Mặc dù, công tác xây dựng nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục đã có sự chuyển biến mạnh mẽ, nhưng nhìn chung đội ngũ cán bộ quản lý trường Tiểu học huyện Mộc Hóa hiện nay
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH
_
PHẠM THỊ THÁI THANH
MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ QUẢN LÝ TRƯỜNG TIỂU HỌC HUYỆN MỘC HÓA TỈNH LONG AN
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
Vinh, 2015
Trang 2BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH
_
PHẠM THỊ THÁI THANH
MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ QUẢN LÝ TRƯỜNG TIỂU HỌC HUYỆN MỘC HÓA TỈNH LONG AN
Chuyên ngành:Quản lý giáo dục
Mã số: 60.14.01.14
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS NGÔ SỸ TÙNG
Vinh, 2015
Trang 3LỜI CẢM ƠN
Với tình cảm chân thành, lòng biết ơn sâu sắc tôi xin kính gửi đến:Ban Giám hiệu, Phòng Sau đại học, quý thầy cô giáo Trường Đại học Vinh đã nhiệt tình giảng dạy và tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất cho tôi trong suốt thời gian học tập và nghiên cứu tại trường
Đặc biệt, tôi xin trân trọng và chân thành cảm ơn PGS TS Ngô Sỹ Tùng - Phó Hiệu trưởng - Nhà giáo ưu tú, người đã trực tiếp hướng dẫn, hỗ trợ, giúp đỡ, chỉ bảo tận tình cho tôi trong suốt quá trình nghiên cứu và hoàn thành luận văn này
Xin trân trọng cảm ơn Lãnh đạo Huyện ủy, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân huyện Mộc Hóa, Ban Lãnh đạo Sở Giáo dục và Đào tạo Long An, Cán bộ công chức phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Mộc Hóa, Ban Giám hiệu, Cán bộ, giáo viên, viên chức các trường tiểu học huyện Mộc Hóa tỉnh Long An cùng bạn bè, đồng nghiệp và gia đình đã động viên, giúp đỡ, khích
lệ, tạo điều kiện cho tôi học tập và thu thập thông tin trong suốt quá trinh thực hiện luận văn
Tuy đã có nhiều cố gắng trong quá trình thực hiện đề tài, nhưng do điều kiện nghiên cứu và khả năng còn hạn chế, chắc chắn luận văn không tránh khỏi những sai sót, kính mong quý thầy, cô thông cảm và rất mong nhận được
sự góp ý chân thành của quý thầy, cô cùng bạn bè và đồng nghiệp giúp em khắc phục những thiếu sót để luận văn này hoàn thiện hơn
Xin chân thành cảm ơn!
Người thực hiện
Phạm Thị Thái Thanh
Trang 4MỤC LỤC
MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG
ĐỘI NGŨ CÁN BỘ QUẢN LÝ TRƯỜNG TIỂU HỌC HUYỆN MỘC HÓA TỈNH LONG AN 1
Vinh, 2015 1
MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG
ĐỘI NGŨ CÁN BỘ QUẢN LÝ TRƯỜNG TIỂU HỌC HUYỆN MỘC HÓA TỈNH LONG AN 2
Trang 5DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ, BẢNG BIỂU
MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG
ĐỘI NGŨ CÁN BỘ QUẢN LÝ TRƯỜNG TIỂU HỌC HUYỆN MỘC HÓA TỈNH LONG AN 1
Vinh, 2015 1
MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG
ĐỘI NGŨ CÁN BỘ QUẢN LÝ TRƯỜNG TIỂU HỌC HUYỆN MỘC HÓA TỈNH LONG AN 2
Trang 6MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Giáo dục (GD) Việt Nam đang phát triển trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế đã trở thành xu thế tất yếu Khoa học công nghệ, thông tin và truyền thông phát triển ngày càng mạnh mẽ đã tạo ra nhiều cơ hội to lớn, đồng thời cũng đặt ra nhiều thách thức đối với sự nghiệp phát triển GD Muốn GD thực hiện tốt sứ mệnh của mình, bên cạnh việc đổi mới toàn diện tất cả các khâu từ quản lý, đào tạo (ĐT) đến cơ sở vật chất, phương tiện dạy học, một trong những điều quan trọng cần phải làm chính là xây dựng đội ngũ cán bộ quản lý (CBQL), giáo viên (GV) đủ về số lượng, đồng bộ, hợp lý về cơ cấu, có trình độ chuyên môn và phẩm chất đạo đức tốt
Chính vì vậy, cùng với đội ngũ GV, phát triển đội ngũ CBQL là một trong những nhiệm vụ được Đảng, Chính phủ, Bộ Giáo dục - Đào tạo (GD&ĐT) đặc biệt quan tâm Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X của Đảng khẳng định: “Giải pháp then chốt là đổi mới và nâng cao năng lực quản lý nhà nước trong giáo dục - đào tạo” Báo cáo chính trị của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa X tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng cũng đề ra phương hướng phát triển GD&ĐT từ nay đến năm 2020 là:
“Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, đặc biệt là đội ngũ cán bộ lãnh đạo,
quản lý giỏi” [26] Đại hội XI của Đảng cộng sản Việt Nam tiếp tục khẳng
định: "Phát triển giáo dục là quốc sách hàng đầu Đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục Việt Nam theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa, dân chủ hóa và hội nhập quốc tế, trong đó, đổi mới cơ chế quản lý giáo dục, phát triển đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý là khâu then chốt" Nâng cao chất
lượng giáo dục là nền tảng, nguồn nhân lực chất lượng cao là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá,
Trang 7là yếu tố cơ bản để nâng cao chất lượng xã hội, tăng trưởng kinh tế nhanh và bền vững.
Chỉ thị số 40/2004/CT-TW ngày 15 tháng 6 năm 2004 của Ban bí thư Trung ương Đảng khóa IX về xây dựng, nâng cao chất lượng đội ngũ nhà
giáo và cán bộ quản lý giáo dục đã khẳng định: “Phát triển giáo dục là quốc sách hàng đầu, là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, là điều kiện để phát huy nguồn nhân lực con người Đây là trách nhiệm của toàn Đảng, toàn dân, trong đó nhà giáo và cán bộ quản lý là lực lượng nòng cốt, có vai trò quan trọng”; "Mục tiêu là xây dựng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục được chuẩn hoá, đảm bảo chất lượng, đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu, đặc biệt chú trọng nâng cao bản lĩnh chính trị, phẩm chất, lối sống, lương tâm, tay nghề nhà giáo, đáp ứng đòi hỏi ngày càng cao của sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước"
Một trong các yếu tố quyết định cho sự thành công của giáo dục là đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục Cán bộ quản lý giáo dục có vai trò quyết định đến chất lượng và hiệu quả giáo dục của mỗi nhà trường, mỗi cơ sở giáo dục
Trải qua hơn nửa thế kỷ xây dựng và nâng cao chất lượng, đội ngũ nhà giáo và CBQL giáo dục nước ta được xây dựng ngày càng nâng cao chất lượng về số lượng và chất lượng, phần lớn có bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức trong sáng và lối sống lành mạnh, trình độ chuyên môn nghiệp vụ ngày càng nâng cao Đã góp phần quan trọng thực hiện mục tiêu nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài, góp phần vào thắng lợi của sự nghiệp cách mạng nước ta
Tuy nhiên, trước những yêu cầu mới của sự nghiệp nâng cao chất lượng giáo dục trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, đội ngũ nhà giáo và CBQL giáo dục còn bộc lộ những hạn chế, bất cập Số lượng giáo viên còn thiếu nhiều, đặc biệt ở những vùng sâu, vùng xa Đội ngũ CBQL còn
Trang 8thiếu so với nhu cầu, số lượng CBQL có trình độ chuyên môn, trình độ quản
lý tốt còn ít, tính chuyên nghiệp của đội ngũ CBQL chưa cao, đặc biệt trong tham mưu, xây dựng kế hoạch và chỉ đạo thực hiện.v.v
Nhận thức rõ vị trí, tầm quan trọng của cán bộ và công tác cán bộ, trong những năm qua Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Mộc Hóa tỉnh Long An luôn bám sát đường lối công tác cán bộ của Đảng, có sự vận dụng sáng tạo phù hợp với thực tiễn địa phương Mặc dù, công tác xây dựng nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục đã có sự chuyển biến mạnh mẽ, nhưng nhìn chung đội ngũ cán bộ quản lý trường Tiểu học huyện Mộc Hóa hiện nay xét về số lượng, cơ cấu và chất lượng chưa đáp ứng tốt yêu cầu ngày càng cao của giáo dục và nhiệm vụ đặt ra trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước Vì vậy, vấn đề nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý các trường Tiểu học huyện Mộc Hóa tỉnh Long An trong giai đoạn hiện nay là rất quan trọng đối với ngành Giáo dục - Đào tạo huyện nhà Chính vì những lý do
nêu trên nên tôi chọn đề tài nghiên cứu “Một số giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý trường Tiểu học huyện Mộc Hóa tỉnh Long
An giai đoạn 2015-2020”
2 Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở các kết quả nghiên cứu về mặt lý luận và thực tiễn, đề xuất một số giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý trường Tiểu học huyện Mộc Hóa tỉnh Long An nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quản
lý, phù hợp với tình hình nâng cao chất lượng giáo dục Tiểu học ở địa phương, đáp ứng yêu cầu của giáo dục trong giai đoạn hiện nay
3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu
3.1 Khách thể nghiên cứu
Đội ngũ cán bộ quản lý các trường Tiểu học
3.2 Đối tượng nghiên cứu
Giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý trường Tiểu học huyện Mộc Hóa tỉnh Long An
Trang 94 Giả thuyết khoa học
Đội ngũ CBQL trường Tiểu học sẽ nâng cao chất lượng cân đối và đồng bộ, đáp ứng được sự nâng cao chất lượng của giáo dục và đào tạo nói chung và của giáo dục Tiểu học nói riêng, nếu đội ngũ cán bộ quản lý trường Tiểu học được nâng cao chất lượng trên cơ sở một hệ thống các giải pháp có căn cứ khoa học và phù hợp với thực tiễn
5 Nhiệm vụ nghiên cứu
5.1 Nghiên cứu cơ sở lý luận của vấn đề nâng cao chất lượng đội ngũ
cán bộ quản lý trường Tiểu học
5.2 Nghiên cứu cơ sở thực tiễn của vấn đề nâng cao chất lượng đội ngũ
cán bộ quản lý trường Tiểu học huyện Mộc Hóa, tỉnh Long An
5.3 Đề xuất một số giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quản
lý trường Tiểu học huyện Mộc Hóa, tỉnh Long An
6 Phương pháp nghiên cứu
6.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
Nhóm phương pháp này nhằm thu thập các thông tin lý luận để xây
dựng cơ sở lý luận của đề tài Thuộc nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
có các phương pháp nghiên cứu cụ thể sau đây:
- Phương pháp phân tích - tổng hợp tài liệu;
- Phương pháp khái quát hóa các nhận định độc lập
Nghiên cứu các Chỉ thị, Nghị quyết của Đảng, Nhà nước, Ngành giáo dục và các tài liệu khoa học có liên quan đến vấn đề nghiên cứu
6.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
Nhóm phương pháp này nhằm thu thập các thông tin thực tiễn để xây dựng cơ sở thực tiễn của đề tài Thuộc nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn có các phương pháp nghiên cứu cụ thể sau đây:
Trang 10- Phương pháp điều tra;
- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm giáo dục;
- Phương pháp nghiên cứu các sản phẩm hoạt động;
- Phương pháp lấy ý kiến chuyên gia;
- Phương pháp khảo nghiệm, thử nghiệm
Quan sát hoạt động quản lý của các Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng Phỏng vấn trực tiếp lãnh đạo, chuyên viên phòng giáo dục; điều tra bằng phiếu hỏi đối với Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng và một số giáo viên các trường Tiểu học huyện Mộc Hóa tỉnh Long An
Xin ý kiến các chuyên gia về công tác tổ chức cán bộ và các nhà nghiên cứu về quản lý giáo dục bậc Tiểu học
- Phương pháp điều tra, khảo sát…
6.3 Phương pháp thống kê toán học
Sử dụng các phần mềm để xử lý số liệu thu được nhằm đưa ra kết quả nghiên cứu
7 Đóng góp của luận văn
7.1 Về mặt lý luận
Luận văn đã hệ thống hóa các vấn đề lý luận về nâng cao chất lượng đội ngũ CBQL giáo dục nói chung, đội ngũ CBQL trường tiểu học nói riêng trong giai đoạn hiện nay
7.2 Về mặt thực tiễn
Luận văn đã khảo sát toàn diện thực trạng đội ngũ CBQL trường tiểu học huyện Mộc Hóa, tỉnh Long An Từ đó đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ CBQL trường tiểu học huyện Mộc Hóa, tỉnh Long An
Trang 118 Cấu trúc luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, kiến nghị, danh mục các tài liệu tham khảo và phụ lục, nội dung luận văn được trình bày trong 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận của vấn đề nâng cao chất lượng đội ngũ cán
bộ quản lý các trường Tiểu học
Chương 2: Cơ sở thực tiễn của vấn đề nâng cao chất lượng đội ngũ cán
bộ quản lý các trường Tiểu học huyện Mộc Hóa tỉnh Long An
Chương 3: Một số giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quản
lý trường Tiểu học huyện Mộc Hóa tỉnh Long An giai đoạn 2013-2015 và định hướng đến năm 2020
Trang 12CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ QUẢN LÝ TRƯỜNG TIỂU HỌC
1.1 Lịch sử nghiên cứu vấn đề
1.1.1 Những nghiên cứu ở ngoài nước
Các nước trên thế giới như Hoa Kỳ, Nhật Bản, Pháp, Trung Quốc, Singapor,… luôn xem nhà giáo và CBQL giáo dục là điều kiện quyết định của
sự nghiệp giáo dục và phát triển giáo dục Đặc biệt là vai trò của người đứng đầu nhà trường
Mô hình quản lý trường học ưu việt SEM, đề cập đến lãnh đạo nhà trường, lãnh đạo tài năng: “Người lãnh đạo phải nêu gương sáng, có khả năng lãnh đạo, hiểu rõ mục đích, tôn trọng, khuyến khích nhân viên Một người lãnh đạo lĩnh hội được sứ mệnh của trường học với các mục tiêu cụ thể, năng lực lãnh đạo tốt, và sự thông cảm cũng như tôn trọng đồng nghiệp sẽ là động lực cho những người khác noi theo Với vai trò của minh, hiệu trưởng phải vạch ra một tầm nhìn đối với những thành tích, kết quả dự định đạt được và tạo ra một môi trường học tập lý tưởng cho học sinh và cả giáo viên Hiệu trưởng cần duy trì liên tục mục đích tăng cường năng lực cho giáo viên để đối mặt với thử thách hiện tại
và tương lai và luôn phấn đấu vì sự phát triển để hướng tới nền giáo dục toàn diện cho học sinh và giáo viên” Trong mô hình này, lãnh đạo nhà trường được xếp vào tiêu chí số một.
Henry Mintzbeg đã chỉ ra vai trò của nhà quản lý trong sự kết hợp giữa quyền hạn với trách nhiệm Họ vừa là người đại diện của tổ chức; người lãnh đạo; người liên lạc; người tiếp nhận thông tin; người phổ biến thông tin; người phát ngôn; nhà doanh nghiệp; người khắc phục khó khăn; người phân phối nguồn lực; người đàm phán
Tác giả Đặng Thành Hưng đã chỉ rõ Mỹ là một trong số các nước đầu tiên xây dựng chuẩn trong GD từ những năm 90 của thế kỷ tnrởc, hầu hết các lĩnh vực GD đều xây dựng và ban hành chuẩn, thực hiện QLGD dựa vào chuẩn
Hoạt động quản lý bắt nguồn tự sự phân công, hợp tác lao động Chính
sự phân công, hợp tác lao động nhằm đạt hiệu quả tốt hơn, năng suất cao hơn Trong công việc đòi hỏi phải có sự chỉ huy, phối hợp điều hành, kiểm tra,
Trang 13chỉnh lý phải có người đứng đầu Đây là hoạt động giúp người thủ trưởng, người đứng đầu phối hợp nỗ lực của các thành viên trong nhóm, trong cộng đồng, trong tổ chức đạt mục tiêu đề ra.
1.1.2 Những nghiên cứu ở trong nước
Ở Việt Nam, từ trước cho đến nay đã xuất hiện nhiều công trình nghiên cứu về quản lý giáo dục có giá trị đó là: Bộ trưởng Nguyễn Văn Huyên đã để lại cho các nhà quản lý giáo dục và các nhà giáo chúng ta một kho tàng kinh nghiệm và tư tưởng về giáo dục hết sức phong phú và rất quý báu, Toàn tập Nguyễn Văn Huyên (2000); Tạp chí cộng sản, số 97 (1/2015) tr40-43; Trần
Thị Bích Liễu (2007), “Bàn về chuẩn của cán bộ lãnh đạo giáo dục Việt Nam”, tạp chí Khoa học giáo dục, số 22 (7/2007) tr54-57.
Trong suốt quá trình lãnh đạo cách mạng, Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn quan tâm đến công tác GD, rèn luyện, ĐT và bồi dưỡng cán bộ
Vấn đề xây dựng, phát triển đội ngũ CBQL GD được Đảng, Nhà nước và Chủ
tịch Hồ Chí Minh hết sức coi trọng Đặc biệt, trong những năm gần đây, nước
ta đã xây dựng và thực hiện nhiều chủ trương, chính sách nhằm phát triển đội ngũ nhà giáo và CBQL GD Điều đó được đề cập ở nhiều Nghị quyết, Chỉ thị của Đảng và Nhà nước tạo điều kiện thuận lợi cho việc xây dựng và phát triển đội ngũ CBQL GD Luật giáo dục qui định: “Hiệu trưởng là người chịu trách nhiệm quản lý các hoạt động của nhà trường”
Từ trước đến nay có nhiều đề tài nghiên cứu về việc nâng cao chất lượng đội ngũ CBQL trường học nói chung và CBQL trường tiểu học nói riêng Tuy nhiên trên địa bàn tỉnh Long An, huyện Mộc Hóa chưa có đề tài nào đi sâu nghiên cứu về giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ CBQL trường tiểu học
Việc nghiên cứu đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ CBQL trường tiểu học huyện Mộc Hóa, tỉnh Long An có Mục tiêu to lớn về
Trang 14mặt lý luận và thực tiễn trong việc đáp ứng yêu cầu nâng cao chất lượng giáo dục tiểu học của địa phương trong điều kiện mới.
1.2 Một số khái niệm cơ bản liên quan đến vấn đề cần nghiên cứu
1.2.1 Khái niệm đội ngũ, đội ngũ cán bộ quản lý trường tiểu học
1.2.1.1 Khái niệm “Đội ngũ”
Có nhiều quan niệm và cách hiểu khác nhau về đội ngũ Ngày nay khái niệm đội ngũ được dùng cho các tổ chức trong xã hội một cách rộng rãi như:
"Đội ngũ cán bộ, công chức; đội ngũ trí thức; đội ngũ y, bác sỹ " đều xuất phát theo cách hiểu của thuật ngữ quân sự về đội ngũ đó là: " Khối đông người được tập hợp lại một cách chỉnh tề và được tổ chức thành lực lượng chiến đấu"
Khái niệm đội ngũ tuy có các cách hiểu khác nhau nhưng đều có chung một điểm đó là: Một nhóm người được tổ chức và tập hợp thành một lực lượng để thực hiện một hay nhiều chức năng, có thể cùng hay không cùng nghề nghiệp nhưng đều có chung một mục đích nhất định
Từ các cách hiểu trên, có thể nêu chung: Đội ngũ là một tập thể gồm số đông người, có cùng lý tưởng, cùng mục đích, làm việc theo sự chỉ huy thống nhất, có kế hoạch, gắn bó với nhau về quyền lợi vật chất cũng như tinh thần
1.2.1.2 Khái niệm “Đội ngũ cán bộ quản lý trường tiểu học”
Theo Từ điển Tiếng Việt: Đội ngũ là tập hợp gồm số đông người cùng chức năng, nhiệm vụ, nghề nghiệp hợp thành lực lượng hoạt động trong hệ thống (tổ chức) và cùng chung một mục đích nhất định
Có thể hiểu đội ngũ là một tập thể gắn kết với nhau, cùng chung lý tưởng, mục đích, ràng buộc nhau về vật chất, tinh thần và hoạt động theo một nguyên tắc Ví dụ: "Đội ngũ trí thức"; "Đội ngũ nhà giáo"; "Đội ngũ y, bác sỹ" v.v Khi xem xét đội ngũ người ta thường chú ý tới ba yếu tố tạo thành đó là: Số lượng, cơ cấu đội ngũ; trình độ đội ngũ; phẩm chất, năng lực đội ngũ
Trang 15Theo đó, đội ngũ cán bộ quản lý trường tiểu học được hiểu là tập hợp những người làm công tác quản lý ở các trường tiểu học, là những người thực hiện điều hành quá trình giáo dục diễn ra trong nhà trường tiểu học, đây là những chủ thể quản lý bên trong nhà trường.
1.2.2 Khái niệm chất lượng, chất lượng cán bộ quản lý trường tiểu học
1.2.2.1 Khái niệm “Chất lượng”
Theo quan điểm triết học, chất lượng được định nghĩa: Chất lượng, phạm trù triết học biểu thị những thuộc tính bản chất của sự vật, chỉ rõ nó là cái gì, tính ổn định tương đối của sự vật phân biệt nó đối với sự vật khác Chất lượng là đặc tính khách quan của sự vật Chất lượng biểu hiện ra bên ngoài qua các thuộc tính Nó là các liên kết cái thuộc tính của sự vật lại làm một, gắn bó với sự vật và không tách khỏi sự vật Sự vật trong khi vẫn còn là bản thân nó thì không thể mất chất lượng của nó Sự thay đổi chất lượng kéo theo sự thay đổi của sự vật về căn bản Chất lượng của sự vật bao giờ cũng gắn liền với tính quy định về số lượng của nó và không thể tồn tại ngoài tính quy định ấy Mỗi sự vật bao giờ cũng là sự thống nhất của chất lượng và số lượng
- “Chất lượng là cái làm nên phẩm chất, giá trị của con người, sự vật”, " Cái làm nên bản chất sự vật, làm cho sự vật này khác với sự vật kia" Hoặc
“Chất lượng là tổng thể những tính chất, thuộc tính cơ bản của sự vật (sự việc) làm cho sự vật (sự việc) này phân biệt với sự vật (sự việc) khác”.[25]
- Theo Tiêu chuẩn Việt Nam (TCVN) ISO 8402: chất lượng là tập hợp những đặc tính của một thực thể (đối tượng) tạo cho thực thể (đối tượng) đó
có khả năng thoả mãn nhu cầu đã nêu ra hoặc tiềm ẩn
Như vậy, vận dụng quan điểm này vào việc đánh giá chất lượng cán bộ nói chung và đội ngũ CBQL giáo dục nói riêng thì cần phải so sánh kết quả các hoạt động của cán bộ đó với các chuẩn quy định hay những mục tiêu của các hoạt động theo chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của họ
Trang 161.2.2.2 Khái niệm “Chất lượng cán bộ quản lý”
Có nhiều quan điểm nhận diện chất lượng trong đó có 6 quan điểm về đánh giá chất lượng có thể vận dụng vào nhận diện chất lượng (nói chung) như “Chất lượng được đánh giá bằng đầu vào, chất lượng được đánh giá bằng đầu ra, chất lượng được đánh giá bằng giá trị gia tăng, chất lượng được đánh giá bằng giá trị học thuật, chất lượng được đánh giá bằng văn hoá tổ chức riêng và chất lượng được đánh giá bằng kiểm toán”
Ngoài những quan điểm về đánh giá chất lượng nêu trên, còn có các quan điểm về chất lượng như:
- Chất lượng là sự phù hợp với các tiêu chuẩn quy định
- Chất lượng là sự phù hợp với mục đích
- Chất lượng với tư cách là hiệu quả của việc đạt mục đích
- Chất lượng là sự đáp ứng nhu cầu của khách hàng
Qua những khái niệm, cách tiếp cận và những quan điểm đánh giá chất
lượng nêu trên, có thể nhận diện chất lượng cán bộ ở hai mặt chủ yếu là phẩm chất và năng lực của họ trong việc thực hiện các quy định về chức năng,
nhiệm vụ và quyền hạn của họ qua các biểu hiện chủ yếu dưới đây.
1.2.3 Khái niệm giải pháp, giải pháp nâng cao chất lượng cán bộ quản lý trường tiểu học
1.2.2.1 Khái niệm “Giải pháp”
Theo Từ điển Tiếng Việt của Hoàng Phê (Chủ biên) giải pháp là:
“Phương pháp giải quyết một vấn đề cụ thể nào đó”
Còn theo tác giả Nguyễn Văn Đạm, “Giải pháp là toàn bộ những ý nghĩa có hệ thống cùng với những quyết định và hành động theo sau, dẫn tới
Trang 17theo trong các bước có quan hệ với nhau khi tiến hành một công việc có mục đích nhất định” Còn theo tác giả Hoàng Phê, “phương pháp là hệ thống các cách sử dụng để tiến hành một công việc nào đó” Về khái niệm biện pháp, theo Hoàng Phê, đó là “cách làm, cách giải quyết một vấn đề cụ thể”.
Điểm giống nhau của các khái niệm này đều nói về cách làm, cách tiến hành, cách giải quyết một công việc, một vấn đề Còn điểm khác nhau ở chỗ, biện pháp chủ yếu nhấn mạnh đến cách làm, cách hành động cụ thể, trong khi đó phương pháp nhấn mạnh đến trình tự các bước có quan hệ với nhau để tiến hành một công việc có mục đích
Như vậy, khái niệm giải pháp tuy có những điểm chung với các khái niệm trên nhưng nó cũng có điểm riêng Điểm riêng cơ bản của thuật ngữ này
là nhấn mạnh đến phương pháp giải quyết một vấn đề của chủ thể, với sự khắc phục khó khăn nhất định Trong một giải pháp có thể có nhiều biện pháp Giải pháp càng thích hợp, càng tối ưu càng giúp con người nhanh chóng giải quyết những vấn đề đặt ra
1.2.4.2 Khái niệm “Giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý trường tiểu học”
Giải pháp phát triển đội ngũ CBQL trường tiểu học là những cách thức tác động hướng vào việc tạo ra những biến đổi về chất lượng trong đội ngũ CBQL trường tiểu học
Như vậy, giải pháp phát triển đội ngũ CBQL trường tiểu học là nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ CBQL đảm bảo đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu, đảm bảo chất lượng đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông, yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế
1.3 Người cán bộ quản lý trường tiểu học
1.3.1 Vị trí, vai trò của người cán bộ quản lý trường tiểu học
Người cán bộ quản lý trường tiểu học có vai trò to lớn và hết sức quan trọng trong sự nghiệp nâng cao chất lượng giáo dục, làm cho mọi hoạt động
Trang 18của nhà trường đi vào kỷ cương, nền nếp, ổn định, góp phần thắng lợi sự nghiệp nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài cho đất nước.
1.3.2 Chức năng nhiệm vụ của người cán bộ quản lý trường tiểu học
a Hiệu trưởng
Theo Điều lệ trường tiểu học, Hiệu trưởng trường tiểu học có những nhiệm vụ và quyền hạn cơ bản sau:
+ Xây dựng quy hoạch nâng cao chất lượng nhà trường; lập kế hoạch
và tổ chức thực hiện kế hoạch dạy học, giáo dục từng năm học; báo cáo, đánh giá kết quả thực hiện trước Hội đồng trường và các cấp có thẩm quyền;
+ Thành lập các tổ chuyên môn, tổ văn phòng và các hội đồng tư vấn trong nhà trường; bổ nhiệm tổ trưởng, tổ phó Đề xuất các thành viên của Hội đồng trường trình cấp có thẩm quyền quyết định;
+ Phân công, quản lý, đánh giá, xếp loại; tham gia quá trình tuyển dụng, thuyên chuyển; khen thưởng, thi hành kỷ luật đối với giáo viên, nhân viên theo quy định;
+ Quản lý hành chính; quản lý và sử dụng có hiệu quả các nguồn tài chính, tài sản của nhà trường;
+ Quản lý học sinh và tổ chức các hoạt động giáo dục của nhà trường; tiếp nhận, giới thiệu học sinh chuyển trường; quyết định khen thưởng, kỷ luật, phê duyệt kết quả đánh giá, xếp loại, danh sách học sinh lên lớp, ở lại lớp; tổ chức kiểm tra, xác nhận việc hoàn thành chương trình tiểu học cho học sinh trong nhà trường và các đối tượng khác trên địa bàn trường phụ trách;
+ Dự các lớp bồi dưỡng về chính trị, chuyên môn, nghiệp vụ quản lý; tham gia giảng dạy bình quân 2 tiết trong một tuần; được hưởng chế độ phụ cấp và các chính sách ưu đãi theo quy định;
+ Thực hiện quy chế dân chủ cơ sở và tạo điều kiện cho các tổ chức chính trị - xã hội trong nhà trường hoạt động nhằm nâng cao chất lượng giáo dục;
Trang 19+ Thực hiện xã hội hoá giáo dục, phát huy vai trò của nhà trường đối với cộng đồng
b Phó Hiệu trưởng
Phó Hiệu trưởng là người giúp việc cho Hiệu trưởng và chịu trách nhiệm trước Hiệu trưởng Có uy tín về phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống, chuyên môn, nghiệp vụ; có năng lực quản lý trường học và có sức khoẻ
Chịu trách nhiệm điều hành công việc do Hiệu trưởng phân công;
Điều hành hoạt động của nhà trường khi được Hiệu trưởng uỷ quyền;
Dự các lớp bồi dưỡng về chính trị, chuyên môn, nghiệp vụ quản lý theo quy định
1.3.3 Những yêu cầu về năng lực và phẩm chất của người cán bộ quản lý trường tiểu học (theo Chuẩn Hiệu trưởng trường tiểu học)
Tích cực tham gia các hoạt động chính trị - xã hội, thực hiện đầy đủ nghĩa vụ công dân;
Tổ chức thực hiện các giải pháp phòng, chống tham nhũng, quan liêu, lãng phí; thực hành tiết kiệm
+) Đạo đức nghề nghiệp:
Giữ gìn phẩm chất, danh dự, uy tín của nhà giáo; trung thực, tận tâm với nghề nghiệp và có trách nhiệm trong quản lý nhà trường;
Trang 20Hoàn thành nhiệm vụ được giao và tạo điều kiện cho cán bộ, giáo viên, nhân viên thực hiện và hoàn thành nhiệm vụ; chịu trách nhiệm về kết quả hoạt động của nhà trường;
Không lợi dụng chức quyền vì mục đích vụ lợi;
Được tập thể cán bộ, giáo viên, nhân viên, học sinh và cộng đồng tín nhiệm; là tấm gương trong tập thể sư phạm nhà trường
+) Lối sống, tác phong:
Có lối sống lành mạnh, văn minh, phù hợp với bản sắc văn hoá dân tộc
và môi trường giáo dục;
Sống trung thực, giản dị, nhân ái, độ lượng, bao dung;
Có tác phong làm việc khoa học, sư phạm
+) Giao tiếp và ứng xử:
Thân thiện, thương yêu, tôn trọng và đối xử công bằng với học sinh;Gần gũi, tôn trọng, đối xử công bằng, bình đẳng và giúp đỡ cán bộ, giáo viên, nhân viên;
Hợp tác và tôn trọng cha mẹ học sinh;
Hợp tác với chính quyền địa phương và cộng đồng xã hội trong giáo dục học sinh
+) Học tập, bồi dưỡng:
Học tập, bồi dưỡng và tự rèn luyện nâng cao phẩm chất chính trị, đạo đức; năng lực chuyên môn, nghiệp vụ sư phạm; năng lực lãnh đạo và quản lý nhà trường;
Tạo điều kiện và giúp đỡ cán bộ, giáo viên, nhân viên học tập, bồi dưỡng và rèn luyện nâng cao phẩm chất chính trị, đạo đức; năng lực chuyên môn, nghiệp vụ sư phạm
b Năng lực chuyên môn, nghiệp vụ sư phạm
+) Trình độ chuyên môn:
Trang 21Đạt trình độ chuẩn đào tạo của nhà giáo theo quy định của Luật Giáo dục đối với giáo viên tiểu học;
Hiểu biết chương trình và kế hoạch giáo dục ở tiểu học;
Có năng lực chỉ đạo, tổ chức hoạt động dạy học và giáo dục có hiệu quả phù hợp đối tượng và điều kiện thực tế của nhà trường, của địa phương;
Có kiến thức phổ thông về chính trị, kinh tế, y tế, văn hóa, xã hội liên quan đến giáo dục tiểu học
c Năng lực quản lý trường tiểu học
+) Hiểu biết nghiệp vụ quản lý:
Hoàn thành chương trình bồi dưỡng cán bộ quản lý giáo dục theo quy định;
Vận dụng được các kiến thức cơ bản về lý luận và nghiệp vụ quản lý trong lãnh đạo, quản lý nhà trường
+) Xây dựng và tổ chức thực hiện quy hoạch, kế hoạch nâng cao chất lượng nhà trường
Dự báo được sự nâng cao chất lượng của nhà trường phục vụ cho việc xây dựng quy hoạch và kế hoạch nâng cao chất lượng nhà trường;
Xây dựng và tổ chức thực hiện quy hoạch nâng cao chất lượng nhà trường toàn diện và phù hợp;
Xây dựng và tổ chức thực hiện đầy đủ kế hoạch năm học
+) Quản lý tổ chức bộ máy, cán bộ, giáo viên, nhân viên nhà trường
Trang 22Thành lập, kiện toàn tổ chức bộ máy, bổ nhiệm các chức vụ quản lý theo quy định; quản lý hoạt động của tổ chức bộ máy nhà trường nhằm đảm bảo chất lượng giáo dục;
Sử dụng, đào tạo bồi dưỡng, đánh giá xếp loại, khen thưởng kỷ luật, thực hiện các chế độ chính sách đối với cán bộ, giáo viên, nhân viên theo quy định;
Tổ chức hoạt động thi đua trong nhà trường; xây dựng đội ngũ cán bộ, giáo viên, nhân viên nhà trường đủ phẩm chất và năng lực để thực hiện mục tiêu giáo dục
+) Quản lý học sinh:
Tổ chức huy động trẻ em trong độ tuổi trên địa bàn đi học, thực hiện công tác phổ cập giáo dục tiểu học và phổ cập giáo dục tiểu học đúng độ tuổi tại địa phương;
Tổ chức và quản lý học sinh theo quy định, có giải pháp để học sinh không bỏ học;
Thực hiện công tác thi đua, khen thưởng, kỷ luật đối với học sinh theo quy định;
Thực hiện đầy đủ các chế độ chính sách, bảo vệ các quyền và lợi ích chính đáng của học sinh
+) Quản lý hoạt động dạy học và giáo dục:
Quản lý việc thực hiện kế hoạch dạy học, giáo dục của toàn trường và từng khối lớp;
Tổ chức và chỉ đạo các hoạt động dạy học, giáo dục phù hợp đối tượng học sinh, đảm bảo chất lượng giáo dục toàn diện, phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của giáo viên và học sinh;
Tổ chức và chỉ đạo các hoạt động bồi dưỡng học sinh năng khiếu, giúp
đỡ học sinh yếu kém; tổ chức giáo dục hoà nhập cho học sinh khuyết tật, trẻ em có hoàn cảnh khó khăn trong trường tiểu học theo quy định;
Trang 23Quản lý việc đánh giá kết quả học tập và rèn luyện của học sinh theo quy định; tổ chức kiểm tra và xác nhận hoàn thành chương trình tiểu học cho học sinh và trẻ em trên địa bàn.
+) Quản lý tài chính, tài sản nhà trường
Huy động và sử dụng các nguồn tài chính phục vụ hoạt động dạy học
và giáo dục của nhà trường đúng quy định của pháp luật, hiệu quả;
Quản lý sử dụng tài sản đúng mục đích và theo quy định của pháp luật;
Tổ chức xây dựng, bảo quản, khai thác và sử dụng cơ sở vật chất và thiết bị dạy học của nhà trường theo yêu cầu đảm bảo chất lượng giáo dục
+) Quản lý hành chính và hệ thống thông tin:
Xây dựng và tổ chức thực hiện các quy định về quản lý hành chính trong nhà trường;
Quản lý và sử dụng các loại hồ sơ, sổ sách theo đúng quy định;
Xây dựng và sử dụng hệ thống thông tin phục vụ hoạt động quản lý, hoạt động dạy học và giáo dục của nhà trường;
Thực hiện chế độ thông tin, báo cáo kịp thời, đầy đủ theo quy định.+) Tổ chức kiểm tra, kiểm định chất lượng giáo dục:
Tổ chức kiểm tra, đánh giá chất lượng các hoạt động dạy học, giáo dục
và quản lý của nhà trường theo quy định;
Chấp hành thanh tra giáo dục của các cấp quản lý;
Thực hiện kiểm định chất lượng giáo dục theo quy định;
Sử dụng các kết quả kiểm tra, thanh tra, kiểm định chất lượng giáo dục
đề ra các giải pháp nâng cao chất lượng nhà trường
+) Thực hiện dân chủ trong hoạt động của nhà trường:
Xây dựng quy chế dân chủ trong nhà trường theo quy định;
Tổ chức thực hiện quy chế dân chủ cơ sở, tạo điều kiện cho các đoàn thể, tổ chức xã hội trong nhà trường hoạt động nhằm nâng cao chất lượng giáo dục
Trang 24d Năng lực tổ chức phối hợp với gia đình học sinh, cộng đồng và
xã hội
+) Tổ chức phối hợp với gia đình học sinh:
Tổ chức tuyên truyền trong cha mẹ học sinh và cộng đồng về truyền thống, văn hóa nhà trường, mục tiêu của giáo dục tiểu học;
Tổ chức phối hợp với gia đình và Ban đại diện cha mẹ học sinh thực hiện giáo dục toàn diện đối với học sinh
+) Phối hợp giữa nhà trường và địa phương:
Tham mưu với cấp ủy, chính quyền địa phương để nâng cao chất lượng giáo dục tiểu học trên địa bàn;
Tổ chức huy động các nguồn lực của cộng đồng, các tổ chức kinh tế, chính trị - xã hội và các cá nhân trong cộng đồng góp phần xây dựng nhà trường, thực hiện công khai các nguồn lực và kết quả giáo dục theo quy định;
Tổ chức cho cán bộ, giáo viên, nhân viên và học sinh tham gia các hoạt động xã hội trong cộng đồng
1.3.4 Những thách thức đối với người cán bộ quản lý trường tiểu học
Tình trạng dư thừa giáo viên cục bộ, áp lực công việc, thu nhập thấp so với mặt bằng chung của xã hội
Trang 251.4 Một số vấn đề về nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý trường tiểu học
1.4.1 Sự cần thiết phải nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý trường tiểu học
Chỉ thị 40/CT-TW của Ban Bí thư Trung ương Đảng về xây dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục chỉ rõ: mục tiêu là xây dựng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục được chuẩn hóa, đảm bảo chất lượng, đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý là chìa khóa của chiến lược đổi mới giáo dục và đào tạo Vì vậy, việc duy trì thường xuyên, thực hiện đồng bộ các vấn đề trên nhằm đảm bảo cả về số lượng, chất lượng và cơ cấu đội ngũ, nhằm đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế hiện nay, là việc rất cơ bản và cấp bách
Yêu cầu của sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ X đã nhấn mạnh: “Đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá và phát triển kinh tế tri thức, tạo nền tảng để đưa nước ta cơ bản trở thành một nước công nghiệp theo hướng hiện đại vào năm 2020” Sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước đòi hỏi con người phải có nhiều năng lực mới: năng lực tư duy độc lập, năng lực tự học và tự cập nhật thường xuyên kiến thức mới, năng lực thích ứng với những thay đổi… Đây chính là những năng lực giúp con người Việt Nam “đi tắt đón đầu”, rút bớt khoảng cách lạc hậu so với các nước phát triển trong khu vực và trên thế giới
- Yêu cầu của sự phát triển khoa học - công nghệ: Một trong những đặc điểm nổi bật của thời đại chúng ta là sự phát triển như vũ bão của khoa học- công nghệ Các cuộc cách mạng khoa học trên các lĩnh vực: tin học, truyền thông, công nghệ… không chỉ làm thay đổi mọi mặt của đời sống kinh tế - xã hội mà còn có tác động mạnh mẽ đến lĩnh vực giáo dục và đào tạo Đòi hỏi người CBQL phải có năng lực, trình độ nhất định để lĩnh hội, khai thác và đưa
Trang 26vào sử dụng có hiệu quả nhằm nâng cao chất lượng dạy học đáp ứng yêu cầu đổi mới hiện nay.
- CBQL trường TH là đại diện cho chính quyền về mặt thực thi luật pháp, chính sách giáo dục nói chung, các quy chế giáo dục và điều lệ trường
TH nói riêng Vì vậy, việc nâng cao chất lượng đội ngũ CBQL là hết sức cần thiết nhằm giúp cho họ tăng khả năng hiểu biết và vận dụng đúng đắn luật pháp, chính sách, quy chế giáo dục và điều lệ trường học vào quản lý các mặt hoạt động của trường TH
- CBQL trường TH là hạt nhân tạo động lực cho bộ máy tổ chức và đội
ngũ nhân lực trường TH thực hiện các hoạt động giáo dục có hiệu quả hơn Để đảm đương được vai trò này CBQL trường TH cần có phẩm chất và năng lực
về tổ chức và điều hành giáo viên, nhân viên và học sinh, năng lực chuyên môn
để quản lý các hoạt động giáo dục và dạy học của trường TH
- CBQL trường TH là chủ sự huy động và quản lý tài chính, cơ sở vật
chất và thiết bị trường học Để đảm đương được vai trò này CBQL trường TH
cần có phẩm chất và năng lực về quản lý kinh tế và năng lực kỹ thuật phục vụ
cho các hoạt động giáo dục và dạy học của trường TH
- CBQL trường TH là tác nhân thiết lập và phát huy tác dụng của môi
trường giáo dục (mối quan hệ giữa trường TH, gia đình và xã hội; nói rộng hơn là thực hiện hiệu quả chính sách xã hội hoá giáo dục) Để đảm đương được vai trò này CBQL trường TH cần phải có phẩm chất và năng lực giao
tiếp để vận động cộng đồng xã hội tham gia xây dựng và quản lý trường TH.
- Nhân tố thiết lập và vận hành hệ thống thông tin và truyền thông giáo
dục trong trường TH Để đảm đương được vai trò này, CBQL trường TH phải
có phẩm chất và năng lực về kỹ thuật quản lý và khai thác mạng Internet để phục vụ cho mọi hoạt động của trường TH
Trang 271.4.2 Mục đích, yêu cầu nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý trường tiểu học trong giai đoạn hiện nay
Chú trọng nâng cao bản lĩnh chính trị, phẩm chất, lối sống, lương tâm, tay nghề của nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục để nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực thực sự có chất lượng, đáp ứng những đòi hỏi ngày càng cao của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa của đất nước trong giai đoạn hiện nay
Trong đề án xây dựng, nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và CBQL
giáo dục, có mục tiêu: “Xây dựng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục theo hướng chuẩn hoá, nâng cao chất lượng, đảm bảo đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu, đặc biệt chú trọng nâng cao bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức, lối sống, lương tâm nghề nghiệp và trình độ chuyên môn của nhà giáo, đáp ứng đòi hỏi ngày càng cao của sự nghiệp giáo dục trong công cuộc đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước”
Để thực hiện mục tiêu trên, việc xậy dựng, phát triển và nâng cao chất lượng đội ngũ CBQL ở các trường tiểu học cũng phải thoả mãn đảm bảo chất lượng, đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu, phát triển đúng định hướng, có hiệu quả để góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực đáp ứng ngày càng cao của sự nghiệp CNH, HĐH đất nước
Nghị quyết Hội nghị lần thứ ba BCH TW Đảng khoá VIII về chiến lược cán bộ thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước đã nêu rõ: “Cán bộ là nhân tố quyết định sự thành bại của cách mạng, gắn liền với vận mệnh của Đảng, của Đất nước và chế độ, là khâu then chốt trong công tác xây dựng Đảng” [11; tr.1] và “Xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức có phẩm chất và năng lực là yếu tố quyết định chất lượng bộ máy Nhà nước ” [11; tr.5]
Nội dung của Nghị quyết nêu lên vị trí, vai trò rất quan trọng và then chốt của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức đối với việc xây dựng Đảng, xây dựng Nhà nước trong sạch vững mạnh; Đề cao trách nhiệm cho đội ngũ
Trang 28cán bộ, công chức, viên chức phải phấn đấu vươn lên hơn nữa để đáp ứng đòi hỏi của sự nghiệp cách mạng.
Cán bộ quản lý giáo dục là một bộ phận quan trọng trong đội ngũ cán
bộ của Đảng và Nhà nước ta Việc nâng cao chất lượng cán bộ quản lý nói chung, cán bộ quản lý giáo dục nói riêng đã trở thành nhiệm vụ hết sức quan trọng của các cấp, các ngành
Trong những năm qua, công tác giáo dục đào tạo của nước ta đã thu được những thành tựu to lớn Nhưng hiện nay sự nghiệp giáo dục đào tạo đang đứng trước mâu thuẫn giữa yêu cầu phát triển nhanh về quy mô lớn, với việc nâng cao chất lượng trong khi khả năng và điều kiện còn hạn chế Nghị quyết cũng nêu: Đối mới cơ chế quản lý, bồi dưỡng cán bộ, sắp xếp chấn chỉnh và nâng cao năng lực của bộ máy quản lý giáo dục - đào tạo là một trong những giải pháp chủ yếu cho sự phát triển giáo dục - đào tạo
Trường TH nằm trong hệ thống giáo dục phổ thông, nó đảm bảo sự liên thông giữa giáo dục TH với THCS, THPT, THCN và học nghề, góp phần đào tạo nhân lực Vì vậy nâng cao chất lượng cán bộ quản lý trường TH là góp phần nâng cao chất lượng cán bộ quản lý giáo dục nói chung nhằm phát triển GD-ĐT
Quản lý giáo dục là một nghề, cán bộ quản lý có tay nghề giỏi là nguồn tài sản vô giá của ngành, quý hơn các nguồn tài sản về tài liệu, vật lực, nhân lực đại trà mà ngành đang có, lao động của nghề này có đặc trưng sau đây:
- Lao động phức tạp, đa dạng, phải huy động trí tuệ sự mẫn cảm rất nhiều trong công việc
- Trách nhiệm cá nhân rất cao trong quá trình đào tạo hiện hành và bước phát triển tương lai của nhà trường, có ảnh hưởng đến nhiều thế hệ Sản phẩm lao động của người cán bộ quản lý giáo dục có tác động rất lớn đến xã hội, kinh tế, chính trị, văn hoá
Trang 29Quá trình xây dựng và phát triển sự nghiệp giáo dục đào tạo đã cho chúng ta nhận thức sâu sắc: Có nhân tố vật lực, điều kiện cơ sở vật chất, trang thiết bị cho nhà trường, có đội ngũ giáo viên đông đảo, có nguồn tài lực phong phú, song nếu thiếu đội ngũ cán bộ quản lý thì cả ba nhân tố nêu trên đều không thể phát triển được Người quản lý kết nối cả ba nhân tố trên, người quản lý có trách nhiệm điều phối, sử dụng sao cho hiệu quả nhất.
Quản lý yếu kém là một trong những nguyên nhân chính gây nên tình trạng yếu kém của giáo dục trong những năm qua Việc nâng cao chất lượng cán bộ quản lý trường học nói chung và trường TH nói riêng nhằm đáp ứng yêu cầu xây dựng nhà trường của chúng ta trong những năm đầu của thế kỷ
21 là việc làm cấp thiết Đội ngũ cán bộ quản lý cần đủ về số lượng, đồng bộ
về cơ cấu, có phẩm chất và năng lực ngang tầm nhiệm vụ, cán bộ quản lý giỏi phải được coi là một trong những tiêu chí hàng đầu để xây dựng một nhà trường mạnh toàn diện
Đảm bảo sự chủ động, sáng tạo trong việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý, sao cho các nhà trường có đội ngũ HT, PHT có đủ phẩm chất
và năng lực thực hiện nhiệm vụ
Đảm bảo môi trường dân chủ trong việc bồi dưỡng toàn diện về đạo đức, chuyên môn nghiệp vụ, kỹ năng quản lý , năng lực tổ chức điều hành của dội ngũ CBQL dần dần đi vào chuyên môn hoá đội ngũ CBQL
1.4.3 Nội dung, phương pháp nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý trường tiểu học trong giai đoạn hiện nay
Làm tốt công tác huy hoạch, tuyển dụng, đào tạo, bố trí đúng chuyên môn, năng lực, sở trường và hiệu quả Chuẩn hóa đội ngũ cán bộ quản lý Tăng cường kiểm tra, đánh giá năng lực của đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục
* Xây dựng quy hoạch đội ngũ CBQL
- Quy hoạch đội ngũ là một trong những hoạt động quản lý của người quản lý Nó có tác dụng làm cho cơ quan quản lý hoặc người quản lý biết số
Trang 30lượng, chất lượng, độ tuổi, trình độ và cơ cấu chuyên môn, cơ cấu giới tính,…của từng CBQL và cả đội ngũ CBQL, đồng thời xây dựng kế hoạch phát triển đội ngũ; nhằm tìm ra các biện pháp nâng cao chất lượng (phẩm chất và năng lực) cho từng CBQL để họ có được khả năng hoàn thành nhiệm vụ Kết quả quy hoạch là cơ sở chủ yếu mang tính định hướng cho việc vận dụng và thực hiện các chức năng cơ bản của quản lý vào hoạt động tổ chức bộ máy và đội ngũ CBQL Công tác quy hoạch là nhiệm vụ rất quan trọng trong việc phát
triển đội ngũ CBQL
- Quy hoạch đội ngũ CBQL trường TH là quá trình xác lập những mục tiêu của tổ chức biên chế, tiêu chuẩn, chức danh của đội ngũ CBQL cần có trong tương lai Nghị quyết số 42-NQ/TW ngày 30/11/2004 của Bộ Chính trị
về công tác quy hoạch cán bộ, mục tiêu và nguyên tắc quy hoạch là: “… chuẩn bị từ xa và tạo nguồn cán bộ dồi dào làm căn cứ để đào tạo, bồi dưỡng, xây dựng đội ngũ cán bộ đảm nhận các chức danh lãnh đạo, quản lý các cấp trong hệ thống chính trị, vững vàng về chính trị, trong sáng về đạo đức, thành thạo về chuyên môn, nghiệp vụ, có trình độ và năng lực, nhất là năng lực trí tuệ và thực tiễn tốt, đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu, đáp ứng yêu cầu của
sự nghiệp CNH, HĐH đất nước” [12; tr.3]
- Quy hoạch CBQL trường TH phải được thực hiện theo hướng “mở”
và “động”, một chức danh nhiều người, một người có thể quy hoạch nhiều chức danh, người quy hoạch có thể trong hoặc ngoài cơ quan và phải thường xuyên điều chỉnh, bổ sung quy hoạch hàng năm (vào tháng 9) Quy hoạch chú trọng cán bộ trẻ, có năng lực, cán bộ nữ, cán bộ người dân tộc thiểu số; không tuyệt đối hóa độ tuổi, nguyên tắc chung là cán bộ quy hoạch phải có phẩm chất tốt, năng lực chuyên môn vững vàng, có năng lực thực tiễn, được tín nhiệm và có sức khỏe tốt để hoàn thành nhiệm vụ Công khai tiêu chuẩn và danh sách cán bộ quy hoạch
Trang 31- Quy hoạch cán bộ phải giải quyết tốt mối quan hệ giữa số lượng, chất lượng và cơ cấu Số lượng đưa vào quy hoạch mỗi chức danh (HT, PHT), tạo điều kiện cho việc lựa chọn nhân sự khi bổ sung CBQL và chuẩn bị nhân sự thay thế khi cần thiết Cơ cấu hợp lý tạo điều kiện cho CBQL hỗ trợ nhau trong quá trình làm việc, phát huy điểm mạnh và hạn chế điểm yếu của từng người
- Trên cơ sở đánh giá cán bộ hàng năm và thực trạng tình hình phát triển đội ngũ cán bộ, GV, căn cứ nhu cầu CBQL trường TH theo quy mô hạng trường và chuẩn HT để quy hoạch CBQL đảm bảo đủ số lượng, hợp lý về cơ cấu (độ tuổi, giới tính, dân tộc, bộ môn), đảm bảo chất lượng để chủ động nguồn cán bộ cho từng giai đoạn phát triển nhà trường
- Công tác quy hoạch đội ngũ CBQL trường TH bao gồm các nội dung: xây dựng chuẩn đội ngũ CBQL; dự báo nhu cầu đội ngũ CBQL; khảo sát, đánh giá đội ngũ CBQL; xây dựng quy hoạch nguồn và dự nguồn đội ngũ CBQL trường TH…
* Tuyển chọn, bổ nhiệm, bổ nhiệm lại, luân chuyển, miễn nhiệm đội ngũ CBQL
- Tuyển chọn, bổ nhiệm, bổ nhiệm lại, miễn nhiệm, sử dụng và luân chuyển đội ngũ cán bộ, công chức nói chung và CBQL nói riêng là công việc thuộc lĩnh vực công tác tổ chức và cán bộ
- Tuyển chọn, bổ nhiệm chính xác CBQL là những yêu cầu tất yếu cho việc thực hiện kế hoạch phát triển đội ngũ CBQL
- Miễn nhiệm thực chất là làm cho đội ngũ CBQL luôn luôn đảm bảo các yêu cầu về tiêu chuẩn của đội ngũ, không để cho đội ngũ CBQL có những thành viên không đạt yêu cầu; đây là một hình thức nâng cao chất lượng đội ngũ
- Luân chuyển CBQL có tác dụng làm cho chất lượng đội ngũ được đồng đều trong các tổ chức, tạo điều kiện thỏa mãn nhu cầu của CBQL, làm
Trang 32cho chất lượng quản lý được nâng lên Đây là một biện pháp để người CBQL
có điều kiện so sánh, thử nghiệm nghiệp vụ quản lý trước những thay đổi, phát triển của đơn vị mới, tránh những lối mòn trong quá trình quản lý của mình
- Trên cơ sở thực tiễn về quy mô trường, lớp, loại trường, chất lượng đội ngũ, thực hiện việc đề bạt đội ngũ CBQL trường TH theo quy trình đảm lựa chọn đúng người trong quy hoạch, phân công đúng chức danh, nhiệm vụ, tạo thuận lợi trong điều hành công việc và hoàn thành tốt chức năng, nhiệm
vụ của người CBQL Đồng thời, thực hiện việc luân chuyển CBQL trên nguyên tắc mỗi CBQL không quá 2 nhiệm kỳ liên tục ở một trường, song cũng cần nghiên cứu phương án luân chuyển phù hợp, tránh gây mất ổn định, tạo những điều kiện thuận lợi về địa lý, quan hệ xã hội, quan hệ công tác để CBQL hoàn thành tốt công tác lãnh đạo, quản lý, điều hành đơn vị mới
- Như vậy, các hoạt động tuyển chọn, bổ nhiệm và luân chuyển cán bộ nói chung là các hoạt động trong lĩnh vực quản lý cán bộ Do đó, không thể thiếu được việc đánh giá thực trạng và các biện pháp quản lý khả thi đối với các lĩnh
vực nói trên
- Việc tuyển chọn, bổ nhiệm, miễn nhiệm và luân chuyển đội ngũ
CBQL trường TH cần dựa vào yêu cầu công tác của các đơn vị GD và phẩm chất, năng lực của đội ngũ CBQL nhằm phát huy năng lực của đội ngũ, góp
phần nâng cao hiệu quả quản lý của nhà trường
* Đổi mới công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ CBQL
- Công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ CBQL nhằm hoàn thiện và nâng cao các chuẩn về trình độ chuyên môn, lý luận chính trị, lý luận và thực tiễn quản lý; nâng cao trình độ nghiệp vụ cho từng cán bộ và đội ngũ CBQL Bản chất của công tác đào tạo, bồi dưỡng CBQL là nâng cao phẩm chất và năng lực cho đội ngũ CBQL để họ có đủ điều kiện hoàn thành nhiệm vụ, chức năng
Trang 33và quyền hạn của mình, để phát triển đội ngũ CBQL thì không thể bỏ qua khâu đào tạo và bồi dưỡng cán bộ
- Đào tạo, bồi dưỡng CBQL trường TH là góp phần nâng cao trình độ hiện có của đội ngũ nhằm đáp ứng các yêu cầu đòi hỏi của công việc Bồi dưỡng CBQL trường TH là phát triển năng lực, kiến thức, kỹ năng… bằng nhiều hình thức, mức độ khác nhau hướng tới chuẩn xác định
- Để công tác đào tạo bồi dưỡng đội ngũ CBQL và dự nguồn đạt hiệu quả cao thì việc đổi mới chương trình một cách hợp lý, nội dung chính xác, thiết thực, sát với thực tiễn của người đào tạo và người được đào tạo là rất cần thiết, quyết định hiệu quả công tác đào tạo bồi dưỡng
- Đào tạo là việc làm tất yếu để đội ngũ CBQL trường TH nắm được những kỹ năng quản lý, hiểu biết về chủ trương, đường lối, chính sách, pháp luật về giáo dục một cách hệ thống để thực hiện tốt nhiệm vụ của mình Mặt khác, trong quá trình phát triển xã hội, nhà trường không ngừng biến đổi, để đáp ứng sự biến đổi ấy đòi hỏi đội ngũ giáo viên cũng như CBQL phải ngày càng hoàn thiện, bổ sung những tri thức mới Để làm được điều đó, phải tham gia bồi dưỡng Nội dung bồi dưỡng có thể là tri thức mới cần thiết cho QLGD thuộc các lĩnh vực khác nhau hoặc kết quả nghiên cứu khoa học mới so với trước đó, nhưng cũng có thể bồi dưỡng về phương pháp làm việc (bồi dưỡng chủ trương, chính sách mới, nội dung chương trình, phương pháp mới…) Trong bối cảnh cuộc cách mạng KH-CN phát triển mạnh mẽ khiến cho kiến thức giảng dạy trong nhà trường nhanh chóng lạc hậu, điều đó đòi hỏi HS,
GV, CBQL phải biết tự học, tự bồi dưỡng để liên tục bổ sung tri thức, kỹ năng mới
- Để đội ngũ CBQL ngày càng có chất lượng cao thì cần phải tổ chức
đa dạng hóa các hình thức đào tạo, bồi dưỡng phù hợp với điều kiện, hoàn cảnh và yêu cầu công tác của cán bộ Có thể thực hiện các hình thức bồi dưỡng như:
Trang 34+ Đào tạo, bồi dưỡng chuẩn hóa, trên chuẩn: sau khi khảo sát, đánh giá CBQL theo chuẩn, cho đi đào tạo chuẩn hóa, đào tạo trên chuẩn
+ Bồi dưỡng thường xuyên: cung cấp cho CBQL hệ thống tài liệu chuyên môn, giới thiệu tài liệu, đặt ra các yêu cầu nghiên cứu của từng chuyên đề, thực hiện theo định kỳ và cuối cùng là đánh giá kết quả
+ Bồi dưỡng chuyên đề: là việc bồi dưỡng thông qua các lớp học chuyên đề, các buổi hội thảo Các chuyên đề này theo biên chế năm học và theo yêu cầu thực tế đặt ra
+ Tự học, tự bồi dưỡng: bằng cách tự học thông qua các phương tiện thông tin, đồng nghiệp tự nghiên cứu khoa học, tổng kết kinh nghiệm… Đây
là việc làm có ý nghĩa lớn, tự giác cao Nếu CBQL làm tốt công tác sẽ không ngừng nâng cao trình độ, góp phần đạt hiệu quả cao trong quản lý Công tác đào tạo, bồi dưỡng với các hình thức phong phú không chỉ tập trung ở đội ngũ CBQL hiện tại mà phải thực hiện ngay từ khâu tạo nguồn cán bộ kế cận theo quy hoạch
- Thực hiện công tác này yêu cầu phải xác định rõ mục tiêu, nội dung, hình thức đào tạo, bồi dưỡng Căn cứ định hướng chiến lược của nhà trường, của ngành và thực trạng của đội ngũ, xác định các nội dung cần bồi dưỡng và các hình thức bồi dưỡng phù hợp
- Trong công tác này, cần quan tâm đến công tác đào tạo đạt chuẩn và trên chuẩn, tăng cường công tác tự đào tạo, tự bồi dưỡng của đội ngũ CBQL trường TH
* Kiểm tra, đánh giá đội ngũ CBQL
- Kiểm tra nhằm xem xét việc thực hiện các quyết định quản lý ở mức
độ nào; phát hiện những trục trặc, trì trệ, xử lý sai phạm, đánh giá thực trạng, tìm ra nguyên nhân để đề xuất các biện pháp khắc phục nhằm thực hiện tốt kế hoạch đề ra; động viên, khích lệ, nâng cao tinh thần trách nhiệm của đội ngũ CBQL để hoạt động quản lý đạt hiệu quả tốt hơn, đồng thời kiến nghị các cấp
Trang 35có thẩm quyền điều chỉnh, bổ sung chính sách và các quy định phù hợp để nâng cao hiệu lực QLGD.
- Đánh giá là một trong những chức năng của công tác quản lý Đánh giá chất lượng đội ngũ CBQL là một trong những công việc không thể thiếu trong công tác quản lý và các cơ quan quản lý và chủ thể quản lý nói chung và của công tác tổ chức cán bộ nói riêng
- Đánh giá chất lượng đội ngũ CBQL không những để biết thực trạng của đội ngũ, mà qua đó còn nhận biết được các dự báo về tình hình chất lượng đội ngũ cũng như việc đề ra những kế hoạch khả thi đối với hoạt động nâng cao chất lượng đội ngũ Kết quả đánh giá CBQL còn là cơ sở cho việc mỗi cá nhân tự điều chỉnh bản thân để thích ứng với tiêu chuẩn đội ngũ Đánh giá đội ngũ CBQL có liên quan mật thiết đối với việc phát triển đội ngũ CBQL
- Đánh giá đúng phẩm chất chính trị, đạo đức nghề nghiệp, năng lực chuyên môn, năng lực quản lý của đội ngũ CBQL trường TH để làm căn cứ cho việc bổ nhiệm, bố trí, sử dụng, miễn nhiệm, luân chuyển, đào tạo, bồi dưỡng và thực hiện chính sách cán bộ (hiện nay, các trường TH với 4 tiêu chuẩn và 18 tiêu chí)
- Việc đánh giá CBQL trường TH được thực hiện theo quy trình: tự đánh giá; cán bộ, giáo viên, nhân viên nhà trường đánh giá; cơ quan quản lý hoặc cá nhân đánh giá Đánh giá CBQL được thực hiện bằng chấm điểm trên
cơ sở hệ thống minh chứng, do đó kết quả đánh giá, xếp loại khá chính xác
- Căn cứ kết quả đánh giá cán bộ đương chức và cán bộ diện quy hoạch
để lựa chọn cán bộ khi có nhu cầu sử dụng
- Kiểm tra, đánh giá CBQL trường TH là xem xét, xác định mức độ đạt được trong việc thực hiện các nhiệm vụ theo quy định, phù hợp với bối cảnh
và đối tượng để xếp loại tại thời điểm kiểm tra, đánh giá
- Công tác kiểm tra, đánh giá đội ngũ CBQL trường TH là một khâu quan trọng trong hoạt động quản lý của Phòng GD-ĐT Thông qua kiểm tra
Trang 36để nắm bắt tình hình đánh giá chính xác, khách quan hoạt động quản lý trong nhà trường và hoạt động của nhà trường, trên cơ sở đối chiếu với các quy định của Luật GD và hệ thống văn bản hướng dẫn hoạt động QLGD trong nhà trường Kiểm tra để kịp thời chấn chỉnh, sửa chữa những thiếu sót, khuyết điểm của CBQL trường học Kiểm tra và đánh giá đội ngũ CBQL trường TH phải đảm bảo khách quan, dân chủ, công khai, kịp thời, không làm cản trở hoạt động của nhà trường và CBQL; việc kiểm tra, đánh giá phải dựa trên kết quả thực hiện nhiệm vụ của nhà trường, đặc biệt là chất lượng hiệu quả GD làm căn cứ chủ yếu Kiểm tra, đánh giá hoạt động quản lý của CBQL trường
TH tập trung vào các nhóm năng lực cơ bản như: xác định tầm nhìn, mục tiêu
và sứ mạng nhà trường; năng lực điều hành nhà trường; lãnh đạo và quản lý nguồn nhân lực; quản lý các nguồn lực
- Kiểm tra, đánh giá đội ngũ CBQL trường TH có vai trò quan trọng trong QLGD nói chung và xây dựng đội ngũ CBQL trường TH nói riêng Lý luận và thực tiễn quản lý đã khẳng định: “Lãnh đạo phải có kiểm tra, lãnh đạo
mà không kiểm tra thì coi như không có lãnh đạo”
- Việc kiểm tra, đánh giá đội ngũ CBQL có thể tiến hành bằng nhiều hình thức: định kì hay đột xuất; đánh giá theo chuẩn hay theo chuyên đề…
* Hoàn thiện chế độ, chính sách đối với đội ngũ CBQL
- Kết quả chất lượng hoạt động của con người phụ thuộc vào nhiều yếu
tố mang tính động lực thúc đẩy của họ Chế độ chính sách đãi ngộ đối với đội ngũ CBQL còn mang tính đầu tư cho nhân lực như “tái sản xuất” trong quản
lý kinh tế Từ chính sách đãi ngộ thoả đáng đối với đội ngũ mà chất lượng đội ngũ được nâng lên Chính sách đãi ngộ đối với cán bộ nói chung và đối với CBQL nói riêng là một trong những hoạt động quản lý cán bộ, công chức của
cơ quan quản lý và của người quản lý đối với một tổ chức
- Thực hiện chế độ chính sách, tạo động lực cho hoạt động của đội ngũ CBQL trường TH là quá trình tạo lập những điều kiện tốt nhất để cho CBQL
Trang 37phát triển được phẩm chất và các năng lực ở mức độ cao và thực hiện công việc đạt hiệu quả tốt nhất Đó là việc xây dựng và ban hành các cơ chế chính sách theo quy định của pháp luật, phù hợp đặc điểm tình hình địa phương, tạo hành lang tốt nhất cho CBQL thực hiện chức năng, nhiệm vụ Đồng thời có chế độ thích hợp, khích lệ sự phấn đấu vươn lên hoàn thành xuất sắc nhiệm
vụ đối với giáo viên nói chung và CBQL nói riêng Xây dựng quy chế phối hợp, kết hợp hợp lý giữa ngành GD-ĐT với các ban ngành khác để tạo động lực và những điều kiện về các nguồn lực cho phát triển GD-ĐT Quan tâm đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị kỹ thuật cho công tác giáo dục nói chung
và công tác quản lý trường học nói riêng
- Như vậy, để nâng cao chất lượng đội ngũ CBQL giáo dục nói chung
và CBQL trường TH nói riêng cần phải có những biện pháp quản lý về lĩnh vực này Muốn thế, cần phải thực hiện tốt các chế độ, chính sách đối với đội ngũ CBQL trường TH, đặc biệt là thực hiện các chính sách hỗ trợ trong việc đào tạo, bồi dưỡng Tạo được môi trường giáo dục đồng thuận, tích cực và các điều kiện vật chất, tinh thần thuận lợi cho hoạt động của đội ngũ CBQL trường TH
1.4.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến sự nâng cao chất lượng đội ngũ cán
bộ quản lý trường tiểu học trong giai đoạn hiện nay
Bối cảnh của xã hội hiện đại hình thành những năng lực cơ bản mới
Xu hướng đổi mới và nâng cao chất lượng giáo dục tòan cầu phải đảm bảo chất lượng hiệu quả, hiệu suất đào tạo, đúng mục tiêu và phương châm phát triển giáo dục
Bản chất của việc nâng cao chất lượng đội ngũ CBQL trường tiểu học
là vấn đề thực hiện hiệu quả công tác cán bộ đối với đội ngũ đó Dưới đây chúng tôi đi sâu nghiên cứu công tác xây dựng quy hoạch; đào tạo, bồi dưỡng; tuyển chọn, bố trí, sử dụng, bổ nhiệm, miễn nhiệm, luân chuyển, đánh giá, khen thưởng, kỷ luật và thực hiện chế độ, chính sách đối với CBQL trường
Trang 38tiểu học Bởi những yếu tố này là những yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến bản chất của công tác quản lý cán bộ
* Quy hoạch phát triển đội ngũ Cán bộ quản lý
Công tác quy hoạch đội ngũ là một trong những hoạt động quản lý của người quản lý Nó có tác dụng làm cho cơ quan quản lý hoặc người quản lý biết được về số lượng, chất lượng, cơ cấu tuổi, trình độ và cơ cấu chuyên môn, cơ cấu giới, của từng CBQL và cả đội ngũ CBQL; đồng thời xây dựng được kế hoạch phát triển đội ngũ; nhằm tìm ra các biện pháp nâng cao chất lượng cho từng CBQL và cả đội ngũ để họ có được khả năng hoàn thành nhiệm vụ Hơn nữa, kết quả quy hoạch là cơ sở chủ yếu mang tính định hướng cho việc vận dụng và thực hiện các chức năng cơ bản của quản lý vào hoạt động quản lý bộ máy tổ chức và đội ngũ nhân sự giáo dục trong huyện nói chung và trong các trường tiểu học nói riêng Như vậy, nói đến quản lý đội ngũ CBQL là nói đến công tác quy hoạch phát triển đội ngũ và nói đến quy hoạch là nói đến một công việc rất quan trọng trong việc nâng cao chất lượng đội ngũ Như vậy, quy hoạch phát triển đội ngũ được xem là một lĩnh vực trong hoạt động quản lý và cũng là một lĩnh vực cần đề xuất giải pháp quản lý
* Xây dựng và thực thi kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ CBQL
- Công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ CBQL nhằm hoàn thiện và nâng cao các chuẩn về trình độ lý luận chính trị; lý luận và thực tiễn quản lý; trình
độ nghiệp vụ chuyên môn cho từng CBQL và cả đội ngũ CBQL Bản chất của công tác đào tạo, bồi dưỡng CBQL là nâng cao phẩm chất và năng lực cho đội ngũ CBQL để họ có đủ các điều kiện hoàn thành nhiệm vụ, chức năng và quyền hạn của họ
- Quản lý đội ngũ được xem là một trong những lĩnh vực quản lý của các tổ chức quản lý và của mọi CBQL đối với một tổ chức Như vậy, để nâng
Trang 39cao chất lượng đội ngũ CBQL thì không thể thiếu được hoạt động đào tạo và bồi dưỡng CBQL; đồng thời cần phải có những giải pháp quản lý mang tính khả thi về lĩnh vực này
* Đánh giá chất lượng đội ngũ CBQL
- Đánh giá là một trong những chức năng của công tác quản lý Đánh giá chất lượng đội ngũ CBQL là một trong những công việc không thể thiếu được trong công tác quản lý của các cơ quan quản lý và của các chủ thể quản
lý nói chung và của công tác tổ chức cán bộ nói riêng
- Đánh giá đội ngũ không những để biết thực trạng mọi mặt của đội ngũ, mà qua đó dự báo về tình hình chất lượng đội ngũ cũng như việc vạch ra những kế hoạch khả thi đối với hoạt động nâng cao chất lượng đội ngũ Mặt khác, kết quả đánh giá CBQL nếu chính xác lại là cơ sở cho việc mỗi cá nhân
có sự tự điều chỉnh bản thân nhằm thích ứng với tiêu chuẩn đội ngũ Nói như vậy, đánh giá đội ngũ CBQL có liên quan mật thiết đối với việc nâng cao chất lượng đội ngũ CBQL Như vậy, để nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ nói chung và CBQL nói riêng không thể không nhận biết chính xác về chất lượng đội ngũ thông qua hoạt động đánh giá đội ngũ; để từ đó thiết lập các giải pháp quản lý khả thi về lĩnh vực này
* Tuyển chọn, bổ nhiệm, miễn nhiệm, sử dụng và luân chuyển đội ngũ CBQL
- Tuyển chọn, bổ nhiệm, miễn nhiệm, sử dụng và luân chuyển đội ngũ cán bộ, công chức nói chung và CBQL nói riêng là công việc thuộc lĩnh vực công tác tổ chức và cán bộ
- Tuyển chọn, bổ nhiệm chính xác các CBQL có đủ phẩm chất và năng lực cho một tổ chức là yếu tố quan trọng để phát triển tổ chức nói chung và thực chất là tạo điều kiện tiên quyết cho tổ chức đó đạt đến mục tiêu của nó Mặt khác, những tiêu chuẩn cho việc tuyển chọn, bổ nhiệm CBQL lại là
Trang 40những yêu cầu tất yếu cho việc thực hiện kế hoạch nâng cao chất lượng đội ngũ CBQL.
- Miễn nhiệm CBQL thực chất là làm cho đội ngũ CBQL luôn đảm bảo các yêu cầu về chuẩn, không để cho đội ngũ CBQL có những thành viên không đủ yêu cầu Đây là một hình thức nâng cao chất lượng đội ngũ
- Luân chuyển CBQL có tác dụng làm cho chất lượng đội ngũ được đồng đều trong các tổ chức; mặt khác tạo điều kiện thoả mãn các nhu cầu của CBQL Hai mặt trên gián tiếp làm cho chất lượng CBQL được nâng cao
Qua phân tích trên cho thấy, các hoạt động tuyển chọn, bổ nhiệm, miễn nhiệm và luân chuyển cán bộ nói chung là các hoạt động trong lĩnh vực quản
lý cán bộ Như vậy không thể thiếu được những giải pháp quản lý khả thi đối với lĩnh vực này
* Chế độ, chính sách đối với đội ngũ CBQL
Kết quả một hoạt động của con người nói chung và chất lượng một hoạt động của con người nói riêng phụ thuộc vào nhiều yếu tố mang tính động lực thúc đẩy hoạt động của con người Chế độ, chính sách đãi ngộ đối với đội ngũ CBQL còn chứa đựng trong đó những vấn đề mang tính đầu tư cho nhân lực theo dạng tương tự như “tái sản xuất” trong quản lý kinh tế Chính từ vấn đề
có chính sách đãi ngộ thoả đáng đối với đội ngũ mà chất lượng đội ngũ được nâng lên Nhìn chung, chính sách đãi ngộ đối với cán bộ nói chung và đối với CBQL nói riêng là một trong những hoạt động quản lý cán bộ, công chức của cơ quan quản lý và của người quản lý đối với một tổ chức
Như vậy, để nâng cao chất lượng đội ngũ CBQL giáo dục nói chung và CBQL trường tiểu học nói riêng cần phải có những giải pháp quản lý về lĩnh vực này