BẮT GIỮ vụ vận CHUYỂN TRÁI PHÉP ĐỘNG vật HOANG dã TRÊN địa bàn THÀNH PHỐ hà nội

đến hàng tấn động vật hoang dã thuộc đủ chủng loại từ thông thường đến quýhiếm và đặc biệt quý hiếm.Ngoài sự phối kết hợp với các đơn vị chức năng trong thành phố, lựclượng Kiểm lâm Hà N

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

LỚP BỒI DƯỠNG KIẾN THỨC QUẢN LÝ HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC

CHƯƠNG TRÌNH CHUYÊN VIÊN

Tổ chức tại : Bộ Tài nguyên và Môi trường

TIỂU LUẬN : XỬ LÝ TÌNH HUỐNG

BẮT GIỮ VỤ VẬN CHUYỂN TRÁI PHÉP ĐỘNG VẬT HOANG DÃ

TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI

M C L C ỤC LỤC ỤC LỤC

Trang

2 Phân tích nguyên nhân và hậu quả 8

3 Mục tiêu giải quyết tình huống 10

4 Xây dựng kế hoạch tổ chức thực hiện phương án 16

MỞ ĐẦU

Thành phố Hà Nội là trung tâm chính trị, kinh tế của cả nước, là đầu mốigiao thông quan trọng bao gồm tất cả các loại hình giao thông, từ đường bộ,đường thủy, hàng không đến đường sắt tỏa đi các tỉnh, thành Hà Nội cũng làtrung tâm luân chuyển hàng hóa từ các tỉnh miền Bắc vào miền Trung, miềnNam, từ các tỉnh miền Nam lên các tỉnh biên giới phía Bắc Chính vì vậy, trongnhững năm gần đây, tình trạng vận chuyển trái phép các loại hàng hóa, động vậthoang dã đi qua địa bàn Hà Nội thường xuyên diễn ra Các chủ hàng buôn bánlâm sản, động vật hoang dã sử dụng mọi loại hình vận tải như đường sắt, hàngkhông, đường thủy, ô tô, thậm chí kể cả xe gắn máy để vận chuyển

Đây là thực trạng rất bức xúc mà nhiều vụ việc phát hiện, bắt giữ cácphương tiện vận chuyển trái phép động vật hoang dã điển hình đã được đăng tảitrên tất cả mọi loại hình thông tin đại chúng như: Phát thanh, truyền hình, báochí Tuy nhiên, tình trạng này vẫn chưa có dấu hiệu giảm, để đối phó với sựkiểm tra của các lực lượng liên ngành, các đối tượng vận chuyển, buôn bán độngvật hoang dã đã dùng mọi thủ đoạn, thậm chí chống đối lại lực lượng tuần tra,kiểm soát

Để giải quyết tình trạng trên, với chức năng và nhiệm vụ chuyên ngành,hàng năm lực lượng thuộc Chi cục Kiểm lâm Hà Nội đã tăng cường kiểm tra,kiểm soát trên toàn địa bàn thành phố, nhất là những điểm nóng về vận chuyểnnhư bến xe, nhà ga, sân bay

Lực lượng Kiểm lâm Hà Nội cũng đã phối kết hợp với các cơ quan chứcnăng như Công an, Quản lý thị trường nhằm phát hiện, bắt giữ và xử lý các vụ viphạm Trong vòng 2 năm qua (2005-2006) rất nhiều vụ vận chuyển động vậthoang dã trái phép đã bị bắt giữ, xử lý trên địa bàn thành phố Hà Nội Đặc biệt

có những vụ vận chuyển trái phép động vật hoang dã với số lương rất lớn, lên

đến hàng tấn động vật hoang dã thuộc đủ chủng loại từ thông thường đến quýhiếm và đặc biệt quý hiếm.

Ngoài sự phối kết hợp với các đơn vị chức năng trong thành phố, lựclượng Kiểm lâm Hà Nội còn tích cực phối hợp với lực lượng Kiểm lâm các tỉnhlân cận như Hòa Bình, Hà Tây, Vĩnh Phúc, Bắc Ninh để giải quyết và xử lýnghiêm, có hiệu quả các vụ vận chuyển trái phép động vật hoang dã Do có dựphối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng, các lực lượng liên ngành, nên từnăm 2006 đến nay, số vụ vận chuyển trái phép các loại động vật hoang dã đi quađịa bàn thành phố Hà Nội đã giảm rất nhiều

Dưới đây là một vụ vận chuyển trái phép các loại động vật hoang dã quađịa bàn thành phố Hà Nội đã bị lực lượng liên ngành Kiểm lâm, Công an, Quản

lý thị trường phát hiện, bắt giữ, xử lý kịp thời theo pháp luật và có tính răn đe,giáo dục cao

I Nội dung tình huống

1 Diễn biến tình huống :

Vào những tháng cuối năm 2006, tình hình buôn lậu ở các tỉnh biên giớidiễn ra rất phức tạp, hoạt động vận chuyển hàng hóa tại các tỉnh diễn ra sôi động.Thực hiện chức năng, nhiệm vụ và lệnh kiểm tra theo thủ tục hành chính, vào lúc19h30 ngày 06/12/2006, tổ công tác thuộc Phòng Cảnh sát kinh tế cùng Cảnh sátgiao thông - Công an thành phố Hà Nội nhận được tin quần chúng tố giác và quacông tác trinh sát đã tiến hành dừng, kiểm tra phương tiện ô tô vận tải mang biểnkiểm soát 29H-1316 tại khu vực Ga Gia Lâm, xe do anh Phạm Mạnh Huy điềukhiển Tại thời điểm dừng xe, qua sơ bộ kiểm tra trên thùng xe thấy, ngoài một

số loại rau quả thông thường đã phát hiện 20 thùng hàng bên trong là các loạirắn Lực lượng kiểm tra đã yêu cầu lái xe Phạm Mạnh Huy đưa xe về trụ sở để

kiểm tra Kết quả kiểm tra cho thấy, toàn bộ 20 thùng hàng bằng nhựa bên trong

là các loại rắn, động vật hoang dã chưa rõ chủng loại, số lượng

Khi kiểm tra hành chính, lái xe Huy đã xuất trình các loại giấy tờ nhưChứng minh thư nhân dân, Đăng ký xe mang tên Phạm Mạnh Huy, sổ Đăngkiểm lưu hành, Bảo hiểm xe

Ngoài ra, lái xe còn xuất trình 01 bộ hồ sơ gồm :

- Giấy phép đăng ký kinh doanh của Công ty TNHH A (Bản sao)

- Biên lai thu thuế GTGT, thuế thu nhập doanh nghiệp

- Giấy phép vận chuyển động vật gây nuôi do Chi cục Kiểm lâm tỉnhHòa Bình cấp (Bản sao)

- Biên bản kiểm tra động vật hoang dã gây nuôi do Chi cục Kiểm lâmtỉnh Hòa Bình cấp

- Bảng kê động vật hoang dã gây nuôi do Chi cục Kiểm lâm tỉnh HòaBình lập

- Đơn xin vận chuyển động vật gây nuôi thông thường

Số động vật gây nuôi được ghi trong hồ sơ gồm có :

- Rùa Nam Bộ : 400 Kg

- Rắn Ri voi : 250 Kg

Toàn bộ giấy tờ trên mang tên Nguyễn Văn A - Giám đốc Công ty TNHH

A, trú tại tỉnh Hòa Bình

Theo lời khai của lái xe Phạm Mạnh Huy : Vào sáng ngày 05/12/2006,một người quen tên là Chung đã gọi điện cho Huy thuê xe để nhận hàng tại thị xãHòa Bình và chở hàng đi Móng Cái Chung cam đoan với Huy, toàn bộ hàng hóađều có giấy tờ hợp pháp Khi tới chở hàng, Chung đã giao cho Huy 01 bộ giấy tờnêu trên và hẹn nhận hàng tại điểm H ở Móng Cái.

Sau khi lấy lời khai và lập biên bản, ngày 07/12/2006, Phòng Cảnh sátKinh tế Công an thành phố Hà Nội phối hợp với đội Kiểm lâm cơ động thuộcChi cục Kiểm lâm Hà Nội đã đưa toàn bộ số động vật hoang dã và phương tiệnvận tải về Trung tâm cứu hộ động vật hoang dã tại Sóc Sơn - Hà Nội để kiểm tra

Toàn bộ số động vật trên là động vật hoang dã Trong đó đáng kể nhất là

200 Kg Rùa hộp là động vật rừng quý hiểm được xếp vào nhóm IIB, quy định tại

Nghị định số 18/HDBT ngày 17/01/1992 của Hội đồng Bộ trưởng, nay là Chínhphủ.

Như vậy, toàn bộ số lượng và chủng loại, trọng lượng hàng hóa sau khikiểm tra đã không phù hợp với hồ sơ mà lái xe Huy xuất trình cho tổ kiểm tra.Toàn bộ lô hàng trên đã bị bắt giữ và giao cho Trung tâm cứu hộ động vật hoang

dã Sóc Sơn để cứu hộ, nuôi dưỡng những động vật còn sống và tiêu hủy số độngvật đã chết theo đúng quy định hiện hành

Cùng ngày, sau khi tiếp nhận và phân loại các loại động vật hoang dã chứatrong 20 thùng hàng trên, Trung tâm cứu hộ động vật hoang dã đã tiến hành niêmphong toàn bộ số động vật còn lại, tạm giữ tại kho tang vật chờ quyết định xử lýcủa cơ quan chức năng

Sau khi hoàn thiện hồ sơ, ngày 8/12/2006, Phòng Cảnh sát Kinh tế - Công

an thành phố Hà Nội đã chuyển giao toàn bộ hồ sơ, phương tiện của vụ việc trêncho Đội Kiểm lâm cơ động - Chi cục Kiểm lâm Hà Nội cùng toàn bộ số động vậthoang dã đang tạm giữ tại Trung tam cứu hộ động vật hoang dã để lực lươngKiểm lâm xử lý theo thẩm quyền và pháp luật hiện hành Tới 14h00 ngày8/12/2006, tại Trung tâm cứu hộ động vật hoang dã Sóc Sơn, lực lượng liênngành đã tiến hành mở niêm phong lô hàng đang tạm giữ để bàn giao Thànhphần lực lượng liên ngành gồm :

- Đại diện Phòng Cảnh sát kinh tế - Công an thành phố Hà Nội

- Đại diện Đội Kiểm lâm cơ động - Chi cục Kiểm lâm Hà Nội

- Đại diện Trung tâm cứu hộ động vật hoang dã Sóc Sơn

- Lái xe Phạm Mạnh Huy

Ngoài ra, còn có sự chứng kiến của cơ quan báo chí : Nhóm phóng viênBan Thời sự - Đài Truyền hình Việt Nam, phóng viên báo An ninh Thủ đô, báoLao động

Sau khi hoàn tất những thủ tục cần thiết, giao cho trung tâm cứu hộ độngvật hoang dã tiếp tục cứu hộ những động vật còn sống và tiêu hủy những độngvật đã chết với sự chứng kiến của các Ban ngành và Đại diện Viện kiểm sátthành phố Hà Nội Sau đó, Đội Kiểm lâm cơ động đã lập biên bản vi phạm hànhchính lô hàng động vật hoang dã vận chuyển trái phép do : Giấy tờ do lái xePhạm Mạnh Huy xuất trình khi vận chuyển không phù hợp với số lượng, trọnglượng, chủng loại động vật ở thời điểm kiểm tra thực tế Như vậy, lô hàng 750

Kg động vật hoang dã vận chuyển trên xe ôtô mang biển kiểm soát 29H 1316không có giấy tờ chứng minh nguồn gốc hợp pháp Theo quy định tại Điều 10,Quyết định 47/QĐ-BNN-KL ngày 13/9/1999 của Bộ Nông nghiệp và Phát triểnnông thôn, việc vận chuyển động vật hoang dã trên đã vi phạm Điều 20 của LuậtBảo vệ rừng và Nghị định 139/2004/NĐ-CP ngày 25/06/2004 của Chính phủ

Ngày 9/12/2006 Chi cục Kiểm lâm Hà Nội đã ra Quyết định tạm giữ lôhàng là động vật hoang dã được vận chuyển trái phép, giao cho Trung tâm cứu

hộ động vật hoang dã chăm sóc, chờ xử lý

Như vậy, toàn bộ số động vật hoang dã vận chuyển trái phép nêu trên đã

bị lực lượng Công an Hà Nội phát hiện, bắt giữ và chuyển giao cho lực lượngKiểm lâm để xử lý theo đúng thẩm quyền luật định

Thực tế, lô hàng trên do lái xe Phạm Mạnh Huy vận chuyển, nhưng chưaxác định được chủ hàng và chưa biết rõ được nguồn gốc vận chuyển từ đâu, đơn

vị, cá nhân nào có liên quan đến việc vận chuyển động vật hoang dã này ? Đây làtình huống cần phải xử lý và làm rõ để có cơ sở quyết định xử lý vụ việc theođúng quy định của pháp luật

2 Phân tích nguyên nhân và hậu quả :

a Nguyên nhân :

Tình hình buôn bán động vật hoang dã trái phép đã thường xuyên xảy ra,

do nguồn lợi nhuận bất hợp pháp từ việc buôn bán này là rất lớn Vụ việc trên làmột trong những vụ việc lớn trong những tháng gần đây, nó mang tính chất điểnhình với mục đích kiếm tiền bất chính Vụ việc trên cũng đã được cơ quan báochí đưa tin kịp thời, xác thực để một lần nữa cảnh báo nguy cơ từ việc vậnchuyển trái phép động vật hoang dã

Nguyên nhân chính ở đây là chủ hàng đã dựa vào một bộ giấy tờ được cơquan Nhà nước cấp làm màn che để vận chuyển một lượng lớn động vật hoang

dã có nguồn gốc tự nhiên trái với giấy tờ được cấp Giấy phép được cấp chỉ làtấm bình phong cho việc buôn lậu nhằm mục đích thu lợi cao

Mặt khác phải kể đến vấn đề quản lý Nhà nước hiện nay, lực lượng Kiểmlâm là lực lượng chính để quản lý và bảo vệ tài nguyên rừng Tuy nhiên, lựclượng Kiểm lâm hiện được biên chế quá mỏng, thiếu phương tiện nên không thểkiểm soát chặt chẽ diện tích tài nguyên rừng lớn như vậy Do đó, hiện nay tìnhtrạng săn bắt, buôn bán động vật hoang dã vẫn thường xuyên xảy ra Thực tế chothấy, cần phải có sự phối hợp giữa các ngành, các cấp với lực lượng Kiểm lâmđịa phương để quản lý, bảo vệ tài nguyên rừng triệt để, đây là vấn đề then chốtcần được quan tâm, đẩy mạnh và duy trì thường xuyên mới có thể từng bướcngăn chặn được nạn săn bắt, buôn bán động vật hoang dã

Hiện nay, các chủ hàng buôn bán, vận chuyển động vật hoang dã trái phépthường dùng thủ đoạn rất tinh vi, giấu mặt để thuê vận chuyển qua nhiều tầngnhư gửi hàng, thuê bốc vác, thuê xe qua trung gian, những người trung gian đó vìmột chút lợi nhỏ và do không hiểu biết về thủ tục giấy tờ và quy định của phápluật nên đã vô tình trở thành kẻ tiếp tay cho bọn buôn lậu và vận chuyển hàngphi pháp

b Hậu quả :

Vụ vận chuyển trái phép động vật hoang dã trên đây là một vụ điển hìnhcủa nhiều vụ buôn bán, vận chuyển trái phép động vật hoang dã được vậnchuyển qua địa bàn thành phố Hà Nội Vụ việc này làm tổn thất lớn đến tàinguyên rừng, đó là một lượng lớn động vật sống trong rừng tự nhiên bị săn bắt

và buôn bán trái phép Hiện nay, nhiều loại động vật rừng do nạn săn bắn tráiphép đã dần đi vào chỗ có nguy cơ tiệt chủng như Hổ, Báo, Sao la, Voọc đen cần được xã hội quan tâm, quản lý và bảo vệ Việc quản lý, bảo vệ chặt chẽ củacác cơ quan chức năng sẽ mang lại lòng tin đối với nhân dân, bảo vệ được tàinguyên rừng quý báu của Quốc gia Cùng với đó, các cơ quan chức năng cầnphải tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục ý thức tới người dân để họ thấyđược tầm quan trọng của việc bảo vệ tài nguyên rừng, nhằm từng bước đảm bảo

ổn định, cân bằng sinh thái môi trường Phối hợp chặt chẽ, đồng bộ, thườngxuyên giữa các cơ quan chức năng : Kiểm lâm, Công an, Quản lý thị trường để

xử lý nghiêm minh các vụ buôn bán, vận chuyển trái phép động vật hoang dã nóiriêng và tài nguyên rừng nói chung nhằm hạn chế thấp nhất tình trạng trên

3 Mục tiêu giải quyết tình huống :

Mục tiêu chính để xử lý vụ việc trên là phải truy tìm chủ hàng đích thựccủa lô hàn, xác định nguồn gốc vận chuyển lô hàng, xác minh các tổ chức, cánhân có liên quan đến việc vận chuyển lô hàng Từ đó làm căn cứ để có đườnglối xử lý đúng, nghiêm minh, đúng pháp luật và có tính khả thi cao Góp phầnhạn chế tình trạng buôn bán, săn bắt động vật rừng trái phép và nhằm giảm thiểutới mức thấp nhất các vụ buôn bán, vận chuyển động vật hoang dã

Đồng thời góp phần nâng cao ý thức trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân,nhất là các đơn vị và cá nhân có kinh doanh vận tải hàng hóa, để họ nhận thứcđược vận chuyển động vật hoang dã là vi phạm pháp luật và sẽ bị xử lý nghiêm

Thông qua giải quyết vụ việc nêu trên, ta có thể rút ra được bài học kinhnghiệm trong quá trình giải quyết, xử lý vụ việc Từ đó căn cứ vào các văn bảnquy phạm pháp luật, đồng thời vận dụng kinh nghiệm thực tế để giải quyết vụviệc có tình, có lý, đúng pháp luật và mang tính khả thi cao.

II Phân tích và xử lý tình huống

1 Cơ sở lý luận :

Tại thời điểm bắt giữ lô hàng vận chuyển động vật hoang dã trái phépngày 6/12/2006, các văn bản chủ yếu để làm cơ sở cho việc áp dụng xử lý các viphạm pháp luật bao gồm :

- Luật Bảo vệ và phát triển rừng được Nhà nước công bố ngày19/8/1991 Trong đó, Điều 20 nêu rõ “ Nghiêm cấm mọi hành vi phá rừng, đốtrừng, lấn chiếm rừng, đất trồng rừng, khai thác, mua bán, vận chuyển lâm sản,săn bắt động vật rừng, chăn thả gia súc vào rừng trái với quy định pháp luật”

- Pháp lệnh xử phạt vi phạm hành chính ngày 19/7/1995

- Nghị định 77/CP ngày 29/11/1996 của Chính phủ, quy định về xử phạt

vi phạm hành chính trong việc quản lý rừng, bảo vệ rừng và quản lý lâm sản TạiĐiều 12, Nghị định 77/CP nêu rõ “ Vận chuyển, mua, bán trái phép lâm sản làhành vi vận chuyển, mua, bán lâm sản không có nguồn gốc khai thác, khôngđược cơ quan Nhà nước có thẩm quyền cho phép sử dụng” Các hành vi trên bị

xử phạt từ mục 1 đến mục 8, Điều 12 Nghị định 77/CP

- Nghị định 17/2002/NĐ-CP ngày 8/2/2002 của Chính phủ, sửa đổi, bổsung một số điều tại Nghị định 77/CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnhvực quản lý rừng, bảo vệ rừng và quản lý lâm sản.

- Nghị định 18/HĐBT ngày 17/11/1992 của Hội đồng Bộ trưởng nay làChính phủ quy định “ Danh mục thực vật rừng, động vật rừng quý hiếm và chế

độ quản lý, bảo vệ” Tại Điều 8, Nghị định 18/HĐBT đã quy định rõ “ Nghiêmcấm khai thác, sử dụng vật dụng thực vật rừng, động vật rừng quý hiếm nhóm

IA IB Đối với động vật rừng sống hoang dã tại nhóm IIB chỉ được bẫy, bắttrong trường hợp cần thiết như : gây nuôi, tạo giống, nghiên cứu khoa học vàphải được Bộ trưởng Bộ Lâm nghiệp (nay là Bộ Nông nghiệp và Phát triển nôngthôn) cho phép”

- Thông tư 01/NN-KL-TT ngày 18/2/1997 của Bộ Nông nghiệp và Pháttriển nông thôn hướng dẫn thực hiện Nghị định 77/CP về xử phạt vi phạm hànhchính trong lĩnh vực quản lý rừng, bảo vệ rừng và quản lý lâm sản Thông tư nàyhướng dẫn cụ thể về : Xác định hành vi vi phạm, việc áp dụng các hình thức,mức độ xử phạt, thẩm quyền xử phạt của lực lượng Kiểm lâm và các thủ tục xửphạt hành chính

- Quyết định 47/1999/QĐ-BNN-KL ngày 12/3/1999 của Bộ trưởng BộNông nghiệp và Phát triển nông thôn ban hành quy định kiểm tra việc vậnchuyển, sản xuất kinh doanh gỗ và lâm sản Trong đó, tại Điều 10 xác địnhchứng từ vận chuyển động vật hoang dã gồm :

+ Đối với động vật hoang dã thông thường phải có : Giấy phép săn bắt,Giấy phép vận chuyển của Hạt Kiểm lâm sở tại cấp

+ Đối với động vật hoang dã quý hiếm quy định tại Nghị định18/HĐBT phải có : Văn bản cho phép của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nôngthôn, Giấy phép vận chuyển đặc biệt của Chi cục Kiểm lâm sở tại