Đề tài NCKHSP ứng dụng Phát huy tính tích cực học tập của học sinh lớp 5A trong một tiết học Toán bằng phương pháp thảo luận nhóm

Thảo luận nhóm là phương pháp dạy học mà theo đó học sinh được chia ra thànhnhiều nhóm, mỗi nhóm được phân công giải quyết một nội dung công việc cụ thểhướng tới nội dung côn

Trang

I TÓM TẮT ĐỀ TÀI 2

II GIỚI THIỆU .3

1 Hiện trạng .3

2 Giải pháp thay thế 4

3 Vấn đề nghiên cứu 4

5 Giả thuyết nghiên cứu 5

III PHƯƠNG PHÁP .6

1 Khách thể nghiên cứu 6

2 Thiết kế 6

3 Quy trình nghiên cứu 7

4 Đo lường .8

IV PHÂN TÍCH DỮ LIỆU VÀ BÀN LUẬN KẾT QUẢ .8

1 Phân tích dữ liệu 8

2 Giả thuyết của đề tài 9

3 Bàn luận kết quả 10

V KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 11

1 Kết luận 11

2 Khuyến nghị 12

VI TÀI LIỆU THAM KHẢO .13

VII CÁC PHỤ LỤC CỦA ĐỀ TÀI 14

PHỤ LỤC I: Tiến trình tổ chức cho học sinh thảo luận nhóm 14

PHỤ LỤC II: Kế hoạch bài học 18

PHỤ LỤC III: Bài kiểm tra trước tác động 26

PHỤ LỤC IV: Bài kiểm tra sau tác động 28

PHỤ LỤC V: Bảng kết quả kiểm tra trước và sau tác động 31

VIII PHIẾU ĐÁNH GIÁ 33

IX Ý KIẾN NHẬN XÉT VÀ ĐÁNH GIÁ CỦA HỘI ĐỒNG KHOA HỌC 36

Nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng Năm học 2014 - 2015

- Tên đề tài:

Phát huy tính tích cực học tập của học sinh lớp 5A trường

TH Bông Trang trong một tiết học Toán bằng phương pháp thảo luận nhóm.

- Người nghiên cứu: Trương Thị Thanh Trong.

- Đơn vị công tác: Trường TH Bông Trang, huyện Gò Dầu, tỉnh Tây Ninh.

I TÓM TẮT ĐỀ TÀI:

Trong Nghị quyết Hội nghị Trung Ương 8 khóa XI đã chú trọng đổi mới căn bảntoàn diện giáo dục và đào tạo Giáo dục đào tạo có phát triển thì đất nước mới pháttriển Muốn như thế thì ta tạo chuyển biến căn bản, mạnh mẽ về chất lượng, hiệu quảgiáo dục và đào tạo để đáp ứng ngày càng tốt hơn công cuộc xây dựng, bảo vệ Tổquốc và nhu cầu học tập của mỗi cá nhân Vì vậy, Đảng và Nhà nước đã chú trọng vàquan tâm sự nghiệp trồng người, luôn xem đấy là quốc sách hàng đầu

Trong thời kỳ hội nhập kinh tế quốc tế, nguồn nhân lực quyết định sự phồn vinhcủa đất nước Nó đòi hỏi công tác giáo dục ở nước ta phải có những đổi mới sâu sắc

và toàn diện nhằm mục tiêu hình thành và phát triển toàn diện nhân cách xã hội chủnghĩa của thế hệ trẻ, đào tạo đội ngũ lao động có văn hóa, có kỹ thuật và giàu tínhsáng tạo, đồng bộ về ngành nghề, phù hợp với yêu cầu phân công lao động của xãhội

Do đó, toán học có vị trí rất quan trọng phù hợp với cuộc sống thực tiễn, đó cũng

là công cụ cần thiết cho các môn học khác và để giúp cho học sinh nhận thức thế giớixung quanh, để hoạt động có hiệu quả trong mọi lĩnh vực

Khả năng giáo dục nhiều mặt của môn toán rất to lớn Nó phát triển tư duy, trítuệ, có vai trò quan trọng trong việc rèn luyện tính suy luận, tính khoa học toàn diện,chính xác, tư duy độc lập sáng tạo, linh hoạt, góp phần giáo dục tính nhẫn nại, ý chívượt khó

Từ vị trí và nhiệm vụ quan trọng của môn toán, vấn đề đặt ra cho người thầy làlàm thế nào để giờ dạy- học có hiệu quả, học sinh phát huy tính tích cực, chủ độngtrong việc chiếm lĩnh kiến thức toán học nhẹ nhàng, tự nhiên và có hiệu quả Sựthành công của việc dạy học phụ thuộc rất nhiều vào phương pháp dạy học đượcgiáo viên lựa chọn áp dụng trên lớp

Thảo luận nhóm là phương pháp dạy học mà theo đó học sinh được chia ra thànhnhiều nhóm, mỗi nhóm được phân công giải quyết một nội dung công việc cụ thểhướng tới nội dung công việc lớn hơn Kết quả của mỗi nhóm sẽ được trình bày trướctập thể để thảo luận chung trước khi giáo viên đi đến kết luận cuối cùng.

Thông qua thảo luận rèn luyện cho học sinh kỹ năng nói, giao tiếp và bồi dưỡngphương pháp tự học Trong quá trình thảo luận nhóm, giúp các thành viên trongnhóm khắc phục tính nhút nhát, thụ động bằng cách nói lên những suy nghĩ của mình

về vấn đề được đặt ra, thấy mình cần học hỏi thêm điều gì Đây chính là quá trình họchỏi lẫn nhau để cùng tiến bộ của các thành viên trong nhóm chứ không phải là sự tiếpnhận kiến thức một cách thụ động được truyền đạt từ phía giáo viên Với mục tiêutrên tôi quyết định chọn đề tài này để ngiên cứu nhằm từng bước hoàn thiện nâng caonăng lực chuyên môn để ngày càng phục vụ tốt hơn cho sự nghiệp giáo dục và đàotạo

Học sinh tiểu học nói chung và học sinh lớp 5A trường TH Bông Trang nóiriêng có khả năng tìm tòi phát hiện và xử lí thông tin rất nhanh

Dựa vào đặc điểm tình hình trên để phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo củahọc sinh nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy Chính vì vậy, tôi chọn giải pháp

"Phát huy tính tích cực học tập của sinh lớp 5A trường TH Bông Trang trong mộttiết học toán bằng phương pháp thảo luận nhóm"

Nghiên cứu được tiến hành trên hai nhóm tương đương thuộc khối 5 trường THBông Trang - Gò Dầu Lớp 5A (22 học sinh) là nhóm thực nghiệm, lớp 5B (20 họcsinh) là nhóm đối chứng Lớp thực nghiệm được áp dụng phương pháp thảo luậnnhóm trong các tiết học Kết quả cho thấy tác động đã có ảnh hưởng rõ rệt đến kếtquả học tập của học sinh Lớp thực nghiệm có kết quả cao hơn lớp đối chứng Điểmbài kiểm tra của lớp thực nghiệm có giá trị trung bình là 8.5 còn lớp đối chứng là7.35 Qua T - test (kiểm chứng) cho thấy p  0,005 < 0,05; nghĩa là có sự khác biệtlớn giữa điểm trung bình của lớp thực nghiệm với lớp đối chứng Điều đó minh

làm nâng cao kết quả học tập của học sinh lớp 5A”.

II GIỚI THIỆU:

1 Hiện trạng:

Đa số học sinh xem môn Toán là môn học khó, dễ chán

Trình độ nhận thức của học sinh không đồng đều: một số học sinh còn chậm,nhút nhát, kĩ năng làm bài còn chậm

Nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng Năm học 2014 - 2015

Một số em tiếp thu bài một cách thụ động, ghi nhớ bài còn máy móc nên chốngquên

Thực tế cho thấy nhiều học sinh rất "sợ" môn toán nhất là các bài về hình học Dođặc điểm bộ môn có tính liên tục cao nên khi các em đã "sợ" toán từ nhỏ thì lên lớp 5yêu cầu các em phải học tốt môn toán là một việc khó thực hiện đối với các em Điềuchúng ta cần ở các em là một sự tập trung, tích cực học tập

Xã hội ngày càng phát triển đòi hỏi con người trong quá trình làm việc phải hợptác với nhau để đạt hiệu quả Thảo luận nhóm giúp các em tham gia chủ động vàoquá trình học tập Thông qua thảo luận nhóm, ý kiến, suy nghĩ cá nhân được bộc lộ.Qua điều chỉnh, uốn nắn của tập thể các em ý thức tổ chức kỷ luật, tinh thần giúp đỡ,tương trợ cho cộng đồng sẽ làm cho học sinh trong nhóm quen dần với sự phân cônghợp tác trong lao động xã hội sau này Vì vậy, bên cạnh hình thức học tập cá nhânviệc học tập theo nhóm là một công việc cần thiết

Nhóm tạo ra môi trường kích thích sự sáng tạo của học sinh Do đó, tìm ra cáchhiểu đúng về vấn đề học tâp theo nhóm trong học sinh là một việc nên làm đối với cảhọc sinh và giáo viên

Thật ra vấn đề này đã được nhiều nhà khoa học cũng như các bậc thầy, bậc anhchị đi trước đã nghiên cứu, tìm hiểu Bản thân nghiên cứu vấn đề này nhằm tìm racách khắc phục hiện trạng học sinh học yếu môn toán

2 Giải pháp thay thế:

Để khắc phục các nguyên nhân đã nêu ở trên, tôi có rất nhiều giải pháp:

Phát huy vai trò học tập theo nhóm trong quá trình học tập

Tăng cường cho học sinh giải bài tập tại lớp

Phát huy hiệu quả đôi bạn cùng tiến

Đặt những câu hỏi phù hợp với từng đối tượng học sinh để các em tíchcực tham gia phát biểu ý kiến xây dựng bài

Vận động các học sinh yếu kém đi học phụ đạo

Giáo viên luôn đầu tư vào bài giảng của mình để tiết học đạt hiệu quả.Như vậy có rất nhiều giải pháp nhằm khắc phục hiện trạng trên Là một giáo viêntrực tiếp giảng dạy, ai cũng mong học trò mình ngoan, tiếp thu kiến thức tốt nên luôn

của học sinh lớp 5A trong một tiết học toán bằng phương pháp thảo luận nhóm.

3 Vấn đề nghiên cứu:

Việc sử dụng phương pháp thảo luận theo nhóm trong dạy học môn Toán có làmtăng kết quả học tập của học sinh lớp 5A không?

4 Giả thuyết nghiên cứu:

Sử dụng phương pháp thảo luận theo nhóm trong dạy học môn Toán có làm tăngkết quả học tập của học sinh lớp 5A

Nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng Năm học 2014 - 2015

III PHƯƠNG PHÁP:

1 Khách thể nghiên cứu:

Tôi chọn hai lớp 5A và 5B để nghiên cứu vì hai lớp này có đủ điều kiện thuận lợicho việc nghiên cứu, tương đương về sĩ số, trình độ nhận thức, thái độ học tập Cụthể:

Bảng 1: GIỚI TÍNH VÀ THÀNH PHẦN DÂN TỘC CỦA LỚP 5A, 5B TRƯỜNG

2 Thiết kế nghiên cứu:

Chọn hai lớp nguyên vẹn: nhóm học sinh lớp 5B là nhóm đối chứng và nhóm họcsinh lớp 5A là nhóm thực nghiệm Tôi chọn bài Kiểm tra học kì I làm bài kiểm tratrước tác động Kết quả cho thấy điểm kiểm tra trung bình của hai nhóm có sự khácnhau, do đó tôi dùng phép kiểm chứng T-Test độc lập để kiểm chứng chênh lệch giữađiểm số trung bình của 2 nhóm thực nghiệm và nhóm đối chứng thu được kết quảsau:

Bảng 2: BẢNG KIỂM CHỨNG HAI NHÓM TƯƠNG ĐƯƠNG

Ta có giá trị P  0.49 > 0.05 Điều này chứng tỏ sự chênh lệch điểm số trungbình của hai nhóm thực nghiệm và đối chứng là không có ý nghĩa Hay nói cách kháckết quả dữ liệu mà tôi thu thập được có khả năng bị tác động của ngẫu nhiên Vậy hainhóm được coi là tương đương

Tôi sử dụng kiểu thiết kế 2: Kiểm tra trước và sau tác động đối với các nhóm

tương đương (được mô tả ở bảng 3):

Bảng 3 THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU

Nhóm

KT trước TĐ

3 Quy trình nghiên cứu:

* Chuẩn bị bài của giáo viên:

- Lớp đối chứng: Thiết kế bài dạy như cấu trúc của kế hoạch bài dạy bình

thường

- Lớp thực nghiệm: Thiết kế kế hoạch bài học có sử dụng phương pháp thảo

luận nhóm (xem phụ lục 1)

* Tiến hành dạy thực nghiệm:

Thời gian thực nghiệm tôi tiến hành theo kế hoạch dạy học và theo thời khóa biểucủa trường để đảm bảo tính khách quan

Bảng 4: THỜI GIAN THỰC NGHIỆM

Nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng Năm học 2014 - 2015

phần của hình lập phương

4 Đo lường:

- Bài kiểm tra trước tác động là bài kiểm tra học kì I môn Toán 5 do trường ra

đề theo ma trận của phòng giáo dục và đào tạo huyện Gò Dầu

- Bài kiểm tra sau tác động là bài kiểm tra do trường ra đề theo ma trận củaphòng giáo dục và đào tạo huyện Gò Dầu sau khi học xong tiết 127 theo phân phốichương trình

IV PHÂN TÍCH DỮ LIỆU VÀ BÀN LUẬN KẾT QUẢ

1 Phân tích dữ liệu:

Bảng 5: SO SÁNH ĐIỂM TRUNG BÌNH BÀI KIỂM TRA

SAU TÁC ĐỘNG CỦA HAI NHÓM

Nhóm thực nghiệm Nhóm đối chứng

Chênh lệch giá trị trung

bình chuẩn( SMD)

0.85

Như trên đã chứng minh rằng kết quả 2 lớp trước tác động là tương đương Sau

cho thấy sự chênh lệch giữa điểm trung bình của nhóm thực nghiệm và nhóm đối

cao hơn điểm trung bình nhóm đối chứng là không do ngẫu nhiên mà là do kết quảcủa tác động

1.35



độ ảnh hưởng của tác động là lớn

Theo bảng tiêu chí Cohen, chênh lệch giá trị trung bình chuẩn SMD0.85 chothấy mức độ ảnh hưởng của việc sử dụng phương pháp thảo luận nhóm trong tiết họctốt hơn so với những phương pháp truyền thống.

Từ kết quả trên cho thấy: kết quả trước tác động của hai lớp là tương đương nhau.Nhưng sau khi tác động đã có sự chênh lệch giữa lớp thực nghiệm và lớp đối chứng

Cụ thể: Lớp thực nghiệm số học sinh dưới trung bình giảm nhiều so với lớp đốichứng, số học sinh khá, giỏi tăng đáng kể; trong khi đó số học sinh khá, giỏi của lớpđối chứng tăng ít Thực chất có được sự chênh lệch này là do có sự tác động bằngphương pháp thảo luận nhóm đối với lớp thực nghiệm Như vậy đã chứng minh đượcrằng trong dạy học có sử dụng phương pháp thảo luận nhóm hợp lí sẽ làm tăng đáng

kể chất lượng học tập

2 Giả thuyết của đề tài:

Toán sẽ phát huy được tính tích cực học tập của học sinh lớp 5A trường TH Bông Trang ” đã được kiểm chứng Kết quả được thể hiện qua biểu đồ sau:

 BIỂU ĐỒ SO SÁNH KẾT QUẢ TRUNG BÌNH GIỮA HAI LỚP

Như vậy kết quả học tập của lớp thực nghiệm 5A sau tác động được nâng lên rõ rệt so với trước tác động cụ thể được thể hiện ở bảng 6 và được biểu diễn ở biểu đồ sau:

Nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng Năm học 2014 - 2015

Bảng 6: SO SÁNH ĐIỂM BÀI KIỂM TRA CỦA LỚPTHỰC NGHIỆM 5A

9.1 (%)

4.5 (%)

4.5 (%)

31.

9 (%)

22.

7 (%)

18.2 (%)

điểm số giữa hai lớp là 1.15 Điều đó cho thấy điểm trung bình của hai lớp đối chứng vàthực nghiệm đã có sự khác biệt rõ rệt, lớp được tác động có điểm trung bình cao hơn sovới lớp đối chứng.

này có nghĩa mức độ ảnh hưởng của tác động là lớn

Phép kiểm chứng T-Test cho thấy điểm trung bình bài kiểm tra sau tác độngcủa hai lớp là p  0.005 < 0.05 Kết quả này khẳng định sự chênh lệch giá trị trungbình của hai lớp không phải là do ngẫu nhiên mà là do tác động Nghĩa là muốn cókết quả và hiệu quả cao thì các biện pháp được nêu trong đề tài là có giá trị và có ýnghĩa với kết quả học tập của học sinh

- Thường khó để đánh giá từng học sinh một cách công bằng và một vài em cóthể cảm thấy không thoải mái với việc đánh giá dựa trên sự nỗ lực của nhóm

- Học sinh phải học cách học trong môi trường nhóm, nhưng đôi khi không dễcho các em khi đã quen với các phương pháp giảng dạy lấy giáo viên làm trung tâm

V KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ:

1 Kết luận:

Qua kết quả thu nhận được trong quá trình ứng dụng, tôi nhận thấy rằng việc

sử dụng phương pháp thảo luận nhóm vào giảng dạy môn toán có làm tăng kết quảhọc tập của học sinh lớp 5A, học sinh tích cực học tập hơn, lớp học sôi nổi hơn Với phương pháp thảo luận theo nhóm sẽ giúp học sinh phát huy tính tích cực,chủ động tìm tòi phát hiện những kiến thức; nhớ lâu và nắm vững kiến thức mônhọc

Cần kết hợp phương pháp học tập theo nhóm với các phương pháp đặc trưngcủa bộ môn Toán trên cơ sở nội dung bài học một cách hài hòa nhằm mang lại hiệu

Nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng Năm học 2014 - 2015

quả cao Luôn kết hợp cùng giáo viên

chủ nhiệm phối hợp cùng gia đình học

sinh để quan tâm giáo dục các em, tạo

thành một khối đoàn kết tác động đến

việc học tập của các em Với lòng nhiệt

tình, yêu nghề, mến trẻ chắc chắn mỗi

giáo viên chúng ta sẽ hoàn thành được

nhiệm vụ được giao trong giai đoạn mới

hiện nay: đào tạo đội ngũ lao động có văn hóa, có kỹ thuật, có kỷ luật và giàu tínhsáng tạo, đồng bộ về ngành nghề, phù hợp với yêu cầu phân công lao động của xãhội

2 Khuyến nghị:

* Đối với cấp lãnh đạo:

Cần đầu tư, trang bị thêm về cơ sở vật chất và trang thiết bị để phục vụ chophương pháp học nhóm và các phương pháp dạy học tích cực khác

Có chính sách, chế độ để khuyến khích giáo viên sử dụng phương pháp dạyhọc mới vào giảng dạy

* Đối với Giáo viên:

Luôn tự tìm tòi và nâng cao khả năng sử dụng các phương pháp dạy học mới

để ứng dụng vào hoạt động dạy học phát huy tính tích cực của học sinh

Để giúp học sinh hứng thú và tích cực học tập môn Toán lớp 5 thì mỗi tiết dạygiáo viên phải tích cực, nhiệt tình, truyền đạt chính xác, ngắn gọn nhưng đầy đủ nộidung, khoa học và lôgic nhằm động não cho học sinh phát triển tư duy tốt

Với kết quả thực tế của đề tài này mặc dù có sự chuyển biến rõ rệt về chấtlượng học tập của học sinh nhưng chắc chắn sẽ có những thiếu sót do mới áp dụnglần đầu tiên Bản thân tôi rất mong Ban Giám Khảo, các anh chị đồng nghiệp quantâm, chia sẽ, góp ý để đề tài được hoàn thiện hơn

Tôi xin chân thành cảm ơn!

Gò Dầu, ngày 9 tháng 03 năm 2015

Người thực hiện

Trương Thị Thanh Trong

Gò Dầu, ngày 9 tháng 03 năm 2015

Người thực hiện

Trương Thị Thanh Trong

VI DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

bản ĐHQG Hà Nội

chức dạy học trong nhà trường NXB ĐHSP Hà Nội

thảo luận nhóm Tạp chí Giáo dục số 26

KHGD, số 114

giaovien.net; tintuc.hocmai.vn; tusach.thuvienkhoahoc.com

Nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng Năm học 2014 - 2015

VII CÁC PHỤ LỤC CỦA ĐỀ TÀI:

Tiến trình tổ chức cho học sinh thảo luận theo nhóm môn Toán

trong một tiết học

Trên cơ sở phân tích khái niệm và những đặc trưng của việc tổ chức dạy học theonhóm trong giờ học và dựa vào lý thuyết về tổ chức, tôi cho rằng quy trình tổ chứcdạy học theo nhóm trong giờ học cần tiến hành như sau:

Bước 1: Làm việc chung cả lớp

- Nêu vấn đề, xác định nhiệm vụ nhận thức.Tổ chức các nhóm làm việc thôngbáo rõ thời gian quy định

- Hướng dẫn cách làm việc theo nhóm để việc thảo luận đạt hiệu quả Giáoviên cần xác định rõ mục đích chỉ dẫn nhiệm vụ cần thực hiện, ấn định thời gian,nghĩa là học sinh phải hiểu ý nghĩa, mục đích việc sắp làm, nắm vững các bước thựchiện và biết trước thời gian cần thực hiện nhiệm vụ là bao lâu

Bước 2: Làm việc theo nhóm

- Phân công trong nhóm

- Trao đổi ý kiến, thảo luận trong nhóm

- Cử đại diện trình bày kết quả làm việc của nhóm

- Sau khi xác định nhiệm vụ cần thực hiện học sinh thực hiện theo nhiệm vụcá nhân, sau đó trao đổi ý kiến thảo luận trong nhóm để rút ra vấn đề chung cuối cùngđại diện nhóm báo cáo kết quả thảo luận của nhóm mình

Bước 3: Thảo luận tổng kết trước lớp

- Các nhóm báo cáo kết quả

- Thảo luận chung

- Giáo viên nhận xét, bổ sung, tổng kết khi thời gian thảo luận kết thúc giáoviên tổ chức để đại diện các nhóm báo cáo kết quả thảo luận trước lớp, các nhómkhác nêu nhận xét bổ sung

- Nếu kết quả thảo luận giữa các nhóm chưa thống nhất, giáo viên đưa ra vấn

đề thảo luận chung cả lớp rồi mới đưa ra đáp án đúng, hoàn chỉnh kiến thức cho họcsinh đồng thời đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ của các nhóm

Bảng nhóm (phiếu học tập) cần được sử dụng thường xuyên khi sử dụng phươngpháp thảo luận nhóm

Ta có thể chia nhóm học sinh theo một số hình thức:

Chia nhóm theo quy mô: nhóm có thể chỉ gồm 2 thành viên hoặc 3 đến 4

PHỤ LỤC I

Chia nhóm theo đặc điểm học sinh: có thể là nhóm theo đặc điểm giới tính,nhóm theo trình độ học lực hay nhóm theo số đếm mà giáo viên chỉ định.

Chia nhóm theo nội dung học tập: có thể là nhóm được thiết lập theo nhiệm vụbộ phận của nhiệm vụ chung, nhóm thiết lập theo tiến trình học tập

Chia nhóm theo điều kiện, phương tiện học tập: nhóm theo khu vực chỗ ngồi,nhóm theo trang bị học tập, nhóm là đôi bạn cùng tiến

Đó là những kiến thức chung mang tính khái quát Tùy theo tình hình học sinhcủa lớp mình giảng dạy mà mỗi giáo viên có cách thức tổ chức phù hợp Công việcnày không chỉ đơn thuần thực hiện một ngày là xong mà là một công việc dày công.Đòi hỏi người giáo viên phải có tâm huyết, chúng ta nên lựa chọn những câu hỏi, bàitập theo từng mức độ phù hợp với khả năng tiếp thu của các em, uốn nắn rèn luyệnhọc sinh với hình thức học tập này

Do đặc điểm số lượng học sinh mỗi lớp tương đối (trên 20 học sinh) nên trongthời gian qua bản thân đã thực hiện việc tổ chức cho học sinh thảo luận theo nhómnhư sau:

chỗ ngồi hợp lí cho học sinh Chia nhóm học sinh trong lớp: nhóm có thể là hai emngồi gần nhau (phương án A), là hai em (đôi bạn cùng tiến) trong đó có một em khá -giỏi và một em trung bình - yếu (phương án B), hay các học sinh ở hai bàn liền nhau(phương án C) Giáo viên chọn ra nhóm trưởng, nhóm phó ứng với mỗi hình thứctrên, sinh hoạt về cách thức hoạt động nhóm với các em

học sinh trung bình - yếu, với cùng một đề bài giáo viên yêu cầu hai nhóm ở phươngán B lên bảng Hình thức: em nhóm trưởng hướng dẫn qua cách làm cho em kia, haiphút sau hai em nhóm trưởng về chỗ ngồi còn hai thành viên còn lại tiếp tục thi đuavới nhau Nếu đúng kết quả và nhanh thì cả bốn bạn của hai nhóm đều được ghinhận và tuyên dương Kết quả: không khí học tập sôi động hơn

Hình ảnh minh họa: Học sinh thảo luận nhóm.

Nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng Năm học 2014 - 2015

rệt thì giáo viên áp dụng phương án A hoặc C Nhóm trưởng có nhiệm vụ điều độngcác bạn tham gia trả lời câu hỏi Giáo viên qui định rõ thời gian hoàn thành Nếu kịpthời gian thì tất cả các nhóm cùng trình bày kết quả lên bảng (thông qua bảng nhóm)còn không thì chỉ xét một vài nhóm đại diện Giáo viên nêu câu hỏi trách vấn họcsinh trước khi nhận xét cho các nhóm

Hình ảnh minh họa: Học sinh thảo luận nhóm.

* Để phát huy vai trò của đôi bạn cùng tiến, sau khi học xong một nội dungnào đó, tôi cho đôi bạn thảo luận kỹ nội dung vừa học Sau đó mời đại diện vài nhómlên bảng để làm bài theo yêu cầu của giáo viên (những bạn đại diện là học sinh trungbình - yếu) Cuối cùng, giáo viên nhận xét, tuyên dương những đôi bạn làm tốt,khuyến khích những đôi bạn còn lại tích cực học tập hơn

Hình ảnh minh họa: Học sinh thảo luận nhóm.

Kinh nghiệm cho thấy học sinh hoạt động nhóm chưa hẳn là vì mục đích nắmđược bài mà động cơ bên trong chính là được khen Do đó, để học sinh tích cực,nghiêm túc trong quá trình thảo luận thì giáo viên phải có sự chuẩn bị ở khâu tổ chức,

Tóm lại, dạy học theo nhóm là một công việc phức tạp, đòi hỏi giáo viên cũngnhư học sinh phải có sự chuẩn bị và có thời gian để làm quen dần dần Tuy nhiên nếu

đã quen với cách dạy theo nhóm thì sẽ tiết kiệm được thời gian và công sức của giáoviên và học sinh, các em học được một cách thức làm việc hữu ích cho sau này khibước vào cuộc sống

Nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng Năm học 2014 - 2015

1.Kiến thức: Học sinh nhận biết hình lập phương là hình chữ nhật đặc biệt.Nêu được

cách tính diện tích xung quanh và diện tích toàn phần của hình lập phương

2.Kĩ năng: Học sinh biết vận dụng quy tắc tính diện tích xung quanh và diện tích toànphần của hình lập phương để giải một số bài tập có liên quan

3.Thái độ:

- Rèn cho học sinh tính cẩn thận khi tính toán

II.NỘI DUNG BÀI HỌC:

Học sinh tính được diện tích xung quanh và diện tích toàn phần của hình lậpphương

III.CHUẨN BỊ:

GV: Chuẩn bị một số hình lập phương có kích thước khác nhau; Bảng phụ

HS: Vở Toán, SGK, dụng cụ học tập

IV CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY - HỌC:

1 Kiểm tra bài cũ: ( 5 phút )

 BT: Tính diện tích xung quanh và diện tích toàn phần của hình hộp chữ nhật

có chiều dài 9 cm, chiều rộng 6 cm và chiều cao 5 cm

 GV yêu cầu HS đọc đề

 GV gọi HS giải bài toán

 HS + GVNX

2 Tiến trình bài học:

Giới thiệu bài: (1 phút ) Trực tiếp

HOẠT ĐỘNG 1: (15 phút) Hình thành công thức tính diện tích xung quanh và diện tích toàn phần của hình lập phương

- GV đưa ra mô hình trực quan

VD: Tính diện tích xung quanh và diện tích toàn phần của hình lập phương có cạnh

5 cm

- GV gợi ý: Muốn tính diện tích một mặt ta làm sao?

Vậy muốn tính diện tích 4 mặt ( diện tích xung quanh) ta làm thế nào? Tính diện tích 6 mặt ( diện tích toàn phần) làm thế nào?

- HS tính, GV nhận xét

- HS tự rút ra kết luận về công thức tính diện tích xung quanh và diện tích toàn phần của hình lập phương

- GV ghi bảng qui tắc:

“ Muốn tính diện tích xung quanh của hình lập phương ta lấy diện tích một mặt nhânvới 4.”

- GV hỏi: Muốn tính diện tích xung quanh và diện tích toàn phần của hình lập

phương ta làm thế nào?

- HS thảo luận nhóm 4 – thi đua

Giải

Diện tích xung quanh của hình lập phương là :

1,5 x 1,5 x 4 = 9 (m2)Diện tích toàn phần của hình lập phương là :

- HS đọc yêu cầu đề bài

- Đề bài cho biết gì? Và yêu cầu tính gì? (HS trả lời)

- GV hỏi: Muốn tính diện tích toàn phần của hình lập phương ta làm thế nào? ( HS trả lời)

- Lưu ý: Cái hộp hình lập phương không có nắp Vậy diện tích toàn phần của nó có

mấy mặt? ( 5 mặt)

- HS tự làm bài tập theo công thức