MỤC LỤCMỤC LỤC...2 2 CHƯƠNG 1– TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ VẤN ĐỀ THANH NIÊN...4 MỞ ĐẦU Thanh niên là lực lượng xã hội to lớn, một trong những nhân tố quan trọng quyết định tương lai, vận mệ
Trang 1BÀI TIỂU LUẬN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH
ĐỀ TÀI
TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ VẤN ĐỀ THANH NIÊN
VÀ VẬN DỤNGTƯ TƯỞNG ĐÓ TRONG CÔNG TÁC ĐOÀN HỘI SINH VIÊN CỦA TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA HIỆN NAY
Trang 2MỤC LỤC
MỤC LỤC 2
2
CHƯƠNG 1– TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ VẤN ĐỀ THANH NIÊN 4
MỞ ĐẦU
Thanh niên là lực lượng xã hội to lớn, một trong những nhân tố quan trọng quyết định tương lai, vận mệnh dân tộc; là lực lượng chủ yếu trên nhiều lĩnh vực, đảm nhiệm những công việc đòi hỏi hy sinh, gian khổ, sức khỏe và sáng tạo Trong quá trình lãnh đạo đất nước, Đảng ta luôn đề cao vai trò, vị trí của thanh niên, xác định thanh niên là lực lượng xung kích cách mạng, Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh là đội dự bị tin cậy của Đảng; công tác thanh niên là vấn đề sống còn của dân tộc Nghị quyết số 25-NQ/TW ngày 25/7/2008 của Ban Chấp hành Trung ương về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá ra đời, một lần nữa khẳng định sự quan tâm đặc biệt của Đảng
ta đối với công tác thanh niên Vì thế tìm hiểu tư tưởng hồ chí minh về vấn
đề thanh niên là vô cùng quan trọng, và bản thân là một sinh viên em thấy việc tìm hiểu về những chủ trương của nhà nước về vấn đề thanh niên, và những vấn đề liên quan là rất bổ ích, vì thế em xin chọn đề tài “tìm hiểu tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề thanh niên và vận dụng tư tưởng đó trong
Trang 3công tác đoàn, hội sinh viên của trường Đại học Bách Khoa hiện nay” để có thể hiểu thêm về vấn đề thanh niên trong tư tưởng của Bác, hiểu thêm về Bác, và sự quan tâm của Bác đối với thanh niên, và thanh niên cần có những phẩm chất gì, cần chuẩn bị gì để có thể là lực lượng nồng cốt của đất nước trong tương lai.
Tư tưởng Hồ Chí Minh nói chung và tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn
đề thanh niên nói riêng rất rộng lớn và sâu sắc Học tập và nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh trong việc nhìn nhận, đánh giá vai trò, vị trí và khả năng cách mạng to lớn của thanh niên vẫn là đòi hỏi cấp thiết trong sự nghiệp đổi mới đất nước ngày nay
Trong thực tiễn cách mạng, cùng với chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh là nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho hành động của Đảng ta, dân tộc ta và nhân dân ta Chính vì vậy, việc giáo dục Tư tưởng Hồ Chí Minh ở các học viện, nhà trường trong xã hội nói chung, trong quân đội
ta nói riêng có vai trò to lớn đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa hiện nay
Nhận thức đúng đắn về đối tượng môn Tư tưởng Hồ Chí Minh chính
là một trong những điều kiện, yêu cầu cơ bản nhất để nâng cao chất lượng công tác giáo dục tư tưởng Hồ Chí Minh, có quan hệ chặt chẽ, hữu cơ với việc xác định nhiệm vụ, nội dung, phương pháp môn học này
Đối tượng nghiên cứu chủ yếu của môn Tư tưởng Hồ Chí Minh là hệ thống Tư tưởng Hồ Chí Minh, đó là hệ thống tri thức mang tính qui luật về đối tượng, đòi hỏi phải có thời gian mới có điều kiện xác lập được một cách đầy đủ và chính xác Tư tưởng Hồ Chí Minh không chỉ được phản ánh trong văn kiện, tác phẩm của Người mà còn được quán triệt trong mọi chủ trương, đường lối của Đảng và Nhà nước ta do Người đứng đầu, trong toàn bộ cuộc đời và sự nghiệp Cách mạng mà Người để lại cho chúng ta Những nội dung
đó đều phải được xem là đối tượng nghiên cứu của bộ môn Tư tưởng Hồ Chí Minh
Trong những năm đầu thế kỷ 21, đất nước ta có cơ hội lớn và cả thách thức không nhỏ Tình hình thế giới đang diễn biến phức tạp, nhanh chóng, khó lường Ðể thực hiện thắng lợi nhiệm vụ cách mạng Việt Nam trong thời kỳ phát triển mới, cần thấm nhuần sâu sắc, vận dụng sáng tạo những nguyên lý và phương pháp luận của chủ nghĩa Mác - Lê-nin, tư tưởng
Hồ Chí Minh để giải quyết những vấn đề nóng bỏng mà thực tiễn đang đặt ra; nghiên cứu, tuyên truyền, giáo dục tư tưởng Hồ Chí Minh phải trở thành một nhiệm vụ mấu chốt của công tác tư tưởng của Ðảng, cần được toàn Ðảng thực hiện chặt chẽ, có chất lượng và hiệu quả
Trang 4Với tinh thần và ý nghĩa đó, ngày 27 Ban Bí thư đã ra Chỉ thị số CT/TW về đẩy mạnh nghiên cứu, tuyên truyền, giáo dục tư tưởng Hồ Chí Minh trong giai đoạn mới và nhân dịp kỷ niệm 113 năm Ngày sinh của Chủ tịch Hồ Chí Minh, đã phát động tổ chức đợt tuyên truyền, giáo dục sâu rộng
23-tư 23-tưởng Hồ Chí Minh Ðây là một sinh hoạt chính trị rộng lớn, rất quan trọng cần được tổ chức chặt chẽ, khoa học, có hệ thống và sau này phải trở thành nền nếp thường xuyên trong hoạt động của Ðảng và trong đời sống xã hội ta
Tiếp tục đẩy mạnh nghiên cứu, tuyên truyền, giáo dục tư tưởng Hồ Chí Minh là nhiệm vụ chính trị quan trọng thường xuyên của toàn Ðảng, toàn quân, toàn dân; là nội dung trọng yếu trong công tác xây dựng Ðảng, là tình cảm, nguyện vọng thiết tha của mọi người Việt Nam Nghiên cứu, tuyên truyền, giáo dục tư tưởng Hồ Chí Minh phải nhằm mục đích lâu dài, nhất quán, là biến tư tưởng của Người thành hiện thực; hình thành và phát triển tố chất Hồ Chí Minh, tinh thần độc lập, tự chủ, đổi mới và sáng tạo trong mỗi con người Việt Nam
Thông qua bài tiểu luận, chúng em xin được trình bày những vấn đề
cơ bản về nguồn gốc, quá trình hình thành tư tưởng cơ bản của Hồ Chí Minh
về vấn đề thanh niên, việc vận dụng tư tưởng vấn đề thanh niên của Người trong công tác đoàn, hội sinh viên của trường đại học bách khoa hà nội hiện nay và những biện pháp nhằm phát triển toàn diện, phát huy mọi năng lực của thanh niên phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước
CHƯƠNG 1– TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ VẤN ĐỀ THANH NIÊN
1.1 Tư tưởng Hồ Chí Minh về vai trò và vị trí của thanh niên đối với
sự nghiệp cách mạng Việt Nam
Trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng của mình, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn dành sự quan tâm đặc biệt đối với thanh niên Từ sự quan tâm đặc biệt đó, Người đã sớm nhìn thấy được vị trí quan trọng và vai trò to lớn của thanh niên đối với sự nghiệp cách mạng, giải phóng dân tộc, xây dựng đất nước Trong toàn bộ tư tưởng của Người, vai trò của thanh niên
đã được Chủ tịch Hồ Chí Minh đánh giá một cách nhất quán là: Thanh niên người chủ tương lai của nước nhà, là lực lượng xung kích quan trọng của cách mạng, xuyên suốt từ cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân đến
Từ những thập niên đầu của thế kỷ XX, khi còn trong quá trình bôn ba
Trang 5tìm đường cứu nước, thông qua thực tiễn của phong trào công nhân, phong trào cách mạng và phong trào giải phóng dân tộc trên khắp thế giới, trong đó có cả Việt Nam, Người đã sớm nhìn thấy được những ưu điểm, những phẩm chất quý báu và khả năng cách mạng to lớn của thanh niên Đó là sự hăng hái, tiên phong, không ngại gian khổ, khó khăn, sẵn sàng hy sinh vì sự nghiệp cách mạng: “Thanh niên cộng sản làm việc rất
nỗ lực, rất hy sinh […] Việc bãi khóa ở Tàu, vận động ở Cao Ly, bãi công ở Anh, vân v., Cộng sản thanh niên đều đứng đầu đi trước” Từ năm 1916, Người đã nhìn thấy sự anh dũng hy sinh của thanh niên Ấn Độ đối với phong trào cách mạng nước này: “Năm 1916, một cậu bé 16 tuổi
đã ném bom ngay giữa đường và giữa ban ngày vào xe của tên cầm đầu nổi tiếng của cục điều tra Lòng dũng cảm không trừ già hay trẻ.Danh sách những người bị hy sinh kéo dài rất đau xót Trong mười năm, không kể những vụ thảm sát tập thể, đã có hơn 200 người lấy máu đào tưới gốc cây cách mạng và lý tưởng [ ] Trong số những người hy sinh có 50 người tuổi chỉ từ 16 đến 20!” Người cũng thấy được vai trò to lớn của thanh niên, của phong trào thanh niên đối với cách mạng Trung Quốc Trong bài viết về “Chủ nghĩa cộng sản và thanh niên Trung Quốc” đăng trên báo L’Humanité ngày 19/8/1922, Người đã chỉ ra phong trào thanh niên Trung Quốc không chỉ giúp tập hợp lượng thanh niên mà còn tạo ra được sự đoàn kết, tạo được một khối liên hiệp dân tộc bao gồm các đối tượng thanh niên và các nghiệp đoàn, công đoàn Từ phong trào thanh niên, thanh niên đã được tập hợp lại thành một tổ chức độc lập, tạo thành một lực lượng cách mạng
to lớn dưới ngọn cờ búa liềm - dưới sự lãnh đạo của Đảng cộng sản Và các hoạt động, phong trào của thanh niên cũng làm cho tư tưởng cách mạng, “tư tưởng độc lập” được lan tỏa trong quần chúng: các sinh viên, các thanh niên nam nữ, binh lính, cảnh sát, công nhân, lao động toàn Trung Quốc Người viết: “Phong trào thanh niên xã hội chủ nghĩa mới bắt đầu ở Trung Quốc từ năm 1920 Nhưng từ đó và chỉ có từ đó thì những thanh niên mácxít, những thanh niên vô chính phủ chủ nghĩa, những nghiệp đoàn xã hội chủ nghĩa và những công đoàn mới gia nhập các hội liên hiệp Và chỉ từ tháng 11 năm 1921, những thanh niên cộng sản mới thành lập được các tổ chức độc lập của họ 5 nghìn thanh niên đã tập hợp dưới ngọn cờ búa liềm Hồi tháng 5 năm 1922, họ triệu tập Đại hội toàn Trung Quốc […] Đại hội kêu gọi các công nhân và lao động toàn Trung Quốc, các sinh viên, các thanh niên nam nữ, tất cả những người có tư tưởng độc lập, các binh lính cũng như cảnh sát” .Nhìn về Đông Dương, về An Nam, Người cũng nhìn thấy được sức mạnh to lớn tiềm ẩn của thanh niên Đông Dương, thanh niên An Nam đối với cách mạng Sức mạnh đó trước hết bắt nguồn từ lòng yêu nước, từ truyền thống dân tộc: “Chủ nghĩa dân tộc là động lực lớn của đất nước Chính nó đã gây nên cuộc nổi dậy chống thuế năm 1908, nó dạy cho
Trang 6những người culi biết phản đối, nó làm cho những người “nhà quê” phản đối ngầm trước thuế tạp dịch và thuế muối Cũng chủ nghĩa dân tộc đã luôn luôn thúc đẩy các nhà buôn An Nam cạnh tranh với người Pháp và người Trung Quốc; nó đã thúc giục thanh niên bãi khoá, làm cho những nhà cách mạng trốn sang Nhật Bản và làm vua Duy Tân mưu tính khởi nghĩa năm 1917” Sức mạnh đó cũng bắt nguồn từ sự tàn bạo của thực dân Pháp, từ sự “khai hóa giết người”, “chính sách ngu dân”, chế độ nghĩa vụ quân sự cay nghiệt “tình nguyện bắt buộc” đang làm cho “thanh niên bản xứ ghét cay ghét đắng” và “tìm mọi cơ hội để tự cứu lấy mình”.Người thấy “Đằng sau sự phục tùng tiêu cực, người Đông Dương giấu một cái gì đang sôi sục, đang gào thét và sẽ bùng nổ một cách ghê gớm, khi thời cơ đến Bộ phận ưu tú có nhiệm vụ phải thúc đẩy cho thời
Mặc dù nhìn thấy thanh niên có sức mạnh tiềm ẩn to lớn như vậy nhưng Người cũng nhận thấy một thực tế ở nước ta lúc bấy giờ là “chúng ta thiếu tổ chức và thiếu người tổ chức! Bởi thế công nghiệp và thương nghiệp của chúng ta là một con số không Thế thì thanh niên của ta đang làm gì? Nói ra thì buồn, buồn lắm: họ không làm gì cả Những thanh niên không có phương tiện thì không dám rời quê nhà; những người có phương tiện thì lại chìm ngập trong sự biếng nhác; còn những kẻ đã xuất dương thì chỉ nghĩ đến việc thoả mãn tính tò mò của tuổi trẻ mà thôi!”
Vì vậy, Người đã đứng ra kêu gọi thanh niên, làm cho thanh niên “hồi sinh”, “thức tỉnh thanh niên đi tới thức tỉnh dân tộc” Trong thư “Gửi thanh niên An Nam” Người kêu lên tha thiết: “Hỡi Đông Dương đáng thương hại! Người sẽ chết mất nếu đám thanh niên già cỗi của Người không sớm hồi sinh” Đó là hồi chuông cảnh tỉnh thanh niên ở Đông Dương nói riêng và tất cả các dân tộc ở Đông Dương nói chung Và để
“hồi sinh” bộ phận quan trọng này của dân tộc, Người đã tích cực chuẩn
bị về tư tưởng, về tổ chức cho thanh niên trong những điều kiện cực kỳ khó khăn, gian khổ Cuối năm 1924, Người về Quảng Châu (Trung Quốc) để có điều kiện thuận lợi hơn trong việc nắm bắt tình hình cách mạng trong nước và từng bước “thức tỉnh” thanh niên Dù phải sống trong hoàn cảnh khó khăn, phải “đi bán thuốc lá và bán báo để sống” nhưng Người luôn chú ý đến các hoạt động cách mạng diễn ra trong nước, đặc biệt là hoạt động của thanh niên Người đã rất chú ý đến “tiếng bom Sa Diện” của Phạm Hồng Thái (năm 1924): “Mấy tháng trước đây, một thanh niên cách mạng Việt Nam Phạm Hồng Thái, đã ném bom vào Méclanh đến Sa Điện, một tô giới quốc tế gần Quảng Châu Méclanh thoát chết nhưng liệt sĩ Phạm Hồng Thái phải tự vẫn trên sông Châu Giang” Điều này làm cho Người càng tin tưởng thêm vào thanh niên, vào phong trào đấu tranh giải phóng của dân tộc: “Việc đó tuy nhỏ, xuân” Từ đó, Người nhanh chóng thành lập một tổ chức cách mạng để tập hợp thanh niên yêu nước Đó là Hội Việt Nam cách mạng thanh niên
Trang 7(tháng 6/1925) Người còn sáng lập và cho xuất bản báo Thanh niên (21/6/1925), cơ quan ngôn luận của Hội Việt Nam cách mạng thanh niên,
để truyền bá cách mạng cho thanh niên trong Hội và nhân dân trong nước Tiếp đó, thông qua hoạt động của Hội Việt Nam cách nhưng nó báo hiệu bắt đầu thời đại đấu tranh dân tộc, như chim én nhỏ báo hiệu mùa mạng thanh niên, Người đã mở các lớp huấn luyện chính trị, đào tạo thanh niên thành những người cán bộ cách mạng nòng cốt (thức tỉnh thanh niên), đưa họ về nước hoạt động, truyền bá chủ nghĩa Mác - Lênin, đưa đường lối cứu nước, đường lối cách mạng vào trong quần chúng (thức tỉnh dân tộc) Các bài giảng của Người được tập hợp, in thành sách
“Đường Kách Mệnh” (1927) làm tài liệu học tập cho thanh niên Quyển sách này cũng là cơ sở tư tưởng cho đường lối cách mạng Việt Nam; là quyển sách “gối đầu giường” cho những người yêu nước Việt Nam, giúp giác ngộ những người yêu nước đến với cách mạng, dẫn dắt họ hoạt động theo đường lối cứu nước đúng đắn Từ sự hoạt động và phát triển của Hội Việt Nam cách mạng thanh niên, ngày 03/02/1930, Đảng cộng sản Việt Nam ra đời để lãnh đạo cách mạng Việt Nam Sau đó một năm (1931), Đoàn Thanh niên cộng sản Đông Dương cũng được thành lập để tập hợp, lãnh đạo thanh niên Và từ những hoạt động này của Người, thanh niên ta
đã thực sự “hồi sinh”, dân tộc ta đã hoàn toàn “thức tỉnh” Thanh niên ta nói riêng và các tầng lớp nhân dân ta nói chung đã đoàn kết một lòng dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam (có tiền thân là Hội Việt Nam cách mạng thanh niên), dưới sự lãnh đạo của Bác Hồ làm nên thắng lợi của cuộc cách mạng tháng Tám vĩ đại năm 1945, khai sinh ra nước
Cách mạng tháng Tám thành công đã mở ra tiền đồ rực rỡ trước mắt thanh niên ta Bởi vì từ nay thanh niên ta đã là công dân của một nước Việt Nam độc lập, tự do Trong “Thư gửi cho học sinh nhân ngày khai trường” đầu tiên ở nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định vai trò rất lớn của thanh niên trong công cuộc kiến thiết và phát triển đất nước: “Non sông Việt Nam có trở nên vẻ vang hay không, dân tộc Việt Nam có được vẻ vang sánh vai với các cường quốc năm châu hay không, chính là nhờ một phần lớn ở công học tập của các cháu” Người cũng khẳng định thanh niên, tuổi trẻ giữ vai trò rất quan trọng đối với sự phát triển của xã hội, của đất nước Vai trò ấy như là một
sự thật khách quan của lịch sử, như là một quy luật mang tính tự nhiên:
“Một năm khởi đầu từ mùa xuân Một đời khởi đầu từ tuổi trẻ Tuổi trẻ là mùa xuân của xã hội” Và cũng từ niềm tin sâu sắc của Người đối với thanh niên như vậy, Người đã chỉ rõ vai trò người chủ nước nhà của thanh niên ta: “Thanh niên là người chủ tương lai của nước nhà Thật vậy, nước nhà thịnh hay suy, yếu hay mạnh một phần lớn là do các thanh
Có thể nói tư tưởng về vai trò làm chủ nước nhà của thanh niên luôn luôn
Trang 8thường trực trong suy nghĩ, nhận thức và hành động của Chủ tịch Hồ Chí Minh Người nhắc đi nhắc lại rất nhiều lần vai trò làm chủ tương lai của nước nhà của thanh niên Trong các bức thư gửi cho thanh niên, trong các buổi nói chuyện với thanh niên, Người thường xuyên đề cập đến điều này Người mong muốn thanh niên ta phải nhận thức rõ và sâu sắc vai trò của mình mà cố gắng phấn đấu cho xứng đáng với vai trò ấy Trong tác phẩm “Đời sống mới” (tháng 3/1947), Người viết: “Tương lai của thanh niên tức là tương lai của nước nhà” Trong buổi nói chuyện với nam nữ thanh niên học sinh các trường Trung học Nguyễn Trãi, Chu Văn An và Trưng Vương (Hà Nội) ngày 18/12/1954, Người nói: “Thanh niên là bộ phận quan trọng của dân tộc Dân tộc bị nô lệ thì thanh niên cũng bị nô
lệ Dân tộc được giải phóng thanh niên mới được tự do […] Ngày nay, ta
đã được độc lập, tự do, thanh niên mới thật là người chủ tương lai của nước nhà” Trong buổi nói chuyện tại đại hội đại biểu toàn quốc Hội liên hiệp thanh niên Việt Nam (15/10/1956), Người cũng nói: “Ngày nay, thanh niên là công dân của nước Việt Nam độc lập, tự do, có Đảng, có Đoàn của mình, có chính quyền, có Mặt trận, có quân đội của mình, là người chủ tương lai của nước nhà mình” Tại Đại hội thanh niên tích cực lao động xã hội chủ nghĩa (17/3/1960), Người một lần nữa nhắc lại:
“Thanh niên là người chủ tương lai của nước nhà” ,…Chính vì là chủ tương lai của nước nhà nên thanh niên cũng có vai trò quan trọng đối với sự nghiệp cách mạng của dân tộc Sự nghiệp cách mạng của chúng ta, con đường cách mạng mà chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ ra cho dân tộc ta là hai cuộc cách mạng không tách rời nhau là cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân và cách mạng xã hội chủ nghĩa Thanh niên là chủ tương lai của nước nhà nên cũng là lực lượng xung kích quan trọng trong cả hai cuộc cách mạng đó Dù trong bất kỳ hoàn cảnh nào, dù cho có khó khăn, gian nan, vất vả và cực khổ đến đâu thanh niên ta cũng luôn thể hiện rõ vai trò đó và Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng luôn nhìn nhận
và đánh giá vai trò to lớn ấy của thanh niên ta Trải qua các thời kỳ cách mạng, dù lịch sử có những lúc thăng trầm, biến cố nhưng Chủ tịch Hồ Chí Minh trước sau như một vẫn luôn khẳng định vai trò xung kích quan trọng của thanh niên đối với sự nghiệp cách mạng: “thanh niên là những đội quân xung kích trên các mặt trận, là đại biểu cái tinh thần tự tôn, tự lập của dân tộc ta mấy nghìn năm để lại” Tinh thần xung kích của thanh niên đối với sự nghiệp cách mạng được Chủ tịch Hồ Chí Minh ghi nhận ở sự đóng góp lớn lao của thanh niên đối với cách mạng, sự anh dũng hy sinh của thanh niên vì độc lập, tự do của
Tổ quốc, vì công cuộc kiến thiết, xây dựng nước nhà, vì chủ nghĩa xã hội Người nói: “Trong những năm hoạt động bí mật cực kỳ oanh liệt mà cũng cực kỳ gian nan, Đảng đã hy sinh rất nhiều, thanh niên cũng hy sinh không ít Tiêu biểu nhất cho sự hy sinh dũng cảm của thanh niên là Lý
Trang 9- Năm 1945, cách mạng tháng Tám thành công, tiếp đến cuộc kháng chiến thắng lợi Trong hai phong trào vĩ đại ấy, dưới sự lãnh đạo của Đảng, thanh niên ta được rèn luyện trong khói lửa và đã góp nhiều công
Người cũng nói thêm: “Từ đó đến nay, có nhiều đoàn viên thanh niên
đã noi gương chói lọi của Lý Tự Trọng, đã dũng cảm hy sinh vì Tổ quốc,
vì nhân dân, vì chủ nghĩa cộng sản Như các liệt sĩ Võ Thị Sáu, Nguyễn Văn Trỗi, Nguyễn Viết Xuân và nhiều liệt sĩ khác.Chúng ta có những thanh niên gan dạ, trung thành như Trần Thị Lý bị địch đánh khảo chết đi sống lại bao nhiêu lần Như Nguyễn Thị Châu suốt 1.300 ngày bị địch dùng cực hình tra tấn Nhưng các cháu ấy kiên quyết không khuất phục kẻ thù, một lòng một dạ trung thành với Đảng.Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp trước đây, chúng ta có nhiều thanh niên anh hùng như Nguyễn Thị Chiên, La Văn Cầu v.v.Trong cuộc chống Mỹ, cứu nước hiện nay đã trưởng thành nhiều anh hùng thanh niên Như Tạ Thị Kiều, tay không mà cướp được đồn giặc Bùi Minh Kỳ, 20 tuổi, trong bốn trận đã tiêu diệt 46 tên lính Mỹ và lính Pắc Chung Hy Trương Văn Hoà, 24 tuổi, trong bốn tháng đã tiêu diệt 78 tên xâm lược Mỹ và 76 tên ngụy Nguyễn Văn Điền, 22 tuổi, dù bi thương nặng, không chịu rời mâm pháo, tự lấy tay nhét ruột vào bụng, vẫn tiếp tục chiến đấu, quyết tâm hạ máy bay Mỹ, v.v ” .Chủ tịch Hồ Chí Minh không chỉ nhìn nhận, đánh giá vai trò của thanh niên với quan điểm “tĩnh” trong một thời điểm lịch sử nhất định mà Người còn còn nhìn nhận, đánh giá vai trò của thanh niên với quan điểm
“động” theo tiến trình lịch sử, theo các giai đoạn, thời kì cách mạng Từ quan điểm đó, Người nhận thấy rằng: “Ở nước ta từ ngày Cách mạng Tháng Tám thành công đến nay, thanh niên đã tích cực tham gia trong mọi mặt công tác, từ tăng gia sản xuất ở hậu phương đến xung phong chiến đấu ngoài mặt trận” ; “trong mấy năm kháng chiến, các anh hùng quân đội, các chiến sĩ kiểu mẫu ở nhà máy, nông thôn, ở công trường (thanh niên xung phong) đại đa số là các thanh niên” ; “trong thời kỳ vận động cách mạng bí mật, trong những năm kháng chiến cứu nước và trong hai năm qua xây dựng hoà bình , thanh niên ta ở bộ đội, ở nhà máy, ở công trường, ở nông thôn, ở cơ quan, ở trường học đều hăng hái phấn đấu, góp phần xứng đáng của mình vào sự nghiệp kháng chiến và kiến quốc của toàn dân” ; “thanh niên là lực lượng cơ bản trong bộ đội, công
an và dân quân tự vệ, đang hăng hái giữ trật tự, trị an, bảo vệ Tổ quốc” ,
“thanh niên là người xung phong trong công cuộc phát triển kinh tế và văn hoá, trong sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội” ; “trong sự nghiệp chống Mỹ, cứu nước hiện nay, theo tiếng gọi của Tổ quốc, thanh niên cả nước ta cùng giương cao ngọn cờ của chủ nghĩa anh hùng cách mạng, lập nhiều thành tích xuất sắc […] Khắp thành thị, nông thôn, miền xuôi, miền núi, thanh niên ta ngày nay đã thành một đội quân to lớn, hăng hái
Trang 10tiến lên, quyết tâm phấn đấu, hy sinh vì Tổ quốc thân yêu, vì tiến bộ xã
Như vậy, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đánh giá thanh niên ta có vai trò rất to lớn và quan trọng đối với cách mạng, đối với nước nhà Những nhận định đó của Bác không phải xuất phát từ ý nghĩ chủ quan của Người
mà đó là một sự đánh giá khách quan, khoa học, biện chứng và logic dựa trên thực tiễn hoạt động của thanh niên ta theo tiến trình của lịch sử dân tộc, tiến trình của cách mạng Việt Nam Chính vì vậy mà tư tưởng Hồ Chí Minh về vai trò, vị trí của thanh niên có giá trị bền vững, có sức sống trường tồn như là chân lý của thời đại
Việc thành lâp hội “hội viêt nam cách mạng thanh niên “ để chuẩn
bị cho việc thành lập đảng cộng sản việt nam và việc sáng lập tờ báo “ thanh niên “ đã chứng tỏ hồ chí minh có một tầm nhìn chiến lược,khi người biết rằng chỉ có thanh niên mới có thể “nắm vai trò là những người châm ngoài lửa đầu tiên cho cách
mạng nước ta Trong toàn bộ quá
trình của cách mạng việt nam hồ
chí minh luôn coi thanh niên là
động lực chủ yếu của cách mạng
từ năm 1921, trong màn đêm dày
đặc của chế độ thực dân Người
đã nhận thấy vai trò ấy: “…đằng
sau sự phục tùng tiêu cực, người
đông dương dấu một cái gì đó sôi sục, đang gào thét và sẽ bùng nổ một cách ghê gớm, khi thời cơ đến bộ phận ưu tú có nhiệm vụ phải thúc đẩy thời cơ đó mau đến” bộ phận ưu tú ở đây chính là lớp thanh niên của các mạng việt nam Thanh niên là người tiếp sức cách mạng cho thế hệ cha anh, đồng thời là người phụ trách, dìu dắt thiếu niên nhi đồng, thanh niên
là người xung phong trong lĩnh vực kinh tế văn hóa, thanh niên là lực lượng cơ bản trong bộ đội, công an và dân quân tự vệ và trong mọi công việc,” thanh niên thi đua thực hiện khẩu lệnh “ đâu cần thanh niên có, việc gì khó có thanh niên làm ” người đã tổng kết “ thanh niên là một bộ phận quan trọng của dân tộc: dân tộc bị nô lệ thì thanh niên cũng bị nô lệ dân tộc được tự do thì thanh niên cũng được tự do Vì vậy thanh niên phải hăng hái tham gia cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc” gắn thanh niên với vận mệnh của dân tộc hồ chí ninh trong nhiều bài nói và viết của mình đã luận giải một cách giản dị,thuyết phục rằng: thanh niên là
Trang 11người chủ tương lai của nước nha:,”nước nhà thịnh hay suy, yếu hay mạnh một phần là do các thanh niên” Thanh niên muốn làm chủ tương lai cho xứng đáng thì ngay hiện tải phải rèn luyện tinh thần và lực lượng của mình, phải làm việc chuẩn bị cho cái tương lai tươi sáng đó
Xuất phát từ quy luật vận động của xã hội loài người, Hồ Chí Minh khẳng định thanh niên không những là người kế tục các thế hệ trước, mà còn là tương lai của đất nước, của dân tộc Người ta ví thanh niên như mùa xuân, bắt đầu của một năm.Thanh niên là mùa xuân của xã hội, Câu nói trên thể hiện vai trò quan trọng của tuổi trẻ đối với sự phát triển của
xã hội Sự chăm lo tốt cho thế hệ thanh niên là sự bảo đảm cho tương lai phát triển bền vững và tươi sáng của xã hội Trong quan niệm của Hồ Chí Minh, thanh niên là những người khỏe mạnh, hăng hái, có sức khỏe Sự phát triển lâu dài của xã hội phụ thuộc nhiều vào thanh niên Người viết:
"Người ta thường nói: Thanh niên là người chủ tương lai của nước nhà Thật vậy nước nhà thịnh hay suy, yếu hay mạnh một phần lớn là do các thanh niên Thanh niên muốn làm người chủ tương lai cho xứng đáng thì ngay hiện tại phải rèn luyện tinh thần và lực lượng của mình, phải ra làm việc để chuẩn bị cái tương lai đó" Trong luận điểm này, Hồ Chí Minh đã nhắc đến cả hai khía cạnh của một vấn đề, có mối quan hệ khăng khít với nhau Hồ Chí Minh rất tin ở thanh niên, tin rằng thanh niên với ý chí, nghị lực và quyết tâm, có thể vượt qua được mọi khó khăn gian khổ Trong126kháng chiến chống thực dân Pháp, Người có bài Khuyên thanh niên:
Trang 12chúng ta phải xây dựng lại cơ đồ mà tổ tiên đã để lại cho chúng ta, làm sao cho chúng ta theo kịp được các nước khác trên hoàn cầu Trong công cuộc kiến thiết đó, nước nhà trông mong chờ đợi ở các em rất nhiều Non sông Việt Nam có trở nên tươi đẹp hay không, dân tộc Việt Nam có bước tới đài vinh quang để sánh vai với các cường quốc năm châu được hay không, chính là nhờ một phần lớn ở công học tập của các em Các em phải thương yêu nước ta Mong các em mai sau lớn lên thành người dân xứng đáng với nước độc lập tự do"
Tháng 01/1946, trong thư gửi thanh niên và nhi đồng toàn quốc, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã viết: "Một năm khởi đầu từ mùa xuân Một đời khởi đầu từ tuổi trẻ Tuổi trẻ là mùa xuân của xã hội”, tuổi trẻ là lực lượng quyết định vận mệnh của dân tộc, sự phát triển của đất nước Người sớm phát hiện được và tin tưởng ở tiềm năng, sức mạnh to lớn của thế hệ trẻ trong cuộc đấu tranh cách mạng và sự phát triển xã hội Người nhận thấy tuổi trẻ Việt Nam là lực lượng đông đảo, hùng hậu, dũng cảm; có những
ưu thế nổi trội: trẻ, khoẻ, chiếm số đông trong xã hội, hăng hái nhiệt tình, nhanh nhạy trong tiếp thu cái mới Thế hệ trẻ tiêu biểu cho sức sống, sức phát triển của dân tộc, nếu được chăm sóc, rèn luyện có thể đóng vai trò quan trọng trong sự nghiệp giải phóng dân tộc Nhưng, Người cũng nhận thấy, trong quá trình thống trị Đông Dương và Việt Nam, thực dân Pháp
đã thực hiện chính sách ngu dân, áp đặt nền văn hoá nô dịch đã làm tàn
tạ, mê muội thế hệ trẻ Việt Nam Đó là điều hết sức nguy hiểm Vì thế, trong tác phẩm nổi tiếng Bản án chế độ thực dân Pháp, xuất bản năm
1925, Người đã viết: "Hỡi Đông Dương đáng thương hại! Người sẽ chết mất, nếu đám thanh niên già cỗi của Người không sớm hồi sinh."2 Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ ra rằng, chỉ có thể dành độc lập dân tộc khi giác ngộ được quần chúng nhân dân, mà trước hết là thức tỉnh, giác ngộ thanh niên, hướng cuộc đấu tranh của họ đi đúng quỹ đạo của cách mạng vô sản, từ đó thức tỉnh dân tộc Tư tưởng này, trước đó nhà yêu nước Phan Bội Châu cũng đã đề xướng và thực hiện, nhưng con đường mà nhà cách mạng tiền bối hướng cho họ đi không phải là con đường cách mạng vô sản
Tháng 12 năm 1924 tại Quảng Châu, Trung Quốc, Nguyễn Ái Quốc
đã tiếp xúc với những thanh niên yêu nước trong nhóm tâm tâm xã và tổ chức ra 1 nhóm cách mạng đầu tiên Việc thành lập Hội Việt Nam cách mạng thanh niên, mở lớp đào tạo về chủ nghĩa Mác - Lênin chính là
Trang 13những bước chuẩn bị đầu tiên nhưng vô cùng quan trọng - nhân tố con người, nhân tố thanh niên - những hạt giống đầu tiên cho cách mạng Việt Nam
Bằng các hoạt động tích cực và hiệu quả, Hội Việt Nam cách mạng thanh niên đã nhanh chóng phát triển thành một lực lượng chính trị độc lập, giác ngộ được nhiều người yêu nước đi theo đường lối của Nguyễn
Ái Quốc, góp phần đưa phong trào công - nông phát triển Hội Việt Nam cách mạng thanh niên trở thành tiền thân của Đảng Cộng sản Việt Nam Được tin tưởng và được đào tạo, giáo dục, thanh niên thực sự đã trở thành lực lượng quan trọng trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, trở thành đội ngũ hậu bị của Đảng Cộng sản Việt Nam
Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng sớm thấy được sức mạnh của tuổi trẻ trong sự nghiệp xây dựng đất nước Ngay trong ngày khai trường đầu tiên của nước Việt Nam dân chủ cộng hoà, tháng 9 năm 1945, Hồ Chí Minh
đã tin tưởng gửi gắm vào thế hệ trẻ, rằng tương lai của non sông Việt Nam phụ thuộc "một phần lớn ở công học tập của các em."3
Tháng 8 năm 1947, Người lại khẳng định: "Thanh niên là người chủ tương lai của nước nhà Nước nhà thịnh hay suy, yếu hay mạnh một phần lớn là do các thanh niên Thanh niên muốn làm chủ tương lai cho xứng đáng thì ngay hiện tại phải rèn luyện tinh thần và lực lượng của mình, phải làm việc để chuẩn bị cho cái tương lai đó" "Thanh niên ta rất hăng hái Ta biết tập hợp lòng hăng hái đó lại và dìu dắt đúng đắn thì thanh niên sẽ thành một lực lượng rất mạnh mẽ"
Người cũng chỉ rõ, hạt nhân để tập hợp thanh niên, giáo dục thanh niên là Đoàn thanh niên Cộng sản, vì thế Người rất quan tâm đến việc thành lập Đoàn thanh niên Cộng sản Và chỉ một năm sau khi Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời, Đoàn thanh niên Cộng sản đã được thành lập Về chức năng, nhiệm vụ của Đoàn, Hồ Chí Minh chỉ rõ: "Đoàn thanh niên là cánh tay và đội hậu bị của Đảng, là người phụ trách dìu dắt nhi đồng”.Để thực hiện tốt nhiệm vụ trên, Đoàn thanh niên cần phải thường xuyên quan tâm công tác xây dựng Đoàn vững mạnh, Đoàn phải tìm ra nhiều phương thức hoạt động để tổ chức, tập hợp rộng rãi thanh niên Đảng phải chăm
lo giáo dục cho họ, đào tạo họ trở thành người kế thừa xây dựng chủ nghĩa xã hội
Trang 14Đó là phương pháp giáo dục cơ bản vừa mang tính khoa học và tính thực tiễn do chính Hồ Chí Minh đề xướng Phương pháp này vừa đáp ứng nhu cầu của con người là muốn học tập noi gương người tốt, việc tốt
để tiến lên, vừa thể hiện niềm tin yêu, lạc quan của Hồ Chí Minh đối với con người và đối với sự nghiệp giáo dục thanh niên Hồ Chí Minh luôn quan tâm khơi dậy và chăm chút những phần tốt, mặt tốt ở mỗi thanh niên, nêu lên những tấm gương tốt diễn ra hằng ngày để mọi người noi theo
Để động viên khuyến khích những việc làm tốt của thanh niên, người
đã gửi hàng ngàn huy hiệu, viết và trả lời hàng ngàn bức thư, tiếp hàng ngàn thanh, thiếu nhi tiêu biểu cho những gương người tốt việc tốt Đó là các anh hùng, dũng sĩ ngoài mặt trận, những tấm gương cứu bạn, hành động dũng cảm, đến những việc làm tốt như chăm sóc trâu bò của hợp tác
xã, nhặt được của rơi trả lại Đồng thời, Người còn nhắc nhở thanh niên luôn luôn trân trọng, lắng nghe, tìm hiểu, suy ngẫm các gương tốt, ý hay của nhân dân Người nói: “Dân rất thông minh Quần chúng kinh nghiệm, sáng kiến rất nhiều Chỉ cần mình có biết học hay biết lợi dụng mà thôi” Với thái độ và tinh thần lạc quan cách mạng, lòng nhân ái, bao dung đối với con người, Hồ Chí Minh thể hiện tấm lòng yêu mến, trân trọng, tin tưởng đối với thanh niên, động viên khích lệ họ ra sức học tập, rèn luyện để kế tục xứng đáng sự nghiệp cách mạng mà nhân dân đã giao cho
Để giáo dục thanh niên trở thành những con người có ích cho xã hội,
Hồ Chí Minh còn đòi hỏi những người lớn tuổi phải là tấm gương và có trách nhiệm dìu dắt, giúp đỡ thanh niên: “Các đồng chí già là rất quý, là gương bền bỉ đấu tranh, dìu dắt, bồi dưỡng, đào tạo thêm đồng chí trẻ Đồng chí già phải giúp đỡ cho đồng chí trẻ tiến bộ” Người nhắc nhở cán
bộ Đoàn cần nêu cao tấm gương của bản thân mình cho thanh niên học tập Muốn dạy cho thanh niên trở thành người tốt thì trước hết lớp cha anh phải là những tấm gương tốt Điều đó có nghĩa là muốn thanh niên kế tục được lý tưởng, niềm tin của cha anh, thì lớp cha anh bằng suy nghĩ, hành động, phải là hiện thân sinh động, vững vàng của lý tưởng và niềm tin đó
Lý tưởng độc lập dân tộc, tự do và chủ nghĩa xã hội đã trở thành niềm tin, lẽ sống của nhiều thế hệ kế tục nhau Do vậy, Hồ Chí Minh luôn nhắc
Trang 15nhở chúng ta phải giáo dục cho thanh niên nhận thức đúng và hiểu sâu sắc rằng: vì lý tưởng cao đẹp ấy, mà biết bao chiến sĩ cộng sản, biết bao người con yêu quý của giai cấp công nhân và của dân tộc đã hy sinh, biết bao lớp tuổi thanh niên đã lên đường chiến đấu Con đường đi đến lý tưởng cao đẹp là con đường phải đổ nhiều mồ hôi, xương máu, nhưng cũng đầy vinh quang và sự tích anh hùng Có giác ngộ lý tưởng cách mạng, thanh niên mới đảm đương được sứ mệnh đưa lá cờ bách chiến, bách thắng của Đảng và của dân tộc đến thắng lợi cuối cùng.
Tóm lại, quan niệm của Chủ tịch Hồ Chí Minh đối với vấn đề thanh
niên là một hệ thống hoàn chỉnh Những quan điểm đó thể hiện một sự quan tâm đặc biệt đối với thanh niên, thể hiện một tầm nhìn chiến lược đối với lực lượng quan trọng này Ngày nay, trong bối cảnh mới, thời đại của hội nhập và phát triển, trong công tác Đoàn thanh niên, những quan điểm đó vẫn còn nguyên giá trị, có ý nghĩa chỉ đạo hoạt động của chúng
ta trong công tác lý luận cũng như trong hoạt động thực tiễn Trung thành
và vận dụng sáng tạo tư tưởng của Người trong công tác thanh niên, chúng ta hoàn toàn có thể tin tưởng vào những cống hiến to lớn của thanh niên đối với sự nghiệp dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh
1.2 Quan điểm của Hồ Chí Minh về giáo dục thanh niên
Là một lãnh tụ vĩ đại, có tầm nhìn xa trông rộng, hơn ai hết, Người thấu hiểu vai trò vô cùng to lớn của lực lượng thanh niên trong sự nghiệp cách mạng, trong công cuộc bảo vệ, xây dựng, kiến thiết nước nhà
Để phát huy vai trò và sức mạnh của tuổi trẻ thì phải tiến hành giáo dục thanh niên một cách toàn diện và chu đáo Hiểu sâu sắc tầm quan trọng của vấn đề này, trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng của mình, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã hết sức quan tâm dìu dắt thế hệ trẻ Ngay từ những ngày đầu bôn ba cứu nước, để tập hợp, giáo dục và giác ngộ cách mạng cho thanh niên, Người đã lập ra tổ chức Việt Nam Thanh niên cách mạng đồng chí hội Trước lúc đi xa, trong "Di chúc” thiêng liêng, Người còn ân
cần căn dặn: "Đoàn viên và thanh niên ta nói chung là tốt, mọi việc đều
hăng hái xung phong, không ngại khó khăn, có chí tiến thủ Đảng cần phải chăm lo giáo dục đạo đức cách mạng cho họ, đào tạo họ thành những người thừa kế xây đựng chủ nghĩa xã hội vừa "hồng" vừa