Một số giải pháp để bún, phở Hà Nội trở thành nét văn hoá ẩm thực đặc trưng người Hà thành trong mắt du khách

hoá ẩm thực mà đặc biệt là bún,phở Hà Nội vào phục vụ Du lịch sẽ tạo đợc nét hấpdẫn riêng cho Du lịch Hà Nội trong xu hớng cạnh tranh của nhiều địa điểm du lịchtrên địa bàn cả nớc.Với hy

Đặc biệt em xin bày tỏ lòng cảm ơn chân thành tới cô giáo hớng dẫn Thạc

sĩ Đỗ Thị ánh Tuyết đã tận tình chỉ bảo và đóng góp nhiều ý kiến quý báu cho emtrong suốt quá trình nghiên cứu khóa luận này

Em cũng xin gủi lời cảm ơn tới chính những ngời bạn đã giúp đỡ em trongquá trình thực hiện khóa luận

Do vốn hiểu biết còn hạn chế cộng với thời gian có hạn cho nên luận văncủa em cũng không tránh khỏi những thiếu sót Em kính mong nhận đợc những ýkiến đóng góp thêm của thầy, cô để đề tài nghiên cứu của em đợc hoàn thiện hơn

Em xin chân thành cảm ơn!

Hà Nội, tháng 5 năm 2010

Sinh viên thực hiện

Đào Thị Thu Loan

mục lục

Lời cảm ơn 1

Phần Mở Đầu 1

chơng 1: cơ sở lý luận chung về văn hoá ẩm thực 5

1 Một vài lý luận về văn hoá ẩm thực 5

1.1 Lý luận chung về vấn đề ẩm thực 5

1.2 Những đặc điểm của nghệ thuật ẩm thực Hà Nội 6

1.3 Các nhân tố ảnh hởng tới ẩm thực Hà Nội 7

1.4 Những đặc trng của nghệ thuật ẩm thực Hà Nội 8

1.4.1 Những đặc trng truyền thống 8

1.4.2 Đặc trng của giao lu văn hoá ẩm thực Hà Nội 9

2 Vai trò của ẩm thực Hà Nội trong cuộc sống đời thờng và trong du lịch 11

2.1 ẩm thực trong cuộc sống đời thờng 11

2.2 Vai trò và ý nghĩa của nghệ thuật ẩm thực đối với Du lịch 11

2.3 Xu hớng Du lịch trong những năm gần đây và văn hoá ẩm thực trong hoạt động du lịch 12

Tiểu kết chơng 1 15

Chơng 2: thực trạng và phát triển bún, phở Hà Nội để trở thành nét văn hoá ẩm thực đặc trng của ngời Hà Thành trong mắt du khách 16

2.1 Lịch sử ra đời và phát triển của bún, phở Hà Nội cùng ẩm thực Hà Nội 16

2.1.1 ẩm thực Hà Nội 16

2.1.1.1 Quà sáng 17

2.1.1.2 Quà đêm 18

2.1.2 Lịch sử ra đời và phát triển của bún Hà Nội 19

2.1.2.1 Vài nét về sản phẩm truyền thống 21

2.1.2.2 Một số món bún đặc trng của Hà Nội 22

2.1.3 Lịch sử ra đời và phát triển của phở Hà Nội 28

2.2 Thực trạng khai thác bún, phở Hà Nội để trở thành nét văn hóa ẩm thực đặc trng của ngời hà thành trong mắt du khách trong nớc và quốc tế 31

2.2.1 Thực trạng khai thác nét văn hoá ẩm thực trong hoạt động Du lịch của Hà Nội hiện nay 31

2.2.1.1 Đối với khách Du lịch đến Hà Nội 31

2.2.1.2 Đối với ngời Hà Nội đi nghỉ ngơi, Du lịch cuối tuần 32

2.2.2 Thực trạng khai thác nét văn hóa ẩm thực Hà Nội 33

2.2.2.1 Phân bố địa điểm ăn uống 33

2.2.2.2 Quảng bá hình ảnh, địa chỉ các món ăn đặc trng của Hà Nội 39

2.2.2.3 Vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm 41

2.2.2.4 Phong cách phục vụ 44

2.2.2.5.Giá cả 44

2.2.3 Thực trạng khai thác bún Hà Nội 45

2.2.3.1 Bún thang 45

2.2.3.3 Bún chả Hàng Mành 47

2.2.3.4 Bún Ta bờ hồ Hoàn Kiếm 48

2.2.4 Thực trạng khai thác phở Hà Nội 49

2.2.4.1 Phở Lý Quốc S 50

2.2.4.2 Phở Nam Ng 50

2.2.4.3 Phở Thìn bờ hồ Hoàn Kiếm 51

2.2.4.4 Phở Bát Đàn 51

2.2.4.5 Phở Vuông 52

2.2.4.6 Phở 24 53

2.2.4.7 Phở Việt Nam- Hà Nội ở nớc ngoài 53

2.2.5 Cảm nhận của du khách về ẩm thực nói chung và bún, phở Hà Nội nói riêng 55

Tiểu kết chơng 2 57

Chơng 3: Định hớng và giải pháp chủ yếu để bún, phở Hà Nội trở thành nét văn hoá ẩm thực đặc trng của ngời Hà Thành trong mắt du khách 58

3.1 Quan điểm và định hớng phát triển du lịch Hà Nội 58

3.1.1 Quan điểm chung về phát triển Du lịch Việt Nam 58

3.1.2 Một số quan điểm và định hớng phát triển Du lịch văn hóa ẩm thực Hà Nội 58

3.1.2.1 Quan điểm và mục tiêu phát triển 58

3.1.2.2 Một số định hớng phát triển Du lịch Hà Nội trong đó có Du lịch văn hóa ẩm thực 59

3.2 Giải pháp chủ yếu để phát triển du lịch ẩm thực Hà Nôi và bảo tồn, phát triển bún, phở mang nét văn hoá ẩm thực đặc tr-ng của tr-ngời hà thành trotr-ng mắt du khách 61

3.2 1 Nâng cao chất lợng thức ăn, đồ uống 62

3.2.2 Về cơ chế chính sách và quản lý 63

3.2.3 Đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm 63

3.2.4 Đẩy mạnh công tác xúc tiến quảng bá 64

3.2.4.1 Tổ chức quảng bá thông qua các sự kiện 64

3.2.4.2 Xây dựng các website về văn hóa ẩm thực Hà Nội 65

3.2.4.3 Xây dựng các đoạn phim ngắn giới thiệu hình ảnh Du Lịch Việt

Nam 66

3.2.4.4 Cải tiến tổ chức hệ thống sản xuất và cung ứng dịch vụ ăn uống 67

3.2.5 Nâng cao chất lợng đội ngũ lao động hoạt động trong lĩnh vực ẩm thực và Du lịch 70

Tiểu kết chơng 3 72

Kiến nghị 73

Kết luận 74

Tài Liệu Tham Khảo 76

Phụ lục 78

Phần Mở Đầu

1 Lý do, tính cấp thiết của đề tài.

Bắt nhịp cùng với sự phát triển của đất nớc, du lịch đã trở thành nhu cầukhông thể thiếu trong đời sống văn hoá- xã hội và hoạt động Du lịch đang đợc pháttriển một cách mạnh mẽ, ngành Du lịch đã có nhiều tiến bộ và đạt đợc những thànhtựu đáng ghi nhận, cùng với những bớc tiến mạnh mẽ của các ngành công nghiệp,nông nghiệp, thơng mại, Ngày nay, đối với nhiều quốc gia Du lịch đợc coi làmột trong những ngành kinh tế mũi nhọn, góp phần quan trọng thực hiện quá trìnhcông nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nớc Tuy nhiên, theo quan điểm phát triển Dulịch bền vững của Đảng và Nhà nớc ta, hoạt động Du lịch phải đồng thời đạt hiệuquả về nhiều mặt: kinh tế, chính trị, văn hoá - xã hội, an ninh quốc phòng, trật tự antoàn xã hội, bảo vệ môi trờng sinh thái, giữ gìn và phát huy truyền thống bản sắcvăn hoá dân tộc và nhân phẩm con ngời Việt Nam Để có thể thực hiện đợc mụctiêu đó thì việc khai thác các giá trị văn hoá phục vụ cho Du lịch là chủ tr ơng đúng

đắn; góp phần tôn tạo, giữ gìn, phát huy và giới thiệu bản sắc của dân tộc: các ditích lịch sử, văn hoá, lễ hội, phong tục tập quán, danh lam thắng cảnh và nhất làvăn hoá ẩm thực của ngời Việt nói chung và của Hà Nội chúng ta nói riêng đếnvới bạn bè quốc tế

Văn hoá ẩm thực của nớc ta, đặc biệt là văn hóa ẩm thực Hà Nội quả thực là

độc đáo, Chúng ta ai cũng biết, gần mời thế kỷ đã trôi qua, Thăng Long xa và HàNội nay luôn là trung tâm chính trị, kinh tế, văn hoá lớn của cả nớc Thăng Long

Hà Nội trong gần nghìn năm ấy luôn biết tiếp nhận tất cả những gì tinh tuý nhấtcủa mọi vùng miền đất nớc và xa hơn, của bạn bè quốc tế, để với bản lĩnh của HàNội ngàn năm văn hiến, đã nhân lên những điều hay, xoá đi cái dở, làm nên mộtnền văn hoá mang bản sắc riêng, đầy quyến rũ - văn hoá Hà Nội Và không chỉnhững ngời sống ở Hà Nội, yêu Hà Nội mà tất cả những ai đã từng đặt chân đến HàNội đều có thể cảm nhận đợc nét quyến rũ ấy qua từng danh thắng và nhất là nhữngmón ngon của đất Kinh Kỳ mà đại diện là bún, phở Hà Nội mang đậm phong vịcủa ngời Hà Thành, khiến bất cứ ai đã từng đặt chân đến Hà Nội cũng chẳng thểnào quên Có thể nói cùng với vẻ đẹp hấp dẫn của hàng ngàn điểm đến, các mónngon Hà Nội của chúng ta cũng là yếu tố hấp dẫn thu hút du khách quốc tế đến vàquay trở lại Việt Nam nhiều hơn

Trong xu thế hiện nay, Du lịch không chỉ nhằm mục đích tham quan, tìmhiểu văn hoá, mà còn là nghỉ ngơi, nuôi dỡng tinh thần, thể chất thì việc đa văn

hoá ẩm thực mà đặc biệt là bún,phở Hà Nội vào phục vụ Du lịch sẽ tạo đợc nét hấpdẫn riêng cho Du lịch Hà Nội trong xu hớng cạnh tranh của nhiều địa điểm du lịchtrên địa bàn cả nớc.

Với hy vọng đợc góp một phần nhỏ bé vào việc phát triển Du lịch Việt Nam

nói chung và Du lịch Hà Nội nói riêng, em đã chọn đề tài “Một số giải pháp để bún, phở Hà Nội trở thành nét văn hoá ẩm thực đặc trng của ngời Hà thành trong mắt du khách” Mong rằng trong tơng lai , văn hóa ẩm thực Hà Nội sẽ

khẳng định đợc vị thế của mình trong lòng du khách quốc tế mà tiêu biểu là bún,phở Hà Nội sẽ là những cái tên mà du khách nhắc đến đầu tiên mỗi khi đặt chân

đến với Thủ đô xinh đẹp của chúng ta để bún, phở Hà Nội sẽ trở thành nét văn hóa

ẩm thực đặc trng của ngời Hà Thành trong mắt du khách

ẩm thực Hà Nội là nơi giao thoa của nhiều nét ẩm thực khác nhau Cái tinh

tế trong ẩm thực Hà Nội thể hiện ở cách chế biến, cách thởng thức và cả ở tấm lòngngời trao kẻ nhận Mỗi món ăn Hà Nội đều có hơng vị, nét đẹp riêng và đặc biệt là

có truyền thống trong cách thởng thức, đó không chỉ là những thức ăn thông thờng

mà còn đợc nâng lên thành nghệ thuật ẩm thực Những món ăn Hà Nội đã làm naolòng những ngời con xa quê và nhất là những du khách lần đầu đặt chân đến HàNội Bên cạnh đó, món ăn Hà Nội là sự kết tinh của nền văn hoá á đông, đã thực

sự trở thành một phần tất yếu trong đời sống ngời dân nơi đây và trở thành một nétvăn hoá hấp dẫn du khách từ khắp mọi nơi, đặc biệt là khách quốc tế Đây chính là

điều kiện thuận lợi đối với việc thu hút du khách đến với Hà Nội Tuy nhiên, do cha

đợc khai thác hiệu quả và đầu t một cách thích đáng về mọi mặt, nên hiện nay nétvăn hoá này vẫn còn ở dạng tiềm năng, cha phát huy đợc hết thế mạnh của mình

Khoá luận của em tiếp cận với ẩm thực Hà Nội mà đại diện là bún, phở HàNội nh là một sản phẩm độc đáo phục vụ cho ngành Du lịch, là một trong các lý

do để thu hút du khách trong và ngoài nớc đến với Thủ đô xinh đẹp của chúng tangày càng nhiều hơn

2 Đối tợng, phạm vi nghiên cứu của đề tài:

Đối tợng nghiên cứu: Văn hóa ẩm thực Hà Nội trong đó trọng tâm là bún,phở Hà Nội

Vấn đề khách Du lịch đến với Hà Nội và cảm nhận của du khách sau mỗichuyến đi và sự cảm nhận văn hóa ẩm thực Hà Nội, sự thởng thức bún, phở Hà Nôi

Chủ yếu trong phạm vi thủ đô Hà Nội trớc khi mở rộng

3 Mục tiêu, nhiệm vụ nghiên cứu

Với các giải pháp đợc đa ra trong đề tài nghiên cứu này, để có thể hoànthành mục tiêu đề ra là bún, phở Hà Nội trở thành nét văn hoá ẩm thực đặc trng củangời Hà Thành trong mắt du khách và để thu hút khách Du lịch đến với Hà Nộinhiều hơn, theo em cần thực hiện một số nhiệm vụ sau:

- Hệ thống hoá các quan niệm khác nhau về văn hoá ẩm thực để đa ra cơ sởkhoa học cho việc nghiên cứu tiềm năng văn hoá ẩm thực Hà Nội trong đó bún, phở

Hà Nội là những đối tợng nghiên cứu chính

- Tóm lợc lịch sử hình thành và phát triển của văn hoá ẩm thực Hà Nội vớitrọng tâm là bún, phở Hà Nội và đánh giá thực trạng khai thác nét văn hoá ẩm thực

Hà Nội cũng nh việc đa những món ăn từ bún, phở đến với du khách

- Luận chứng cho các giải pháp chủ yếu tác động để nét văn hoá ẩm thực HàNội nói chung và đặc biệt là bún, phở Hà Nội trở thành nét văn hoá ẩm thực đặc tr-

ng của ngời Hà Thành trong mắt du khách

4 Phơng pháp nghiên cứu

Bằng phơng pháp khảo sát thực tế, thu thập phân tích, tổng hợp tài liệu từnhiều nguồn khác nhau; phỏng vấn điều tra sẽ là những công cụ giúp em giải quyếtnhững vấn đề đặt ra trong đề tài nghiên cứu của mình

5 Nội dung của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận và tài liệu tham khảo, phần nội dung luận vănbao gồm các chơng sau:

Chơng 1: Cơ sở lý luận chung về văn hoá ẩm thực

Chơng 2: Thực trạng và phát triển bún, phở Hà Nội để trở thành nét văn hoá

ẩm thực đặc trng của ngời Hà Thành trong mắt du khách

Chơng 3: Một số giải pháp chủ yếu để bún, phở Hà Nội trở thành nét văn hoá

ẩm thực đặc trng của ngời Hà Thành trong mắt du khách

Chơng 1:

Cơ sở lý luận chung về văn hoá ẩm thực

1 Một vài lý luận về văn hoá ẩm thực

1.1 Lý luận chung về vấn đề ẩm thực

Văn hoá ẩm thực - với sự thực hành ăn uống - Việt Nam nói chung và HàNội nói riêng cũng là một thành tố trong nền văn hoá Việt Nam; đã tham gia tíchcực vào vịêc phản ánh bản sắc văn hoá dân tộc, bởi ăn uống là một trong những nhucầu cơ bản, thiết yếu của con ngời để duy trì sự sống Dân gian Việt Nam có câu

“Có thực mới vực đợc đạo” (Không có ăn chẳng làm đợc gì).

Ngời Việt có ba cách ăn:

ăn toàn diện: Tức là ăn bằng ngũ quan Trớc hết ăn bằng mắt, thức ăn đợctrình bày cho đẹp mắt, có nhiều màu sắc, hình thức hấp dẫn Rồi đến ăn bằng mũi:ngửi mùi thơm bốc lên từ thức ăn, từ những loại rau thơm, rau mùi, hoặc nớc càcuống và các loại gia vị … Sau đó, răng chạm vào thức ăn mềm nh bún, dai nh thịtluộc, giòn nh giá, nh sứa, nh cải Có khi nhai những món giòn nh đậu phộng, tai sẽnghe tiếng lốc cốc Có thể không nghe từ bên trong nh khi nhai đậu phộng hay

bánh phồng tôm mà còn nghe đợc âm thanh từ việc bẻ bánh đa nớng rôm rốp Sau

khi nhìn, ngửi, nhai, nghe, mới nếm d vị, thởng thức bằng lỡi mùi vị của món ăn

1.2 Những đặc điểm của nghệ thuật ẩm thực Hà Nội

Mỗi vùng đất của Việt Nam, ngoài những điểm chung, lại có nét ẩm thựcriêng mang sắc thái và đặc trng của vùng đất đó, tạo ra một nền văn hóa ẩm thựckhông lẫn với nơi khác Hà Nội là một vùng nh thế!

Gần nghìn năm tuổi, từng là kinh đô của nhiều triều đại, nếp sống của ngờiThăng Long - Hà Nội do đó có cốt cách riêng, tầm văn hóa cao hơn, trong đó tậpquán, lề lối ăn uống cũng đợc nhiều vùng trong cả nớc công nhận là đáng làmtheo, nếu có thêm điều kiện Bên cạnh lối ẩm thực cầu kỳ mang tính cung đình,nặng về lễ nghi lại có lối ẩm thực rất bình dân, dung dị, đơn giản Có “ẩm thựcsang trọng” lại có “ẩm thực vỉa hè”; ngoài mấy bữa chính thì Hà Nội là nơi cónhiều món quà ngon ít nơi sánh đợc.

Văn hóa ẩm thực của ngời Hà Nội trớc hết ở chỗ tinh sành, thanh cảnh, ngon

và lành, sạch sẽ, chế biến tinh vi với nghệ thuật cao, món nào ra món ấy, đầy đủ gia

vị để mỗi món mang một đặc trng riêng biệt

Cách ăn của ngời Hà Nội đã quen với cách ăn thanh lịch Mùa nào thức ấy,giờ nào món ấy Tháng ba ăn bánh trôi bánh chay, tháng tám ăn bánh trung thu,tháng năm làm rợu nếp, mùa thu ăn cốm với hồng hoặc chuối trứng cuốc

Riêng các món quà thì Hà Nội đã nâng nghệ thuật ăn uống lên cao nhiềubậc Nói đến phở, ngời ta nghĩ ngay đến phở Bắc, mà phở Bắc thì không đâu bằngphở Hà Nội Tác giả Vũ Bằng đã từng viết, phở là món ăn điểm tâm của tất cả ngờiViệt Ngời Việt có thể không ăn cái này, cái kia, nhng chắc chắn ai cũng đã từng ănphở Mà phở ngon nhất là phở Hà Nội Hễ cứ trông thấy ngời Hà Nội ăn phở thì đố

ai mà ngng lại đợc cái sự phải ăn theo Bánh cuốn Thanh Trì làm ông Thạch Lamphải ví nó nh mảng lụa, mát rợi đầu lỡi Bún ốc là món kỳ lạ của Hà Nội, có mónnóng, món nguội, có món chua hơng dấm bỗng, có món mà Thạch Lam thấy mấycô gái ăn nó, nớc mắt ròng ròng vì cay vì chua, ông nhận xét những giọt nớc mắtnày còn chân thật hơn cả những giọt lệ tình Rồi nữa, bánh cốm không ai vợt đợcnhà hàng Nguyên Ninh, Hàng Than Ô mai là kỷ niệm “thời áo trắng” nữ sinh thì ởphố Hàng Đờng, mứt sen, mứt tết, bánh Trung thu, bột sắn, chè ớp hơng sen, ớp h-

ơng nhài ngon nhất là trên phố Hàng Điếu

Ngoài chuyện ăn thì ngời Hà Nội uống cũng rất cẩn thận, chu đáo Nhiều gia

đình Hà Nội ngày Tết không thể thiếu cái vị thơm dịu, ngọt mát của chén trà sen,

đó là thứ trà đợc ớp hơng của hoa sen Hồ Tây rất cầu kỳ Rợu ngon Hà Nội thì đạithi hào Nguyễn Trãi đã nhắc đến: rợu sen, rợu cúc nh một sản vật của đất ThợngKinh trong tác phẩm d địa chí Một số địa danh nổi tiếng rợu ngon nh làng HoàngMai, làng Thụy, làng Vọng, làng Ngâu, làng Thổ Khối đều là những nơi nấu rợunổi tiếng

Mứt sen trần đã có ngời ví nó là quốc hồn, quốc túy, bởi không biết từ baogiờ, mứt sen trần đã trở thành món quà đặc biệt, đợc ngời Hà Nội sử dụng vàonhững dịp đặc biệt nh lễ tết, cới hỏi Chỉ biết rằng, cho đến nay mứt sen đã trở

thành những món hảo hạng mà nổi tiếng nhất vẫn là mứt sen Hà Nội, và thơng hiệunổi tiếng là cửa hàng bánh mứt kẹo dân tộc Ninh Hơng ở số 22 phố Hàng Điếu,bởi nó đợc làm bằng phơng pháp truyền thống theo những bí quyết riêng để giữ đợcnguyên màu sắc tự nhiên của hạt sen, độ ngọt bùi vừa phải, hơng thơm thanh mátcủa hoa bởi, giữ đợc cái thanh ngọt, mát bùi trong mỗi hạt sen.

Cách ăn của ngời Hà Nội xa rất tinh tế, cầu kỳ, một bữa cỗ thờng có nhiềumón nhng mỗi món không nhiều Các cụ quan niệm thởng thức món ăn chứ khôngphải ăn để lấy no Mỗi món ăn đợc làm tỉ mỉ, cẩn thận vì thế khi thởng thức cũng làlối nhâm nhi, từ tốn từng miếng nhỏ, cảm nhận từ đầu lỡi để tận hởng đến tận cùngnhững hơng vị chứa đựng trong mỗi món ăn

Nh vậy, chúng ta đã có một Việt Nam “nghìn năm văn hiến”, có một Hà Nội

“nghìn năm văn vật” và bao hàm trong đó một Di sản văn hóa ẩm thực Việt Nam

-ẩm thực Hà Nội

1.3 Các nhân tố ảnh hởng tới ẩm thực Hà Nội.

Hà Nội là trung tâm kinh tế chính trị của cả nớc, với 1000 năm lịch sử lại có

vị trí đắc địa nơi trung tâm của đồng bằng châu thổ sông Hồng, chỗ của những con

sông (sông Hồng, sông Tô, sông Nhuệ…) tạo điều kiện về thông thơng hết sức

thuận lợi Đây chính là điều kiện để mọi của ngon vật lạ từ khắp nơi đều đợc tụ họp

ở chốn kinh kỳ Chính vì vậy tạo cho Hà Nội nét tài hoa, hào hoa cả trong giao tiếpcũng nh ăn uống

Do đó, Hà Nội - nơi hội tụ - kết tinh và lan toả của văn hoá Việt Nam (trong

đó có văn hoá ẩm thực)

Mệnh danh là vùng đất Kẻ Chợ Ngay từ thế kỷ XI đã có luôn nhộn nhịp

“trên bến dới thuyền”, đặc sản mọi miền theo đó về đây để làm nên món ngon HàNội, quà ngon Hà Nội

Thăng Long - Hà Nội - Kẻ Chợ còn là nơi hội tụ nhân tài (nghệ nhân dân

gian, nghệ sĩ, sĩ phu, trí thức ) khắp cả nớc, hội tụ về đây trổ tài, trng nghệ đã làm

nên sự đa dạng phong phú của ẩm thực Hà Nội nh phở bò có nguồn gốc từ Quảng

Đông - Trung Quốc, bánh dày Quán Gánh, nem Báng, tơng Bần (Hng Yên).

Ngời Hà Nội nhẹ nhàng, lịch lãm, tinh tế và trọng hình thức Chính vì lẽ đó

mà ẩm thực Hà Nội cũng mang đậm phong cách của ngời Tràng An ẩm thực Hà Nội phong phú về chủng loại các món ăn, cách bài trí độc đáo cùng với nghệ thuật thởng thức tao nhã đã làm nên nét riêng của văn hoá ẩm thực Hà thành

Trong quá trình hội nhập, Hà Nội còn là nơi giao thoa của nhiều phong cách

ẩm thực khác nhau trên thế giới Vì thế, văn hóa ẩm thực Hà Nội cũng đã chắt lọc

và tiếp thu khá nhiều những tinh hoa ẩm thực thế giới để làm phong phú hơn tinh

hoa ẩm thực của Thủ đô ngàn năm văn hiến.

1.4 Những đặc trng của nghệ thuật ẩm thực Hà Nội

1.4.1 Những đặc trng truyền thống

Triết lý dân gian Việt Nam qua ca dao tục ngữ nói rất nhiều đến việc ăn

uống Theo Từ điển thành ngữ và tục ngữ Việt Nam với khoảng 10.000 câu đã có

1187 câu nói về ăn uống hay mợn chuyện ăn để nói về đời Thống kê này của ôngVơng Xuân Tình - Viện Dân Tộc học càng làm rõ hơn một thành ngữ nổi tiếng của

ngời Việt là "Có thực mới vực đợc đạo".

Quà và ăn quà không giống nh nhiều vùng miền khác, trong ăn uống ngời

Hà Nội có hẳn khái niệm về quà và một thói quen ăn quà Ăn quà không chỉ nhằmmục tiêu dinh dỡng thuần tuý sinh lý, sinh học mà còn gắn bó với vấn đề dinh dỡngtrị bệnh Việc ăn quà của ngời Hà Nội còn mang tính nghệ thuật, thẩm mỹ Đó là

cách ăn chơi, ăn cho biết, chuộng lạ (ăn quà thay đổi cho lạ miệng)

Chính vì tính chất "lạ", đa dạng nh vậy nên văn hoá ẩm thực Hà Nội cụ thể làquà Hà Nội đã thu hút rất nhiều khách Du lịch khi đến Hà Nội đặc biệt là bún,phở Hà Nội, từ lâu đã có tiếng, hiện nay phở Hà Nội không những đã có mặt ởnhiều nơi trong nớc, mà có cả ở nớc ngoài (Pháp, Mỹ ) và trở thành món ăn hấpdẫn với nhiều ngời song với hơng vị đặc biệt mang tính đặc trng, bát phở Hà Nộivẫn là nét riêng của ẩm thực Thủ đô Khách Du lịch nớc ngoài cha ăn bún, phở HàNội nghĩa là cha đến Việt Nam

Trong ăn uống ngời Hà Nội thờng rất sành ăn, "kén cá chọn canh", biết "ănngon mặc đẹp" và thích "ăn ngon mặc đẹp" Vì vậy, quà Hà Nội - nếu đối sánh vớinhiều nơi trong cả nớc thì phải nói là quà ngon Dù là loại quà bình dị nh xôi lúa,

bánh dày, cốm hay cao sang hơn nh các loại bánh Trung Thu (bánh nớng, bánh

dẻo), chả cá Lã Vọng ngời Hà Nội vẫn có cách chế biến và thởng thức với một vẻ rất riêng, rất Hà Nội vì thế nhiều đặc sản Hà Nội đã trở nên nổi tiếng cả ở trong và

ngoài nớc: bánh cuốn Thanh Trì, bánh dì (dày) Quán Gánh, rợu kẻ Mơ, cốm Vòng,

gạo tám Mễ Trì, da La, cà Láng, nem Báng, tơng Bần, nớc mắm Vạn Vân, cá rô

Đầm Sét, vải làng Bằng (Thanh Liệt - Thanh Trì) Mặc dù, trong vô vàn món ngon

Hà Nội đó có cả những món ăn có nguồn gốc ngoại lai (phở) nhng dới bàn tay tài

hoa của ngời Hà Nội thì phở Quảng Đông đã trở thành phở Hà Nội 100% Hà Nội

đã từng nổi tiếng với các hàng phở T Lùn, phở Thìn, phở Nam Ng… với những bí với những bíquyết riêng, phở Hà Nội nay đã trở thành ngôn ngữ cửa miệng của du khách khi

đến Hà Nội

1.4.2 Đặc trng của giao lu văn hoá ẩm thực Hà Nội

Những món ăn của ngời Hà Nội thờng có đặc điểm: ăn mùa nào thức nấy,mùa nóng ăn đồ mát, mùa lạnh ăn đồ nhiệt để cân bằng trạng thái âm dơng trongcơ thể và tạo thế quân bình giữa cơ thể với môi trờng Ví dụ: vào mùa xuân, ngời

Hà Nội ăn hồng xiêm Xuân Đỉnh, cùng với phong tục truyền thống là tháng ba ănbánh trôi bánh chay, ngày Tết ăn bánh chng, bánh giò, ăn mứt thập cẩm, mứt sen,mứt dừa… Mùa hè ăn chè đỗ đen đá, thạch đen, thạch trắng, chè đỗ xanh, thậpcẩm… Mùa hè nóng bức thích hợp với việc ăn bún với các loại canh chua mát dìudịu: bún chả, bún sờn, bún riêu cua, bún cá… Mùa thu thích hợp với các món bún

ốc và bún vịt Mùa đông lạnh ăn bún không hợp, ngời Hà Nội thờng chọn các món

có tính nhiệt nh: xôi, bánh trôi tàu …

Trong ăn uống ngời Hà Nội thờng thiên về hình thức Ngoài các tiêu chí vềchất lợng an vệ sinh toàn thực phẩm, món ăn Hà Nội còn thể hiện cả sự thanh lịchcủa ngời Hà Nội ở hình thức trình bày, phối hợp màu sắc Khi thởng thức các món

ăn Hà Nội, thực khách không chỉ nếm vị ngon của món ăn mà còn đợc thoả mãnnhu cầu ngắm nhìn “ngon cả mắt” và bổ dỡng Chẳng hạn nh bày đĩa bánh chng,bốn cạnh phải vuông, đĩa bánh chng bóc ra bóc ra phải xanh, nhân phải đều ở cácmiếng Hay nh món nem rán, nó nh là một tác phẩm nghệ thuật từ lúc chọn cácnguyên vật liệu tơi ngon, không đợc thiếu vị nào, khi cuốn thì phải cuốn vừa không

to quá, rán nhỏ lửa, ngập mỡ, không non không già, vàng óng để khi ném rán lênphải vừa giòn của giá, vừa béo của thịt tôm, dậy mùi của của hành và phải ănnóng mới ngon

Cùng với quá trình hội nhập và giao lu văn hoá khu vực và thế giới, ẩm thực

Hà Nội ngày càng trở nên đa dạng và phong phú hơn bởi sự hiện diện của nhiềuyếu tố văn hoá ẩm thực quốc gia, dân tộc trên thế giới

Bên cạnh các món ăn Việt Nam thuần tuý, rất nhiều món ăn có nguồn gốc

Trung Hoa đã trở nên quen thuộc đối với ngời Hà Nội nh: bánh bao, sủi cảo, xá

xíu, hủ tiếu, thịt quay, phá xa (lạc rang kiểu Tàu rất thơm ngon - ngọt - bùi - nóng, quà của lũ trẻ (và cả ngời lớn) trong mùa đông Hà Nội).

ẩm thực Hà Nội ngày nay còn hấp dẫn và đa dạng hơn rất nhiều bởi sự hội

nhập của những món ăn Pháp: Các sản phẩm từ sữa động vật: sữa, bơ, pho mát sữa

chua (yayuort) Các sản phẩm từ bột mỳ: bánh Tây (bánh mỳ), bánh ga tô, nhiều loại kẹo (kẹo sữa, kẹo sôcôla), kem que, kem cốc, kem gói Các sản phẩm từ động

vật chế biến kiểu Tây: giăm bông (jambon), xúc xích (saucysee), pa tê (pa té), bít

tết (beefsteak)…

2 Vai trò của ẩm thực Hà Nội trong cuộc sống đời thờng và trong

du lịch

2.1 ẩm thực trong cuộc sống đời thờng

Hiển nhiên, để duy trì sự sống, ăn uống luôn là việc quan trọng số một Tuynhiên, quan niệm của con ngời về chuyện này thì khác nhau Ngời phơng Tây coi

ăn là chuyện tầm thờng không đáng nói (với triết lý: ngời ta ăn để mà sống chứ

không phải sống để mà ăn) Ngời Việt Nam chủ yếu xuất thân từ nông nghiệp với

tính thiết thực thì lại công khai nói lên rằng: Có thực mới vực đợc đạo Nó quan trọng tới mức Trời cũng không dám xâm phạm: Trời đánh còn tránh bữa ăn Mọi hoạt động của ngời Việt Nam - Hà Nội đều lấy ăn làm đầu: ăn uống, ăn ở, ăn măc,

ăn nói, ăn chơi, ăn học, ăn tiêu, ăn ngủ, ăn cắp, ăn trộm… Ngay cả khi tính thời

gian cũng lấy ăn uống và cấy trồng làm đơn vị, làm việc nhanh thì trong khoảng

giập bã trầu, lâu hơn một chút là chín nồi cơm, còn kéo dài tới hàng năm thì là hai mùa lúa, mọi giá trị (lơng, thuế, học phí …) đều qui ra thóc gạo….

ăn uống là văn hoá, chính xác hơn, đó là văn hoá tận dụng môi trờng tự

nhiên Cho nên, sẽ không có gì ngạc nhiên khi c dân nền gốc du mục (nh phơng

Tây hoặc bắc Trung Hoa) lại thiên về ăn thịt, còn trong cơ cấu bữa ăn của ngời

Việt Nam thì lại bộc lộ rất rõ dấu ấn của truyền thống văn hoá nông nghiệp lúa

n-ớc: cơ cấu bữa ăn (cơ cấu ăn thực vật), chất liệu món ăn (chủ yếu là các sản phẩm

từ nông nghiệp), món ăn chính (cơm).

2.2 Vai trò và ý nghĩa của nghệ thuật ẩm thực đối với Du lịch

Trong những năm qua sự đóng góp của Du lịch Hà Nội vào sự phát triển kinh

tế - xã hội thành phố đã gia tăng đáng kể Nếu nh năm 2005 tổng thu nhập của Du

lịch mới đạt 34 nghìn tỷ đồng, thì đến năm 2008 đã đạt đợc 64 nghìn tỷ đồng (theo

Viện nghiên cứu phát triển Du lịch Hà Nội) Sự phát triển Du lịch đã kéo theo sự

chuyển dịch cơ cấu nền kinh tế thành phố

Phải nói rằng, công cuộc công nghiệp hoá, hiện đại hoá ở Thủ đô và cả nớc,

đang đa Thủ đô vào bớc ngoặt mới Thắng lợi của công cuộc này sẽ nâng tầm vócThủ đô lên bình diện mới, với những tinh hoa và thanh lịch hiện đại Sự phát triểncủa các ngành kinh tế, đặc biệt là Du lịch đã ảnh hởng lớn đến văn hóa ẩm thực HàNội

Trong một chuyến đi, chi tiêu của khách Du lịch dành cho lu trú và ăn uống

là nhu cầu không thể thiếu đợc Tuy nhiên, việc chi tiêu này lại có một giới hạnnhất định Vì vậy, muốn tăng nguồn thu thì phải nâng việc ăn uống lên thành việcthởng thức nghệ thuật ẩm thực Điều này đã đợc thực khách sành ăn nh Tản Đà đúc

kết: “ăn cái gì?ăn với ai?ăn nh thế nào?ăn ở đâu?”

Với tiêu chí đó, muốn phổ biến đợc nét văn hoá Hà Nội - Việt Nam đến vớimọi ngời trên khắp các vùng miền của đất nớc cũng nh khách nớc ngoài đến ViệtNam thì ngoài các hoạt động tuyên truyền quảng cáo bằng văn hoá phẩm, thamquan các di tích văn hoá lịch sử thì văn hoá ẩm thực cũng là một phơng thức tiếp thị

có hiệu quả Vì nh dân ta đã từng đúc kết: “ Miếng ngon nhớ lâu ”

Thông qua việc thởng thức nghệ thuật ẩm thực, khách Du lịch có thể hiểu

đ-ợc về phong tục, tập quán, lối sống, lối hành xử cũng nh văn hoá của nơi đó Điềunày sẽ tạo đợc ấn tợng tốt đẹp cho du khách, làm cho họ cảm thấy chuyến đi củamình thêm phần ý nghĩa Bởi vì một trong những mục đích của du khách khi đi Dulịch là mở rộng tầm hiểu biết, thấy đợc những điều mới lạ tại điểm đến Đây cũng

có thể coi nh là một yếu tố thu hút khách, tạo thành những sản phẩm Du lịch đặcbiệt, là sự hấp dẫn trong chuyến đi Mặt khác, việc thởng thức các món ăn ngoncũng là dịp để thực khách lấy lại sinh lực cho cơ thể để tham gia trọn vẹn và thởngthức đợc những đặc sắc trong chơng trình Du lịch

2.3 Xu hớng Du lịch trong những năm gần đây và văn hoá ẩm thực trong hoạt

động du lịch

Hiện nay, Việt Nam đang trên đà phát triển, từng bớc hội nhập với khu vực

và thế giới, tạo ra những bớc nhảy vọt trong nhiều ngành kinh tế Mức sống của

ng-ời dân nói chung và ngng-ời Hà Nội nói riêng ngày càng đợc nâng cao Đây là yếu tốquan trọng ảnh hởng đến văn hoá ẩm thực Hà Nội Khi mức sống đợc nâng cao thìngời dân cũng đòi hỏi phải thoả mãn nhu cầu là “ăn ngon” Nhu cầu “ăn ngon” tạo

ra những thay đổi trong thực đơn của ngời Hà Nội Bắt đầu từ khi thay đổi cơ cấu

nền kinh tế (năm 1986) đến nay, thu nhập của ngời dân đã tăng lên nhanh chóng.

Khi thu nhập tăng, thì nhu cầu nghỉ ngơi, ăn uống cũng thay đổi Việc thởng thứccác món ăn ngon, cao cấp, mới lạ đã trở thành nhu cầu thờng xuyên của rất nhiềungời, nhiều gia đình Đó là điều kiện để rất nhiều nhà hàng với những món ăn đặcsản từ những vùng miền trong cả nớc cũng nh các nơi trên thế giới thu hút đợc rất

đông thực khách, đặc biệt trong các ngày thứ bảy, chủ nhật, ngày lễ, tết Hàng loạtcác cuộc hội chợ ẩm thực đã đợc tổ chức nhằm giới thiệu những món ăn ngon đếnvới ngời dân Hà Nội và đáp ứng nhu cầu ngày một cao của thực khách Thủ đô

Bên cạnh đó, thời gian làm việc của ngời lao động đã đợc giảm xuống còn 40

tiếng một tuần (nghỉ thứ 7, chủ nhật) Thời gian rỗi của ngời dân đợc kéo dài, đó là

một yếu tố quan trọng để ngành Du lịch cũng nh các ngành dịch vụ khác có nhữngbớc tiến đáng kể Chính vì vậy, các hoạt động Du lịch cuối tuần của ngời Hà Nội

đang phát triển rất mạnh mẽ

Đặc biệt, áp dụng những thành tựu tiến bộ của khoa học kỹ thuật cũng nhcông nghệ chế biến mới, cho phép những ngời đầu bếp Việt Nam có thể trình chothực khách đợc những món ăn cầu kỳ nhất, có nguồn gốc từ nhiều nơi trên thế giới

nh các món ăn kiểu Pháp, Italia, ấn Độ, Trung Quốc

Các biện pháp đẩy mạnh xuất khẩu, quảng bá xúc tiến thơng mại Du lịchtrong và ngoài nớc, nhất là việc tổ chức các sự kiện văn hoá thể thao quốc tế lớn

nh Paragames, Seagames, các hội nghị cấp cao… với những bí ợc tổ chức vừa qua là cơ hội lớn đcho ngành Du lịch Hà Nội phát triển

Ngời Hà Nội bây giờ kỹ tính hơn trong cách ăn uống Trớc kia, thực kháchkhông quan tâm nhiều đến việc sẽ ăn ở đâu, phong cách phục vụ ở đó ra sao? Hiệnnay rất nhiều khách sạn, nhà hàng sang trọng đợc mở ra nhằm đáp ứng nhu cầu nàycủa ngời dân Hà Nội và khách du lịch Chắc hẳn ngời Hà Nội sẽ không lạ gì vớinhững món ăn nh “bún thang”, "phở Thìn", "phở 24", “chả cá Lã Vọng” cũngvới những công thức chế biến cũ nhng đã đợc phục vụ tại các nhà hàng, thu hút đợcrất đông khách Du lịch, đem lại hiệu quả kinh tế cao

Thời gian qua, do chính sách đổi mới của Đảng và Nhà nớc, đặc biệt là chính sách đổi mới về kinh tế, giao thông vận tải nên rất nhiều hàng hoá đợc nhập khẩu vào Hà Nội Ngời Hà Nội bây giờ có thể dễ dàng lựa chọn các loại sơn hào,“

hải vị từ các vùng mìên khác nhau trong cả n” ớc cũng nh trên thế giới nh: nấm

h-ơng Việt Bắc, măng mộc nhĩ Cao Bằng, Lạng Sơn, cua biển Hải Phòng, sò huyết Kiến An, dê núi Hoa L, cá Saba (Nhật Bản), thịt bò Anh, các loại trà, rợu từ nớc ngoài

Trong quá trình hội nhập, giao lu văn hoá, rất nhiều món ăn của các vùng

và nhiều nớc đợc bổ sung vào kho tàng ẩm thực của Thủ đô Những món ăn của

Trung Quốc (vịt quay Bắc Kinh, bánh trôi Tàu ), Hàn Quốc (kim chi ), Pháp (bánh mỳ, pa tê, cà phê ), đã đợc ngời Hà Nội chấp nhận, làm cho thực đơn

ngày càng đa dạng và phong phú hơn

Nhng bên cạnh đó thì những món ngon của đất Kinh Kỳ mà tiêu biểu là bún,phở Hà Nội vẫn luôn có chỗ đứng trong lòng du khách và họ đã dần coi đó là nétvăn hoá ẩm thực đặc trng của ngời Hà thành

Tiểu kết chơng 1

Đã có rất nhiều quan niệm khác nhau về văn hóa ẩm thực của Việt Nam nóichung và Thủ đô Hà Nội nói riêng Chúng ta có thể nhận ra những điều thú vịtrong cách thởng thức các món ăn và đặc biệt là những nét tinh tế trong khi tạo ra

đợc những món ăn mang nét đặc trng riêng có của ngời Hà Thành Việc ăn quả làhàm chứa rất nhiều yếu tố, nó không chỉ đơn thuần là ăn cho no bụng mà nó cònbao hàm cả tính nghệ thuật Văn hóa ẩm thực độc đáo, tinh tế đến độ đã đợc nânglên thành nghệ thuật ẩm thực và có sức thu hút mạnh mẽ với du khách trong n ớccũng nh quốc tế

Nói tóm lại, việc nghiên cứu, tìm hiểu văn hóa ẩm thực đặc trng vốn có nh bún, phở của ngời Hà Thành vào việc phát triển Du lịch sẽ thu hút đợc thực khách bốn phơng đến tham quan và thởng thức, đem lại lợi ích kinh tế cao và phát huy, gìn giữ những giá trị nghệ thuật tinh túy mà cha ông để lại Vì thế mà, thực trạng vàphát triển bún, phở Hà Nội để trở thành nét văn hoá ẩm thực đặc trng của ngời Hà Thành trong mắt du khách là vấn đề cần đợc quan tâm chu đáo

Chơng 2:

thực trạng và phát triển bún, phở Hà Nội để trở thành nét văn hoá ẩm thực đặc trng của ngời Hà Thành

trong mắt du khách

2.1 Lịch sử ra đời và phát triển của bún, phở Hà Nội cùng ẩm thực

Hà Nội.

2.1.1 ẩm thực Hà Nội

Hà Nội là một đô thị nghìn năm tuổi, từng là kinh đô của nhiều triều đại Do

đó, tạo cho ngời Hà Nội một nếp sống thanh lịch, phong cách, lối sống rất riêng sovới các nơi khác Họ là những ngời đặc biệt khó tính trong việc ăn uống, khiến chovăn hóa ẩm thực Hà Nội trở nên tinh tế, thanh cảnh, ngon lành và sạch sẽ, món nàophải có hơng vị đặc trng của món đó Ví dụ nh bún thang thì nhất thiết phải có vị càcuống, bánh trôi phải có nớc hoa bởi, chè kho phải có thảo quả… với những bí Ngời Hà Nội rất

ăn chơi và sành ăn, họ chẳng xa lạ gì với các món cao lơng mĩ vị, nhng họ cũngkhông bỏ rơi những món ăn dân dã, đơn giản mà họ thờng gọi bằng từ rất đời thờng

– quà Hà Nội

Ngời Hà Nội rất thích ăn quà, và cứ nhẹ nhàng từng bớc, các món ăn đó lendần, len dần vào cuộc sống của họ, trở thành một thói quen, một nếp sống lúc nàokhông biết Để đến bây giờ, quà Hà Nội đã trở nên quá quen thuộc, nó đợc ví nhmột bộ phận cơ thể của họ, thiếu nó, ngời Hà Nội sẽ cảm thấy rất hụt hẫng, nh mất

đi một cái gì đó rất gắn bó, thân thiết

Trong một ngày, không lúc nào là không có hàng quà, quà có ở mọi lúc, mọinơi phục vụ khách bất cứ lúc nào họ muốn Nhng ngời sành ăn thì lại chỉ chọn

đúng cái hàng ấy, đúng cái giờ ấy và đúng ngời bán ấy để mà thởng thức

Quà Hà Nội thờng phân ra làm hai loại chính theo thời gian, đó là quà sáng

những nồi xôi thật thơm ngon, ấm lòng ngời thởng thức

Bên cạnh đó, không thể không nhắc tới bánh cuốn, ai mà cha thởng thứcbánh cuốn, quả là một thiếu sót lớn Thời xa, khắp nẻo đờng, ngời ta thấy nhữngngời đàn bà mặc áo nâu dài, đội món quà đó đi bán từ lúc trời vừa hửng sáng Vốnliếng của họ chẳng có gì ngoài cái thúng bánh cuốn đội đầu, trên có đậy cái mẹt,trong đó có thêm chai nớc mắm, chai giấm, chén ớt, vài cái bát xinh xinh, dăm đôi

đũa

Chỉ vậy thôi, nhng ai mà đã thởng thức thì sẽ nhớ mãi món quà đó Bánhcuốn Thanh Trì đặc biệt nhất là ở chỗ tráng mỏng, hành mỡ thoa vào mớt mặt mànếm vào thì lại thơm, mềm ở trong thúng, bánh đợc xếp thành lớp theo kiểu bậcthang, trên những lá chuối xanh màu ngọc thạch đợc rửa sạch sẽ và lau khô Làmbánh cuốn quả không đơn giản, để có đợc mẻ bánh ngon đòi hỏi ngời làm nghềphải chỉn chu trong khâu chọn nguyên liệu

Bánh cuốn cũng có nhiều loại, trong đó có bánh nhân làm bằng thịt lợn bămnhỏ, thêm vào một chút mọc nhĩ, làm xong họ phết chút mỡ, rắc một chút ruốc tômlên mặt bánh Bánh này ăn nóng, bùi nhng chóng chán

Bánh cuốn nói chung và bánh cuốn Thanh trì nói riêng đã góp phần khôngnhỏ tạo nên nét văn hóa rất riêng cho Hà Nội, con ngời Hà Nội Tuy nó không còn

đợc nh trớc nữa, nhng nó vẫn và sẽ còn tồn tại mãi trong cuộc sống, trong lòng ngời

Bánh đúc còn có một kiểu khác, đó là bánh đúc nộm, ăn ngon, mát Bánh

đúc dẻo, mềm lại húp với nớc nộm ngầy ngậy, thoang thoảng mùi thơm của giáchần, của vừng rang, của chanh cốm, một hơng vị rất Đông Phơng, thâm trầm vàhiền lành, không rực rỡ, ầm ĩ

2.1.1.2 Quà đêm.

Quà Hà Nội rất dân dã, giản dị và quà đêm là cái thể hiện rõ nhất điều này

Ngời Hà Nội ai cũng đã từng nghe tiếng rao vang lên trong đêm yên tĩnh, tĩnhmịch Tiếng rao đó tạo cho ngời nghe một cảm giác man mác buồn, cảm giác nhớ

về một cái gí đó không xác định Đó là những tiếng rao của ngời bán bánh mỳ, củangời bán sắn, bán ngô luộc, ngời bán khoai lang nớng

Đối với ngời Hà Nội, đêm là lúc nghỉ ngơi, là thời gian cho đầu mình loại bỏhết những lo toan về công việc, về cuộc sống bộn bề và là thời gian đi chơi với bạn

bè, gia đình, ngời yêu Về mùa hè, họ thờng ra đờng để ngắm phố phờng, cảm nhậnnhững cơn gió mát, trong lành, để th giãn sau khi làm việc mệt mỏi Tất nhiên, họcũng không thể bỏ qua những món ăn rất ngon vào mùa hè mà chỉ Hà Nội chứkhông đâu khác có đợc, đó là những cốc chè ngọt dịu, những cốc nớc mía đá,những que kem mát lạnh, xua đi cái nóng nh đổ lửa của mùa hè

Còn về mùa đông, ai cũng muốn kiếm cho mình một chỗ ngồi thật yên tĩnh,

ấm cúng để vừa chuyện trò, vừa thởng thức các món ăn Ngời Hà Nội rất thíchnhững món ăn vỉa hè, không phải vì nó rẻ, mà nó tạo một cảm giác rất lạ khi ăn.Vào buổi tối, dọc vỉa hè ở các đờng phố là các hàng ngô nớng Ngô nớng mùa đônggợi nhớ những vùng quê hẻo lánh ven sông bên lở bên bồi Đi trên phờng cổ, bấtchợt gặp mùi thơm chân quê thoang thoảng trong hơi gió lạnh đầu mùa Chỉ vớimột chiếc bếp xinh xinh, một ít than hoa và vài chục bắp ngô, một hàng ngô nớng

ra đời

Ai đã từng ăn ngô nớng Hà Nội thì không thể nào quên đợc hơng vị rất đỗidân dã mà cũng rất dễ đi vào lòng ngời của nó Để rồi khi gió se se lạnh lại có mộtcảm giác thèm đợc ăn, đợc sởi ấm bằng những món quà giản dị đến vậy

Không giống với ngô nớng, sắn nớng và sắn luộc lại đợc đa đến ngời thởngthức bằng những chiếc xe đạp hay xe đẩy, song hành với nó là tiếng rao Việc luộcsắn không khó, nhng đòi hỏi ngời luộc phải có kinh nghiệm và sự khéo léo sao chosắn luộc xong phải bở, đậm đà, thơm ngậy Khi xong, rắc một chút dừa tơi vừa nạolên, vậy là đã có món sắn luộc ngon và hấp dẫn Có thể nói đây là điêù mà dukhách rất ấn tợng với ẩm thực của Hà Nội chúng ta

Nhng vào mùa đông, quà mà ngời Hà Nội không thể không ăn đó là món

khoai nớng Chỉ cần nghe tiếng rao "Ai khoai nớng đây" cùng với hơng thơm

không thể lẫn vào đâu đợc của khoai nớng Khoai nớng thờng đợc bán vào buổi tối,khi mà mọi ngời ngồi nghỉ ngơi, trò chuyện Với những ngời xa xứ, mỗi lần nghetiếng ngời bán khoai nớng rao, trong họ lại cồn cào một nỗi nhớ quê hơng, nhớ vịkhoai nớng ngọt ngào… với những bí

Phải chăng chính vì những nét độc đáo, tinh tế với nét ẩm thực ấy mà trong

mắt du khách quốc tế mỗi khi đến Việt Nam sẽ chẳng thể nào không một lần quathăm Hà Nội để thởng thức cái phong vị của đất Kinh Kỳ mà nhất là bún, phở –những món ăn đặc trng của ngời Hà Thành trong mắt du khách.

2.1.2 Lịch sử ra đời và phát triển của bún Hà Nội

Là một loại thực phẩm chế biến từ gạo, bún đã trở thành món ăn quen thuộc,gắn bó với đời sống ngời Việt Nam Qua hàng nghìn năm, ở mỗi vùng dân c, búnkết hợp cùng các đặc sản của từng địa phơng để tạo nên những món ăn độc đáo.Nhng có lẽ ai đã từng đến và thởng thức các món bún ở Hà nội thì đều nhận thấyrằng chỉ có Hà Nội mới có những món bún ngon, dân dã mà lại mang đậm phong vịcủa đất Hà Thành đến thế Trong số những làng nghề làm bún ở Hà Nội thì chúng

ta phải kể đến làng bún Phú Đô ở huyện Từ Liêm- Hà Nội là nơi sản xuất ra những

mẻ bún ngon có tiếng ở đất Hà thành

Quá trình hình thành và phát triển của làng bún Phú Đô mang bề dày lịch sửlâu đời thật đáng chú ý Phú Đô là một làng thuộc xã Mễ Trì –Từ Liêm – HàNội Làng ở cách trung tâm Hà Nội khoảng 10 km về phía Tây Nam Phía Bắc giápxã Mỹ Đình Phía Nam giáp đờng cao tốc Láng - Hoà Lạc Phía Đông giáp thôn

Mễ Trì Thợng (thuộc xã Mễ Trì – Hà Nội) Phía Tây giáp sông Nhuệ

Làng bún Phú Đô đã có từ lâu đời Tổng diện tích tự nhiên của làng nghề là258.5 ha, trong đó đất nông nghiệp là 164,6 ha Theo thống kê năm 1999, cả làng

có 1113 hộ với 5111 nhân khẩu, trong số đó có 700 hộ với 1600 lao động hànhnghề làm bún Hàng năm Phú Đô sản xuất ra khoảng 5000 tấn bún-chiếm khoảng

50% thị trờng bún Hà Nội (Phú Đô (huyện Từ Liêm) - Làng nghề truyền thống

làm bún, http://congthuonghn.gov.vn)

Tục truyền rằng, vào thời Hậu Lê, sau khi chiến thắng quân Minh một bộphận tớng lĩnh đợc nhà vua ban lộc, đã về “cắm đô” dựng trại làm lễ ăn mừng ở

một vùng gò đồi hoang vu ngập nớc, lập nên xóm Kẻ Quách Tại đây, họ sống

trông vào cây lúa Vùng này nớc ngập quanh năm bốn mùa, ngời nông dân chẳngthể cấy cày Cho tới năm 1947 vụ mùa thất bát Nhiều ngời phải dời làng, lang bạt

kỳ hồ Trong làng bắt đầu có nghề hàng xáo Nhng nghề này chẳng trụ đợc bao lâu.Dân lại xoay sang nghề làm các loại bánh gia công, rồi cũng không xong Mộtngày kia, có một cụ già sau thời gian phiêu bạt đã mang về làng nghề làm bún.Thời bấy giờ, nghề làm bún còn rất mới mẻ Mọi công việc đều trông vào đôi tay,

đôi chân, đôi vai trần khó nhọc Dụng cụ đồ nghề phần lớn đợc làm bằng đất nung.Sợi bún khi làm ra thờng ngả màu nâu đục, nhỏ bằng cái tăm gọi là bún đồng hến(khoanh nhỏ bằng cái hến), bán theo mớ chục một, lót bằng lá chuối Ngời làm búnlấy công làm lãi Thóc đong về đem xay, giã lấy cám nuôi lợn, lấy trấu làm chất

đốt, làm phân bón ruộng; gạo làm ra bún đổi lấy gạo, để rồi lại làm bún… với những bí Cứ nhthế ngời dân duy trì cuộc sống Bún đồng hến phát triển, đợc nâng cấp dần, quanhững tên gọi khác nhau: bún cách, bún dài đồng bừa, bún hình hoa (bún đợc xếpthành hình hoa) Bún hình hoa còn để lại những dấu ấn mang đậm phong tục địaphơng Vào ngày lễ, ngày tết, trớc khi cới vợ, các chàng trai phải có một lễ đợc làmbởi những sợi bún hình hoa mang đến làm lễ chúc sức khỏe bố mẹ vợ tơng lai Sauhòa bình lập lại năm 1954, một loại bún mới ra đời, đó là bún rối - bún Phú Đôngày nay Và cùng với thời gian, với nghề, xóm Kẻ Quách trở thành làng Hơng Đô,rồi Hồng Đô và sau cùng là Phú Đô bây giờ.

2.1.2.1 Vài nét về sản phẩm truyền thống

Bún Phú Đô - thứ bún có sợi tròn, trắng mềm, thơm ngon đặc biệt là mộttrong những tinh hoa ẩm thực của đất kinh kỳ ngàn năm văn hiến

Bún Phú Đô đợc làm khá cầu kì Nguyên liệu chính để làm bún là gạo với

n-ớc Ngay từ khâu đầu, việc chọn lựa chất liệu làm bún đã rất khắt khe, phải lựa thứgạo tẻ dẻo cơm, đem vo, đãi sạch rồi ngâm nớc Mùa hè thì ngâm già nửa buổi.Mùa đông thì ngâm non một ngày Quy trình làm bún phải tuân thủ chặt chẽ rấtnhiều khâu nh đa gạo vào xay nhuyễn với nớc để tạo thành thứ bột gạo dẻo, nhỏ,mịn; ủ bột và chắt bỏ nớc chua rồi đa lên bàn ép xắt quả bột; nhào bột, đánh thànhdung dịch lỏng rồi đa qua màn lọc sạn, bụi tấm để tạo ra tinh bột

Sau đó, bột đợc đa vào khuôn vắt thành sợi và đa vào nồi luộc vài ba phút thìvớt bún ra, tráng qua nớc lọc cho khỏi bết dính Cuối cùng là vớt bún trong nồi nớctráng và dùng tay vắt thành con bún, lá bún, hoặc bún rối Bún thành phẩm đợc đặttrên các thúng tre có lót sẵn lá chuối, hong khô và ủ trớc khi đem ra chợ bán Bún Phú Đô thờng chỉ đem luộc chừng vài ba phút để chín khoảng 1/10 là đ-

ợc, khi đó, lớp áo bột bên ngoài chỉ trong đi một chút là đạt yêu cầu

Bún đợc vắt theo nhiều kiểu dáng khác nhau, cho phù hợp với các món ăn cổtruyền và theo nhu cầu của khách hàng Ngời làng sản xuất mỗi năm khoảng 5.000tấn bún Phú Đô - chiếm gần một nửa thị trờng tiêu thụ của Hà Nội, bán cho cảkhách hàng là ngời Hà Tây (cũ) và một số tỉnh lân cận

"Bún Phú Đô rất dễ phân biệt với các loại bún khác bởi lẽ, sợi bún Phú Đôtròn, mềm, trắng trong chứ không trắng đục Khi ăn thì cảm nhận đợc sợi búnmềm, ngậy, hấp dẫn, ngấu nớc chứ không dai, không chua, không nát nh bún khácloại" (Theo lời ông Tính một nghệ nhân làm bún ở Phú Đô.)

Những năm gần đây, ở Phú Đô, số gia đình làm bún không còn nhiều, phầnlớn chuyển sang buôn bán, kinh doanh Từ gần ngàn hộ gia đình, nay còn cha đầy

trăm hộ "sống chết" với nghề Nhiều hộ chuyển sang cơ giới hóa nghề làm bún, đầu

t máy xay bột, đánh bột, và sử dụng cả những thiết bị, dụng cụ hiện đại nh máy liênhoàn Số hộ cần mẫn, miệt mài với phơng pháp truyền thống chỉ còn rất ít

Cũng có nhiều ngời trong làng đã mang nghề cổ truyền này đi khắp Hà Nội.Thế nên, mỗi buổi sớm mai, ngời Hà Nội dễ bắt gặp những thúng bún Phú Đô trắngtinh khiết trên nền những tấm lá chuối xanh, gợi một cảm giác yên lành

“Ngàn năm bửu vật đất Thăng Long

Bún chả là đây có phải không?”

Trớc đây, các hàng bún chả ngon của Hà Nội thờng là các gánh hàng rongbán trên phố hay trong các khu chợ Nay đã đều thành các cửa hàng sang có, bìnhdân có, mà nổi tiếng nhất là bún chả Hàng Mành Tuy không còn nớng bằng cặp tretơi mà bằng cặp lới thép, bún cũng không còn là bún lá mỏng nữa mà là bún rối nh-

ng bún chả hiện nay vẫn giữ đợc sắc thái và hơng vị hấp dẫn của đất Hà Thành xacũ

Để có đợc một món bún chả ngon, tuy không cầu kỳ nhng cũng phải qua khánhiều công đoạn chế biến Bún chả thờng có cùng một lúc hai loại chả là chả băm

và chả miếng Sau khi tẩm ớp, cả hai loại chả này có thể đợc nớng riêng hoặc nớngchung trong một kẹp thép trên than củi hồng Lò than phải nhỏ và trong lò chỉ cómột ít than thôi Nh thế miếng chả sẽ đợc nớng vàng rộm, chín vừa vặn và ngậymùi

Bún để ăn chả phải là loại bún trắng, sợi mảnh và từ xa làng Phú Đô vẫn đợcmệnh danh là một địa danh nổi tiếng làm ra loại bún ngon hảo hạng này Kế đến,pha nớc chấm cho món bún chả cũng là cả một nghệ thuật và còn đợc ví nh là “linhhồn” của món ăn này Phải chọn loại nớc mắm thật ngon, thêm tỏi, chanh hoặcdấm cùng với đờng, ớt, tiêu sao cho nớc chấm chỉ vừa độ, không quá cay màcũng không quá ngọt hay quá đậm Có thể tôn thêm hơng vị của bát nớc chấm bằngcách cho vào những miếng đu đủ xanh thái lát mỏng có hình vuông nhỏ đã đợc bópmuối và ngâm dấm cho thật sạch nhựa và thật mềm Cuối cùng, món bún chả sẽphần nào mất đi hơng vị đặc trng và sự phong phú của nó nếu thiếu món rau sống

để ăn kèm nh rau xà lách, mùi tàu, mùi ta, tía tô, rau ngổ, kinh giới Tất cả các gia

vị này khiến cho món bún chả càng thêm gợi cảm, càng thêm mê hoặc lòng ngời

Một món quà bún khác tuy không phổ biến nh món phở hay món bún chả ởtrên nhng nó vẫn đợc liệt vào danh sách những món ngon đặc sản của ngời Hà Nội,

đó là món bún thang

* Bún thang.

Trớc đây, bún thang vốn là một món ăn quý, chỉ đợc làm vào những dịp lễ tếtnhng ngày nay nó đã đợc bình dân hoá để ngày càng có nhiều ngời đợc dịp thởngthức món ăn tinh tế này

Bún thang là một món bún đã trở thành món cao cấp, không xuất hiện trongngày thờng, không dành cho ai vội vàng Nó là món cầu kỳ, kỹ càng, công phu vàmột dịp nào đó long trọng nó mới có mặt nh tiếng đàn trong ngày vui

Đầu tiên phải có nồi nớc dùng phải ngọt từ đạm chứ không đợc một chút nàongọt chất đờng Muốn vậy, phải luộc gà, hầm xơng lợn, luôn sôi lăn tăn, có ngời

đứng thờng trực hớt hết bọt Thả vào đấy xâu tôm he khô Không dùng xơng trâu

bò vì sẽ có mùi gây

Trong một bát bún thang, ngời ta sẽ nhìn no mắt trớc khi bng nó lên, nóngbốc khói có thể bỏng lỡi hay đụng đầu đũa vào từng vị, mỗi vị một góc bát.Trứngtráng thật mỏng , thái nhỏ nh sợi chỉ vàng nh một loài ngâm nhũ kim thêu vào áonhà vua Giò lụa trắng mềm thoáng chút màu hồng cũng thái chỉ nh thế Thịt gà

nạc, miếng đùi nâu nâu, miếng lờn trắng nõn, miếng da vàng ơm, không thái mà xénhỏ, nó là một hỗn hợp màu sắc Ruốc tôm tơi nh bông, gọi là ruốc bông, khôngphải là ruốc thịt lợn vì sẽ bị dai Thêm ít củ cải khô đã ngâm tẩm kỹ, có chua, cócay, có giòn, có hơng vị lạ… với những bí

Mỗi loại đợc đặt vào một góc trên mặt bát, thứ nào ra thứ ấy Phía trên cùng

là vật trang trí cho thêm màu non nớc xanh rờn: Rau mùi lồng khồng, hành hoa tháinhỏ tí và đầu vị là rau răm thái lẫn với hành lá Thiếu rau răm là hỏng, mà nói cho

đúng thì thiếu một vị nào cũng hỏng món bún thang Thêm chút mắm tôm đểngoài, trớc khi chan nớc dùng nóng bỏng, bà chủ nhà hỏi từng ngời xem ai ăn đợc,

ai không ăn đợc mắm tôm để tra vào một đầu đũa cho nổi vị Bún thang thờng phải

ăn vào bát to, loại bát ôtô

Phải chăng bún thang là quà, nhng không phải là quà vỉa hè, quà chợ mà nómang một vẻ đài các, quý phái, không chịu đợc sự nhuộm nhoạm Nó cần bàn tayngời làm ra nó đầy tài hoa chu đáo và nó cũng cần cái lỡi ngời ăn, biết thởng thức,biết xuýt xoa, biết cách ăn thế nào cho ngon, cho đẹp Song, dù cao sang hay dândã thì “hồn xa bóng cũ” và cả cái hơng vị độc đáo mê hồn của món bún Thang vẫnchẳng thể đổi thay, vẫn làm hài lòng đến cả những thực khách khó tính nhất Bởivậy mới nói, con ngời ta có thể quên ngay cảnh sắc mà mình đã đến nhng khôngthể quên ngay cái hơng vị của những món ăn mang đậm đà bản sắc của một địa ph-

ơng Để rồi đã có bao nhiêu du khách đến với Hà Nội, thởng thức món bún thang

và mang theo d âm của món ăn về nơi xa ấy suốt đời

ốc có nguồn gốc ở dới làng Thanh Trì, nhng cũng có ngời nói làng Quảng Khánh,nằm trên một bán đảo nhô ra Hồ Tây, mới là cái nôi sinh ra thứ đặc sản ấy chomảnh đất Thăng Long ngàn năm văn hiến truyền đời Nhiều cụ cao niên của làngang áng là món ăn này ra đời vào những ngày dân làng lập phủ, nghĩa là nó đã có từ

đất này, bún ốc đã đạt đến độ thăng hoa nhất và trở thành một món quà độc nhất vônhị của ngời Hà Nội Những sợi bún trắng tinh, những con ốc béo ngậy xen lẫn vớimàu đỏ của cà chua, màu vàng của dấm bỗng và màu xanh của những dọc hành lákhiến cho thực khách chỉ nhìn thôi cũng đã đủ thấy ngon miệng Bún ốc có thể ăncùng với một chút ớt chng mỡ, một chút mắm tôm và rau sống cho vừa miệng.

* Bún Riêu Cua.

Tơng tự nh món bún ốc, món bún riêu cua cũng là một món ăn khoác lênmình nó nét quê mùa, chất phát từ ao hồ, sông suối, từ đồng ruộng ngàn đời Trên khắp đất nớc Việt Nam, ở đâu chẳng có những ao hồ cho hàng tre soibóng, những cánh đồng thẳng cánh cò bay, những đầm sen toả hơng thơm mát Vàchính từ những nơi quen thuộc ấy – nơi có những con ốc, con cua và hạt gạotrắng ngần đã đợc ngời dân Hà Nội gia chế thành cái “thú ẩm thực” mà chẳng nơinào có đợc Bởi thế nên, bún ốc ngon là vậy, nhng bún riêu cCua cũng hấp dẫnkhông kém! Gạch cua đợc chng với hành khô sao cho có màu vàng sậm, thơm ngậy

mà không bị nát Thân cua phải đợc làm sạch, giã nhuyễn rồi lọc lấy nớc thịt chovào nồi đun nhỏ lửa Khi thịt cua nổi dần lên trên mặt nồi thì thêm vào một chútdấm bỗng, cà chua thái miếng, một chút mẻ và các gia vị khác để tạo thành mộtnồi nớc dùng vừa có vị ngọt đậm mà lại dôn dốt chua và phảng phất mùi cua đồng

Quả thực! Có đỡ bát bún riêu nóng bỏng và ngút khói trên tay thì mới có thểcảm nhận hết đợc tấm lòng của “ngời trao kẻ nhận” đối với món ăn giản dị này Đểrồi dù trời nóng hay lạnh mà đợc ăn bát bún riêu cua nóng hổi, thêm chút ớt cay,vài ngọn rau sống thì quả là thích thú Nhng điều đặc biệt nhất là cái hơng vị thanhchua mà dịu ngọt của món ăn này làm cho ta có cảm giác bồi hồi đến khó tả về mộtthời đã từng nghêu ngao câu thơ:

Cứ mỗi độ xuân sang, sau những ngày Tết Nguyên đán, nhân dân Kinh Bắc

và các vùng lân cận lại cùng nhau tụ hội về đất cổ vơng ven bờ sông Hoàng, sôngThiếp để tận hởng niềm vui ngày hội truyền thống đã có từ bao đời nay - hội CổLoa mồng 6 tháng Giêng

Trong không khí tng bừng ấy, ngời ta cùng nhau chế biến những món ăn dân

tộc truyền thống Một món không thể không nhắc tới là món "xêu" hay còn gọi làbún xào cần - một món ăn dung dị, đạm bạc, đã gắn liền với một vùng huyền thoại

và thiên tình sử Trọng Thủy - Mỵ Châu Tục truyền rằng, ngày ấy đã lâu lắm rồi,khi Triệu Đà ngỏ ý ớm hỏi Mỵ Châu cho con mình là Trọng Thủy, vua An DơngVơng đã nhận lời để giữ mối hòa hiếu và hẹn ngày lành tháng tốt sẽ làm lễ dạm hỏi

- ngày 13-8 Để tỏ lòng mến khách, vua lệnh cho đầu bếp chuẩn bị yến tiệc linh

đình, với những món ăn đậm bản sắc Âu Lạc.Nhng do có một anh lính, vì quá mệtnhọc và buồn ngủ đã sơ ý đổ bột vào một chiếc rổ đang ngâm trong vạc nớc sôi.Khi nhận ra lầm lỡ của mình, anh vội vàng nhấc rổ lên, thì bột lọc đã kết thành cácsợi dài Vị đầu bếp đã nhanh trí đem các sợi dài đó xào với rau cần và tóp mỡ thừa,

đúng lúc đó vị cận thần kiểm tra công việc bếp núc đi đến thấy món xào bốc mùithơm quyến rũ; ông liền hỏi quan đầu bếp: "Món gì vậỷ" Quan đầu bếp vừa lúngtúng vừa sợ, trả lời: "Món xêu ạ!" Vị cận thần nếm thử và thấy món "xêu" rấtngon Quan cận thần vội lên tâu với vua về một món ăn mới tuyệt ngon - món xêu.Vua tò mò cũng xuống nếm thử; thấy ngon, vua liền ra lệnh làm nhiều món "xêu"cho đại tiệc đón khách phơng Bắc Trong món ăn ấy có sự góp mặt rất quan trọngcủa một loại rau, đó là rau cần Sự nói lái xào thành xêu của ông quan đầu bếp ngày

ấy đã vô tình đặt tên cho một món ăn lạ miệng thời xa Từ đó, món xêu trở thành

đặc sản Cổ Loa Dân làng Cổ Loa cứ đến ngày 13-8 hằng năm hoặc sau dịp TếtNguyên đán lại làm món bún xào cần, để ôn lại lịch sử đồng thời giới thiệu với bạn

bè, du khách phơng xa một món ăn truyền thống rất ngon của làng mình Ngàynay, ở làng Mạch Tràng, bên bờ giếng ngọc xa kia chính là nơi sáng tạo ra côngnghệ làm bún, ngời ta không những gìn giữ mà còn sáng tạo, phát triển công nghệlàm bún gạo xay Gạo ngâm ủ bột với một kỹ xảo đặc biệt để sợi bún dẻo dai, xàokhông bị nát Vì thế, bún xào cần sẽ mãi là món ăn truyền thống, dung dị và đạmbạc nhất của làng Cổ Loa cổ xa nơi An Dơng Vơng xây thành ốc với thiên tình sửTrọng Thủy - Mỵ Châu

Nói về các món Quà Bún thì chẳng có giấy mực nào ghi lại cho hết đợc Chỉ

có những thực khách đã từng thởng thức và cảm nhận thì cho dù miền ký ức của họkhông rộng lớn nhng sẽ vẫn luôn có một khoảng trống vừa đủ để hớng đến và lugiữ mãi mãi về những món Bún “độc nhất vô nhị” của Hà Nội Và nhất là với dukhách quốc tế thì ấn tợng về món bún của đất Hà thành vô cùng sâu đậm khôngkém gì so với phở Hà Nội-món ăn đợc mệnh danh là "Quốc hồn, quốc tuý" của dântộc Việt Nam mà dới đây em xin đề cập đến

2.1.3 Lịch sử ra đời và phát triển của phở Hà Nội.

Cuộc sống ngày càng phát triển, dòng ngời tấp nập, hối hả Nhng con ngời

Tràng An thanh lịch với nét văn hoá ẩm thực có từ bao đời vẫn không thay đổi.Phở là một món ăn đặc biệt và quen thuộc của ngời Hà Nội không biết có từ baogiờ Phở đợc dùng riêng nh là một món quà sáng hoặc tra và tối, không ăn cùngcác món ăn khác Phở là một thứ quà đặc biệt của Hà Nội, không phải chỉ riêng HàNội mới có, nhng chính là vì chỉ phở ở Hà Nội mới ngon.

Một số ngời cho rằng phở có nguồn gốc từ Nam Định Phở gia truyền Nam

Định với hơng vị riêng là một phần không thể thiếu trong văn hoá phở Việt Nam

Ông Nguyễn Đình Rao - Chủ tịch Câu lạc bộ ẩm thực Unessco giới thiệu mộtquán phở Nam Định trên đờng Huỳnh Thúc Kháng - Hà Nội đã có 3 đời nấu phở

Ông cho biết sở dĩ ông chọn hàng phở Nam Định để giới thiệu vì có nhiều tài liệucho rằng phở xuất phát đầu tiên tại Nam Định Sau khi có nhà máy dệt Nam Định,những ghánh phở cũng xuất hiện Đó là những gánh phở rong của ngời làng Vân

Cù - Nam Định Họ đã nghĩ ra một món ăn đêm để phục vụ thợ thuyền của khucông nghiệp đầu tiên của Việt Nam là những công nhân dệt

Phở bắt nguồn từ miền Bắc Việt Nam, xâm nhập vào miền Trung và miềnNam giữa thập niên 1950, sau sự thất bại của Pháp ở Đông D ơng và tình trạng ViệtNam bị phân chia hai miền Ngời Việt Nam ở phía Bắc di c vào miền Nam năm

1954 mang theo món phở và phở đã bắt đầu có những sự khác biệt Từ lúc này,những ý kiến trái ngợc nhau về nguồn gốc của phở đã xuất hiện Một vài trong số

đó đa ra luận điểm rằng phở bắt nguồn từ phơng pháp chế biến món thịt hầm của

Pháp (pot-au-feu, đọc nh "pô tô phơ") Sự có mặt của Pháp ở Việt Nam có lẽ củng

cố luận điểm này, nhng việc phở có nhiều gia vị và rau mùi nguồn gốc từ châu á,

đặc biệt là Việt Nam, đã bác bỏ chúng Số khác lại cho rằng, phở ảnh hởng từ

Trung Hoa vì dựa vào mặt địa lý, hơn nữa phơng pháp sử dụng bột gạo làm bánhphở và nhiều đồ gia vị trong phở khá giống món hoành thánh của Trung Hoa, nhngkhông chứng minh đợc Vì thế, nguồn gốc của phở từ Việt Nam có lẽ là ý kiến đợcnhiều ngời chấp nhận

Sự xuất ngoại để tị nạn chính trị của những ngời Việt Nam trong thời kỳ hậu

Chiến tranh Việt Nam đã làm cho phở đợc biết đến ở nhiều nơi trên thế giới, đặcbiệt là các nớc phơng Tây Đã có nhiều nhà hàng phở ở Mỹ, Pháp, úc và Canada.Những ngời Việt Nam không thuộc diện tị nạn chính trị cũng mang phở đến nhữngnớc thuộc khối Xô Viết, bao gồm Nga, Ba Lan và Cộng hòa Séc

Ngày nay, phở đã có những phơng pháp chế biến và hơng vị khác nhau TạiViệt Nam, có những tên gọi để phân biệt chúng phở Bắc (ở miền Bắc), phở Huế (ởmiền Trung) và phở Sài Gòn (ở miền Nam) Thông thờng thì phở miền Bắc đặc trngbởi vị mặn còn miền Nam thì ngọt Bánh phở ở miền Nam thì lại nhỏ hơn ở miền

Lịch sử về các loại Phở ở Hà Nội

Trớc đây, chỉ có phở bò chín với đầy đủ "chín-bắp-nạm-gầu", ngày naythực khách chấp nhận cả phở tái , phở gà Đi xa hơn, có nhà hàng thử nghiệm vớicả thịt vịt , ngan nhng không mấy thành công Một điều hiển nhiên là món phở làcủa ng ời Việt Ngoài ra, trong những năm gần đây, giới trẻ tại Việt Nam còn tạo

ra nhiều món ẩm thực từ nguyên liệu bánh phở truyền thống nh phở cuốn , loạiphở xuất hiện vào thập niên 70 của thế kỷ trớc là phở xào , của thập niên 80 là

phở rán Những món ăn này càng làm phong phú thêm thực đơn ẩm thực của

ng-ời Việt

Phở đã đợc rất nhiều nhà văn nhắc đến và viết rất nhiều, nh: Nguyễn Tuân,

Vũ Bằng (Miếng ngon Hà Nội), Thạch Lam (Hà Nội 36 phố phờng), Băng Sơn

(Thú ăn chơi ngời Hà Nội), Nguyễn Duy

Nói đến phở, ngời Hà Nội xa không khỏi bồi hồi nhớ về một buổi sáng tiếtthu lành lạnh, cô hàng phở má ửng hồng hơi lửa, tay thoăn thoắt múa khi bốc hànhlá, rau thơm, bánh phở và thịt bò vào bát

Phở là món ăn Việt Nam tinh tế, truyền thống, quảng đại và giàu vitamin màlại không gây béo Thành phần chính của phở là những sợi bánh phở trắng, to bản;nớc dùng có mùi thơm và vị ngọt của xơng ống thịt bò, con sá sùng, tôm nõn cùngvới hành khô, gừng và thảo quả nớng, đợc ninh từ chiều tối hôm trớc; thịt bò ngon

đợc luộc lên sau đó thái lát mỏng Vì vậy mà phở bò vẫn là môn phở truyền thốngcủa ngời Hà thành

Ngày xa, khách ăn phở thờng gọi là những hàng phở gánh ở đầu phố hoặc đirong ngoài đờng Một đầu gánh là chiếc chạn con đựng bát đũa, các lọ gia vị và cóngăn kéo đựng bánh phở, thịt bò Đầu kia là bếp lò với nồi nớc dùng lúc nào cũngsôi đợc đun bằng than Ngoài ra, còn có một thùng nớc sạch dùng để tráng bánhphở Về sau, những hàng phở cố định mới hình thành

Ngày xa, ngời ta chỉ bán phở bò, tới những năm 50 của thế kỷ trớc mới xuấthiện phở gà, phở cá và phở kèm thịt lợn, rồi đến phở xào bò, gà nhng ngời ta vẫnthấy phở bò là hợp vị và ngon hơn cả Trớc đây, phở chỉ đợc bán vào buổi sáng, nh-

ng ngày nay phở đợc bán cả ngày Đặc biệt vào buổi tối đi dọc các phố của Hà Nội

đều có hàng phở ở trong hoặc ngồi ngoài đờng

Phở mang đủ các hơng vị, nh nhà văn Vũ Bằng đã viết, "thịt thì mềm, bánhthì dẻo, vị cay cay của gừng, hạt tiêu, ớt, cái thơm của hành hoa, thơm hăng hắccủa rau thơm, thơm dìu dịu của thịt bò tơi mềm rồi thì hòa hợp tất cả những vị đó

lại, nớc dùng ngọt cứ lừ đi, ngọt một cách hiền lành êm dịu, không có chất gì là hóahọc".

Và sau này thì phở gà mới ra đời cho phù hợp với khẩu vị của đất nớc đã lêntới hơn 80 triệu dân Nhng có lẽ phở bò chín vẫn sẽ là sự lựa chọn " đúng kiểu" vàngon nhất

Thời gian rồi cũng qua đi, tâm tính của ngời Hà Nội đổi thay, phố xá nhàcửa, cái ăn, cái mặc của ngời Hà Nội cũng khác xa nhiều Nhng có một thứ ít thay

đổi là khẩu vị của ngời Hà Nội Những món ăn mang tính chất đặc trng của Hà Nội

đang đợc nhân lên khắp các phố phờng và toả đi muôn nơi Vẻ đẹp nhẹ nhàng, cầu

kỳ đã trở thành đặc trng trong nghệ thuật ẩm thực Hà Nội Ngời Hà Nội rất biếtchọn nơi, chọn cửa để thởng thức món ăn, và khi đã hợp khẩu vị ở đâu đó thì lại rấtchung thuỷ với món đó, nơi đó Món ăn Hà Nội có nhiều, nhng nhắc đến món ăn

Hà Nội là ngời ta nhắc đầu tiên đến phở Phở nh một thứ đại diện mang tính bảnsắc, đặc thù của món ăn Hà Nội Lý do thật đơn giản phở Hà Nội khác hẳn các nơikhác, nó không thể trộn lẫn với bất cứ một thứ phở nơi nào, cho dù ở đó ng ời ta đã

cố tình trơng lên cái biển phở Hà Nội Phở Hà Nội có cái ngọt chân chất của x ơng

bò, cái thơm của thịt vừa chín đến độ để vẫn dẻo mà lại không dai Màu nớc phởtrong, bánh phở mỏng và mềm Chỉ nhìn bát phở thôi cũng đủ thấy cái chất sành

ăn, kỹ càng trong ăn uống của ngời Hà Nội Một nhúm bánh phở đã trần qua nớcnóng mềm mại dàn đều trong bát, bên trên là những lát thịt thái mỏng nh lụa điểmmấy ngọn hành hoa xanh nõn, mấy cọng rau thơm xinh xắn, mấy nhát gừng màuvàng chanh thái mớt nh tơ, lại thêm mấy lát ớt thái mỏng vừa đỏ sậm vừa màu hoahiên Tất cả màu sắc đó nh một bức hoạ lập thể hơi bạo màu nhng đẹp mắt cứ dậylên hơng vị, quyện với hơi nớc phở bỏng rẫy, bốc lên nghi ngút, đánh thức tất thảykhả năng vị giác, khứu giác của ngời ăn, khiến ta có cảm giác đang đợc hởng cáitinh tế của đất trời và con ngời hợp lại

2.2 Thực trạng khai thác bún, phở Hà Nội để trở thành nét văn hóa ẩm thực đặc trng của ngời hà thành trong mắt du khách trong nớc và quốc tế.

2.2.1 Thực trạng khai thác nét văn hoá ẩm thực trong hoạt động Du lịch của

Hà Nội hiện nay

2.2.1.1 Đối với khách Du lịch đến Hà Nội

Thực tế trong những năm gần đây, Du lịch Hà Nội đã có sự tăng trởng rõ rệt.Năm 2005, Hà Nội đón đợc 638,8 nghìn lợt khách Du lịch quốc tế, sau 4 năm

(2009) số lợng khách quốc tế đến Hà Nội tăng cao và đạt 3,8 triệu lợt khách Hiện

nay, con số này còn tăng lên nhanh chóng Dự kiến đến 2010 là 5,5 đến 6 triệu l ợt

khách (Nguồn Viện nghiên cứu phát triển Du lịch).

Hiện nay đã có rất nhiều món ăn của Hà Nội xuất hiện trong thực đơn của

các nhà hàng, khách sạn lớn nh: Spices Garden (Khách sạn Metropole - 15 Ngô

Quyền) với tài nấu nớng các món ăn Việt của các đầu bếp Pháp Bên cạnh đó, có

một số nhà hàng lớn ở Hà Nội chuyên bán các món ăn cổ truyền đất Thủ đô nh nhà

hàng Chả Cá Lã Vọng (14 phố Chả Cá), nhà hàng ABC (73 - 76 Thái Hà), nhà hàng Âu Lạc (65 Quán Sứ), nhà hàng Nam Phơng (19 Phan Chu Trinh)… Đó là

những địa điểm rất quen thuộc trong các chơng trình Du lịch khi khách đến với HàNội muốn thởng thức đặc sản của Thủ đô

Đa số khách quốc tế đến Hà Nội thờng lu trú trong các khách sạn Tuynhiên, hầu hết bếp trởng trong các khách sạn lớn thờng là ngời nớc ngoài Thực đơntại nhiều khách sạn thờng “vắng bóng” những món ăn Hà Nội Vì vậy, phần lớnkhách Du lịch quốc tế không có cơ hội thởng thức nghệ thuật ẩm thực Hà Nội.Thực tế, họ đến du lịch tại Hà Nội nhng thực đơn trong chuyến đi vẫn là nhữngmón ăn giống nh thờng ngày của họ Có thể đây chính là một thiếu sót làm nhữngnét đặc sắc của nghệ thuật ẩm thực Thủ đô cha đợc nhiều bạn bè trên thế giới biết

đến

2.2.1.2 Đối với ngời Hà Nội đi nghỉ ngơi, Du lịch cuối tuần

Ngời Hà Nội bây giờ thờng có thói quen đi nghỉ cuối tuần Thực tế đợcchứng minh là có rất nhiều khu Du lịch cuối tuần đợc đầu t để phục vụ nhu cầucủa ngời dân Thủ đô nh khu Du lịch Khoang Xanh, Suối Tiên, Đồng Mô… ở địaphận Hà Tây cũ, hay nh các khu kinh doanh dịch vụ câu cá th giãn tại Gia Lâm,

Đông Anh… Nhu cầu ăn uống trong những chuyến đi Du lịch cuối tuần của ng ời

Hà Nội cũng thật đáng bàn nhất là đối với những ngời quan tâm đến việc pháttriển nghệ thuật ẩm thực Thủ đô Thực tế là đa số thực phẩm mà ngời Hà Nội sửdụng trong chuyến đi là những sản phẩm có nguồn gốc từ bên ngoài nh : bánh

mỳ, các loại món ăn đóng hộp… Một phần xuất phát từ tính tiện dụng của nhữngsản phẩm này, chúng đợc đóng gói thuận tiện cho việc mang đi xa Bên cạnh đócòn dễ dàng trong khâu chế biến và rất đảm bảo vệ sinh, thời hạn sử dụng lâu dài

Đó chính là những u điểm mà không có món ăn Hà Nội nào có đợc Một số cơ sởdịch vụ khác ở ngoại thành Hà Nội thì chỉ chế biến món hải sản n ớc ngọt là chủyếu

Món ăn Thủ đô dờng nh không là sự lựa chọn ngay cả đối với ngời Hà Nộitrong những chuyến đi Du lịch Thứ nhất, hầu nh các món ăn đều đợc chế biến cầu

kỳ, không thể mang đi xa nh các món phở, bánh cuốn… Những món ăn có thể đợc

đóng gói thì thời hạn sử dụng không lâu dài, an toàn vệ sinh thực phẩm cha đợc chú

ý nh bánh cốm, nhiều món ăn đợc chế biến dới dạng khô nhng chất lợng không

đảm bảo Đó là những yếu điểm mà chúng ta cần khắc phục nhằm bảo tồn và pháthuy các món ăn dân tộc trong cuộc sống bận rộn của thời hiện đại

Đời sống của ngời dân Hà Nội ngày càng đợc cải thiện, nhu cầu thởng thứcnhững món ăn ngon ngày càng xuất hiện nhiều trong thói quen ăn uống của ngờiThủ đô Những ngày cuối tuần, các nhà hàng tại Hà Nội dờng nh đông hơn bởi cácthực khách, nhiều ngời trong đó là ngời Hà Nội Tuy nhiên, thực đơn món ăn của

họ đa số là các món ăn Tây, hoặc có nguồn gốc ngoại lai nh: mỳ ý, bánh mỳ bít tết,những món ăn Trung Quốc, Thái Lan… rất ít ngời đến với những món ăn Hà Nội.Ngoài nhu cầu thởng thức các món ăn ngon, khác lạ so với thờng ngày thì đó là dothói quen ăn uống thay đổi Bên cạnh đó là nhu cầu thởng thức các món ăn đạt cáctiêu chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm, ăn uống tại những nơi sang trọng và sạch sẽ

Đây chính là điều mà những ngời kinh doanh món ăn Hà Nội cần quan tâm nhằmthu đợc lợi nhuận cao hơn

2.2.2 Thực trạng khai thác nét văn hóa ẩm thực Hà Nội.

2.2.2.1 Phân bố địa điểm ăn uống

Khi đời sống con ngời dần dần đợc cải thiện, mức sống cao hơn thì chuyện

ăn uống cũng thoải mái hơn Nhiều hàng quán phục vụ cho nhu cầu này ngày cànggia tăng

Có thể nói, các đờng phố Việt Nam trên toàn đất nớc có rất nhiều quán ănuống Một thống kê gần đây cho biết Thủ đô Hà Nội có đến hàng nghìn quán ănuống Đối với ngời Việt Nam nói chung và ngời Hà Nội nói riêng thì việc ăn ởhàng nào, quán nào thấy ngon và thuận tiện nhất cho mình vẫn luôn là lựa chọnhàng đầu Song, đối với khách Du lịch thì không đơn giản nh vậy Vì họ là nhữngngời không sống ở Hà Nội, họ cha bao giờ hoặc ít đợc ăn những món ăn Hà Nội

Họ sẽ không thể cứ thấy hàng, quán nào là vào ăn cho biết Thực tế văn hóa ẩmthực Hà Nội không phải là không hấp dẫn khách Du lịch mà chính là do việc phân

bố địa điểm ăn uống phục vụ du khách cha hợp lý

Những quán nổi tiếng với các món đặc trng mà đã đợc sở văn hóa thể thao

và Du lịch công nhận trong danh sách các món ăn tiêu biểu của nền văn hóa ẩmthực miền Bắc nh: Phở, bún chả, bún thang, bún ốc, chả cá Lã Vọng thờng luôn

đông khách do kỹ thuật nấu có bí quyết gia truyền, nhng chúng lại nằm rải rác ởcác con phố, không quy tụ lại thành một khu phố ẩm thực theo đúng nghĩa của nó

Điều này đã gây khó khăn không nhỏ đối với khách Du lịch nớc ngoài trong việctìm kiếm Bởi lẽ tên phố, tên quán ăn bằng tiếng Việt rất khó nhớ Theo cuộc điềutra thăm dò nhỏ mà em đã thực hiện khi viết đề tài này, thì chỉ có khoảng 10-15ngời trong tổng số gần 100 ngời đợc hỏi, là nhớ tên cửa hàng mình đã ăn tại đó Lý

do thật đơn giản, chỉ có ngời Hà Nội sành ăn thì mới có thể biết " món ngon này thì

phải ăn ở đâu, hiệu nào mới chính gốc".

Với đà phát triển mạnh của Du lịch, sở Văn hoá Thể thao và Du lịch Hà Nộicũng mong muốn thủ đô Hà Nội trở thành điểm đến của khách Du lịch trong nớc vàquốc tế thông qua việc khai thác triệt để các dự án hoạt động Du lịch thành phố,trong đó ẩm thực Hà Nội đóng vai trò là một nhân tố không thể thiếu Chính vì vậy,sau rất nhiều sự lựa chọn và thăm dò ý kiến của mọi ngời, cuối cùng tuyến phốTống Duy Tân – Cấm Chỉ đã đợc chọn là “Phố ẩm thực Hà Nội” với số vốn đầu tkhoảng 6.400 triệu đồng

Có thể nói Hà Nội nổi tiếng vì có phố cổ với những phố nghề đặc trng, cóphố cũ với kiến trúc thời Pháp cổ kính mà sang trọng Nhng có lẽ không phải aicũng biết rằng ở Hà Nội còn có một khu phố thật đặc biệt, đó là phố Tống Duy Tânvới tên gọi thờng đợc nhắc đến: “Phố ẩm thực”

Ngay cái tên “phố ẩm thực” đã cho ta biết khi tới đây, đặc trng hấp dẫn củacon phố này chính là những món ăn và đồ uống Phố ẩm thực phục vụ khách từ9h00 đến 23h00 với các món ăn theo phong vị miền Bắc nh bún thang, ốc hấp,phở, gà tần, cháo gà

Phố này có một chiếc cổng ở đầu phố, cuối phố có biển đề "Phố ẩm thực"

Đến đây du khách bị “lạc” vào một không gian "văn hóa ẩm thực" Đờng phốkhông láng nhựa đờng mà đợc lát bằng gạch hình lục lăng, dầy, màu xanh rêu Đ-ờng và hè liền nhau, cống rãnh "đi ngầm", môi trờng "xanh, sạch, đẹp" Đèn chiếusáng rất sang, không phải là các cây đèn cao áp màu trắng lạnh mà là các cột đènthấp, trang trí hoa văn, màu sắc tạo một sự ấm áp, lung linh, huyền ảo ở trung tâmkhu phố này có trạm đón tiếp hớng dẫn du khách đến thăm phố, có nội quy với tiêuchí cao, đòi hỏi các cửa hàng phải tuân thủ để phục vụ khách hết mình Khi đến

đây thởng thức món ăn ngon của Hà Nội xa và nay, khách đợc chứng kiến việc thểhiện văn minh lịch sự của ngời Tràng An

Phố Tống Duy Tân có hiệu phở bò "Đờng tàu" với các món phở tái, chín,nạm gầu, sốt vang hiện diện từ thời "bao cấp" Cùng các món ăn nổi tiếng của cácnhà hàng nấm Trung Quốc, Hơng Hải, Tuấn Thủy, Hơng Nam trơng biển ngay đầuphố Quý khách đến phố Tống Duy Tân để thởng thức những món ăn lạ miệng, bổdỡng Trên phố có thể nói là nơi chuyên doanh món "gà tần", mà phần nhiều là "gà

ác" tiềm hầm với thuốc bắc, gà tần nhân sâm, xào nấm, chua ngọt Chim tần bắc,tần nấm, tần sâm và cả ngẩu pín tần, cánh đàn ông lứa tuổi trung niên rất a thích.Những tên hiệu Duy Hải, Anh Béo, Thái Hng, Đức Anh, Tễu Quán, Heo Vàng, Cây

Si… với những bí ờm nợp khách ta, khách Tây, Tàu, ấn Độ, Hàn Quốc vào ra tấp nập Cửa n … với những bíhiệu "Quán 30" chuyên bán các món tôm, cua, ghẹ, ốc hơng nổi tiếng, món ngaoxào tỏi, ngao hấp lá chanh, ngao nớng, sò huyết xào bơ tỏi, sò nớng, sò hấp sả ớt,cháo ngao, cháo tôm chỉ cần đi ngang, mùi thơm bay ra nh "níu" chân du khách.Riêng quán "Sinh râu" có món độc đáo sò huyết rang me, ăn một lần không bao giờquên Phố ẩm thực Tống Duy Tân đang khắc sâu hình ảnh một Việt Nam tơi đẹp và

dễ mến trong du khách khắp thế giới

Hiện nay, mặc dù “Phố ẩm thực Hà Nội” đã đi vào hoạt động khá lâu nhngvẫn tồn tại nhiều bất cập Các nhà hàng đáng nhẽ đều phải đợc tiến hành trang trímang dáng dấp truyền thống xa cho phù hợp với nét đặc trng món ăn, các biểnquảng cáo cũng phải thống nhất làm một mẫu nhng đến 30 % số chủ nhà hàngkhông hào hứng với việc tự bỏ vốn ra đầu t nâng cấp, sửa chữa nhà cửa Họ việncác cớ khác nhau nh sợ không ổn định về thuế, sợ động vào thần linh thổ địa đểtrì hoãn Còn các biển quảng cáo vẫn mạnh ai nấy làm, cái to, cái nhỏ, chữ chichít Ngay chiếc cổng chào cũng cha thể hiện đợc nét đặc trng của phố ẩm thực

Đáng buồn hơn là nó không những không đợc “chăm sóc” chu đáo mà còn bị đểrách nát ở hai bên cột chống, dây điện thì chằng chịt, các mảnh nhựa của cột vỡnát, thủng lỗ chỗ , một cảnh tợng đầu tiên mà khách du lịch nhìn thấy khi lần đầutiên tiếp cận với phố ẩm thực Tống Duy Tân – phố ẩm thực Việt Nam đặc trngnhất ở Hà Nội

Bên cạnh đó, các món ăn đợc đa ra phục vụ cũng là một vấn đề Sở Văn hoáThể thao và Du lịch đã chính thức đề nghị 55 món ăn (trong đó có 22 món ăn HàNội) đợc chọn làm những món ăn tiêu biểu của Việt Nam Một điều đáng quan tâmnữa là trong khu phố ẩm thực Việt Nam, lại có cả nhà hàng Thái Lan, TrungQuốc… với những bí ợc xây rất quy mô, lộng lẫy cùng tồn tại trong phố ẩm thực của Việt Nam.đHơn thế, nhiều dịch vụ nh cắt tóc - gội đầu, internet, chơi game cũng mọc lên lẫnlộn, xô bồ nh một khu kinh doanh các hàng hóa Thậm chí trong khu phố còn cómột nhà xuất bản sách đợc xây dựng, chiếm diện tích khá lớn, còn các nhà dânkhông kinh doanh ăn uống thì cũng mở nhiều mặt hàng khác kinh doanh Đó lànhững điều bất hợp lý trong việc khai thác văn hóa ẩm thực Hà Nội mà sở Văn hoáThể thao và Du lịch cần phải xem xét lại cho phù hợp

Về vấn đề giao thông, chỗ để xe cho khách đa số các hộ kinh doanh vẫncha yên tâm Theo nh dự kiến sẽ ngăn xe con vào, nhng sự ồn ào và lộn xộn, kể cả

lề thói sinh hoạt ban đêm có phần chợ búa ở khu vực này vẫn còn tồn tại Điều nàycũng là một trở ngại đối với sự quyết tâm của UBND thành phố trong việc biến phốTống Duy Tân trở thành điểm du lịch văn hóa của thành phố Hà Nội.

Bên cạnh đó Hiện tại trên Hà Nội có rất nhiều khách sạn cung cấp dịch vụ

ăn uống Bởi lẽ cung cấp dịch vụ ăn uống mang lại hiệu quả kinh tế cao Thức ăn,

đồ uống tại các khách sạn trên Hà Nội nhìn chung rất phong phú và đa dạng, cáckhách sạn không chỉ tập trung chế biến đồ ăn, thức uống truyền thống của Hà Nội

mà hiện nay các khách sạn còn tiếp thu có chọn lọc nhứng món ăn mang phongcách Âu, á Nhằm đáp ứng nhu cầu của du khách Trên địa bàn Hà Nội có cáckhách sạn nh sau:

 Khách sạn Sofitel Plaza Hà Nội, số 1 đờng Thanh Niên, Hà Nội

 Khách sạn Công Đoàn Việt Nam, số phố 14 Trần Bình Trọng, Quận Hai

Bà Trng Hà Nội

 Khách sạn ASEAN, số 6 - 8 phố Chùa Bộc, Hà Nội

Và còn có rất nhiều các khách sạn có mặt trên địa bàn Hà Nội tham gia cungứng dịch vụ này

Bên cạnh đó Hà Nội còn có các hệ thống nhà hàng chuyên doanh Hiện naycác nhà hàng tổ chức sản xuất và cung ứng dịch vụ ăn uống rất hiệu quả và làm hàilòng thực khách thập phơng Nhà hàng đã tập trung chuyên chế biến các món ănTrung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản, hay những nhà hàng chuyên cung ứng dịch vụ

đồ uống nh bia tơi Đức, bia tơi Tiệp,… với những bí Các nhà hàng đợc phân bố nh sau:

* Nhà hàng chuyên kinh doanh các món ăn Trung Quốc nh; nhà hàng Long

Đình ( số 64B – phố Quán Sứ) Không những chinh phục khách hàng bởi khônggian ấm cúng, nhà hàng Long Đình còn chinh phục quý khách bởi hơn 300 món ăncủa Trung Quốc và do đầu bếp giỏi của Trung Quốc chế biến Ngoài ra trên địa bàn

Hà Nội chúng ta còn có nhà hàng Long Viên Với vị trí thuận lợi, cũng nh khônggian rộng cùng với đội ngũ lao động có tay nghề cao nhà hàng chuyên chế biến cácmón ăn mang đậm nét văn hóa Trung Hoa, nhà hàng cũng là nơi thuận lợi chochúng ta khi đón những đoàn khách lớn đến từ Trung Quốc

* Nhà hàng chuyên chế biến các món ăn của Nhật Bản nh; nhà hàng Akari(tầng 16 - tòa nhà Ruby Plaza) Tên gọi Akari nghĩa là ánh sáng, có lẽ vì thế màAkara đã trở thành điểm nhấn tinh tế trong hệ thống nhà hàng Nhật Bản tại Hà Nội

Các nhà hàng Nhật Bản có mặt ở Hà Nội ngày càng nhiều và góp phần làmnên một góc văn hoá ẩm thực Hà Nội Có lẽ ban đầu sự xuất hiện của các nhà hàng

đó chỉ nhằm mục đích phục vụ cho các nhà đầu t, các khách Du lịch Nhật Bản đến

và sinh sống tại Hà Nội, nhng rồi chính sự nổi tiếng vốn có về óc thẩm mĩ, sự khéotay và khẩu vị tinh tế trong các món ăn của xứ sở hoa anh đào đó chinh phục ng ờidân Hà Nội thanh lịch Không chỉ hấp dẫn bởi chính hơng vị độc đáo của các món

ăn mà ngay cả sự sắp xếp trng bày món ăn của ngời Nhật cũng là cả một nghệ thuậtcho thấy sức tởng tợng và khả năng sáng tạo phong phú Mỗi một món ăn đợc trngbày đều mang tính thẩm mĩ cao, vừa để kích thích sự ngon miệng, vừa đẹp mắt màlại vừa tạo đợc sự gần gũi với thiên nhiên Bởi vậy mà các quán ăn Nhật Bản bâygiờ không cũng là địa chỉ của riêng những ngời Nhật xa xứ nữa mà đó dần trở nênquen thuộc với ngời Hà Nội Bên cạnh những nhà hàng mang phong cách Nhật Bảnchính thống ở Hà Nội cũng có những nhà hàng mà gia chủ đó biết khéo léo kếthợp giữa khẩu vị Nhật Bản với khẩu vị Việt Nam để làm nên một không gian đặcbiệt với những món ăn không kém phần hấp dẫn

* Nhà hàng chế biến các món ăn Hàn Quốc nh; Nhà hàng Hàn Quốc Cook &Cook Đây là một nhà hàng chuyên phục vụ các món ăn Hàn Quốc Nhà hàng gồm

2 tầng đợc chia thành các khu ăn uống riêng biệt tạo cho khách cảm giác thoải mái.Các món ăn đặc trng của quán là lẩu hải sản, xúc xích, gà theo kiểu Hàn Quốc có

vị cay rất riêng, bạch tuộc sốt cay, thịt ba chỉ nớng Hàn Quốc và không thể không

kể đến món kim chi truyền thống cùng với rợu sochu Thực khách có thể chọn món

ăn theo set menu hay tự chọn

* Hệ thống các nhà hàng chuyên kinh doanh các loại bia tơi nh

Nhà hàng ERESSON BEER là một nhà hàng Bia tơi Đức cao cấp Đến đây,quý khách sẽ đợc thởng thức các loại bia tơi có thơng hiệu nổi tiếng của CHLB Đứcvới các hơng vị độc đáo cùng các món ăn Âu, á ngon, chất lợng tuyệt hảo Khônggian rộng rãi thoáng mát, nhân viên phục vụ trẻ trung chuyờn nghiệp, màn hình

500 inch và biểu diễn ca nhạc hàng tối sẽ tạo cho quý khách một bữa ăn ngonmiệng, th giãn lý tởng, đặc biệt là giá cả rất hợp lý Với dây chuyền, công nghệ,nguyên liệu đợc nhập khẩu trực tiếp từ Đức, Nhà hàng ERESSON BEER là nhàhàng đầu tiên ở Việt Nam nấu và bán bia ngay tại tiệm theo kiểu nhà hàng biatruyền thống của Đức Quy trình nấu bia đợc thực hiện theo nguyên tắc chínhthống lâu đời của Đức bằng công nghệ lên men độc đáo với hơng vị đặc trng dới

sự giám sát nghiêm ngặt của chuyên gia ngời Đức có kinh nghiệm Do vậy, sảnphẩm Bia tơi ERESSON đạt tiêu chuẩn cao, đợc bạn bè trong và ngoài nớc tin