Đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp huyện ở nước ta hiện nay và năng lực lãnh đạo của cán bộ chủ chốt trong thực hiện công nghiệp hóa, hiện 1.2.. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định: Cán bộ là cá
Trang 1HUỲNH THỊ HOÀI THU
XÂY DỰNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ CHỦ CHỐT HUYỆN CAO LÃNH, TỈNH ĐỒNG THÁP ĐÁP ỨNG YÊU CẦU CÔNG NGHIỆP HOÁ, HIỆN ĐẠI HOÁ NÔNG NGHIỆP, NÔNG THÔN
Chuyên ngành: Chính trị học
Mã số: 60.31.02.01
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC CHÍNH TRỊ
Người hướng dẫn khoa học: PGS TS Đinh Thế Định
Đồng Tháp, năm 2015
Trang 2LỜI CÁM ƠN
Tôi xin được bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến: Ban Lãnh đạo nhà trường, Phòng đào tạo Sau đại học, Khoa Giáo dục Chính trị trường Đại học Vinh đã tạo điều kiện thuận lợi cho chúng tôi được học tập, rèn luyện
Xin chân thành cảm ơn các nhà giáo, các nhà khoa học đã nhiệt tình giảng dạy, giúp đỡ chúng tôi trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu Đặc
biệt, PGS TS Đinh Thế Định - người hướng dẫn khoa học đã tận tình, quan
tâm định hướng, hỗ trợ tôi trong suốt quá trình hoàn thành luận văn tốt nghiệp
Chân thành cảm ơn Lãnh đạo Ban Tổ chức Tỉnh ủy tỉnh Đồng Tháp, Huyện ủy, UBND huyện, các ban Đảng thuộc Huyện ủy Cao Lãnh, Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị huyện Cao Lãnh, Phòng Nội vụ, Phòng Tài chính – Kế hoạch, Văn phòng HĐND – UBND, Chi cục Thống kê huyện Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp đã tạo điều kiện thuận lợi cho tôi trong quá trình học tập cũng như cung cấp số liệu và tư vấn khoa học cho tôi trong quá trình thực hiện đề tài.
Mặc dù bản thân đã nỗ lực cố gắng, nhưng với điều kiện thực tiễn Huyện Cao Lãnh và một số kinh nghiệm của bản thân, luận văn không thể tránh khỏi những hạn chế, thiếu sót Kính mong nhận được sự góp ý, giúp đỡ của các thầy,
cô giáo và bạn bè, đồng chí, đồng nghiệp.
Cao Lãnh, tháng 6 năm 2015
Tác giả luận văn
Huỳnh Thị Hoài Thu
Trang 3Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VIỆC XÂY DỰNG ĐỘI NGŨ
CÁN BỘ CHỦ CHỐT CẤP HUYỆN TRONG THỰC HIỆN CÔNG
1.1 Đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp huyện ở nước ta hiện nay và năng lực
lãnh đạo của cán bộ chủ chốt trong thực hiện công nghiệp hóa, hiện
1.2 Xây dựng đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp huyện đáp ứng yêu cầu công
Chương 2: THỰC TRẠNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ CHỦ CHỐT VÀ
XÂY DỰNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ CHỦ CHỐT HUYỆN CAO LÃNH,
2.1 Khái quát điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội, văn hoá và tình hình
thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn ở huyện
2.2 Thực trạng đội ngũ cán bộ chủ chốt trong thực hiện công nghiệp hóa,
hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn ở huyện Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp
2.3 Thực trạng công tác xây dựng đội ngũ cán bộ chủ chốt trong thực
hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn ở huyện Cao
Trang 4Chương 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP XÂY DỰNG ĐỘI
NGŨ CÁN BỘ CHỦ CHỐT ĐÁP ỨNG YÊU CẦU CÔNG NGHIỆP
HÓA, HIỆN ĐẠI HÓA NÔNG NGHIỆP NÔNG THÔN HUYỆN
3.1 Phương hướng xây dựng đội ngũ cán bộ chủ chốt đáp ứng yêu cầu
công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp nông thôn ở huyện Cao Lãnh,
3.2 Những giải pháp chủ yếu xây dựng đội ngũ cán bộ chủ chốt đáp ứng
yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp nông thôn ở huyện
Trang 5KÝ HIỆU VIẾT TẮT TRONG LUẬN VĂN
1 AN-QP : An ninh, quốc phòng
5 CN, TTCN : Công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp
6 CNH, HĐH : Công nghiệp hóa, hiện đại hóa
17 VH-XH : Văn hóa - xã hội
Trang 6Thực tiễn sinh động của cách mạng Việt Nam đã chứng minh một cáchsinh động sau khi có đường lối đúng, cán bộ là nhân tố quyết định thắng lợi củacách mạng Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định: Cán bộ là cái gốc của mọicông việc; công việc thành công hoặc thất bại đều do cán bộ tốt hay kém.
Sự nghiệp đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước hiện nay đangđặt ra cho đội ngũ cán bộ nhiệm vụ quan trọng, đòi hỏi phải huy động các nguồnlực; sức mạnh của cả hệ thống chính trị, chăm lo đội ngũ cán bộ, nhất là cán bộchủ chốt các cấp có đủ phẩm chất, năng lực để hoàn thành nhiệm vụ
Trong bối cảnh quốc tế và trong nước có những thuận lợi nhưng đồng thờicũng có những nguy cơ và thách thức đan xen Để nâng cao sự lãnh đạo củaĐảng lên ngang tầm với nhiệm vụ chính trị, chủ động nắm thời cơ, vượt quathách thức và nguy cơ, thực hiện thắng lợi mục tiêu chiến lược và đường lối củaĐảng đề ra trong giai đoạn hội nhập và phát triển, công tác xây dựng Đảng đượcxác định là nhiệm vụ then chốt, công tác cán bộ của Đảng trở thành "khâu thenchốt của vấn đề then chốt"
Công tác cán bộ và xây dựng đội ngũ cán bộ là một vấn đề quan trọng củaĐảng, vì vậy từ trước đến nay đã được Đảng và Nhà nước nghiên cứu, được cụthể hóa trong nhiều Nghị quyết, Kết luận, Hướng dẫn: Kết luận số 24-KL/TW,
Trang 7ngày 05 tháng 6 năm 2012 của Bộ Chính trị về đẩy mạnh công tác quy hoạch và
luân chuyển cán bộ lãnh đạo, quản lý đến năm 2020 và những năm tiếp theo;
Nghị quyết số 32-NQ/TW, ngày 26 tháng 5 năm 2014 của Bộ Chính trị về tiếp
tục đổi mới, nâng cao chất lượng công tác đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị cho cán bộ lãnh đạo, quản lý; Hướng dẫn số 15-HD/BTCTW, ngày 05 tháng 11
năm 2012 của Ban Tổ chức Trung ương về công tác quy hoạch cán bộ lãnh đạo,
quản lý theo tinh thần Nghị quyết số 42-NQ/TW, ngày 30 tháng 11 năm 2004 của Bộ Chính trị (khóa IX) và Kết luận số 24-KL/TW, ngày 05 tháng 6 năm
2012 của Bộ Chính trị (khóa XI)
Về công tác cán bộ cũng đã có nhiều công trình nghiên cứu khoa họcđược thực hiện ở nhiều góc độ khác nhau, như:
- Luận án tiến sĩ của Phạm Công Khâm (2000), Xây dựng đội ngũ cán bộ
lãnh đạo cấp xã vùng nông thôn đồng bằng sông Cửu Long hiện nay, Học viện
Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh Tác giả đã đưa ra các khái niệm, mục đích, tầmquan trọng của công tác cán bộ, tác giả đã làm rõ thực trạng xây dựng đội ngũcán bộ lãnh đạo cấp xã vùng nông thôn đồng bằng sông Cửu Long hiện nay
- Luận văn thạc sĩ của Hà Văn Bình ( 2014), Nâng cao năng lực lãnh đạo
của đội ngũ cán bộ chủ chốt trong hệ thống chính trị cơ sở ở huyện Cẩm Xuyên, tỉnh Hà Tĩnh Tác giả đã đưa ra quan niệm, vị trí, vai trò cán bộ chủ chốt trong
hệ thống chính trị cơ sở ở huyện Cẩm Xuyên, làm rõ thực trạng đội ngũ cán bộ
và nêu các giải pháp chủ yếu nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ chủ chốt trong
hệ thống chính trị cơ sở ở huyện Cẩm Xuyên, tỉnh Hà Tĩnh
- Ngoài ra, một số bài viết trên các báo và tạp chí cũng đề cập đến vấn đề
này như: "Một số vấn đề quan trọng về công tác tổ chức và cán bộ của Đảng
hiện nay" của Phan Diễn, Tạp chí Cộng sản, số 31, 2002, tr.3-9 Tác giả tổng kết
những đánh giá của Trung ương về việc thực hiện các nghị quyết Trung ươngkhoá VII, khóa VIII và Kết luận của Hội nghị Trung ương 6 khoá IX về công tác
tổ chức - cán bộ Từ đó, tác giả đề nghị các cấp, các ngành tiếp tục quán triệt sâu
Trang 8sắc, cụ thể hoá và thực hiện có hiệu quả các nghị quyết trong thời gian tới.Trong đó, tác giả nêu phân tích khá chi tiết những mặt làm được và những mặthạn chế của các nội dung công tác tổ chức; công tác quy hoạch cán bộ lãnh đạo,quản lý; công tác luân chuyển cán bộ; vấn đề xây dựng tổ chức cơ sở đảng Tácgiả đưa ra một số giải pháp nhằm thực hiện tốt hơn công tác tổ chức cán bộtrong thời gian tới.
"Nâng cao chất lượng cán bộ cơ sở: những vấn đề lý luận và thực tiễn" của Hoài Nhân, Tạp chí Tổ chức Nhà nước, số 12, 2002, tr.39, 52 Tác giả nêu
lên số liệu thống kê của tỉnh Bình Dương về trình độ mọi mặt của đội ngũ cán
bộ cơ sở, chỉ ra những bất cập cần khắc phục và những trăn trở, băn khoăn củađội ngũ cán bộ cơ sở trước những thực trạng đáng báo động về tình hình hoạtđộng và chất lượng đội ngũ cán bộ cơ sở Từ đó, tác giả đưa ra những giải phápnâng cao chất lượng cán bộ cơ sở như: chính sách ưu đãi thu hút nhân tài, kếhoạch đào tạo và bồi dưỡng, các hình thức đào tạo, cải tạo tổ chức Đoàn thanhniên để tạo nguồn cán bộ trẻ nhằm xây dựng hệ thống chính trị ngày càng vững mạnh
Bài viết "Tư tưởng Hồ Chí Minh về luân chuyển cán bộ" của tác giả Trần
Đình Huỳnh, đăng trên Tạp chí Xây dựng Đảng, số 8, 2003 Tác giả đã phân tíchmục đích của việc luân chuyển cán bộ và một số phương châm tiến hành côngtác cán bộ
Ngoài ra, để tiếp tục củng cố, nâng cao trình độ cho đội ngũ các bộ cáccấp trong tỉnh, Tỉnh uỷ và Uỷ ban nhân dân tỉnh Đồng Tháp đã có một số Nghịquyết, Quyết định về việc đào tạo, bồi dưỡng và chế độ đối với cán bộ, côngchức ở huyện, Quyết định số: 10/2009/QĐ-UBND ngày 18 tháng 5 năm 2009ban hành Quy định chế độ, chính sách đào tạo, bồi dưỡng đối với cán bộ, côngchức, viên chức thuộc tỉnh Đồng Tháp
Nhìn chung, các công trình nêu trên đã có những luận giải có giá trị vềxây dựng đội ngũ cán bộ chủ chốt ở cơ sở Nhưng, đến nay chưa có công trình
Trang 9nào đi sâu nghiên cứu vấn đề xây dựng đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp huyện đápứng yêu cầu công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn ở địaphương có tính đặc thù như huyện Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp.
Huyện Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp, tuy điều kiện kinh tế - xã hội còn khókhăn nhưng với sự quan tâm của Tỉnh uỷ, huyện uỷ, đội ngũ cán bộ chủ chốt cấphuyện của Cao Lãnh đã phấn đấu và có bước trưởng thành, là nhân tố quan trọnggóp phần phát triển kinh tế - xã hội, giữ vững ổn định chính trị, quốc phòng và
an ninh ở địa phương… Song, so với yêu cầu, nhiệm vụ hiện nay thì đội ngũ cán
bộ này còn bất cập về một số mặt: trình độ, kỹ năng, nghiệp vụ, năng lực tổ chứchoạt động thực tiễn Vì vậy, việc nghiên cứu và đề xuất những giải pháp nhằmxây dựng đội ngũ cán bộ chủ chốt huyện Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp đáp ứngyêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn hiện nay là vấn
đề vừa cần thiết, cấp bách, vừa có ý nghĩa cơ bản và mang tính chiến lược chocác nhiệm kỳ tiếp theo
Là một cán bộ làm công tác Đảng cấp huyện, tôi mong muốn thông qua
việc nghiên cứu đề tài luận văn tốt nghiệp: "Xây dựng đội ngũ cán bộ chủ chốt
huyện Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp đáp ứng yêu cầu công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn" có thể đóng góp một phần cùng với cấp uỷ đảng
huyện Cao Lãnh làm tốt công tác xây dựng đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp huyện,nâng cao năng lực lãnh đạo, quản lý, điều hành trong giai đoạn hiện nay
2 Mục đích nghiên cứu
Nhằm xây dựng đội ngũ cán bộ chủ chốt huyện Cao Lãnh đáp ứng yêucầu, nhiệm vụ công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn, xây dựngnông thôn mới trong giai đoạn hiện nay
3 Nhiệm vụ nghiên cứu
- Làm rõ cơ sở lý luận của việc xây dựng đội ngũ cán bộ chủ chốt cấphuyện trong thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa
- Khảo sát, đánh giá thực trạng đội ngũ cán bộ chủ chốt và nâng cao năng
Trang 10lực lãnh đạo của đội ngũ cán bộ chủ chốt huyện Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp
- Đề xuất giải pháp nâng cao năng lực lãnh đạo của đội ngũ cán bộ chủchốt huyện Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiệnđại hóa nông nghiệp, nông thôn
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1 Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của luận văn là cán bộ chủ chốt cấp huyện: trưởng,phó các ban, ngành, đoàn thể huyện Cao Lãnh
4.2 Phạm vi nghiên cứu
Luận văn tập trung nghiên cứu đội ngũ cán bộ đương nhiệm, kế cận cán
bộ trưởng, phó các ban, ngành, đoàn thể huyện và công tác xây dựng đội ngũcán bộ chủ chốt cấp huyện ở Cao Lãnh từ năm 2010 đến nay
5 Phương pháp nghiên cứu
Luận văn được thực hiện trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, tưtưởng Hồ Chí Minh và quan điểm của Đảng ta về cán bộ và công tác cán bộ củaĐảng trong điều kiện có chính quyền
Luận văn được tiến hành trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa duyvật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử Đồng thời sử dụng kết hợp cácphương pháp phân tích, tổng hợp, điều tra xã hội học, gắn lô-gích với lịch sử,đặc biệt chú trọng phương pháp tổng kết thực tiễn
6 Những đóng góp mới của đề tài
- Đánh giá đúng thực trạng đội ngũ cán bộ chủ chốt huyện Cao Lãnh vàcông tác xây dựng đội ngũ cán bộ của huyện đáp ứng yêu cầu công nghiệp hoá,hiện đại hoá nông nghiệp nông thôn
- Đề xuất các giải pháp cơ bản, có tính khả thi nhằm góp phần xây dựngđội ngũ cán bộ chủ chốt huyện Cao Lãnh có đủ phẩm chất, năng lực đáp ứngyêu cầu phát triển công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp nông thôn giaiđoạn hiện nay
Trang 11Những kết quả nghiên cứu của luận văn có thể cung cấp thêm những luận
cứ khoa học cho các cấp uỷ đảng trong tỉnh thực hiện tốt công tác cán bộ chủchốt cấp huyện hiện nay Luận văn có thể làm tài liệu tham khảo phục vụ việcnghiên cứu, giảng dạy và học tập môn Xây dựng Đảng ở Trường Chính trị tỉnhĐồng Tháp và các Trung tâm bồi dưỡng chính trị cấp huyện, thị xã, thành phốtrong tỉnh
7 Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, luận văngồm 3 chương:
- Chương 1: Cơ sở lý luận của việc xây dựng đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp
huyện trong thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa
- Chương 2: Thực trạng đội ngũ cán bộ chủ chốt và xây dựng đội ngũ cán
bộ chủ chốt huyện Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp hiện nay
- Chương 3: Mục tiêu, phương hướng và giải pháp xây dựng đội ngũ cán
bộ chủ chốt huyện Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa,hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn
Trang 12B NỘI DUNGChương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VIỆC XÂY DỰNG ĐỘI NGŨ
CÁN BỘ CHỦ CHỐT CẤP HUYỆN TRONG THỰC HIỆN
CÔNG NGHIỆP HÓA, HIỆN ĐẠI HÓA 1.1 Đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp huyện và năng lực lãnh đạo của cán
bộ chủ chốt trong thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa
1.1.1 Một số khái niệm
- Khái niệm cán bộ
Trong cuốn Đại từ điển tiếng Việt do Nguyễn Như Ý làm chủ biên năm
1998 viết: "Cán bộ: Người làm việc trong cơ quan nhà nước - cán bộ nhà nước;người giữ chức vụ, phân biệt với người bình thường, không giữ chức vụ trong các
cơ quan, tổ chức nhà nước" [48, tr 249]
Chủ tịch Hồ Chí Minh đưa ra định nghĩa về cán bộ hết sức khái quát và dễhiểu: "Cán bộ là người đem chính sách của Đảng, Chính phủ giải thích cho dânchúng hiểu rõ và thi hành, đồng thời đem tình hình dân chúng báo cáo choĐảng, Chính phủ hiểu rõ để đặt chính sách cho đúng" [40, tr 33]
Luật Cán bộ, công chức ở nước ta quy định: Cán bộ, công chức là côngdân Việt Nam, trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách
Từ những cách tiếp cận trên, có thể hiểu "cán bộ" là khái niệm dùng để
chỉ những người ở trong cơ cấu của một tổ chức nhất định, có trọng trách hoànthành nhiệm vụ theo chức năng được tổ chức đó phân công, bao gồm nhữngngười trong biên chế nhà nước, làm việc trong các cơ quan Đảng, Nhà nước, đoànthể chính trị, xã hội, các doanh nghiệp nhà nước và các lực lượng vũ trang từ Trungương đến địa phương và cơ sở
Cán bộ có bốn đặc trưng cơ bản sau:
+ Cán bộ được sự ủy nhiệm của Đảng, Nhà nước và các tổ chức kháctrong HTCT lấy danh nghĩa của các tổ chức đó để hoạt động
Trang 13+ Cán bộ giữ chức vụ, trọng trách nào đó trong một tổ chức của HTCT.+ Cán bộ phải thông qua tuyển chọn hay phân công công tác sau khi hoànthành chương trình đào tạo tại các trường đại học, cao đẳng, trung học chuyênnghiệp, dạy nghề; cán bộ được bổ nhiệm, đề bạt hoặc bầu cử.
+ Cán bộ được hưởng lương và chính sách căn cứ vào nội dung, chấtlượng hoạt động và thời gian công tác của họ
Như vậy, cán bộ là người lãnh đạo, quản lý hoặc người làm chuyên môn,nhà khoa học hay công chức, viên chức làm việc, hưởng lương từ ngân sách nhànước hoặc từ các nguồn khác Họ được hình thành từ tuyển dụng, phân côngcông tác sau khi tốt nghiệp, từ bổ nhiệm, đề bạt hoặc bầu cử
- Khái niệm cán bộ chủ chốt
Từ điển tiếng Việt của Viện Ngôn ngữ học, nhà xuất bản Đà Nẵng năm 2002
viết: Chủ chốt là tính từ chỉ "quan trọng nhất, có tác dụng làm nòng cốt” [47, tr 174] Từ cách tiếp cận đó và từ khái niệm cán bộ, có thể hiểu cán bộ chủ chốt là
người có chức vụ, nắm giữ các vị trí quan trọng, có tác dụng làm nòng cốt trongcác tổ chức thuộc hệ thống bộ máy của một cấp nhất định; người được giao đảmđương các nhiệm vụ quan trọng để lãnh đạo, quản lý, điều hành bộ máy thựchiện chức năng, nhiệm vụ được giao; chịu trách nhiệm trước cấp trên và cấpmình về lĩnh vực công tác được giao
Cán bộ chủ chốt có những đặc trưng cơ bản như sau:
+ Cán bộ chủ chốt là người có vị trí quan trọng, giữ vai trò quyết địnhtrong việc xác định phương hướng, mục tiêu, phương pháp công tác; đề ra cácquyết định và tổ chức thực hiện tốt các quyết định của cấp mình hoặc cấp trêngiao Kiểm tra, giám sát, kịp thời chấn chỉnh, uốn nắn những biểu hiện lệch lạc; bổsung, điều chỉnh kịp thời những giải pháp mới khi cần thiết; rút kinh nghiệm, tổng kếtthực tiễn để bổ sung, hoàn chỉnh lý luận CBCC còn là người giữ vai trò đoànkết, tập hợp, phát huy sức mạnh của quần chúng thực hiện nhiệm vụ chính trị củađơn vị và xây dựng tổ chức vững mạnh
Trang 14+ Cán bộ chủ chốt là những người đại diện một tổ chức, một nhóm, tậpthể chủ yếu do bổ nhiệm hoặc bầu cử, giữ một chức vụ trọng yếu trong cơquan Đảng, chính quyền (cấp trưởng, cấp phó); trưởng các đoàn thể và là nhữngngười chịu trách nhiệm trước cấp trên và cấp mình về mọi hoạt động của địaphương, đơn vị hoặc lĩnh vực công tác được đảm nhận.
1.1.2 Vai trò, vị trí, đặc điểm và tiêu chuẩn cơ bản của cán bộ chủ chốt cấp huyện
1.1.2.1 Vai trò, vị trí của người cán bộ chủ chốt cấp huyện
Theo quan điểm của C.Mác và Ph Ăngghen, cán bộ là những người tiêubiểu cho phong trào cách mạng; có tri thức và trình độ nhận thức cao, biết kếthợp vận dụng lý luận cách mạng với thực tiễn để tổ chức phong trào cách mạngcủa quần chúng, lãnh đạo quần chúng thực hiện các cuộc cải cách có ý nghĩacách mạng Họ phải là những người tuyệt đối trung thành với lợi ích của giai cấpcông nhân, nhân dân lao động, có trách nhiệm cao và được quần chúng noi theo
Kế thừa và phát triển sáng tạo tư tưởng của C.Mác và Ph.Ăngghen , V.I.Lênin đã khẳng định vai trò quan trọng của đội ngũ cán bộ trong tiến trình cáchmạng của giai cấp công nhân Để có được đội ngũ cán bộ có trình độ quản lý nhànước, quản lý kinh tế, quản lý xã hội, đáp ứng yêu cầu xây dựng đất nước, V.I.Lênin đã xem trọng công tác đào tạo, bồi dưỡng, lựa chọn, đề bạt cán bộ vào cáccương vị công tác, thường xuyên kiểm tra việc thực hiện nhiệm vụ của họ, chú ýgiáo dục, rèn luyện, nâng cao phẩm chất đạo đức cách mạng và năng lực côngtác cho cán bộ, chống bệnh quan liêu, xa dân, thoái hóa, biến chất
Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn chú trọng công tác cán bộ nhằm xây dựngđội ngũ cán bộ đủ sức đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp đấu tranh giải phóngdân tộc, thống nhất Tổ quốc, đưa cả nước tiến lên chủ nghĩa xã hội Ngườicoi: "Cán bộ là cái gốc của mọi công việc" Vai trò của người cán bộ, theoChủ tịch Hồ Chí Minh, được thể hiện trong bốn mối quan hệ chủ yếu: cán bộvới đường lối chính sách, cán bộ với tổ chức bộ máy, cán bộ với công việc và
Trang 15cán bộ với quần chúng Trong quan niệm của Người, cán bộ không chỉ làngười vạch ra đường lối mà còn có vai trò quyết định trong việc tổ chức thựchiện đường lối
Chủ tịch Hồ Chí Minh còn yêu cầu cán bộ phải sâu sát quần chúng,nắm bắt kịp thời và phản ánh tình hình đời sống, tâm tư, nguyện vọng củanhân dân với Đảng và Nhà nước để quyết định đường lối, chủ trương, chínhsách hợp lòng dân Đối với cơ sở, điều này càng đặc biệt quan trọng Ngườichỉ rõ: "Sự lãnh đạo trong mọi công tác thiết thực của Đảng, ắt phải từ trongquần chúng mà ra và trở lại nơi quần chúng" Chủ tịch Hồ Chí Minh yêu cầumỗi cán bộ phải là người lãnh đạo, dẫn dắt quần chúng nhân dân thực hiệnmục tiêu, lý tưởng của Đảng, là người tận tụy phục vụ nhân dân, đem lại cuộcsống ấm no, tự do, hạnh phúc cho nhân dân Trong Di chúc, Người căn dặntoàn Đảng ta rằng: "Mỗi đảng viên và cán bộ phải thật sự thấm nhuần đạo đứccách mạng, thật sự cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư Phải giữ gìn Đảng
ta trong sạch, phải xứng đáng là người lãnh đạo, là người đầy tớ thật trungthành của nhân dân" [39, tr 131]
Quá trình 85 năm tổ chức lãnh đạo cách mạng Việt Nam, Đảng ta luônchú trọng và đặc biệt quan tâm xây dựng đội ngũ cán bộ ngang tầm với đòi hỏicủa từng thời kỳ cách mạng, đó chính là nhân tố quyết định mọi thắng lợi củacách mạng Việt Nam Đảng ta xác định phải "có một đội ngũ cán bộ đủ phẩmchất và năng lực xây dựng đường lối chính trị đúng đắn và tổ chức thực hiệnthắng lợi đường lối, đó là vấn đề cốt tử của lãnh đạo, là sinh mệnh của Đảngcầm quyền" [26, tr 27] Trong công cuộc đổi mới đất nước, thực hiện sựnghiệp CNH, HĐH, Đảng ta nhấn mạnh vai trò của cán bộ trong chiến lượccán bộ thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH: "Cán bộ là nhân tố quyết định sự thànhbại của cách mạng, gắn liền với vận mệnh của Đảng, của đất nước và chế độ,
là khâu then chốt trong công tác xây dựng Đảng" [21, tr 66] Theo quan điểmcủa Đảng, trong khi phải xây dựng đội ngũ cán bộ một cách đồng bộ, đáp ứng
Trang 16với yêu cầu của từng giai đoạn cách mạng, cần đặc biệt chú trọng xây dựngđội ngũ CBCC các cấp, nhất là cấp chiến lược và cấp cơ sở.
Vai trò của đội ngũ CBCC rất quan trọng đối với sự nghiệp cách mạng.Trong giai đoạn CNH, HĐH vai trò của CBCC cấp huyện được thể hiện cụ thể:
- Là người được giao các nhiệm vụ quan trọng để lãnh đạo, quản lý, điềuhành, tổ chức thực hiện nhiệm vụ, chịu trách nhiệm trước tập thể và cấp trên vềnhiệm vụ được phân công
- Có trách nhiệm tiếp nhận các chủ trương chính sách và sự lãnh đạo từcấp trên theo ngành, lĩnh vực được phân công
- Là người giữ vị trí quan trọng trong việc cụ thể hoá đường lối, chínhsách của Đảng, chính quyền cấp trên vào điều kiện của huyện, của ngành Thamgia đề xuất mục tiêu, phương hướng, đề ra nghị quyết, chương trình tổ chức đểnhân dân tham gia thực hiện những nhiệm vụ phát triển KT-XH, đảm bảo anninh, chính trị ổn định đời sống nhân dân trên địa bàn huyện
- Có thẩm quyền tham gia giải quyết các mối quan hệ chính trị, kinh tế, xãhội, an ninh quốc phòng trong phạm vi toàn huyện
Cán bộ chủ chốt cấp huyện là những người đứng đầu quan trọng trongHTCT ở huyện, có ảnh hưởng quyết định đến việc chấp hành chủ trương, đườnglối, Nghị quyết của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước thông qua việclãnh đạo và tổ chức thực hiện các nhiệm vụ kinh tế, chính trị, văn hoá xã hộitrên địa bàn cấp huyện
1.1.2.2 Đặc điểm chủ yếu của đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp huyện
- Cán bộ chủ chốt cấp huyện hầu hết trưởng thành trong thực tiễn ở cơ
sở Do đó, có bản lĩnh chính trị vững vàng, tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng,công cuộc đổi mới đất nước và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội; nắm vữngđường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, nhiệt tình, tâm huyết,trách nhiệm cao với công việc, có kinh nghiệm công tác, khả năng tuyên truyềnvận động quần chúng, được nhân dân tin yêu, tín nhiệm Số cán bộ trẻ được đào
Trang 17tạo cơ bản, kế thừa truyền thống cách mạng của dân tộc, địa phương, năng động,tiếp cận, thích nghi với cái mới nhanh; được các cán bộ hưu trí, những cán bộlãnh đạo đi trước hướng dẫn, hỗ trợ nên họ trưởng thành, trở thành nguồn cán bộlãnh đạo cao hơn ở địa phương hoặc cung cấp nguồn cán bộ cho huyện, tỉnh,trung ương.
- Đội ngũ CBCC cấp huyện hoạt động trong điều kiện CNH, HĐH nôngnghiệp nông thôn, kinh tế ngày càng phát triển, với đòi hỏi yêu cầu ngày càngcao, cho nên họ năng động, luôn tìm tòi, sáng tạo trong các hoạt động kinh tế,chính trị, văn hóa - xã hội, an ninh - quốc phòng, luôn cố gắng phấn đấu vươnlên nhằm đáp ứng với yêu cầu của sự nghiệp xây dựng và phát triển quê hương
- Cán bộ chủ chốt cấp huyện là cán bộ, công chức nên thuận lợi trong việcthực hiện chính sách cán bộ theo qui định của Nhà nước, tạo sự yên tâm công tác,gắn bó lâu dài với ngành, địa phương
1.1.2.3 Những tiêu chuẩn cơ bản của cán bộ chủ chốt cấp huyện
- CBCC cấp huyện phải có bản lĩnh chính trị vững vàng, trên cơ sở
lập trường của giai cấp công nhân tuyệt đối trung thành với lý tưởng cáchmạng, với chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh Kiên định conđường độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội Có năng lực dự báo, dự đoán vàđịnh hướng sự phát triển, tổng kết thực tiễn, tham gia xây dựng đường lối,chính sách, pháp luật; vận động và tổ chức nhân dân thực hiện nhiệm vụcách mạng Có ý thức và khả năng đấu tranh bảo vệ quan điểm, đường lốicủa Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước
- CBCC cấp huyện phải có tinh thần yêu nước sâu sắc, tận tụy phụng sự
Tổ quốc, phục vụ nhân dân, kiên định mục tiêu, lý tưởng của Đảng, cần kiệmliêm chính, chí công vô tư, không tham nhũng và kiên quyết đấu tranh chốngtham nhũng, có ý thức tổ chức kỷ luật, trung thực, gắn bó mật thiết với nhân dân
và được nhân dân tín nhiệm
- CBCC cấp huyện phải có kinh nghiệm, tâm huyết và nghệ thuật trong
Trang 18hoạt động chính trị, năng động, thân thiện, linh hoạt, giải quyết kịp thời đúngđắn những tình huống phát sinh Chủ động cập nhật kiến thức, thông tin, nhất làcác kiến thức CNH, HĐH nông nghiệp nông thôn, với phương châm giỏi mộtviệc, biết nhiều việc, vận dụng thực tiễn tại cơ sở, ứng dụng công nghệ thông tintrong điều hành, xử lý công việc, trao đổi thông tin lãnh đạo, quản lý.
- CBCC cấp huyện phải có tri thức và văn hoá chính trị, có khả năng lãnh
đạo nhân dân Người cán bộ của Đảng phải biết làm giàu trí tuệ của mình bằngtri thức nhân loại CBCC cấp huyện phải không ngừng rèn luyện, phấn đấu, rènluyện trên các mặt, thống nhất giữa đức và tài, thực hiện được mục tiêu là đưa
sự nghiệp cách mạng đến thắng lợi
1.1.3 Năng lực lãnh đạo và các yếu tố cấu thành năng lực lãnh đạo của cán bộ chủ chốt ở cấp huyện
1.1.3.1 Năng lực lãnh đạo của cán bộ chủ chốt ở cấp huyện
Từ điển tiếng Việt, nhà xuất bản Đà Nẵng năm 2002 viết: Năng lực là khảnăng đạt được kết quả hoạt động nào đó Năng lực không phải là những thuộctính cá nhân riêng lẻ mà là một tổ hợp các thuộc tính cá nhân đáp ứng yêu cầucao của hoạt động Các thuộc thuộc tính ấy có quan hệ tác động lẫn nhau, thốngnhất với nhau trong một chỉnh thể Mỗi con người có thể tích hợp nhiều nănglực tiềm ẩn, những năng lực đó được bộc lộ hay không tùy thuộc vào những điềukiện chủ quan hay khách quan Đối với những người có tài năng vượt trội, nănglực của họ được phát triển mạnh mẽ và đạt hiệu quả trên nhiều lĩnh vực Nănglực vừa mang tính bẩm sinh, di truyền, vừa là kết quả của quá trình học tập, rènluyện và năng lực hoạt động thực tiễn của con người
Theo Hồ Chí Minh: Năng lực con người không phải hoàn toàn do tự nhiên
mà có, mà một phần lớn do công tác, do luyện tập mà có Vì thế, năng lực khôngchỉ là tư chất bẩm sinh thuần tuý vốn có của con người, mà là kết quả của sựphối hợp những tư chất bẩm sinh vốn có với sự rèn luyện, tu dưỡng, học tậpthông qua hoạt động thực tiễn của con người
Trang 19Cán bộ lãnh đạo nói chung, CBCC nói riêng dù ở cấp nào cũng phải cónăng lực Trong đó, năng lực tư duy lý luận và năng lực tổ chức thực tiễn là hainhân tố quan trọng nhất Hai yếu tố này có quan hệ chặt chẽ với nhau, khôngtách rời nhau, tác động tương hỗ cùng phát triển Không có năng lực tư duy lýluận thì không có khả năng khái quát, sáng tạo và vận dụng đúng đắn linh hoạtcác qui luật khách quan Không có năng lực thực tiễn thì sa vào bệnh chủ quanduy ý chí, xa rời thực tiễn CBCC cấp huyện phải có năng lực bao quát trên cáclĩnh vực, nhất là các lĩnh vực mới, việc khó thì mới đáp ứng được yêu cầu nhiệm
vụ được giao CBCC cấp huyện phải có năng lực sáng tạo, tính quyết đoán vàkhả năng, nghệ thuật xử lý các mối quan hệ và làm việc với con người
1.1.3.2 Những yếu tố cấu thành năng lực lãnh đạo của đội ngũ CBCC cấp huyện
Năng lực tư duy lý luận
Năng lực tư duy lý luận là tổng thể tri thức, phương pháp luận của chủ thểđáp ứng yêu cầu phát triển, nhận thức nhanh nhạy, đúng đắn về những vấn đềthực tiễn ở cấp độ lý luận, giúp cho CBCC cấp huyện có những phản ứng linhhoạt, khả năng vận dụng sáng tạo lý luận vào thực tiễn nâng cao hiệu lực, hiệuquả hoạt động lãnh đạo, quản lý
Năng lực tư duy lý luận của CBCC cấp huyện được biểu hiện:
- Khả năng tiếp thu lý luận, đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách
pháp luật của Nhà nước một cách đúng đắn, phát hiện những vấn đề mới, khảnăng tổng kết thực tiễn và vận dụng sáng tạo lý luận, đường lối, chủ trương,chính sách để xây dựng chương trình, kế hoạch công tác, kế hoạch phát triểnKT-XH phù hợp với thực tiễn ở cơ sở
- Khả năng liên kết tri thức các lĩnh vực, các ngành nghề, các bộ phậnthành một chỉnh thể ở mức độ khái quát để khi tổ chức điều hành lãnh đạo, chỉđạo vừa mang tính lịch sử cụ thể vừa mang tính khái quát tổng hợp
- Khả năng biến những tri thức đã lĩnh hội được thành các chủ trương,
Trang 20chương trình hành động Trên cơ sở đó đưa ra những quyết định đúng đắn,phù hợp với thực tiễn cơ sở trong giai đoạn CNH, HĐH nông nghiệp nông thôn.
Năng lực tư duy lý luận của CBCC cấp huyện có giá trị định hướng hoạtđộng nhận thức và hoạt động thực tiễn Cơ sở của năng lực tư duy lý luận là trithức lý luận chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, tri thức của nhânloại, đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và sự trải nghiệm trong hoạtđộng thực tiễn tại địa phương
Năng lực tổ chức thực tiễn
Năng lực tổ chức thực tiễn là tổ chức vận hành bộ máy HTCT, có nhiệm
vụ xác định hoạt động nhịp nhàng, chặt chẽ, có hiệu lực, hiệu quả nhằm hiệnthực hoá những mục tiêu đề ra Biểu hiện năng lực tổ chức thực tiễn của độingũ CBCC cấp huyện:
Một là, có khả năng thu nhập và xử lý thông tin trên các lĩnh vực của
đời sống xã hội ở cấp huyện một cách nhanh chóng và có hiệu quả cụ thể, thiếtthực Công tác lãnh đạo quản lý là biểu hiện mối quan hệ giữa chủ thể lãnh đạoquản lý và khách thể bị lãnh đạo, quản lý Khi thiếu thông tin hoặc xử lý thôngtin không kịp thời, chính xác người lãnh đạo quản lý sẽ có những quyết địnhkhông phù hợp thực tiễn
CBCC cấp huyện gắn liền với cơ sở, vừa phải tổ chức thực hiện các chỉthị, nghị quyết của cấp trên, vừa phải sát cơ sở, nắm chắc tình hình để triểnkhai thực hiện kế hoạch đúng đắn phù hợp với thực tiễn Vì vậy, thu thập xử lýthông tin đầy đủ trước hết phải nắm vững chủ trương, chính sách của Đảng,pháp luật của Nhà nước, chỉ thị Nghị quyết của cấp trên Đồng thời phải xâydựng phương pháp làm việc khoa học hình thành các kênh cung cấp thông tinxác thực từ cơ sở kết hợp với việc đi sát cơ sở nắm vững những diễn biến hoạtđộng KT-XH, an ninh - quốc phòng Khi có đầy đủ thông tin, người cán bộlãnh đạo chủ chốt cấp huyện phải có khả năng tổng hợp, khái quát, phân tích,
Trang 21lắng nghe các phản biện, dư luận xã hội để rút được những đặc điểm, nguyênnhân đề ra được những giải pháp, quyết định phù hợp, khả thi giải quyết cóhiệu quả những vấn đề đặt ra.
Hai là, khả năng tổ chức bộ máy, phối hợp các lực lượng, các bộ phận, cá
nhân thực hiện nhiệm vụ đặt ra ở cấp huyện CBCC ở cấp huyện phải có tư duy
tổ chức phối hợp các bộ phận trên cơ sở phát hiện ra những điểm mạnh, hạn chếcủa cán bộ để bố trí phù hợp và phát huy được năng lực, sở trường Phải là trungtâm đoàn kết, thu hút cán bộ và nhân dân tạo nên sức mạnh tổng hợp thực thinhững nhiệm vụ của ngành, địa phương
Ba là, làm tốt công tác kiểm tra, giám sát để duy trì, điều chỉnh việc thực
hiện các quyết định quản lý Phát hiện kịp thời những vấn đề mới nảy sinh đểgiải quyết, tìm ra những sai sót để sửa chữa, điều chỉnh các vấn đề thực tế đặt ra
để các quyết định có hiệu lực, hiệu quả
Công tác kiểm tra giám sát làm tăng hiệu quả các quyết định quản lý, đảmbảo cho việc hoàn thành nhiệm vụ một cách triệt để, hạn chế các sai phạm có thểnảy sinh trong quá trình thực hiện nhiệm vụ Năng lực này còn thể hiện ở khảnăng đánh giá hiệu quả việc thực hiện các quyết định và khả năng rút kinhnghiệm thực tiễn vận dụng vào công tác điều hành công việc Chú trọng việckiểm tra để ngăn ngừa, hạn chế sai phạm trong thực hiện nhiệm vụ giai đoạnCNH, HĐH nông nghiệp nông thôn địa phương
Năng lực sáng tạo và tính quyết đoán
Năng lực sáng tạo là khả năng vận dụng tri thức lý luận và khoa học vàothực tiễn một cách linh hoạt, tìm ra những con đường mới những phương phápmới, giải quyết những vấn đề mà thực tiễn đặt ra phù hợp với đòi hỏi kháchquan Với tư duy năng động, người CBCC cấp huyện phải nắm bắt được sự vậnđộng biến đổi liên tục ở cấp huyện giai đoạn CNH, HĐH nông nghiệp nôngthôn trên quan điểm khách quan, toàn diện, lịch sử, cụ thể và phát triển để đưa
ra những quyết định đúng
Trang 22Bên cạnh đó phát hiện cái mới, phân tích nguyên nhân phát sinh, xuhướng vận động của các vấn đề ở cấp huyện để có những giải pháp, phương ánphù hợp Thực tiễn hết sức phong phú, vì vậy người CBCC cấp huyện phải cókhả năng phân loại, hệ thống hoá vấn đề, xác định được trọng tâm, mâu thuẫn cơbản để có phương án giải quyết đúng, ra những quyết định kịp thời, phát huyđược nguồn lực, tiềm năng, thế mạnh của cơ sở, địa phương để ổn định chính trị,phát triển kinh tế xã hội Chú trọng khả năng nắm bắt, phát hiện vấn đề, banhành những quyết định phù hợp Trên cơ sở nắm vững cơ sở khoa học của vấn
đề, nắm vững phương pháp luận trong giải quyết vấn đề, tính quyết đoán tăngthêm hiệu lực, hiệu quả quản lý, tạo được niềm tin cho người thực hiện, bảo đảm
sự thống nhất, nhất quán trong việc ra quyết định lãnh đạo, chỉ đạo Nó là sảnphẩm của tính kiên quyết, tính chủ động, tư duy sáng tạo, chặt chẽ và niềm tinkhoa học Tính quyết đoán thể hiện trước hết ở khả năng phán đoán chính xáctình hình, đưa ra được quyết định chỉ đạo kịp thời, chính xác trong những tìnhhuống phát sinh Cấp huyện là nơi diễn ra nhiều hoạt động của đời sống xã hội,nơi tổ chức và thực thi đường lối chính sách của Đảng và Nhà nước, nơi CBCCgắn bó, gần gũi mật thiết với nhân dân, đòi hỏi người CBCC phải giải quyết kịpthời, đúng đắn những vấn đề thực tiễn đặt ra Nếu không sẽ không đạt được hiệuquả công tác lãnh đạo quản lý; mất thời cơ, bị động, vướng điểm nghẽn đối vớicông cuộc CNH, HĐH nông nghiệp nông thôn Vì thế người CBCC cấp huyệnphải phấn đấu học tập, rèn luyện để nhận biết và hành động phù hợp quy luật tựnhiên, phù hợp sự vận động của thực tiễn, hiểu và nắm vững công việc mình phụtrách, có phương pháp luận khoa học, rèn luyện tính quyết đoán để có khả năng raquyết định một cách kịp thời và bản lĩnh, dám làm, dám chịu trách nhiệm vềquyết định của mình
Năng lực làm việc với con người
Khả năng giao tiếp vừa thể hiện năng lực lãnh đạo vừa là một nghệthuật để nâng cao năng lực lãnh đạo Phần lớn thời gian làm việc của CBCC
Trang 23cấp huyện là giao tiếp với cấp trên, cấp dưới, phối hợp ngang cấp và đặc biệt làgiao tiếp với nhân dân Chất lượng công tác phụ thuộc rất nhiều vào khả năng,nghệ thuật giao tiếp, làm việc với con người.
Năng lực làm việc với con người là khả năng nắm bắt được tâm lý, tưtưởng của đối tượng thông qua giao tiếp để chuyển được chủ trương chính sáchcủa Đảng và Nhà nước vào cuộc sống thông qua con người Người CBCC cấphuyện phải xây dựng được các mối quan hệ, kết nối, thu hút mọi người tham giavào công việc chung Có thái độ hòa nhã, cư xử hài hòa, tôn trọng nhân dân,hiểu rõ tâm tư, nguyện vọng của nhân dân, thông cảm lắng nghe ý kiến, hiến kếcủa nhân dân Biết tự phê bình và phê bình, phát huy sáng kiến nhân dân,nghiêm khắc với những sai phạm, tiêu cực Do vậy, CBCC cấp huyện phải cókhả năng đoàn kết, phát huy sức mạnh của đội ngũ cán bộ, sức mạnh của toàndân và phát huy quyền làm chủ của nhân dân, chủ động trong tham mưu, phốihợp, huy động các nguồn lực xã hội để thực hiện nhiệm vụ chính trị của địa phương
1.2 Xây dựng đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp huyện đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa
1.2.1 Mục đích, nội dung, yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở nước ta hiện nay
1.2.1.1 Mục đích công nghiệp hóa, hiện đại hóa
Công nghiệp hoá, hiện đại hoá tạo ra được những tiền đề về vật chất - kỹthuật, về khoa học - công nghệ, về kinh tế - chính trị, về văn hoá - tư tưởng vàcon người mới xã hội chủ nghĩa nhằm huy động và sử dụng có hiệu quả mọinguồn lực, tăng năng suất lao động xã hội, làm cho nền kinh tế tăng trưởngnhanh và bền vững
Công nghiệp hoá phải gắn liền với hiện đại hoá đây là một nhận thứcđúng đắn, nhạy bén của Đảng và Nhà nước ta nhằm đưa sự nghiệp công nghiệphoá đến thắng lợi Quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về công nghiệp hoá,
Trang 24hiện đại hoá là "Quá trình chuyển đổi căn bản, toàn diện các hoạt động kinh tế,
xã hội từ sử dụng sức lao động thủ công là chính sang sử dụng một cách phổbiến sức lao động cùng với công nghệ phương tiện và phương pháp tiên tiến,hiện đại, tạo ra năng suất lao động xã hội cao" [21, tr.42]
Công nghiệp hoá là sự thay thế kỹ thuật thủ công bằng máy móc trênquy mô toàn bộ nền kinh tế quốc dân, đẩy mạnh sự phân công lao động xã hội
và sản xuất hàng hoá tạo ra bước ngoặt trong việc nâng cao năng suất lao động
xã hội, biến đổi một xã hội nông nghiệp lạc hậu thành một xã hội công nghiệptiên tiến
1.2.1.2 Nội dung công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn
- Thúc đẩy nhanh quá trình chuyển dịch cơ cấu nông nghiệp và kinh tếnông thôn, chuyển mạnh sang sản xuất các loại sản phẩm có thị trường và hiệuquả kinh tế cao; phát triển nuôi với tốc độ và chất lượng cao hơn; xây dựng cácvùng sản xuất hàng hóa tập trung gắn với việc chuyển giao công nghệ sản xuất,bảo quản và chế biến Điều chỉnh lại quy hoạch sản xuất nông nghiệp theohướng: phát huy lợi thế tự nhiên của từng vùng, từng loại cây, con, hình thànhvùng sản xuất hàng hóa gắn với thị trường và công nghiệp chế biến
- Tiếp tục phát triển và mở rộng thị trường, coi trọng và phát triển thịtrường trong nước, tổ chức tốt việc tiêu thụ nông, lâm sản, thủy sản cho nông dân
- Khuyến khích và tạo điều kiện thuận lợi để các doanh nghiệp và hợp tác
xã đầu tư phát triển công nghiệp bảo quản, chế biến nông, lâm thủy sản…
- Tăng đầu tư từ ngân sách nhà nước, và đa dạng hóa các nguồn vốn đểtiếp tục đầu tư phát triển mạnh hơn cơ sở hạ tầng kinh tế, xã hội nông thôn Ưutiên nâng cấp và xây dựng mới các hệ thống thủy lợi, chủ động phòng chống lụtbão và giảm nhẹ thiên tai, bảo vệ môi trường nước Phát triển giao thông nông
Trang 25thôn, điện, nước sạch.
- Rà soát bổ sung, điều chỉnh chính sách về đất đai, thuế, tín dụng, đầutư nhằm hỗ trợ và tạo điều kiện việc hình thành các khu và cụm công nghiệp,các làng nghề ở nông thôn để thu hút các cơ sở sản xuất công nghiệp và kinhdoanh dịch vụ sử dụng nhiều lao động và nguồn nguyên liệu từ nông, lâm thủy sản…
- Tập trung giải quyết việc làm, đào tạo nghề cho nông dân và cho laođộng nông thôn, đặc biệt quan tâm giải quyết việc làm và thu nhập cho nông dân
có đất bị thu hồi để sử dụng vào mục đích phát triển khu công nghiệp, khu đôthị, cơ sở hạ tầng kinh tế - xã hội Tạo điều kiện cho lao động nông thôn có việclàm tại chỗ và ngoài khu vực nông thôn Có chính sách trợ giúp thiết thực để đẩymạnh đào tạo nghề cho nông dân và lao động nông thôn, đáp ứng cho yêu cầuchuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp, nông thôn và tìm việc làm ngoài khuvực nông thôn, kể cả đi lao động có thời hạn ở nước ngoài
- Tiếp tục đầu tư nhiều hơn cho chương trình giảm nghèo, trợ giúp thiếtthực cho các vùng và cộng đồng dân cư còn nhiều khó khăn, xây dựng kết cấu
hạ tầng kinh tế - xã hội, phát triển hệ thống khuyến nông, nâng cao dân trí và cóchính sách tín dụng cho người nghèo từng bước vượt qua khó khăn, thoát nghèo
và nâng cao mức sống…
- Tập trung đầu tư để hoàn thành cơ bản chương trình kiên cố hóa trườnghọc, thực hiện tốt hơn chương trình chăm sóc sức khỏe cộng đồng; thực hiệnngày càng có nền nếp và chất lượng về quy chế dân chủ ở nông thôn; đẩy mạnhphong trào xây dựng xã văn hóa, nâng cao chất lượng hoạt động các thiết chếvăn hóa ở cơ sở giữ gìn và phát triển truyền thống văn hóa của dân tộc, địa phương…
1.2.1.3 Yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn
Trang 26Công nghiệp hoá, hiện đại hoá tác động thúc đẩy nhanh hơn quá trìnhphát triển của lực lượng sản xuất Công nghiệp hoá là điều kiện quan trọng nhấtcủa tiến bộ xã hội và tiến bộ kinh tế kỹ thuật Đối với các nước chưa có nềncông nghiệp phát triển, công nghiệp hoá là biện pháp cơ bản để xây dựng cơ sởvật chất - kỹ thuật của chủ nghĩa xã hội và trên cơ sở đó giải quyết những vấn đề
bộ vào vị trí quan trọng hàng đầu
Khi con người vừa là mục tiêu vừa là động lực của sự phát triển kinh tế
-xã hội, thì một thế hệ cán bộ được đào tạo tốt, có nhân cách sẽ đáp ứng đượcnhững đòi hỏi của phát triển hiện đại và sự nghiệp đẩy mạnh công nghiệp hoá,hiện đại hoá đất nước
Cán bộ có vai trò rất quan trọng trong sự nghiệp đẩy mạnh công nghiệphoá, hiện đại hoá nông nghiệp nông thôn Thực tế trong thời gian qua CBCC cáccấp dưới sự lãnh đạo của Đảng đã thể hiện tính sáng tạo tham gia có hiệu quảvào quá trình phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương Trong điều kiện hiệnnay, CBCC các cấp ngày càng tích cực thi đua học tập nâng cao trình độ taynghề, chuyên môn, học vấn, khoa học, kỹ thuật, ngoại ngữ, tin học để đáp ứngđòi hỏi ngày càng cao của sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp,nông thôn Yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn từchủ trương của Đảng, điều hành của chính quyền, sự tham gia của cả hệ thốngchính trị, cần phải có những tổ chức, con người có năng lực thực sự, đồng thuận,
đó là sức dân, nguồn lực cộng đồng xã hội, điều quyết định là cán bộ có nănglực, tâm huyết, gắn bó với nông nghiệp, nông dân, nông thôn
1.2.2 Tính cấp thiết phải xây dựng đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp huyện đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn
Trang 271.2.2.1 Nâng cao năng lực lãnh đạo của cán bộ chủ chốt cấp huyện trong hệ thống chính trị là yêu cầu khách quan
Trong các văn kiện của Đảng, Đảng ta đã đề cập nhiều đến quan điểm,nguyên tắc, nội dung, nhiệm vụ, trách nhiệm của Đảng và các tổ chức kháctrong HTCT về công tác cán bộ và nâng cao năng lực của đội ngũ cán bộ Trongchiến lược cán bộ của thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước, Đảng ta đã xácđịnh 5 quan điểm chỉ đạo xây dựng đội ngũ cán bộ, qui chế và những nội dung
cơ bản của công tác xây dựng đội ngũ cán bộ như: rèn luyện, tuyển chọn, nângcao phẩm chất, kiến thức, năng lực của cán bộ; giáo dục, bồi dưỡng, qui hoạch,đào tạo, bố trí; sử dụng cán bộ; phát hiện, kiểm tra, giám sát, quản lý, đánh giá,
bổ nhiệm, miễn nhiệm cán bộ, nhân dân tham gia xây dựng đội ngũ cán bộ,giám sát cán bộ, thực hiện chính sách cán bộ
Quan niệm về nâng cao năng lực lãnh đạo của đội ngũ CBCC cấp huyệngiai đoạn CNH, HĐH nông nghiệp nông thôn là hoạt động của các cấp ủy Đảng;của các cơ quan tham mưu cho cấp ủy Đảng; của lãnh đạo các tổ chức thành viêntrong HTCT cấp huyện tham gia vào các khâu: Xây dựng tiêu chuẩn cán bộ; đánhgiá, lựa chọn cán bộ; xây dựng qui hoạch cán bộ; đào tạo, bồi dưỡng cán bộ; bốtrí, sử dụng, luân chuyển cán bộ; quản lý, kiểm tra cán bộ; thực hiện chính sáchđối với cán bộ đương chức và cán bộ dự nguồn các chức danh chủ chốt cấphuyện; tạo điều kiện cho cán bộ tự học tập, tự rèn luyện nhằm tạo ra đội ngũCBCC cấp huyện đảm bảo thực thi nhiệm vụ chính trị của địa phương
Những đòi hỏi khách quan việc nâng cao năng lực lãnh đạo của cán bộ
chủ chốt cấp huyện ở nước ta giai đoạn CNH, HĐH nông nghiệp nông thônđược thể hiện:
Thứ nhất: Vị trí, vai trò, đặc điểm của cấp huyện và hệ thống chính trị cấp huyện
Cấp huyện là cấp hành chính thứ ba trong hệ thống hành chính 4 cấp ở
Trang 28nước ta, có vai trò quan trọng trong chỉ đạo, hướng dẫn trực tiếp các xã thựchiện đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước ởđịa phương, đặc biệt là chỉ đạo phát triển toàn diện các mặt kinh tế, chính trị,văn hoá, xã hội, quốc phòng và an ninh trên địa bàn huyện.
Cấp huyện có chức năng:
- Quản lý hành chính theo ranh giới, lãnh thổ về các hoạt động của Đảng,Nhà nước, của các ngành chức năng trực thuộc và các xã, phường, thị trấn theonhiệm vụ được Chính phủ phân cấp
- Cụ thể hoá đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật củaNhà nước, Nghị quyết, chủ trương và nhiệm vụ chính trị của tỉnh phù hợp vớiđiều kiện, hoàn cảnh cụ thể ở địa phương; lãnh đạo, chỉ đạo các ngành, cấp cơ
sở, các đoàn thể và toàn dân thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội,quốc phòng, an ninh trên địa bàn, góp phần thực hiện tốt nhiệm vụ chiến lược làxây dựng và bảo vệ quê hương, đất nước
- Cấp huyện quản lý trực tiếp và toàn diện các xã, phường, thị trấn trênđịa bàn và chịu sự lãnh đạo, chỉ đạo về mọi mặt của cấp tỉnh và Trung ương
Từ vai trò và chức năng đó, cấp huyện có các nhiệm vụ chủ yếu như sau:
- Xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội, quốc phòng - an ninh, kếhoạch ngân sách tài chính hàng năm trình Hội đồng nhân dân huyện thông quatrước khi trình Uỷ ban nhân dân (UBND) tỉnh, Hội đồng nhân dân (HĐND) tỉnhphê duyệt
- Hướng dẫn, chỉ đạo việc thi hành các chủ trương, chính sách, thi hànhpháp luật, ban hành các quyết định, chỉ thị, nghị quyết và tổ chức thực hiện
- Tổ chức tuyên truyền giáo dục pháp luật, kiểm tra việc chấp hành Hiếnpháp, pháp luật ở cơ sở Tổ chức chỉ đạo công tác thi hành án, công tác kiểm tra,thanh tra Nhà nước Tổ chức tiếp dân, đối thoại với công dân, giải quyết kịpthời những đơn thư tố cáo, khiếu nại của công dân; quyết định xử lí vi phạmhành chính theo quy định của pháp luật Chính quyền phải chú trọng phát huy
Trang 29công tác hòa giải ở cơ sở.
- Xây dựng chính quyền vững mạnh, thực hiện nhiệm vụ quản lý Nhànước đối với các tổ chức kinh tế; quản lý hành chính Tổ chức bầu cử Quốc hội,HĐND theo quy định của pháp luật Quản lý công tác tổ chức, biên chế, laođộng theo phân cấp Xét, cấp và thu hồi giấy chứng nhận đăng ký kinh doanhtrong phạm vi được giao
Cấp huyện có mối quan hệ trực tiếp với tỉnh và Trung ương, là địa bàn cóđiều kiện để kết hợp các ngành, các đơn vị kinh tế, văn hoá do Trung ương hoặcđịa phương trực tiếp quản lý thành một cơ cấu kinh tế lãnh thổ nằm trong cơ cấukinh tế quốc dân thống nhất Địa bàn cấp huyện rất thuận tiện cho việc hìnhthành cơ cấu kinh tế kết hợp nông nghiệp, công nghiệp, dịch vụ trong tổng thểphát triển kinh tế Cấp huyện còn là địa bàn thuận lợi để kết hợp chặt chẽ giữakinh tế và quốc phòng, an ninh, xây dựng khu vực phòng thủ Cấp huyện là mộtcấp kế hoạch và ngân sách quan trọng, đồng thời là cấp thực hiện quản lý theolãnh thổ kết hợp quản lý theo ngành
Huyện là cấp tổ chức thực hiện nên cán bộ phải gần dân, hiểu dân, sátdân và năng lực của cán bộ xã là năng lực thi hành, tổ chức công việc và thườngxuyên giáo dục, tuyên truyền, vận động quần chúng Tổ chức bộ máy huyệnphải thực sự tinh gọn, năng động, CBCC cấp huyện phải kết hợp nhuần nhuyễn
lý luận với thực tiễn, sáng tạo, biết rõ phương hướng hành động, có bản lĩnhdám chịu trách nhiệm, có phương pháp vận động quần chúng Biết làm cho dântin, ủng hộ; biết tập hợp dân thành lực lượng và tổ chức thực hiện các phong tràothi đua yêu nước tham gia phát triển kinh tế, xã hội
Thứ hai: Tính cấp thiết của việc đổi mới hệ thống chính trị cấp huyện
Hệ thống chính trị cấp huyện hiện nay có nhiều ưu điểm, mối quan hệgiữa Đảng bộ, chính quyền và MTTQ cùng các đoàn thể trong huyện đã hoạtđộng có hiệu quả trong việc tổ chức và vận động nhân dân thực hiện đường lối,chính sách của Đảng, pháp luật của nhà nước; tăng cường đại đoàn kết toàn dân,
Trang 30phát huy quyền làm chủ của nhân dân, huy động mọi khả năng phát triển
KT-XH, tổ chức cuộc sống của cộng đồng dân cư Sự nghiệp đổi mới với việc pháttriển nền kinh tế nhiều thành phần đã góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tếnhanh, có nhiều mô hình kinh tế phát triển
Bên cạnh những mặt ưu điểm, mối quan hệ giữa Đảng, Nhà nước và các
tổ chức chính trị - xã hội ở nước ta còn một số hạn chế HTCT ở huyện hiện nayhoạt động với nhiều khó khăn về trình độ, năng lực của đội ngũ cán bộ, về cơchế hoạt động, về sự phối hợp công tác giữa các tổ chức đảng, chính quyền vàđoàn thể Những khó khăn vướng mắc đó chưa phát huy hết vai trò, hiệu quảhoạt động của HTCT, làm hạn chế quan hệ giữa HTCT với nhân dân và là điểmnghẽn cho quá trình đổi mới Những hạn chế của CBCC cấp huyện hiện nay:
- Hạn chế về trình độ, năng lực và phẩm chất của đội ngũ cán bộ huyện.
Trình độ cán bộ còn hạn chế cả về học vấn, lý luận chính trị và chuyên mônnghiệp vụ, kỹ năng Một số cán bộ huyện chưa được đào tạo cả về chính trị,chuyên môn và nghiệp vụ quản lý hành chính nhà nước, còn một số các bộ bổnhiệm rồi mới đưa đi bồi dưỡng ngắn hạn Khó khăn trong hoạt động của hệthống chính trị huyện không chỉ là vấn đề trình độ và năng lực cán bộ, mà còn ởtính tiên phong gương mẫu, phong cách, lề lối làm việc, phẩm chất đạo đức củacán bộ
- Hạn chế về công tác cán bộ.
Cán bộ là nhân tố quyết định, tuy nhiên phẩm chất đạo đức, trình độ,năng lực của một số cán bộ hiện nay còn hạn chế Nhìn chung, phần nhiều doviệc quản lý cán bộ chưa chặt chẽ; chưa có sự phân công cán bộ một cáchkhoa học, cụ thể, trách nhiệm tập thể, cá nhân cũng như tiêu chuẩn từng loạicán bộ chưa được quy định thống nhất, rõ ràng, cụ thể nên hiệu quả và chấtlượng hoạt động quản lý thấp Bên cạnh đó công tác quy hoạch, đào tạo, bồidưỡng và xây dựng đội ngũ cán bộ huyện chưa được coi trọng đúng mức,chưa mang tính chiến lược Công tác kiểm tra, đánh giá cán bộ có lúc không
Trang 31thường xuyên, còn chung chung Một số nơi nguyên tắc tập trung dân chủchưa đảm bảo, thực hiện kỷ luật chưa nghiêm chỉnh Một số cán bộ huyện cóbiểu hiện suy thoái về đạo đức, lối sống, lãng phí, cục bộ địa phương, dẫn đếnmất đoàn kết nội bộ, gây khó khăn cho việc lãnh đạo và thực hiện nhiệm vụchính trị ở ngành, địa phương, nhất là ở các đơn vị mới sát nhập.
Một số ban chỉ đạo, ban tổ chức tham mưu, tư vấn liên ngành cấp huyệnhoạt động kém hiệu quả Một số tổ chức Hội đặc thù chưa phát huy hiệu quả
- Điều kiện kinh tế - xã hội còn một số khó khăn.
Những khó khăn đối với hoạt động của CBCC cấp huyện hiện nay là điềukiện kinh tế - xã hội của địa phương còn khó khăn Nguồn thu ngân sách huyệnchưa đảm bảo, còn nhận một phần hỗ trợ từ ngân sách của tỉnh, tỉ lệ hộ nghèotrên 5% Là vùng căn cứ kháng chiến, số gia đình chính sách nhiều, huyện tậptrung nguồn lực để đảm bảo an sinh xã hội, cơ sở hạ tầng còn khó khăn Đây làđiều kiện khách quan làm ảnh hưởng và tác động đến mặt bằng chung về trình
độ, năng lực của đội ngũ CBCC cấp huyện, hạn chế việc tuyên truyền về đườnglối, chính sách và pháp luật trong nhân dân
- Tổ chức, điều hành chưa hợp lý, phối hợp chưa đồng bộ và vướng mắc
về cơ chế.
Trong giai đoạn hiện nay, khi thực hiện cơ chế thị trường định hướng xã
hội chủ nghĩa, khi bước vào giai đoạn CNH, HĐH, nông nghiệp nông thôn, hội
nhập và phát triển, nhiều cơ chế chính sách mới chưa đồng bộ, nhất là trong lĩnh
vực nông nghiệp, nông thôn và nông dân Khối lượng công việc của CBCC cấp
huyện tăng lên, yêu cầu cao hơn Điều này vừa thể hiện trình độ, năng lực củaCBCC, vừa thể hiện sự hạn chế trong quản lý, điều hành HTCT của huyện hiện nay
Thứ ba: Đòi hỏi của việc cải cách hành chính
Cải cách hành chính là thay đổi trạng thái đang tồn tại của cơ chế hànhchính hiện tại, làm cho nó thay đổi các hoạt động phù hợp với yêu cầu của thời
kỳ phát triển mới của đất nước Cải cách hành chính không làm thay đổi nền
Trang 32tảng của nền hành chính nhà nước mà chỉ làm thay đổi cơ chế vận hành của nótheo yêu cầu quản lý đất nước thời kỳ kinh tế chuyển đổi sang cơ chế thị trường
có sự điều tiết của nhà nước
Cải cách nền hành chính ở nước ta là một đòi hỏi tất yếu mang tính kháchquan Nhu cầu cải cách hành chính nhà nước ở địa phương cũng là tất yếu, do đóđòi hỏi đội ngũ CBCC trong HTCT phải nâng cao năng lực lãnh đạo, tham gia
có hiệu quả trong việc thực hiện cải cách hành chính
1.2.2.2 Yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn đối với đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp huyện
Công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn, xây dựng nôngthôn mới là cuộc cách mạng và cuộc vận động lớn để cộng đồng dân cư ở nôngthôn đồng lòng xây dựng thôn, xã, gia đình của mình khang trang, sạch đẹp;phát triển sản xuất toàn diện; có nếp sống văn hóa, môi trường và an ninh nôngthôn được bảo đảm; thu nhập, đời sống vật chất, tinh thần của người dân đượcnâng cao
Công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn, xây dựng nôngthôn mới là sự nghiệp cách mạng của toàn Đảng, toàn dân và của cả HTCT.Đây không là vấn đề kinh tế - chính trị tổng hợp, giúp cho nông dân có niềmtin, động lực, trở nên tích cực đoàn kết, thống nhất chung tay vì sự phát triểnCNH, HĐH nông nghiệp, nông thôn Đây không chỉ là môi trường để thử tháchnăng lực lãnh đạo mà còn là điều kiện để đội ngũ CBCC cấp huyện học tập,nghiên cứu, phát huy năng lực lãnh đạo, quản lý của mình
Nhận thức rõ vai trò của đội ngũ của cán bộ trước yêu cầu thực hiệnnhiệm vụ chính trị trong giai đoạn mới, bước vào thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐHđất nước, Đảng nêu rõ: “Tình hình và nhiệm vụ mới đặt ra rất nhiều yêu cầu chocông tác cán bộ Toàn Đảng phải hết sức chăm lo xây dựng thật tốt đội ngũ cán
bộ ” [21; tr.145]
Công nghiệp hóa, hiện đại hóa là giai đoạn phát triển tất yếu của mọi quốc
Trang 33gia, nhằm chuyển từ nền kinh tế kém phát triển lên nền kinh tế tiên tiến, hiệnđại Song, công việc ấy, phải qua hàng chục năm, thậm chí lâu hơn nữa Đối vớinước ta, điểm xuất phát rất thấp kém, lại trải qua hơn 30 năm chiến tranh, để lạinhiều hậu quả nặng nề cần khắc phục, thì hoàn thành công việc đó, lại càng phảitrải qua một quá trình lâu dài, quanh co, khúc khuỷu và phải kiên trì vượt quanhiều khó khăn, thách thức Điều đó đòi hỏi phải có đội ngũ cán bộ tương xứngđáp ứng yêu cầu thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước.
Thực tế, quốc gia nào lựa chọn cho mình một chiến lược CNH, HĐH đúngđắn, tận dụng được lợi thế, vượt qua khó khăn sẽ có cơ hội vươn lên trở thànhnhững nước công nghiệp mới, có nền kinh tế phát triển Điều đó lại càng đòi hỏirất cao đối với đội ngũ cán bộ, nhất là đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý chủ chốtcác ngành, các cấp Vị trí, vai trò của những cán bộ này và công tác cán bộ lạicàng quan trọng hơn Để đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa hiện đại hóa nôngnghiệp nông thôn đòi hỏi đội ngũ CBCC cấp huyện:
Trước hết, người CBCC cấp huyện phải giữ vững quan điểm lập trường tư
tưởng, tự tin, dám làm, dám dấn thân vào việc khó, quyết tâm vượt qua thửthách, thực hiện mục tiêu đã đặt ra, không dao động trước những khó khăn, thửthách, tác động bên ngoài Luôn nhất quán trong lời nói và hành động, tạo lòngtin, uy tín đối với nhân dân
Người CBCC thể hiện vai trò đại diện của mình với mọi người, phải thấy
đó là trách nhiệm mà Đảng và nhân dân giao phó, đó không chỉ là cho bản thânmình mà cho cả gia đình, cộng đồng… Vì vậy phải luôn phấn đấu hoàn thànhxuất sắc nhiệm vụ, giữ được tín nhiệm của nhân dân, sự tin tưởng của mọi ngườivới mình
Thứ hai, người CBCC phải có trí tuệ, kiến thức chuyên môn, biết ngoại
ngữ, biết sử dụng công nghệ thông tin, kiến thức xã hội và năng lực thực tiễn,năng lực quản lý Năng lực của người CBCC phải bao gồm năng lực dự báo, dựđoán tình hình, năng lực phát hiện, tìm tòi, sáng tạo, biết khái quát từ những việc
Trang 34nhỏ hàng ngày để có giải pháp giải quyết tình hình chung Năng lực ngườiCBCC thể hiện làm việc bằng trí óc, bằng tư duy thông qua chương trình côngtác, nghị quyết, quyết định, thông qua kế hoạch, chiến lược và chỉ đạo hiệu quảcông việc Có cách làm việc khoa học, dành thời gian học tập vươn lên, tạo ramôi trường làm việc năng động, thân thiện, hăng hái, nhiệt tình, tạo động lựclàm việc, phát huy năng lực, sở trường, khát vọng cống hiến của cấp dưới và lantỏa ra xã hội Xây dựng tổ chức bộ máy hoạt động tinh gọn, hiệu quả.
Năng lực phát hiện, bố trí cán bộ là một tiêu chuẩn quan trọng của ngườiCBCC Người CBCC phải có năng lực phát hiện người giỏi, người tài để bố trívào những việc quan trọng, theo dõi, bồi dưỡng, đề bạt, tạo nguồn cán bộ, bồidưỡng được người thay thế mình Việc bố trí cán bộ phải khách quan, đúng đắn
có như vậy mới tạo dựng được lòng tin, phát huy hiệu quả Năng lực ngườiCBCC không những thể hiện tầm nhìn chiến lược mà phải có bản lĩnh, tínhquyết đoán, có kỹ năng giao tiếp, nắm bắt, chọn lọc thông tin phục vụ việc lãnhđạo quản lý
Thứ ba, người CBCC cấp huyện phải có một tấm lòng vị tha, phẩm chất
trong sáng và kỹ năng lãnh đạo, tác phong gương mẫu Người CBCC khôngnhững thể hiện được vai trò của thủ trưởng mà còn thể hiện được vai trò của thủlĩnh, phải gương mẫu, dấn thân vì sự phát triển của tổ chức Thái độ chân thành,cảm thông, chia sẻ với cấp dưới, xử sự công bằng tạo ra niềm tin và sự kínhtrọng của cấp dưới đối với người lãnh đạo Người lãnh đạo làm việc tận tâm,nhiệt tình, nói đi đôi với làm, làm việc tập thể, dân chủ, quyết đoán, sâu sát vớithực tế, hòa đồng, gần gũi với quần chúng, trong xử lý công việc phải chủ động,linh hoạt, mềm dẻo Vì vậy, trong thực hiện CNH, HĐH nông nghiệp nông thôn,người CBCC cấp huyện phải biến khát vọng của mình thành động lực phấn đấu,đoàn kết tạo thành sức mạnh tập thể để hoàn thành nhiệm vụ
Công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn là môi trườngthực tiễn phong phú, sinh động để người CBCC rèn luyện, áp dụng và nâng caocác năng lực, khả năng lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành của mình; đồng thời, ngườiCBCC phải nỗ lực cố gắng để tập trung chỉ đạo, chọn việc cụ thể, phù hợp để
Trang 35thực hiện hiệu quả công nghiệp hóa hiện, đại hóa nông nghiệp, nông thôn ngaytại địa phương, đơn vị.
Kết luận chương 1
Cấp huyện có vai trò rất quan trọng, CBCC cấp huyện có nhiệm vụ lãnhđạo, giám sát, quản lý và tổ chức thực hiện các nhiệm vụ trên địa bàn, xâydựng tổ chức cơ sở Đảng và HTCT vững mạnh Năng lực lãnh đạo của đội ngũCBCC cấp huyện gồm tổng thể chất lượng các yếu tố hợp thành Nâng caonăng lực lãnh đạo của đội ngũ CBCC cấp huyện là yêu cầu khách quan, là vấn
đề cấp thiết hiện nay Đó là việc thực hiện các nội dung, hình thức, biện pháp
về tư tưởng, tổ chức và chính sách của các chủ thể, trực tiếp là Tỉnh ủy vàHuyện ủy nhằm nâng cao phẩm chất, năng lực lãnh đạo của mỗi CBCC cấphuyện, tạo ra chuyển biến chất lượng cả đội ngũ, đáp ứng yêu cầu ngày càngcao của nhiệm vụ lãnh đạo, quản lý, điều hành và tổ chức thực hiện nhiệm vụcủa cấp huyện Sự phát triển KT-XH, tình hình hình chính trị trong nước vàquốc tế có sự tác động đến địa phương là yếu tố khách quan quy định việc xácđịnh nội dung, giải pháp xây dựng đội ngũ cán bộ nói chung, nâng cao nănglực lãnh đạo, quản lý của đội ngũ CBCC cấp huyện nói riêng
Trang 36Chương 2 THỰC TRẠNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ CHỦ CHỐT
VÀ XÂY DỰNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ CHỦ CHỐT HUYỆN CAO LÃNH,
TỈNH ĐỒNG THÁP HIỆN NAY 2.1 Khái quát điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội, văn hoá huyện Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp
2.1.1 Vị trí địa lý và điều kiện tự nhiên huyện Cao Lãnh, tỉnh
Đồng Tháp
Huyện Cao Lãnh nằm ở phía Bắc sông Tiền, cách trung tâm hành chínhtỉnh Đồng Tháp 8 km theo hướng Đông- Nam, phía Đông giáp huyện Cái Bè(tỉnh Tiền Giang) và huyện Tháp Mười, phía Tây giáp thành phố Cao Lãnh,huyện Thanh Bình và Tam Nông, phía Bắc giáp huyện Tháp Mười, phía Namgiáp huyện sông Tiền (tiếp giáp thành phố Sa Đéc và huyện Lấp Vò); diện tích
491 km2; dân số 203.615 người ; đơn vị hành chính có 17 xã và 1 thị trấn
Bảng 2.1 Đơn vị hành chính huyện Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp, năm 2015
(người)
Nữ(người)
Tôn giáo(người)
Trang 3711 Tân Hội Trung 10.233 5.171 591
464 km, trong đó có 70 km tuyến đường chính, gồm 3 tuyến Tỉnh lộ ĐT 844,
ĐT 846, ĐT 847, đặc biệt có 36 km đường Quốc lộ 30 - là cửa ngõ quan trọngcủa Tỉnh đi thành phố Hồ Chí Minh và các tỉnh trong khu vực
Trải qua các cuộc chiến đấu giải phóng dân tộc và bảo vệ Tổ quốc, huyệnCao Lãnh có 10 tập thể và 5 cá nhân được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lựclượng vũ trang, 1 xã được tặng danh hiệu Anh hùng lao động, 146 bà mẹ ViệtNam Anh hùng Trong thực hiện sự nghiệp đổi mới, Huyện được tặng Huânchương Lao động hạng Nhất, Huân chương Độc Lập hạng Nhì, nhiều tập thể và
cá nhân được tặng Huân chương Lao động, cờ, bằng khen của Chính phủ
Trên địa bàn Huyện có di tích lịch sử cấp Quốc gia là Khu di tích XẻoQuít và 3 di tích lịch sử - văn hoá cấp Tỉnh (Căn cứ cách mạng của Huyện ủyCao Lãnh, Sự kiện chống lấn chiếm Vàm xáng Mỹ Thọ và chùa cổ Bửu Lâm)
Trang 382.1.2 Đặc điểm kinh tế, văn hóa, xã hội huyện Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp
Về cơ cấu kinh tế, năm 2014, khu vực nông nghiệp chiếm tỷ trọng65,65%, khu vực công nghiệp – xây dựng 14,61%, khu vực thương mại - dịch
vụ 20,34%; tổng giá trị nội Huyện (GDP) ước 3.940 tỷ đồng, thu nhập bình quânđầu người 29.56 triệu đồng
Về cơ cấu lao động, có hơn 65% lao động trong lĩnh vực nông nghiệp với75% diện tích sản xuất nông nghiệp, còn lại là sản xuất tiểu thủ công nghiệphoặc kinh doanh thương mại- dịch vụ
Năm 2014, diện tích gieo trồng lúa đạt 70.800 ha, sản lượng 478.500 tấn,tăng 58.600 so với năm 2010 Hoa màu, cây công nghiệp ngắn ngày cũng đượcquan tâm, diện tích đạt 4.600ha, tăng 1.500ha, với các loại cây trồng như đậunành, sen, mè, bắp và các loại rau khác Do áp dụng nhiều mô hình sản xuất rau
an toàn theo hướng Việt Gap… đã đáp ứng nhu cầu tiêu thụ rau sạch, tăng thunhập cho người sản xuất
Một trong những thế mạnh của Huyện là cây xoài và cây có múi Thôngqua các biện sản xuất theo hướng GAP, Viet GAP, GlobalGAP, sản xuất thâmcanh, xử lý ra hoa rải vụ, mùa nghịch… ở các xã Mỹ Xương, Bình Hàng Tây,
Mỹ Hiệp, Bình Thạnh … nên phần lớn nhà vườn đạt hiệu quả cao, thu nhập bìnhquân từ 120-160 triệu đồng/ha/năm/, cao gấp 5-8 lần trồng lúa Huyện đã đăng
ký thương hiệu xoài Cao Lãnh, chanh Cao Lãnh, cá Điêu hồng Bình Thạnh
Thủy sản đã và đang trở thành mũi nhọn trong sản xuất nông nghiệp củahuyện Cao Lãnh Với lợi thế có sông Tiền và mùa nước nổi, việc nuôi cá tra trênđất bãi bồi, nuôi cá điêu hồng, nuôi cá lóc trong lồng bè, tôm càng xanh trênruộng… và nhiều loại đặc sản có giá trị kinh tế cao như ếch, cá sấu, sản lượngthủy sản tăng
Để đạt được những kết quả trên, Huyện đã có nhiều chủ trương, giải phápnhư đẩy mạnh xây dựng kết cấu hạ tầng nông nghiệp, nông thôn (làm bờ bao kết
Trang 39hợp giao thông nông thôn, xây dựng mạng lưới điện, thủy lợi, hạ tầng thủy sản),chuyển giao khoa học - kỹ thuật cho nông dân, đẩy mạnh công tác truyền thông,xúc tiến thương mại, kêu gọi đầu tư, tìm thị trường cho sản phẩm nông nghiệp.
Những thành tựu trong sản xuất nông nghiệp tạo ra giá trị tăng thêmngành nông - lâm - thủy sản huyện Cao Lãnh là 1.758 tỷ đồng so với năm 2010;đời sống vật chất và tinh thần của nông dân được nâng lên, bộ mặt nông thônđược thay đổi rõ rệt theo hướng tích cực, nổi bật là hệ thống giao thông nôngthôn với việc xe ô tô đã đến trung tâm xã, xe 2 bánh đến được các ấp và cụm,tuyến dân cư, tỷ lệ hộ sử dụng điện lưới Quốc gia đạt 97%, hộ sử dụng nướcsạch đạt 90%
Bên cạnh đó, lĩnh vực công nghiệp và thương mại - dịch vụ cũng có sựchuyển biến tích cực Trên địa bàn hiện có 4 cụm công nghiệp với diện tích 114
ha, tổng vốn đăng ký đầu tư 1.500 tỷ đồng, đã có 24 doanh nghiệp đăng ký đầu
tư, 15 dự án đã triển khai, có 9 cơ sở đi vào hoạt động Các ngành tiểu thủ côngnghiệp ổn định và có bước phát triển khá Chợ đầu mối trái cây Đồng Tháp ở xã
Mỹ Hiệp, chợ trung tâm Mỹ Thọ và hàng chục chợ nông thôn cùng với Di tíchlịch sử Quốc gia Xẻo Quít, khu du lịch sinh thái Gáo Giồng, Khu căn cứ cáchmạng Huyện ủy Cao Lãnh, các dịch vụ ngân hàng, viễn thông, vận tải… đã thuhút hàng chục ngàn lao động trực tiếp, góp phần quan trọng vào tăng trưởngkinh tế chung của Huyện Thị trấn Mỹ Thọ là đô thị loại IV, xã Bình Thạnhđược công nhận xã nông thôn mới
Lĩnh vực văn hóa - xã hội cũng được Huyện ủy chú trọng thực hiện và sựđồng tình ủng hộ của nhân dân Huyện được công nhận đạt chuẩn Quốc gia vềphổ cập giáo dục trung học cơ sở (năm 2007); 18/18 trạm y tế đạt chuẩn, tỷ lệ hộnghèo giảm còn 5,1%; 79% hộ dân, 85% khóm, ấp, cơ quan đạt chuẩn văn hóa,13/18 xã, thị trấn đạt chuẩn văn hóa
Những thành tựu đạt được trên lĩnh vực kinh tế - xã hội của huyện CaoLãnh trong thời gian qua là sự tổng hợp của nhiều nguyên nhân, trong đó có
Trang 40nguyên nhân quan trọng là sự tác động lẫn nhau giữa chủ trương, giải pháp củaHuyện ủy và sự đồng thuận của nhân dân nhằm hướng tới lợi ích của mỗi cánhân, hộ gia đình và toàn xã hội trên địa bàn Đặc biệt là tính năng động và ýthức trách nhiệm, năng lực của CBCC cấp huyện.
Đại hội lần thứ X của Đảng bộ huyện Cao Lãnh đề ra mục tiêu tổng quát,
đó là: Phát huy nội lực, đẩy mạnh huy động mọi nguồn lực cho đầu tư phát triển,tăng trưởng kinh tế cao và bền vững, tập trung phát triển công nghiệp, xây dựng,thương mại - dịch vụ; nâng cao hiệu quả và sức cạnh tranh của nền kinh tế; tăngcường xây dựng kết cấu hạ tầng; chỉnh trang đô thị, đẩy mạnh đô thị hóa, gắnvới bảo vệ môi trường; giải quyết tốt các vấn đề văn hóa - xã hội, tăng cườngxây dựng nếp sống văn minh đô thị, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần chonhân dân; giữ vững an ninh chính trị- trật tự an toàn xã hội, kiện toàn hệ thốngchính trị trong sạch, vững mạnh
Trên cơ sở mục tiêu Nghị quyết Đại hội Đại biểu lần thứ X Đảng bộhuyện Cao Lãnh (2010 – 2015) và Nghị quyết 03-NQ/TU của Tỉnh ủy vềphương hướng, nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu phát triển kinh tế - xã hội vùng CaoLãnh, Ban Thường vụ Huyện uỷ xây dựng Chương trình hành động số 12-CTr/
HU ngày 02/11/2010, trong đó xác định mục tiêu:
Tạo điều kiện, môi trường kinh tế - xã hội thuận lợi, đẩy mạnh huy độngcác nguồn lực xã hội cho đầu tư phát triển Tập trung phát triển huyện Cao Lãnhgiữ vững và phát huy vai trò là trung tâm nông nghiệp, kinh tế đạt tốc độ tăngtrưởng cao, năng động và bền vững, đi đầu trên các lĩnh vực kinh tế, văn hoá -
xã hội, đóng góp giá trị trong GDP của Tỉnh; nâng cao đời sống vật chất, vănhoá và tinh thần của nhân dân; giữ vững an ninh chính trị và trật tự an toàn xãhội; xây dựng hệ thống chính trị trong sạch vững mạnh, đáp ứng yêu cầu nhiệm
vụ trong tình hình mới Từ sự phát triển ngày càng mạnh trong những năm qua
và mục tiêu nhiệm vụ trong thời gian tới của Huyện, đòi hỏi phải có một đội ngũcán bộ có năng lực lãnh đạo, chỉ đạo điều hành cao Đòi hỏi phải nâng cao chất