NỚI LỎNG ĐỊNH LƯỢNG VÀ KẾ HOẠCH CẢI CÁCH CÁC QUÁ TRÌNH HOẠT ĐỘNG CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ

Sau các hậu quả của cuộc Đại khủng hoảng, nhiệm vụ của nó đã được mở rộng: điều hành chính sách tiền tệ để giúp ổn định nền kinh tế.. Sơ lược chính sách nới lỏng định lượng: “Nới lỏng đị

ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

KHOA TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP

BỘ MÔN TÀI CHÍNH QUỐC TẾ - 

 -Bài thuyết trình:

NỚI LỎNG ĐỊNH LƯỢNG

VÀ KẾ HOẠCH CẢI CÁCH CÁC QUÁ TRÌNH HOẠT ĐỘNG CHÍNH SÁCH

TIỀN TỆ.

Quantitative Easing and Proposals for Reform of Monetary

Policy Operations

Scott Fullwiler

Wartburg College

L Randall Wray

Levy Economics Institute of Bard College



Giảng viên hướng dẫn: TS Nguyễn Khắc Quốc Bảo

Nhóm thực hiện: TCDN05 -K34

1 Lê Thị Thúy An

2 Bùi Thị Thùy Dung

3 Cao Thị Thanh Hà

4 Trần Đào Phương Linh

5 Nguyễn Thị Thúy Linh

6 Trần Minh Bảo Ngọc

7 Tô Minh Tài

8 Phạm Thị Kim Thoa

9 Lê Thị Cẩm Vi

10 Lương Thị Thanh Vươn

Thành phố Hồ Chí Minh, 2011

Mục lục Lời mở đầu

Như ta đã biết, nền kinh tế Hoa Kỳ là nền kinh tế lớn nhất thế giới với nền công nghiệp hùng mạnh, nông nghiệp hiện đại và là trung tâm thương mại, tài chính của thế giới Tuy nhiên cuộc khủng hoảng tài chính cuối 2007, đầu 2008 vừa qua đã làm cho nên kinh tế dẫn đầu thế giới này gặp những khó khăn

Nguyên nhân cuộc khủng hoảng là do bong bóng nhà ở cùng với giám sát tài chính thiếu hoàn thiện ở Hoa Kỳ đã dẫn tới một cuộc khủng hoảng tài chính ở nước này từ năm 2007, bùng phát mạnh từ cuối năm 2008

Ngay khi bong bóng nhà ở vỡ cuối năm 2005, kinh tế Hoa Kỳ bắt đầu tăng trưởng chậm lại Tuy nhiên, bong bóng vỡ đã dẫn tới các khoản vay không trả nổi của người đầu tư nhà ở đối với các tổ chức tài chính ở nước này Giữa năm 2007, những tổ chức tài chính đầu tiên của Hoa Kỳ liên quan đến tín dụng nhà ở thứ cấp bị phá sản Giá chứng khoán Hoa Kỳ bắt đầu giảm dần Sự đổ vỡ tài chính lên đến cực điểm vào tháng 10 năm 2008 khi ngay cả những ngân hàng khổng lồ và lâu đời từng sống sót qua những cuộc khủng hoảng tài chính và kinh tế trước đây, như Lehman Brothers, Morgan Stanley, Citigroup, AIG, … cũng lâm nạn Tình trạng thiếu tín dụng xuất hiện làm cho khu vực kinh tế thực của Hoa Kỳ cũng rơi vào tình thế khó khăn, điển hình là cuộc khủng hoảng ngành chế tạo ô tô Hoa Kỳ 2008-2010

Không những thế, cuộc khủng hoảng từ Hoa Kỳ đã dẫn đến sự đổ vỡ hàng loạt hệ thống ngân hàng, tình trạng thiếu tín dụng, tình trạng sụt giá chứng khoán, mất giá tiền tệ , suy thoái kinh tế, suy giảm tốc độ tăng trưởng kinh tế ở nhiều nước trên thế giới

Đứng trước tình trạng nền kinh tế khó khăn, tháng 3/2009 và tháng 11/2010, Cục dữ trữ liên bang Mỹ (Fed) đã lần lượt thực hiện 2 chương trình nới lỏng định lượng: QE1 và

QE2 (QE: Quantitative Easing) nhằm tung tiền ra nền kinh tế, thúc đẩy tiêu dùng, từ đó

thúc đẩy sản xuất, giảm thất nghiệp, đưa nền kinh tế thoát khỏi đà suy thoái và đi lên Bài báo “Quantitative Easing and Proposals for Reform of Monetary Policy Operations” (Nới lỏng định lượng và kế hoạch cải cách các quá trình hoạt động chính sách tiền tệ)

của 2 tác giả Scott Fullwiler (Wartburg College) và L Randall Wray (Levy

Economics Institute of Bard College) đã đưa cái nhìn của họ về vai trò, trách nhiệm của Cục dữ trữ liên bang Mĩ Họ đã làm gì trong quá trình cứu Mỹ ra khỏi đà suy thoái Bài báo cũng đưa ra quan điểm của hai tác giả về hai chính sách nới lỏng định lượng của Mỹ thời gian gần đây

I Fed và cuộc khủng hoảng tài chính 2008.

1 Fed:

Fed được Quốc hội mỹ cho phép thành lập năm 1913, với chỉ thị chính là để “cung cấp một đồng tiền có tính co dãn”

Sau các hậu quả của cuộc Đại khủng hoảng, nhiệm vụ của nó đã được mở rộng: điều hành chính sách tiền tệ để giúp ổn định nền kinh tế

Sau Thế chiến II, Nghị viện chỉ đạo Fed thực hiện một nhiệm vụ kép: ổn định việc làm

và ổn định giá cả Do một số ngân hàng thành viênvốn đã thông qua lạm phát mục tiêu

rõ ràng, FED cho rằng điều này sẽ làm giảm khả năng đáp ứng linh hoạt và sẽ không phù hợp với nhiệm vụ kép của mình

Cuối cùng, Fed luôn chịu trách nhiệm cùng Bộ tài chính là điều tiết và giám sát các ngân hàng thành viên

2 Fed và cuộc khủng hoảng tài chính 2008

Khi cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu bắt đầu vào năm 2007, Fed đã phản ứng bằng cách cung cấp thanh khoản thông qua “cửa sổ chiết khấu” và hoạt động thị trường mở, cung cấp tín dụng ngắn hạn cho các ngân hàng, nhà giao dịch ưu tiên và những tổ chức khác trong thị trường tiền tệ (nới lỏng tín dụng)

Ước tính tổng số tiền cho vay của chính phủ, thu nhập, chi tiêu và bảo đảm cung cấp trong cuộc khủng hoảng là khoảng hơn 20 nghìn tỷ $ - lớn hơn nhiều so với giá trị sản xuất quốc dân hàng năm

Trong những năm gần đây, Fed đã bỏ qua sự tăng trưởng của các rủi ro hệ thống, hướng hầu hết sự chú tâm về quản lý lạm phát kì vọng, hạ thấp nhiệm vụ còn lại của mình: ổn định việc làm

Việc này đã làm cho Fed chệch hướng trách nhiệm của mình để điều tiết và giám sát lĩnh vực tài chính, và nhiệm vụ của mình để giữ tỷ lệ thất nghiệp thấp, góp phần tạo ra những nguyên nhân dẫn đến cuộc khủng hoảng

Trong khi đó, Fed ưu tiên về quản lý lạm phát kỳ vọng , ngăn những nhà nghiên cứu của Fed nhận ra sự phát triển của thực tiễn đầu cơ và rủi ro Điều này tạo điều kiên phát triển bong bóng, những rối loạn, và sự phá sản

Cuối cùng, cuộc khủng hoảng hiện nay đã đưa Fed trở lại với nhiệm vụ ban đầu của nó:

 Cung cấp một nguồn tiền tệ có tính co dãn, hoạt động như người cho vay cứu cánh cuối cùng đối với các ngân hàng

 Điều khiển và giám sát chặt chẽ các tổ chức tài chính, bảo đảm cho sự an toàn và tính lành mạnh của hệ thống tài chinh, ngăn chặn các tổ chức tài chính khỏi sự lan rộng của bong bóng đầu cơ

 Theo đuổi nhiệm vụ kép – ổn định và ổn định giá cả hợp lý

II Chương trình “nới lỏng định lượng”

1 Sơ lược chính sách nới lỏng định lượng:

“Nới lỏng định lượng” do ngân hàng Nhật Bản (BOJ) đặt ra năm 2001 sau khi họ đưa lãi suất về 0

“Nới lỏng định lượng” là công cụ chính sách tiền tệ, được ngân hàng trung ương sử dụng khi không thể cắt giảm thêm lãi suất được nữa, định lượng nghĩa là lượng cung

tiền, nới lỏng có nghĩa là tăng lên Nới lỏng định lượng về cơ bản nghĩa là in thêm tiền

để mua các loại chứng khoán với mục đích cuối cùng là làm thị trường tài chính ngập trong tiền mặt hay thanh khoản, việc này tăng khối lượng tiền tệ trong lưu thông, giảm giá trị đồng tiền và tăng lạm phát

Với chính sách “nới lỏng định lượng”, ngân hàng trung ương mua tài sản để tạo

dự trữ dư thừa trong hệ thống ngân hàng Với lượng dự trữ dư thừa cùng mức lãi suất rất thấp hay không có lãi suất, các ngân hàng sẽ cho vay để mang lại nhiều lợi nhuận hơn Từ đó khuyến khích chi tiêu để tạo ra sự kích thích cần thiết cho sự tăng trưởng

và tạo việc làm

Sau khi Fed đã đẩy lãi suất mục tiêu các quỹ Fed gần bằng 0 (0-25 điểm cơ bản vào tháng 12 năm 2008), Fed bắt đầu theo đuổi giai đoạn đầu tiên của nới lỏng về lượng tiền tệ (QE1)

Vào tháng 3 năm 2009, Fed đã công bố kế hoạch tăng tổng doanh số mua hàng của mình lên đến 1750 tỷ USD: mua chứng khoán của các công ty địa ốc, trái phiếu kho bạc dài hạn của Mỹ

Fed thông qua QE1 nhằm tăng cung tiền cho nền kinh tế qua hệ thống ngân hàng, từ đó các doanh nghiệp có thể vay để đầu tư nhằm để khôi phục nền kinh tế QE1 được dự định để giảm lợi tức trên các tài sản dài hạn T

Theo một nghiên cứu của các nhân viên của Ngân hàng Dự trữ Liên bang New York, doanh số mua hàng $1750 tỷ của Fed đã giảm mức chênh lệch khoảng 52 điểm

cơ bản lãi suất dài hạn

Tháng 11/2010, Mỹ thực hiện gói nới lỏng định lượng mới (QE2) tung ra $600

tỷ để mua trái phiếu chính phủ Lãi suất trái phiếu kho bạc dài hạn có thể được dự kiến sẽ giảm đến 21 điểm cơ bản

Từ nghiên cứu của Fed New York, QE2 có thể QE2 dự kiến làm giảm lợi tức trái phiếu dài hạn khoảng hơn 18 điểm cơ bản từ mức hiện nay

Tuy nhiên, tác động của QE2 đến lãi suất trên khoản nợ tư nhân có lẽ sẽ ít hơn

so với các ước tính bởi vì QE2 chỉ tập trung vào nợ của chính phủ Vì thế, kì vọng lãi suất dài hạn về việc vay tư nhân giảm ít hơn mức 18-21 điểm cơ bản

a Mục đích QE2:

Ngân Hàng Trung ương thường dùng hai phương tiện để ảnh hưởng tới nền kinh tế là lãi suất và cung tiền

Lãi suất của Mĩ hiện giờ đã xuống gần đến số 0 Hạ lãi suất làm giảm tiết kiệm, nghĩa

là kích thích tiêu dùng Lãi suất cũng là cái giá của vốn vay Khi lãi suất hạ, thì các công ty được kích thích vay vốn đầu tư Vì lãi suất Hoa kỳ đã xuống gần 0 nên không thể hạ hơn nữa, nghĩa là không thể sử dụng phương tiện lãi suất để tác động đến kinh tế

Chỉ còn phương tiện thứ hai là Fed đưa tiền vào nền kinh tế, nhằm những mục đích sau đây:

 Tăng khả năng tiêu dùng cho dân chúng, nghĩa là tăng cầu để kích thích sản xuất Các công ty có số lượng vốn lưu hành tăng lên, do đó dễ dàng tăng đầu tư

 Khi tăng khả năng tiêu dùng cho dân chúng và tăng vốn đầu tư cho các công ty, thì nền kinh tế trước hết không quản ngại giảm phát hiện đang đe dọa, đồng thời làm sản xuất theo hướng đi lên

 Khi kinh tế tránh được hướng giảm phát và chuyển nền kinh tế theo hướng đi lên, thì việc rót thêm tiền vào lưu hành này đạt được mục đích quan trọng lúc này là làm giảm thất nghiệp xuống

 Đứng về phương diện cán cân thương mại quốc tế, thì QE2 cũng có tác dụng lên

tỷ giá hối đoái Đồng USD hạ giá xuống, nghĩa là Hoa kỳ dễ xuất khẩu

b Quan điểm của tác giả về QE2:

 Trong khi một số người tin rằng QE hoạt động bằng cách đổ vào các ngân hàng lượng dự trữ nhiều hơn họ muốn giữ, khuyến khích họ cho vay khoản dư, điều này rõ ràng là nhận định sai lầm Vì:

Trước tiên, ngân hàng không thể cho vay nguồn dự trữ Các nguồn dự trữ giống như tài khoản séc của ngân hàng tại Fed và nó chỉ có thể cho họ vay đối với những định chế được phép giữ dự trữ tại FED Các ngân hàng cho vay nguồn dự trữ với nhau trong thị trường các quỹ vốn tại FED, nhưng kể từ khi ngân hàng đã có nhiều hơn một nghìn tỷ đô la khoản dư dự trữ thì không cần cung cấp cho các ngân hàng nhiều hơn để khuyến khích họ cho vay lẫn nhau

 Các lý lẽ sai lầm khác là các ngân hàng cần dự trữ dư thừa để sử dụng chúng thực hiện các khoản vay cho các công ty và hộ gia đình Có ba lý lẽ liên quan ngược

với quan điểm này

duy trì những nguồn dự trữ được yêu cầu để thanh toán hoặc được dùng để đảm bảo đối với tiền gửi Trước tiên, họ đi vào thị trường các quỹ FED để vay khoản

dự trữ, nếu không có dự trữ dư thừa trong hệ thống nói chung, điều này sẽ làm tăng lãi suất các quỹ vốn của FED Bởi vì Fed hoạt động với một mục tiêu quỹ FED, nó sẽ can thiệp để cung cấp các nguồn dự trữ ngân hàng muốn khi lãi suất quỹ vốn tại Fed thực tế vượt quá chênh lệch cho phép trong mục tiêu của FED

 Lý lẽ thứ hai cho rằng các ngân hàng đã có một ngàn tỷ dự trữ quá mức,

bổ sung dự trữ nhiều hơn sẽ không tăng sự khuyến khích để họ cho vay, nếu họ muốn cho vay, họ đã có đủ dự trữ dư thừa để trả hàng nghìn tỷ USD cuả các khoản cho vay mới và tiền gửi Thay vào đó, bởi vì các ngân hàng không cần dự trữ dư thừa để cho vay, cho thấy số dư dự trữ nhiều hơn làm các ngân hàng cho vay nhiều hơn các chức năng tương đương từ đó dự trữ vượt quá nhiều là nguyên nhân các ngân hàng giảm tiêu chuẩn cho vay

 Cuối cùng là khu vực tư nhân Mỹ đã bị nợ quá nhiều nên học không muốn vay thêm nữa

 Còn những người khác tin tưởng rằng "tiền mặt" được tạo ra bởi QE2 sẽ tạo ra chi tiêu nhiều hơn.

Theo tác giả, quan điểm này cũng không đứng vì: những người mua trái phiếu kho bạc như các hộ gia đình hoặc các công ty muốn chuyển nó thành tiền gửi thì có thể bán trái phiếu kho bạc bất cứ lúc nào, dù có hay không có QE2 Sự khác biệt duy

nhất là với QE2, trái phiếu kho bạc có thể được bán với giá cao hơn Hơn nữa, bất cứ

ai đang nắm giữ tiền gửi không nhất thiết sẽ chi tiêu cho dù họ nắm giữ trái phiếu kho bạc Vì thế, tăng tiền gửi vẫn không tăng khả năng của ngân hàng để tạo ra các khoản vay

Tập trung vào các nguồn dự trữ của ngân hàng hoặc các khoản tiền gửi được tạo ra bởi QE2 thì cũng không tăng năng lực của các ngân hàng để tạo ra các khoản vay hoặc cho khu vực tư nhân để chi trả Bởi vì: Tăng hoặc không tăng chi tiêu sẽ phụ thuộc vào việc khu vực tư nhân mong muốn được vay nhiều hơn hoặc để làm giảm tiết kiệm trong thu nhập hiện tại (những thứ họ có thể làm dù có hoặc không có QE2) Nê QE2 chỉ gây ra tác động tạo được một chút cảm giác khuyến khích các hộ gia đình và các công ty gia tăng nợ hoặc giảm tiết kiệm trong bối cảnh hiện tại là nợ lên mức kỉ lục trong khu vực tư nhân

**Tác giả đã đưa ra nhận định rằng: Nếu QE đưa vào thực hiện, nó không nên thông qua mục tiêu “số lượng” mà là nên thông qua mục tiêu “giá cả” từ việc cung cấp

dự trữ vượt mức để hạ lãi suất quỹ vốn tại Fed xuống Kể từ khi Fed trả lãi suất dự trữ

về 25 điểm cơ bản, nó không thể đẩy lãi suất trung bình của quỹ vốn Fed dưới 25 điểm cơ bản (bởi vì ngân hàng tìm kiếm lợi nhuận sẽ không cho vay dự trữ ở mức thấp hơn Fed trả), bằng cách mua các tài sản dài hạn, Fed có thể đẩy những mức giá xuống tối thiểu tới mức 25 điểm chuẩn ( tới hay dưới)

Tuy nhiên, qua các nghiên cứu của New York Fed và của Hamilton và Wu, tác động của QE2 về lãi suất sẽ không lớn Và nếu chúng ta cho là giảm lãi suất trái phiếu dài hạn bằng 18-21 điểm chuẩn cho khu vực tư nhân vay, thì các tác động về chi tiêu

tư nhân sẽ không đáng kể

Sự thật là, kể từ khi công bố QE2, lãi suất trái phiếu lại tăng nhẹ Điều này một lần nữa chứng tỏ hoạt động của FED nên là về “giá”, không phải là “số lượng” Nếu Fed muốn giảm lãi suất trái phiếu, nó chỉ có thể chắc chắn để đạt được điều này bằng cách thông báo lãi suất mong muốn mới và thường trực sẵn sàng mua tất cả các trái phiếu được cung cấp với mức giá tương ứng Mặc dù điều này có thể khiến Fed mua nhiều hơn số tiền thông báo là 600 tỉ Dollar của QE2 Còn công bố một mục tiêu số lượng (600 tỷ Dollar) không phải là một cách hiệu quả để giảm thấp lãi suất vì Fed sẽ phải trả theo giá được xác định bởi thị trường để đạt được mục tiêu

Nếu Fed công bố mục tiêu giá (tương ứng lãi suất là 2% đối với trái phiếu kì hạn

10 năm), thì thị trường sẽ nhanh chóng thay đổi lãi suất đến gần mục tiêu đó, vì một lý

do đơn giản là Fed có thể mua đủ trái phiếu để đạt được mục tiêu

Cuối cùng, chúng ta thấy rằng tiền lãi nhận được từ tiền gửi tiết kiệm thấp hơn có thể ảnh hưởng tiêu cực lên chi tiêu và thu nhập, một tình huống hợp lí có thể xảy ra là: QE2 thực sự sẽ kiềm chế được lạm phát nếu chính sách này thành công trong việc giảm các lãi suất Vì mục tiêu của QE2 là trái phiếu kho bạc, thế nên tác động lớn nhất của nó sẽ nhắm vào lãi suất trái phiếu, mà đối tượng thụ hưởng lãi suất đó là khu vực phi chính phủ (hộ gia đình, doanh nghiệp, khu vực phi lợi nhuận, quỹ hưu trí,…) Lãi suất thấp một cách bất thường, nó đã giảm trung bình 5% lãi suất ngắn hạn, và gần 2% đối với lãi suất dài hạn từ khi cuộc khủng hoảng tài chính nổ ra vào tháng 8-2007

Kết quả là những người sống dựa vào khoản lợi tức từ trái phiếu như những người về hưu sẽ phải giảm tiêu dùng Khi lãi suất hạ sẽ dẫn đến giảm tiêu dùng cho mục tiêu hưu trí, dành dụm cho con đi hoc, …

Tóm lại, có khả năng là QE2 sẽ không kích thích kinh tế nhiều; quả thực chúng ta không thể chắc chắn rằng QE2 sẽ kích thích tất cả, thậm chí còn có khả năng là nó làm giảm chi tiêu và thu nhập

c Phê bình QE2

Một số nhà phê bình cho rằng với chính sách bơm tiền của Fed trong QE2, lạm phát

có khả năng xảy ra Tuy nhiên như đã thảo luận ở phần trước, ta thấy khả năng lãi suất tác động đến chi tiêu là rất thấp, điều đó chứng tỏ lập luận của những nhà phê bình là sai lầm Căn cứ vào tình hình nên kinh tế hiện nay thì vấn đề đáng lo ngại là giảm phát chứ không phải lạm phát, hơn nữa QE2 thậm chí có thể làm giảm phát nặng hơn nữa do nó làm ảnh hưởng đến thu nhập lợi tức

Vẫn có ý kiến cho rằng, trong tương lai lạm phát có thể xảy ra Tuy nhiên cho dù điều này thực sự xảy ra thì Fed vẫn có thể đảo ngược tình hình Lúc đó, Fed sẽ bắt đầu đẩy lãi suất ngắn hạn lên Fed cũng bắt đầu rút dự trữ dư thừa từ các ngân hàng bằng cách bán lại các tài sản của nó vào ngân hàng Tuy nhiên, lượng dự trữ dư thừa mà các ngân hàng đang nắm giữ không ảnh hưởng đến khả năng cho vay cũng như các hoạt động tài chính khác, nên Fed không nhất thiết phải rút nó ra Tất cả những gì Fed cần làm là tăng lãi suất nó trả cho dự trữ phù hợp với việc tăng lãi suất cấp vốn lien bang mục tiêu, buộc lãi suất thị trường tăng lên theo lãi suất quỹ qua đêm

 Giảm giá đồng đôla

Có một số phản ứng, đặc biệt là từ nước ngoài, lo sợ đồng đôla sẽ giảm giá Vì QE có tác động rất ít đến lãi suất dài hạn và chi tiêu trong nước nên ít có khả năng nó tác động trực tiếp đến luồng vốn hoặc thâm hụt tài khoản hiện tại Tuy nhiên tỷ giá cũng

có thể thay đổi nhưng chỉ là trong nhất thời vì sự ảnh hưởng của kì vọng

Điều quan trọng là Fed không có ý định giảm giá đông đola để tăng xuất khẩu Vì:

 Tăng giá hàng nhập khẩu

 Dẫn đến các biện pháp trả đũa

 Tăng giá cả ở các thị trường tài chính khác

Điều này chủ yếu là do thị trường dự đoán lãi suất sẽ giảm dẫn đến giá tăng

III Những đề xuất trong việc cải cách hoạt động chính sách tiền tệ:

Theo nhận định của tác giả, việc Fed thực hiện chính sách nới lỏng định lượng lần 2 (QE2) sẽ không có nhiều tác dụng với nền kinh tế dẫn đầu thế giới sau cuộc khủng hoảng tài chính cuối 2007, đầu 2008 Việc Fed thực hiện chính sách nới lỏng tiền tệ, tức là tung tiền vào nền kinh tế nhằm hạ lãi suất, tăng chi tiêu, tăng sản xuất, giúp kinh tế tăng trưởng, chỉ là sử dụng riêng chính sách tiền tệ, Tuy nhiên, theo tác

giả, muốn giúp nền kinh tế Mỹ thoát khỏi đà suy giảm kinh tế và tiếp tục dẫn đầu về kinh tế của thế giới, chính phủ Mỹ không chỉ thực hiện riêng chính sách tiền tệ mà cần thực hiện song song hai chính sách tiền tệ và tài khóa

1 Các công cụ để điều tiết nền kinh tế vĩ mô của một quốc gia:

Công cụ để quản lí, điều tiết nền kinh tế quốc gia gồm 2 chính sách: chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ Hai chính sách này phải được phối hợp tốt để nền kinh

tế được điều hành một cách hiệu quả

Tuy nhiên trên thực tế, không phải lúc nào hai chính sách trên cũng được vận dụng một cách hợp lý Tùy thuộc vào mỗi quốc gia và vào từng thời kỳ mà một chính sách này lại được coi trọng hơn chính sách còn lại, và điều này thực sự nguy hiểm vì

có thể gây ra những hậu quả không tốt cho nền kinh tế, mà cuộc khủng hoảng tài chính ở Hoa Kỳ vừa qua là một ví dụ điển hình

2 Thực tế tại Hoa Kỳ và tác dụng của chính sách tài khóa:

Điều tiết nền kinh tế chỉ dựa vào chính sách tiền tệ có thể dẫn đến nhiều cuộc khủng hoảng ngày càng thường xuyên và nghiêm trọng hơn, thường có nguyên nhân

là do các chu kỳ bong bong và phá sản trên thị trường tài chính Hoa Kỳ đã quá lệ thuộc vào chính sách tiền tệ mà bỏ qua vai trò của chính sách tài khóa

Trong cuộc khủng hoảng hiện nay, chính sách tiền tệ chỉ thật sự có tác động khi thông qua việc điều chỉnh lãi suất có thể tác động đến chi tiêu của khu vực dân cư, nhưng thật sự điều này khó có thể đạt được khi hiện nay khu vực tư nhân đang cố gắng cắt giảm nợ một cách hợp lý

*Hậu quả của việc quá lệ thuộc vào chính sách tiền tệ:

 Thu nhập của hầu hết người lao động Mỹ ngừng tăng trưởng, không có sự gia tăng tiền lương thực trung bình qua thời gian

 Tình trạng thất nghiệp ngày càng trầm trọng, các cuộc bãi công của người lao động đã lên đến con số hàng triệu

 Cơ sở hạ tầng của quốc gia trở nên xấu đi, chất lượng cuộc sống của người dân

bị suy giảm ( khả năng tiếp cận các dịch vụ giáo dục, y tế, phương tiện giao thông công cộng hiện đại …)

Đây là trách nhiệm của chính sách tài khóa Khi được sử dụng, chính sách tài khóa đem đến những thay đổi tích cực Gói kích thích kinh tế đã ngăn chặn nền kinh tế rơi vào tình trạng xấu hơn (thông qua việc tăng chi tiêu, cắt giảm thuế), tuy nhiên điều tồn tại là gói kích thích này còn quá nhỏ và chỉ mang tính tạm thời, khi gói kích thích này kết thúc thì bằng chứng về sự suy yếu kinh tế đã bắt đầu xuất hiện trở lại

Vì vậy, cần thiết phải áp dụng chính sách tài khóa để ổn định nền kinh tế

Sự tương đồng giữa cuộc khủng hoảng tài chính của Mỹ và suy thoái của Nhật Bản và bài học kinh nghiệm:

Thông qua đồ thị về lạm phát, lãi suất và thâm hụt ngân sách ( hình 6, 7, 8 ) => diễn biến thông qua các số liệu của Mỹ gần giống như những gì đã xảy ra tại Nhật Bản

Bài học kinh nghiệm: Nhật bản cũng chủ yếu dựa vào chính sách tiền tệ, các chính sách tài khóa nếu có thì cũng không có quy mô đủ lớn và kết thúc sớm => nền kinh tế Nhật vẫn còn đang chìm trong khó khăn => bằng chứng cho việc chính sách tiền

tệ sẽ không bao giờ chấm dứt được chu kỳ giảm phát và xu hướng giảm giá bất động sản => vai trò của việc kích thích tài khóa ổn định

3 Trách nhiệm dân chủ và tính minh bạch trong hoạt động của Fed

Có một lý do nữa để chúng ta có thể thấy rõ tính phi lý trong việc tín nhiệm chính sách tiền tệ mà bỏ qua các chính sách tài khóa, đó là do những người phụ trách chính sách tiền tệ không phải chịu cùng một mức độ giải trình dân chủ như những người phụ trách chính sách tài khóa

Mặc dù các hoạt động của Fed đã trở nên minh bạch hơn kể từ năm 1994, nhưng hầu hết những thảo luận của Fed vẫn không được công khai Khi ông còn là Chủ tịch của Cục dự trữ New York, Ông Timothy Geithner chưa bao giờ tiết lộ đầy đủ các cam kết của các định chế tài chính tư nhân, và chúng tôi cũng không có một bản kê khai đầy

đủ các hoạt động mua bán cũng như các giao dịch được thực hiện

Các quan chức của Fed không phải do cử tri bầu chọn ra Mặc dù Fed thuộc nghị viện nhưng pháp luật hiện hành cũng không cung cấp cho nghị viện một quyền kiểm soát nào trong hoạt động của Fed

Khi đối mặt với cuộc khủng hoảng tồi tệ nhất kể từ cuộc Đại khủng hoảng, Fed

đã nhận thấy rằng chính sách tiền tệ truyền thống – hạ lãi suất và đóng vai trò là người cho vay cuối cùng đối với hệ thống ngân hàng – đã trở nên bất lực trong việc đối mặt với tình trạng mất giá tài sản và thị trường tài chính đóng băng Fed đã tạo ra những điều kiện mới thuận lợi hơn nhằm mang đến tính thanh khoản cho thị trường thông qua một công cụ gọi là “alphabet soup” Nó mang đến những sự bảo lãnh cho các khoản nợ

tư nhân Nó mở rộng các khoản cho vay cho các định chế nước ngoài, bao gồm cả ngân hàng trung ương

Hầu như, Fed đã từ chối những yêu cầu phải minh bạch hơn Khi cuộc khủng hoảng đầu tiên xảy ra, Bộ trưởng bộ tài chính Paulson đệ trình lên Nghị viện một yêu cầu không rõ ràng về các quỹ giải cứu và một cách hợp lý, nghị viện đã từ chối yêu cầu

đó Cuối cùng, một gói kích thích khá chi tiết với con số tổng cộng gần 800 tỉ đô la đã được phê duyệt Tuy nhiên, Fed đã chi, cho vay hoặc hứa hẹn không biêt bao nhiêu

ngàn tỷ đô la – nhiều hơn những gì nghị viện cung cấp cho bộ tài chính Hầu hết những điều này được đàm phán không công khai, chủ yếu là tại Cục dự trữ New York Lời biện hộ mà Fed đưa ra là những bí mật này là cần thiết để ngăn chặn cuộc chạy đua của các định chế gặp khó khăn, điều này chỉ làm tăng chi phí cho các biện pháp giải quyết của chính phủ

Tuy nhiên, khi thị trường tài chính tương đối bình tĩnh trở lại, Fed vẫn tiếp tục phản đối yêu cầu về giải trình các hành động của mình Cuối cùng điều này đã dẫn đến việc Nghị viện đã kêu gọi một cuộc kiểm toán trong hoạt động của Fed

Các nhà phê bình lưu ý rằng, mặc dù Fed có vẻ đã trở nên cởi mở hơn trong các hoạt động của mình kể từ đầu những năm 1990 nhưng cuộc khủng hoảng này đã chỉ ra

rõ rằng Nghị viện cũng như các chi nhánh điều hành của nó đã ít giám sát Fed như thế nào, và ngày nay mức độ minh bạch là ít như thế nào

Có một sự xung đột cố hữu giữa sự cần thiết phải minh bạch và giám sát vì chi tiêu công là khá phức tạp và nhu cầu về sự độc lập; và bí mật trong việc xây dựng chính sách tiền tệ và giám sát các định chế tài chính quản lý Một chính phủ dân chủ không thể xây dựng ngân sách của mình trong vòng bí mật Ngoại trừ nói đến quốc phòng, chính sách ngân sách cần phải được công khai thảo luận và tất cả các chi tiêu phải chịu

sự kiểm toán mở Đó chính xác là những điều đã được thực hiện trong trường hợp của gói kích thích tài khóa

Chúng tôi không quan tâm đến khả năng thanh toán của chính phủ, chúng tôi chỉ muốn đề cập đến vấn đề trách nhiệm dân chủ: liệu với hoạt động không công khai của mình, Fed có khả năng thực hiện những cam kết này mà không có sự tán thành của Nghị viện hay không?

Một số ý kiến sẽ phản đối và cho rằng có một sự khác biệt căn bản trong chi tiêu của Fed và chi tiêu của Bộ tài chính

 Các hoạt động của Fed bị giới hạn trong việc mua các tài sản tài chính, cho vay đối với tài sản thế chấp và bảo lãnh những khoản nợ tư nhân Mặc dù bộ tài chính cũng thực hiện một số chương trình cho vay và bảo lãnh nợ tư nhân, và cũng đã mua các cổ phần tư hữu trong các gói cứu trợ gần đây, nhưng hầu hết các chi tiêu của nó là chi chuyển nhượng và mua bán các sản lượng thực tế từ bên ngoài

 Tuy vậy, khi Bộ tài chính đưa ra các cam kết về vay mượn và bảo lãnh, cácquỹ của nó phải nhận được sự chấp thuận của Nghị viện Fed thì khác, nó không phải đối mặt với một sự ràng buột về ngân sách, Fed có thể cam kết cung cấp cho chính phủ hàng ngàn tỷ đô la mà không cần phải thông qua Nghị viện

Ngược lại, cho đến nay các gói cứu trợ trong cuộc khủng hoảng nghiêm trọng hơn nhiều này lại không được phối hợp với nhau, chủ yếu là ngoài ngân sách, thực hiện