sốgiải pháp phát triển nguồn nhân lực để công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nướctrong giai đoạn đến năm 2020 [30]

Ngoài ra, còn có nhiều công trình, bài viết nghiên cứu được công báo trêncác tạp san chuyên ngành như Nghiên cứu GD, phát triển GD, [36] [38] [41]

Như vậy, vấn đề phát triển đội ngũ CBQL - HT từ lâu đã được các nhànghiên cứu trong và ngoài nước quan tâm Những công trình, bài viết này thực

sự đã nghiên cứu những mảng đề tài hết sức thiết thực cho công tác phát triển độingũ GV và CBQL - HT giáo dục phổ thông Qua các công trình nghiên cứu của

họ, thấy một điểm chung đó là: Khẳng định vai trò quan trọng của các giải pháp

phát triển đội ngũ CBQL - HT trong việc nâng cao chất lượng quản lí, chất lượngdạy học ở các cấp học, bậc học Đây cũng là một trong những tư tưởng lớn vềphát triển GD của Đảng ta Tuy nhiên, chưa có nghiên cứu nào tập trung làmsáng tỏ các giải pháp phát triển đội ngũ HT các trường TH Quận 1, Thành phố

Hồ Chí Minh

1.2 Một số khái niệm cơ bản

1.2.1 Hiệu trưởng trường tiểu học

1.2.1.1 Khái niệm về hiệu trưởng

HT nhà trường do các cấp có thẩm quyền bổ nhiệm, tái bổ nhiệm, miễnnhiệm, luân chuyển, cách chức Mỗi trường có một HT Nhiệm kì của HT là 5năm và không quá 2 nhiệm kì ở một trường Trình độ đào tạo và thời gian côngtác phải đạt trình độ chuẩn đào tạo nhà giáo theo quy định của luật GD đối vớitừng cấp học HT là người chịu trách nhiệm tổ chức, quản lí các hoạt động vàchất lượng GD của nhà trường [3] [6] [8]

1.2.1.2 Khái niệm về hiệu trưởng trường tiểu học

HT trường tiểu học là người chịu trách nhiệm tổ chức, quản lí các hoạtđộng và chất lượng GD của nhà trường HT do Trưởng phòng GD & ĐT bổnhiệm đối với TH học công lập, công nhận đối với trường TH tư thục theo quytrình bổ nhiệm hoặc công nhận HT của cấp có thẩm quyền [6] [8]

Người được bổ nhiệm hoặc công nhận làm HT trường TH phải đạt chuẩn

HT trường TH Nhiệm kì của HT trường TH là 5 năm Sau 5 năm, HT được

đánh giá và có thể được bổ nhiệm lại hoặc công nhận lại Đối với trường THcông lập, HT được quản lí một trường TH không quá hai nhiệm kì Mỗi HT chỉđược giao quản lí một trường TH Sau mỗi năm học, mỗi nhiệm kì công tác, HTtrường TH được cán bộ, GV trong trường và cấp có thẩm quyền đánh giá vềcông tác quản lí các hoạt động và chất lượng GD của nhà trường theo quy định

Tuy nhiên, thực tế hiện nay việc bổ nhiệm HT các trường các trường Mầmnon, TH, Trung học cơ sở đều do Chủ tịch ủy ban quận, huyện kí quyết định

1.2.2 Đội ngũ Hiệu trưởng trường tiểu học

1.2.2.1 Khái niệm về đội ngũ

Theo từ điển Tiếng Việt, đội ngũ là “Tập hợp gồm một số đông ngườicùng chức năng hoặc nghề nghiệp, thành một lực lượng” [37]

Nói đến đội ngũ là nói đến một số đông người được tổ chức thành một lựclượng, có sự gắn bó chặt chẽ với nhau trong một tổ chức theo những quy định,điều lệ… để tạo nên sức mạnh nhằm thực hiện những mục tiêu đã xác định của

tổ chức đó

Theo từ điển Tiếng Việt: “Đội ngũ là tập hợp gồm một số đông ngườicùng chức năng, nhiệm vụ hoặc nghề nghiệp, hợp thành lực lượng hoạt độngtrong một hệ thống (tổ chức)” [37]

Như thế có thể hiểu: Đội ngũ là một tập hợp gồm nhiều người, cùng chứcnăng, nhiệm vụ hoặc nghề nghiệp, có sự gắn kết với nhau trong một tổ chức đểcùng thực hiện mục tiêu của tổ chức đó

1.2.2.2 Khái niệm về đội ngũ Hiệu trưởng trường tiểu học

Đội ngũ HT trường TH là những người được cấp có thẩm quyền bổ nhiệm

và đạt chuẩn về HT trường TH HT các trường TH được tập hợp và tổ chức chặtchẽ thành một lực lượng thống nhất sẽ tạo ra đội ngũ HT trường TH

Đội ngũ HT trường TH là lực lượng nòng cốt của hệ thống chính trị – xãhội của quận huyện, là một trong những nhân tố có tính quyết định sự thànhcông hay thất bại của một hệ thống quản lí và hiệu quả của các hoạt động kinh

tế, xã hội, chính trị, văn hoá, GD Ngày nay, lao động quản lí có xu hướngnâng cao và trở thành một bộ phận quan trọng của cơ cấu lao động xã hội, làmột nghề, với cơ cấu phức tạp trong cơ cấu sản xuất xã hội được chuyên mônhoá, hiệp tác hoá sâu sắc

Đội ngũ HT trường TH luôn được quan tâm xây dựng, đào tạo, bồidưỡng về phẩm chất, trình độ chuyên môn và nghiệp vụ quản lí để đáp ứng yêucầu, nhiệm vụ ngày càng cao trong tình hình mới của đất nước [6] [8]

1.2.3 Phát triển đội ngũ Hiệu trưởng trường tiểu học

1.2.3.1 Phát triển

Phát triển: là vận động, tiến triển theo chiều hướng tăng lên Sự phát triển

là một quá trình vận động và biến đổi không ngừng làm cho số lượng và chấtlượng luôn đi lên theo chiều hướng nhất định, bền vững Xây dựng và phát triểnluôn gắn kết và có mối quan hệ hữu cơ với nhau [37]

Một số giải pháp phát triển là những tác động liên tục, có tổ chức, có địnhhướng của chủ thể quản lí tới khách thể quản lí, làm cho số lượng và chất lượngcủa khách thể quản lí luôn vận động đi lên trong mối hỗ trợ, bổ sung lẫn nhau,tạo nên thế phát triển bền vững [10][37].

1.2.3.2 Phát triển đội ngũ Hiệu trưởng trường tiểu học

Phát triển đội ngũ HT trường TH là làm cho đội ngũ HT trường TH trưởngthành đáp ứng đòi hỏi yêu cầu của sự nghiệp GD & ĐT nói chung, từng nhàtrường nói riêng [8] [10]

Phát triển đội ngũ HT trường TH phải thực hiện các nội dung như: Kếhoạch hoá đội ngũ HT trường TH, bổ nhiệm, đề bạt, bố trí sử dụng, bồi dưỡng,đào tạo, đánh giá, sàng lọc, thuyên chuyển, miễn nhiệm, thực hiện công tác thiđua-khen thưởng đội ngũ

Tuy nhiên, phát triển đội ngũ HT trường TH là phát triển những con người

có học vấn, có nhân cách phát triển ở trình độ cao Vì thế trong phát triển độingũ hiệu trưởng trường TH, chúng ta cần chú ý một số yêu cầu chính sau đây:[9] [10]

+ Phát triển đội ngũ HT trường TH, trước hết phải giúp cho đội ngũ nàyphát huy được vai trò chủ động, sáng tạo, khai thác ở mức cao nhất năng lực,tiềm năng của đội ngũ, để họ có thể cống hiến được nhiều nhất cho việc thựchiện mục tiêu GD đề ra

+ Phát triển đội ngũ HT trường TH phải nhằm hướng vào phục vụ nhữnglợi ích của tổ chức, cộng đồng và xã hội, đồng thời phải đảm bảo thoả đáng lợiích vật chất và tinh thần cho họ.

+ Phát triển đội ngũ HT trường TH phải nhằm đáp ứng mục tiêu trước mắt

và mục tiêu phát triển lâu dài của tổ chức, đồng thời phải được thực hiện theomột quy chế, quy định thống nhất trên cơ sở Pháp luật của Nhà nước

+ Phát triển đội ngũ HT trường TH phải đảm bảo đủ về số lượng, cân đối

về cơ cấu, đạt chuẩn và trên chuẩn, đáp ứng nhu cầu vừa tăng quy mô vừa nângcao chất lượng và hiệu quả GD, đáp ứng yêu cầu đặt ra của địa phương

Phát triển đội ngũ HT trường TH là những tác động liên tục, có tổ chức, cóđịnh hướng của chủ thể quản lí tới đội ngũ HT trường TH, làm cho đội ngũ này

đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu; có kế hoạch, quy hoạch, chuẩn hoá, nâng caochất lượng nhằm phát huy năng lực, vai trò, trách nhiệm của họ trong việc đảmbảo chất lượng GD [10]

1.2.4 Giải pháp phát triển đội ngũ Hiệu trưởng trường tiểu học

1.2.4.1 Giải pháp

Theo từ điển Tiếng Việt “Giải pháp là phương pháp giải quyết một vấn đề

cụ thể nào đó” [37] Như vậy nói đến giải pháp là nói đến những cách thức tácđộng nhằm thay đổi chuyển biến một hệ thống, một quá trình, một trạng tháinhất định nhằm đạt được mục đích hoạt động Giải pháp càng thích hợp, càng tối

ưu, càng giúp con người nhanh chóng giải quyết những vấn đề đặt ra Tuy nhiên,

để có được những giải pháp như vậy, cần phải dựa trên những cơ sở lí luận vàthực tiễn đáng tin cậy.

1.2.4.2 Giải pháp phát triển đội ngũ Hiệu trưởng trường tiểu học

Từ khái niệm về giải pháp ở trên, chúng ta có thể hiểu: Giải pháp pháttriển đội ngũ HT trường TH là cách vận dụng sáng tạo chức năng quản lí củaPhòng GD & ĐT và các cơ quan quản lí cấp trên nhằm tác động đến đội ngũ HTtrường TH và các yếu tố khác có liên quan để phát triển lượng và chất cho độingũ HT trường TH trong nhà trường Là sự tác động có ý thức, có hướng đíchcủa các cơ quan quản lí cấp trên nhằm phát huy được tính chủ động, sáng tạomột cách tốt nhất, khai thác ở mức độ cao nhất năng lực, tiềm năng của đội ngũ

HT trường TH để thực hiện mục tiêu GD của nhà trường [27] [37]

1.3 Một số vấn đề về Hiệu trưởng trường tiểu học

1.3.1 Vị trí, vai trò của người Hiệu trưởng trường Tiểu học

HT trường tiểu học là người chịu trách nhiệm tổ chức, quản lí các hoạtđộng và chất lượng GD của nhà trường HT do Trưởng phòng GD & ĐT bổnhiệm đối với trường TH công lập, công nhận đối với trường TH tư thục theoquy trình bổ nhiệm hoặc công nhận HT của cấp có thẩm quyền

HT trường tiểu học là người chịu trách nhiệm tổ chức, quản lí các hoạtđộng và chất lượng GD của nhà trường

Vai trò của HT trường tiểu học ngày càng tăng, thực chất là do đòi hỏi ởngười HT khả năng phát huy nhân tố chủ quan, có bản lĩnh, tri thức và năng

động trên cơ sở các quan điểm, đường lối, chính sách phát triển kinh tế – xã hộicủa công cuộc đổi mới [6] [7] [8]

1.3.2 Chức năng, nhiệm vụ của người Hiệu trưởng trong trường Tiểu học

Nhiệm vụ và quyền hạn của Hiệu trưởng:

- Xây dựng quy hoạch phát triển nhà trường; lập kế hoạch và tổ chức thựchiện kế hoạch dạy học, GD; báo cáo, đánh giá kết quả thực hiện trước Hội đồngtrường và các cấp có thẩm quyền;

- Thành lập các tổ chuyên môn, tổ văn phòng và các hội đồng tư vấn trongnhà trường; bổ nhiệm tổ trưởng, tổ phó;

- Phân công, quản lí, đánh giá, xếp loại; tham gia quá trình tuyển dụng,thuyên chuyển; khen thưởng, thi hành kỉ luật đối với GV, nhân viên theo quyđịnh;

- Quản lí hành chính; quản lí và sử dụng có hiệu quả các nguồn tài chính,tài sản của nhà trường;

- Quản lí học sinh và tổ chức các hoạt động GD của nhà trường; tiếp nhận,giới thiệu học sinh chuyển trường; quyết định khen thưởng, kỉ luật, phê duyệt kếtquả đánh giá, xếp loại, danh sách học sinh lên lớp, ở lại lớp; tổ chức kiểm tra,xác nhận việc hoàn thành chương trình TH cho học sinh trong nhà trường và cácđối tượng khác trên địa bàn trường phụ trách;

- Dự các lớp bồi dưỡng về chính trị, chuyên môn, nghiệp vụ quản lí; thamgia giảng dạy bình quân 2 tiết trong một tuần; được hưởng chế độ phụ cấp và cácchính sách ưu đãi theo quy định;

- Thực hiện quy chế dân chủ cơ sở và tạo điều kiện cho các tổ chức chínhtrị - xã hội trong nhà trường hoạt động nhằm nâng cao chất lượng GD;

- Thực hiện xã hội hoá GD, phối hợp tổ chức, huy động các lực lượng xãhội cùng tham gia hoạt động GD, phát huy vai trò của nhà trường đối với cộngđồng

1.3.3 Yêu cầu về phẩm chất, năng lực của người Hiệu trưởng trường Tiểu học

- Hoàn thành nhiệm vụ được giao và tạo điều kiện cho cán bộ, GV, nhânviên thực hiện và hoàn thành nhiệm vụ; chịu trách nhiệm về kết quả hoạt độngcủa nhà trường;

- Không lợi dụng chức quyền vì mục đích vụ lợi;

- Được tập thể cán bộ, GV, nhân viên, học sinh và cộng đồng tín nhiệm; làtấm gương trong tập thể sư phạm nhà trường

- Có lối sống lành mạnh, văn minh, phù hợp với bản sắc văn hoá dân tộc vàmôi trường GD;

- Sống trung thực, giản dị, nhân ái, độ lượng, bao dung;

- Có tác phong làm việc khoa học, sư phạm

- Thân thiện, thương yêu, tôn trọng và đối xử công bằng với học sinh;

- Gần gũi, tôn trọng, đối xử công bằng, bình đẳng và giúp đỡ cán bộ, GV,nhân viên;

- Hợp tác và tôn trọng cha mẹ học sinh;

- Hợp tác với chính quyền địa phương và cộng đồng xã hội trong GD họcsinh

- Học tập, bồi dưỡng và tự rèn luyện nâng cao phẩm chất chính trị, đạo đức;năng lực chuyên môn, nghiệp vụ sư phạm; năng lực lãnh đạo và quản lí nhàtrường;

- Tạo điều kiện và giúp đỡ cán bộ, GV, nhân viên học tập, bồi dưỡng và rènluyện nâng cao phẩm chất chính trị, đạo đức; năng lực chuyên môn, nghiệp vụ sưphạm.

Năng lực chuyên môn, nghiệp vụ sư phạm

- Đạt trình độ chuẩn đào tạo của nhà giáo theo quy định của Luật GD đốivới GV TH;

- Hiểu biết chương trình và kế hoạch GD ở TH;

- Có năng lực chỉ đạo, tổ chức hoạt động dạy học và GD có hiệu quả phùhợp đối tượng và điều kiện thực tế của nhà trường, của địa phương;

- Có kiến thức phổ thông về chính trị, kinh tế, y tế, văn hóa, xã hội liênquan đến GD TH

- Có khả năng vận dụng linh hoạt các phương pháp dạy học và GD nhằmphát huy tính tích cực, tự giác và sáng tạo của học sinh;

- Có khả năng hướng dẫn tư vấn, giúp đỡ GV về chuyên môn, nghiệp vụ sưphạm của GD TH;

- Có khả năng ứng dụng công nghệ thông tin, sử dụng ngoại ngữ hoặc tiếngdân tộc nơi công tác phục vụ cho hoạt động quản lí và GD

Năng lực quản lí trường tiểu học

- Hoàn thành chương trình bồi dưỡng CBQL GD theo quy định;

- Vận dụng được các kiến thức cơ bản về lí luận và nghiệp vụ quản lí tronglãnh đạo, quản lí nhà trường

- Dự báo được sự phát triển của nhà trường phục vụ cho việc xây dựng quyhoạch và kế hoạch phát triển nhà trường;

- Xây dựng và tổ chức thực hiện quy hoạch phát triển nhà trường toàn diện

và phù hợp;

- Xây dựng và tổ chức thực hiện đầy đủ kế hoạch năm học

- Thành lập, kiện toàn tổ chức bộ máy, bổ nhiệm các chức vụ quản lí theoquy định; quản lí hoạt động của tổ chức bộ máy nhà trường nhằm đảm bảo chấtlượng GD;

- Sử dụng, đào tạo bồi dưỡng, đánh giá xếp loại, khen thưởng kỷ luật, thựchiện các chế độ chính sách đối với cán bộ, GV, nhân viên theo quy định;

- Tổ chức hoạt động thi đua trong nhà trường; xây dựng đội ngũ cán bộ,

GV, nhân viên nhà trường đủ phẩm chất và năng lực để thực hiện mục tiêu GD

- Tổ chức huy động trẻ em trong độ tuổi trên địa bàn đi học, thực hiện côngtác phổ cập GD TH và phổ cập GD TH đúng độ tuổi tại địa phương;

- Tổ chức và quản lí học sinh theo quy định, có biện pháp để học sinhkhông bỏ học;

- Thực hiện công tác thi đua, khen thưởng, kỉ luật đối với học sinh theo quyđịnh;

- Thực hiện đầy đủ các chế độ chính sách, bảo vệ các quyền và lợi ích chínhđáng của học sinh

- Quản lí việc thực hiện kế hoạch dạy học, GD của toàn trường và từng khốilớp;

- Tổ chức và chỉ đạo các hoạt động dạy học, GD phù hợp đối tượng họcsinh, đảm bảo chất lượng GD toàn diện, phát huy tính tích cực, chủ động, sángtạo của GV và học sinh;

- Tổ chức và chỉ đạo các hoạt động bồi dưỡng học sinh năng khiếu, giúp đỡhọc sinh yếu kém; tổ chức GD hoà nhập cho học sinh khuyết tật, trẻ em có hoàncảnh khó khăn trong trường TH theo quy định;

- Quản lí việc đánh giá kết quả học tập và rèn luyện của học sinh theo quyđịnh; tổ chức kiểm tra và xác nhận hoàn thành chương trình TH cho học sinh vàtrẻ em trên địa bàn

- Huy động và sử dụng các nguồn tài chính phục vụ hoạt động dạy học và

GD của nhà trường đúng quy định của pháp luật, hiệu quả;

- Quản lí sử dụng tài sản đúng mục đích và theo quy định của pháp luật;

- Tổ chức xây dựng, bảo quản, khai thác và sử dụng cơ sở vật chất và thiết

bị dạy học của nhà trường theo yêu cầu đảm bảo chất lượng GD

- Xây dựng và tổ chức thực hiện các quy định về quản lí hành chính trongnhà trường;

- Quản lí và sử dụng các loại hồ sơ, sổ sách theo đúng quy định;

- Xây dựng và sử dụng hệ thống thông tin phục vụ hoạt động quản lí, hoạtđộng dạy học và GD của nhà trường;

- Thực hiện chế độ thông tin, báo cáo kịp thời, đầy đủ theo quy định.

- Tổ chức kiểm tra, đánh giá chất lượng các hoạt động dạy học, GD và quản

lí của nhà trường theo quy định;

- Chấp hành thanh tra GD của các cấp quản lí;

- Thực hiện kiểm định chất lượng GD theo quy định;

- Sử dụng các kết quả kiểm tra, thanh tra, kiểm định chất lượng GD đề racác giải pháp phát triển nhà trường

- Xây dựng quy chế dân chủ trong nhà trường theo quy định;

- Tổ chức thực hiện quy chế dân chủ cơ sở, tạo điều kiện cho các đoàn thể,

tổ chức xã hội trong nhà trường hoạt động nhằm nâng cao chất lượng GD

Năng lực tổ chức phối hợp với gia đình học sinh, cộng đồng và xã hội

- Tổ chức tuyên truyền trong cha mẹ học sinh và cộng đồng về truyềnthống, văn hóa nhà trường, mục tiêu của GD TH;

- Tổ chức phối hợp với gia đình và Ban đại diện cha mẹ học sinh thực hiện

GD toàn diện đối với học sinh

- Tham mưu với cấp ủy, chính quyền địa phương để phát triển GD TH trênđịa bàn;

- Tổ chức huy động các nguồn lực của cộng đồng, các tổ chức kinh tế,chính trị - xã hội và các cá nhân trong cộng đồng góp phần xây dựng nhà trường,thực hiện công khai các nguồn lực và kết quả GD theo quy định;

- Tổ chức cho cán bộ, GV, nhân viên và học sinh tham gia các hoạt động xãhội trong cộng đồng.

1.4 Một số vấn đề về công tác phát triển đội ngũ Hiệu trưởng trường tiểu học

1.4.1 Sự cần thiết phải phát triển đội ngũ Hiệu trưởng trường tiểu học

Những năm qua, chúng ta đã xây dựng được đội ngũ nhà giáo ngày càngđông đảo, phần lớn có phẩm chất đạo đức và ý thức chính trị tốt, trình độ chuyênmôn nghiệp vụ ngày càng cao, đáp ứng yêu cầu cơ bản về nâng cao dân trí, đàotạo nhân lực và bồi dưỡng nhân tài, góp phần quan trọng vào thắng lợi của sựnghiệp cách mạng Tuy nhiên, trước yêu cầu mới của sự phát triển GD trong thời

kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá, đội ngũ HT trường TH hiện nay vẫn còn nhiềuhạn chế, bất cập Chất lượng chuyên môn nghiệp vụ, trình độ quản lí của đội ngũ

HT trường TH có mặt chưa đáp ứng yêu cầu đổi mới GD và phát triển kinh

tế-xã hội Yếu kém lớn nhất của đội ngũ HT trường TH hiện nay vẫn là phươngpháp quản lí, trình độ quản lí, việc quản lí nhà trường chưa đảm bảo yêu cầu mụctiêu ngày càng cao của GD đề ra, trình độ về công nghệ thông tin, ngoại ngữ củađội ngũ HT trường TH chưa cao, năng lực quản lí còn yếu

Vì lẽ đó, việc xây dựng và phát triển đội ngũ HT trường TH một cách toàndiện, chuẩn hoá: đủ về số lượng, cân đối về cơ cấu, chất lượng chuyên môn cao,

có bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức, lối sống, lương tâm nghề nghiệp tốt đểthực hiện trọng trách lớn mà đảng và nhân dân giao phó, đào tạo bồi dưỡng đội

ngũ những người lao động có trình độ cao, có năng lực và phẩm chất tốt để cóthể thực hiện việc “đón đầu”, “đi tắt” trong công cuộc công nghiệp hoá, hiện đạihoá đất nước nhằm rút ngắn thời gian và khoảng cách để đưa đất nước phát triểnhoà nhập với sự phát triển chung của các nước trên thế giới là công việc có ýnghĩa, tầm quan trọng và tính cấp bách đặc biệt [10] [12].

1.4.2 Nội dung phát triển đội ngũ Hiệu trưởng trường tiểu học

Phát triển đội ngũ HT trường TH là nhằm phát triển đội ngũ đảm bảo đủ về

số lượng, cân đối về cơ cấu, đạt chuẩn và trên chuẩn, chất lượng đáp ứng nhucầu vừa tăng quy mô, vừa nâng cao chất lượng và hiệu quả GD, đáp ứng yêu cầuđặt ra của địa phương Vì vậy, những nội dung quan trọng cần phải thực hiện là:

Công tác quy hoạch, kế hoạch phát triển đội ngũ Hiệu trưởng trường tiểu học:

Từ việc đánh giá tác động của môi trường xã hội, thực trạng đội ngũ HTtrường TH, dự báo quy mô phát triển để xây dựng chuẩn quy hoạch đội ngũ HTtrường TH

Đề ra mục tiêu quy hoạch và tiến trình thực hiện, xây dựng các biện pháp vàcác đề nghị hoặc kiến nghị cần thiết để thực hiện quy hoạch

Công tác tuyển chọn, bổ nhiệm, đề bạt, bố trí sử dụng HT trường TH:

Trong quản lí nguồn nhân lực tuyển chọn bao gồm hai bước đó là tuyển mộ

và lựa chọn

+ Tuyển mộ: là cung cấp một nhóm đủ lớn các ứng viên có khả năng đápứng cho các vị trí cần tuyển.

+ Lựa chọn: là quyết định xem trong các ứng cử viên đã tuyển mộ ai làngười đủ các tiêu chuẩn để đảm đương được công việc, cần lựa chọn đủ về sốlượng theo quy mô, đồng thời những ứng viên phải hội đủ các điều kiện về trình

độ đào tạo, năng lực chuyên môn, phẩm chất đạo đức, hoàn cảnh chính trị, cácứng cử viên này là người trong quy hoạch

Quy trình bổ nhiệm HT trường TH là quy trình bổ nhiệm cán bộ lãnh đạocủa một đơn vị theo từng cấp quản lí, thực hiện theo quyết định số 27/2003/QĐ-TTg, ngày 19/2/2003 của Thủ tướng Chính phủ về quy chế bổ nhiệm, bổ nhiệmlại, luân chuyển, từ chức, miễn nhiệm cán bộ lãnh đạo

Sử dụng bao gồm: Triển khai việc thực hiện các chức năng quản lí của độingũ, thực hiện bồi dưỡng, phát triển năng lực quản lí, phẩm chất chính trị; kiểmtra, đánh giá sàng lọc, thực hiện bổ nhiệm lại, luân chuyển, bãi miễn

Bổ nhiệm: theo Từ điển Tiếng Việt có nghĩa là cử vào một chức vụ cao hơnhiện tại trong cơ quan, tổ chức [35] [37]

Bổ nhiệm lại: Theo quy định về thời hạn bổ nhiệm giữ chức HT theo nhiệm

kỳ là 5 năm, hết nhiệm kì cấp quản lí căn cứ vào quy định thực hiện quy trình bổnhiệm lại cho các chức danh

Luân chuyển: Là sự chuyển đổi vị trí, địa điểm công tác, có thể vẫn giữchức vụ đó nhưng sang đơn vị khác làm việc, cũng có thể thôi giữ chức vụ hiện

tại chuyển sang đơn vị mới giữ chức vụ khác Theo quy định HT ở một đơn vị,trường học không quá 2 nhiệm kỳ, như vậy sau 2 nhiệm kỳ buộc tổ chức phảithực hiện luân chuyển Cũng có khi người HT trường TH khả năng phát triển đilên, hoặc giữ trọng trách ở đơn vị đó không phát huy được vai trò của mình thìcấp quản lí phải xem xét thực hiện luân chuyển.

Bãi miễn: Là cho thôi, cho nghỉ một chức vụ, một trọng trách gì đó, đây làđộng từ thường dùng chỉ các hoạt động quản lí khi cho thôi việc hiện tại đanglàm Những HT qua quá trình làm việc bị mắc khuyết điểm, kỉ luật hoặc cấp trênđánh giá không đủ năng lực giữ trọng trách được giao, không đủ uy tín lãnh đạo,quản lí trước tập thể cấp dưới thì bị bãi miễn

Công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ Hiệu trưởng trường tiểu học:

Đào tạo là quá trình hoạt động có mục đích, có tổ chức nhằm hình thành vàphát triển hệ thống các tri thức, kĩ năng, kĩ xảo, thái độ để hoàn thành nhân cách

cá nhân, tạo tiền đề cho họ hành nghề một cách năng suất có hiệu quả Đào tạo làhoạt động cơ bản của quá trình GD nó có phạm vi, cấp độ, cấu trúc và nhữnghạn định cụ thể về thời gian, nội dung cho người học trở thành có phẩm chất,năng lực theo tiêu chuẩn nhất định

Bồi dưỡng: Là làm tăng thêm năng lực hoặc phẩm chất Bồi dưỡng cònđược hiểu là bồi bổ làm tăng thêm trình độ hiện có về kiến thức, kỹ năng, kinhnghiệm để làm tốt việc đang làm Có nhiều hình thức bồi dưỡng: Bồi dưỡngngắn hạn, bồi dưỡng thường xuyên và tự bồi dưỡng Bồi dưỡng giúp cho HT

trường TH có cơ hội tiếp cận những vấn đề mới, bù đắp những thiếu hụt tránhđược sự lạc hậu trong xu thế phát triển như vũ bão của tri thức khoa học hiện đại.Các cấp quản lí phải chọn hình thức bồi dưỡng cho đội ngũ của mình sao chophù hợp với điều kiện thực tế của địa phương cũng như điều kiện công tác củamỗi cá nhân.

Như vậy, đào tạo và bồi dưỡng là công tác huấn luyện và phát triển Huấnluyện và phát triển để nhằm nâng cao năng lực, khả năng cống hiến cho đội ngũ

HT trường TH đương chức và dự nguồn, đồng thời công tác này cũng có tácdụng trong việc đề bạt, thuyên chuyển và nâng ngạch cho đội ngũ [10] [39]

Công tác đánh giá, sàng lọc đội ngũ:

Đánh giá cán bộ, công chức là việc làm khó, rất nhạy cảm vì nó ảnh hưởngđến tất cả các khâu khác của công tác cán bộ, có ý nghĩa quyết định trong việcphát hiện, tuyển chọn, đào tạo, bồi dưỡng, bố trí, sử dụng, đề bạt, khen thưởng,

kỷ luật và thực hiện các chế độ, chính sách đối với cán bộ cũng như giúp cán bộphát huy ưu điểm, khắc phục nhược điểm, tiến bộ không ngừng trong việc nângcao phẩm chất chính trị, đạo đức cách mạng, năng lực và hiệu quả công tác của

HT trường TH

Đánh giá đúng HT trường TH thì toàn bộ quy trình công tác cán bộ (sànglọc, thuyên chuyển ) sẽ chính xác, hiệu quả trong chọn người xếp việc đượcchính xác, tạo điều kiện cho HT trường TH phát huy được sở trường hoàn thànhtốt nhiệm vụ được giao, đồng thời không bỏ sót người tốt, chọn nhầm người

xấu.  Ngược lại, đánh giá HT trường TH không đúng thì làm cho chân lí bị lu

mờ, vàng thau lẫn lộn, xói mòn niềm tin của cán bộ, GV, công nhân viên ảnhhưởng không nhỏ đến việc thực hiện nhiệm vụ chính trị của đơn vị [10] [39]

Công tác thi đua, khen thưởng:

Công tác thi đua, khen thưởng là một nội dung quan trọng của hoạt độngcông tác cán bộ được duy trì ở tất cả các cơ quan, đơn vị Làm tốt công tác thiđua, khen thưởng không những tạo ra động lực cho phong trào hành động cáchmạng của quần chúng, mà qua đó, những nhân tố tích cực được phát hiện vàkhen thưởng kịp thời sẽ động viên, cổ vũ lòng nhiệt tình, sự say mê sáng tạo củacán bộ trong thực hiện chức trách, nhiệm vụ được giao góp phần quan trọng xâydựng đơn vị ngày càng phát triển vững mạnh [20] [22]

1.4.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến công tác phát triển đội ngũ Hiệu trưởng trường TH

GD TH là một bộ phận của hệ thống GD quốc dân nên trong quá trình pháttriển luôn chịu sự tác động của nhiều yếu tố khác nhau Trong thực tế, không thểtính toán hết tất cả các yếu tố ảnh hưởng mà chỉ xem xét, tính toán một số yếu tố

có ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình phát triển của GD & ĐT nói chung, đếnviệc phát triển đội ngũ CBQL nói riêng, trong đó có đội ngũ HT các trường TH.Mặt khác, ở mỗi địa bàn lại có những điều kiện, hoàn cảnh khác nhau tạo ranhững yếu tố chủ quan và khách quan khác nhau tác động, ảnh hưởng đến côngtác phát triển đội ngũ HT các trường TH

Có thể kể ra một số yếu tố quản lí có ảnh hưởng đến công tác phát triển độingũ HT trường TH như sau:

1.4.3.1 Quan điểm chỉ đạo của Đảng, Nhà nước, Bộ, Ngành, địa phương vềcông tác cán bộ và phát triển đội ngũ CBQL nhà trường các cấp

Nghị quyết hội nghị lần thứ 3 Ban chấp hành Trung ương đã nêu rõ: “Cán

bộ là nhân tố quyết định sự thành bại của cách mạng gắn liền với vẫn mệnh củaĐảng, của Đất nước và của chế độ, là khâu then chốt trong công tác xây dựngĐảng” [14] và “Xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức có phẩm chất và năng lực

là yếu tố quyết định chất lượng bộ máy nhà nước”[14] Quan điểm đó nói lên vaitrò rất quan trọng và then chốt của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức đối vớiviệc xây dựng Đảng, xây dựng Nhà nước trong sạch vững mạnh; vừa đặt ra yêucầu trách nhiệm cao cho đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức phải phấn đấuvươn lên hơn nữa để đáp ứng đòi hỏi của sự nghiệp cách mạng

Ngành GD cả nước đã và đang tích cực thực hiện Chỉ thị số 40-CT/TWngày 15/06/2004 của Ban Bí thư Trung ương Đảng về việc xây dựng và nâng caochất lượng đội ngũ nhà giáo và CBQL GD [1]; Nghị quyết số 37/2004/QH11 củaQuốc hội về GD; Toàn ngành đang nỗ lực thực hiện tốt cuộc vận động “Haikhông” với 4 nội dung trọng tâm: “nói không với tiêu cực trong thi cử và bệnhthành tích, nói không với vi phạm đạo đức nhà giáo và việc cho học sinh khôngđạt chuẩn lên lớp”, cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức HồChí Minh”, “Mỗi thầy cô giáo là một tấm gương sáng về đạo đức, tự học và sáng

tạo”, xây dựng “trường học thân thiện, học sinh tích cực”, “Giáo dục Tiểu họcThành phố là niềm tin của gia đình và xã hội” [5] [6].

Cùng nhiều Chỉ thị, Hướng dẫn của Bộ, ngành và địa phương đã thể hiệnquyết tâm cao của ngành GD đào tạo trong việc xây dựng và nâng cao chấtlượng GV, đội ngũ CBQL, nâng cao chất lượng GD đào tạo, đáp ứng yêu cầumới của cách mạng

Định hướng và quan điểm chỉ đạo của Đảng, Bộ, ngành thể hiện qua cácvăn bản chỉ đạo là căn cứ pháp lí quan trọng, góp phần quyết định sự thành côngcủa công tác phát triển đội ngũ HT các trường TH

Sự lãnh đạo của cấp ủy; quản lí, chỉ đạo của chính quyền và sự tham mưucủa cơ quan QLGD địa phương là những nhân tố mang tính quyết định, tác độngtrực tiếp đến sự phát triển của đội ngũ Công tác cán bộ, trong đó có công tácphát triển đội ngũ HT các trường TH là trách nhiệm của các cấp ủy, các tổ chức

cơ sở Đảng và đảng viên được Điều lệ Đảng quy định Công tác phát triển độingũ HT các trường TH trong địa bàn có hiệu quả và đáp ứng được yêu cầu haykhông đều phụ thuộc vào ý thức chủ quan, vào năng lực lãnh đạo của cấp ủy; sựquản lí, chỉ đạo của chính quyền và sự tham mưu của các cơ quan QLGD trongquận

1.4.3.2 Nhận thức của các đối tượng có liên quan về công tác phát triển độingũ Hiệu trưởng trường Tiểu học:

Cán bộ các cấp ủy Đảng, CBQL trong các tổ chức chính quyền, mọi đảngviên cần có nhận thức đầy đủ và đúng đắn về ý nghĩa, tầm quan trọng của côngtác phát triển đội ngũ CBQL GD nói chung và HT trường TH nói riêng trongthời kỳ mới; quán triệt sâu sắc các quan điểm, mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháplớn của Đảng nhằm phát triển đội ngũ CBQL đáp ứng những yêu cầu mới đangđặt ra, cũng như có những hiểu biết khoa học về yêu cầu đối với đội ngũ và côngtác phát triển đội ngũ HT trường TH; nắm vững để điều khiển được các yếu tốảnh hưởng đến công tác này Những hiểu biết đúng đắn đó sẽ là cơ sở quantrọng để hình thành ý thức tích cực, tự giác và trách nhiệm của từng ngườiCBQL đối với công tác phát triển đội ngũ HT trường TH, góp phần tích cực vào

sự thành công của công tác này trong giai đoạn hiện nay [28] [32]

1.4.3.3 Năng lực quản lí và thực hiện các nội dung hoạt động phát triển độingũ HT trường TH [6] [8] [10]:

Công tác phát triển đội ngũ HT trường TH là nhiệm vụ quan trọng của cáccấp ủy Đảng, của Chính quyền; của các ban ngành trong quận Để thực hiệnthành công các định hướng và yêu cầu của công tác phát triển đội ngũ HT trường

TH trong thời kỳ mới, họ phải có năng lực quản lí và thực hiện được các nộidung phát triển đội ngũ HT trường TH nói chung

Các năng lực quản lí đó có thể kể đến là:

- Năng lực phân tích và đánh giá tác động của các yếu tố thuộc môi trườngbên trong, bên ngoài ảnh hưởng đến công tác phát triển đội ngũ HT trường TH

- Năng lực dự báo, chẩn đoán nhu cầu về đội ngũ HT trường TH trong thời

kì cách mạng sắp tới

- Năng lực xây dựng quy hoạch, kế hoạch phát triển đội ngũ HT trường THtrong mối quan hệ biện chứng với xây dựng quy hoạch phát triển GD trên địabàn

- Năng lực tổ chức thực hiện quy hoạch, kế hoạch phát triển GD nói chung

và quy hoạch, kế hoạch phát triển đội ngũ HT trường TH nói riêng

- Năng lực thực hiện các hoạt động phát triển đội ngũ HT trường TH: tuyểnchọn, đề bạt, bổ nhiệm; đào tạo, bồi dưỡng; đánh giá, sàng lọc, thi đua, khenthưởng,

- Năng lực kiểm tra, đánh giá việc thực hiện quy hoạch, kế hoạch phát triểnđội ngũ và rút bài học kinh nghiệm cho công tác này ở những thời kì tiếp theo.Những năng lực này là cần thiết và cần hình thành vững chắc ở ngườiCBQL các cấp có liên quan Nếu có được các năng lực nói trên, công tác pháttriển đội ngũ HT trường TH sẽ đi vào chiều sâu, tạo ra chất lượng và hiệu quả rõrệt, góp phần tích cực vào việc nâng cao chất lượng GD trên địa bàn

1.4.3.4 Điều kiện vật chất và tài chính đảm bảo cho việc thực hiện kếhoạch phát triển đội ngũ HT trường TH [6] [8] [10]:

Việc xây dựng và thực hiện công tác quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng, đánhgiá, sàng lọc, nhất là thực hiện công tác thi đua, khen thưởng, đội ngũ HT trường