vai trò của khiếu nại, tố cáo và giải quyết khiếu nại, tố cáo đối với việc đảm bảo pháp chế trong quản lý hành chính nhà nước

2.2 Vai trò của công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo trong việc đảm bảo pháp chế trong hoạt động quản lý hành chính nhà nước.. Theo luật khiếu nại, tố cáo năm 1998 sửa đổi, bổ sung năm

BỐ CỤC BÀI LÀM

I. Đặt vần đề

II. Giải quyết vấn đề

1. Lý thuyết chung.

1.1 Khái niệm quản lý hành chính nhà nước.

1.2 Khái niệm khiếu nại, tố cáo và giải quyết khiếu nại, tố cáo.

1.3 Vấn đề pháp chế và đảm bảo pháp chế trong quản lý hành chính nhà nước.

2. Vai trò của khiếu nại, tố cáo và giải quyết khiều nại, tố cáo đối với việc đảm bảo pháp chế trong quản lý hành chính nhà nước.

2.1 Vai trò của khiếu nại, tố cáo đối với việc đảm bảo pháp chế trong hoạt động quản lý nhà nước.

2.2 Vai trò của công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo trong việc đảm bảo pháp chế trong hoạt động quản lý hành chính nhà nước.

3. Một số nhận xét.

III. Kết thúc vấn đề.

I. Đặt vấn đề

Từ trước tới nay khiếu nại, tố cáo luôn là một đề tài được Nhà nước và cả xã hội quan tâm và đặc biệt chú trọng Hoạt động này đóng vai trò vô cùng quan trọng trong quản lí hành chính nhà nước bở nó là biện pháp giúp cho công dân bảo đảm được quyền và lợi ích hợp pháp của mình Vì vậy, trong bài luận này, tôi xin trình bày một số hiểu biết của mình về vai trò của khiếu nại, tố cáo và giải quyết khiếu nại, tố cáo đối với việc đảm bảo pháp chế trong quản lý hành chính nhà nước Sau đây tôi xin đi sâu vào phân tích vấn đề

II. Giải quyết vấn đề

1. Lý thuyết chung

1.1 Khái niệm quản lý hành chính nhà nước.

Quản lý nhà nước trong lĩnh vực hành pháp là quản lý hành chính nhà nước Quản lý hành chính nhà nước là một hình thức hoạt động của Nhà nước được thực hiện trước hết và chủ yếu bởi các cơ quan hành chính nhà nước, có nội dung là bảo đảm sự chấp hành luật, pháp lệnh, nghị quyết của cơ quan quyền lực nhà nước, nhằm tổ chức và chỉ đạo một cách trực tiếp và thường xuyên công cuộc xây dựng kinh tế, văn hóa – xã hội và hành chính – chính trị Hay nói cách khác, hoạt động quản lý hành chính nhà nước là hoạt động chấp hành – điều hành

1.2 Khái niệm khiếu nại, tố cáo và giải quyết khiếu nại, tố cáo.

Theo luật khiếu nại, tố cáo năm 1998 (sửa đổi, bổ sung năm 2004 và 2005)

-Khiếu nại: là việc công dân, cơ quan, tổ chức hoặc cán bộ, công chức theo

thủ tục của luật này quy định đề nghị cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền xem xét lại quyết định hành chính, hành vi hành chính hoặc quyết định kỷ luật cán bộ,

công chức khi có căn cứ cho rằng quyết định hoặc hành vi đó là trái pháp luật, xâm hại quyền và lợi ích hợp pháp của mình

-Tố cáo: là việc công dân theo thủ tục mà luật này quy định báo cho cơ

quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền biết về hành vi vi phạm pháp luật của bất cứ

cơ quan, tổ chức, cá nhân nào gây thiệt hại hoặc đe dọa gây thiệt hại lợi ích của Nhà nước, quyền , lợi ích hợp pháp của công dân, cơ quan, tổ chức

-Giải quyết khiếu nại: là việc xác minh, kết luận và ra quyết định giải quyết

của người giải quyết khiếu nại

-Giải quyết tố cáo: là việc xác minh, kết luận về nội dung tố cáo và việc

quyết định xử lý của người giải quyết tố cáo

1.3 Vấn đề pháp chế và đảm bảo pháp chế trong quản lý hành chính nhà nước.

Pháp chế hiểu một cách chung nhất là “sự đòi hỏi mọi tổ chức, cá nhân trong xã hội đều phải tôn trọng và thực hiện pháp luật hiện hành một cách nghiêm chỉnh và triệt để, nhằm tạo ra trong xã hội một trật tự, kỷ cương cần thiết”.

Nói đến pháp chế trong quản lý hành chính nhà nước là nhấn mạnh đến trật

tự pháp luật nhằm bảo vệ và phát triển quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, củng cố và duy trì địa vị pháp lý hành chính của các cơ quan nhà nước và tổ chức

xã hội

Bảo đảm pháp chế trong quản lý hành chính nhà nước là tổng thể các biện

pháp, phương tiện tổ chức-pháp lý do cơ quan nhà nước, tổ chức xã hội, công dân

áp dụng nhằm thực hiện chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan, tổ chức ấy

và thực hiện quyền và nghĩa vụ của công dân Hướng tới sự đảm bảo sự tuân thủ pháp luật một cách nghiêm chỉnh và triệt để trong quản lý hành chính

2. Vai trò của khiếu nại, tố cáo và giải quyết khiều nại, tố cáo đối với việc đảm bảo pháp chế trong quản lý hành chính nhà nước.

Trong hoạt động quản lý nhà nước nói chung và hoạt động quản lý hành chính nhà nước nói riêng, chủ thể quản lý suy đến cùng đều là con người Dù là cơ quan, tổ chức thì chủ thể nắm vai trò lãnh đạo, quản lý vẫn là con người Mà đã là con người thì luôn có ý chí cá nhân, và không thể tránh khỏi những sai sót trong công tác Có thể là do thiếu trách nhiệm, trình độ quản lý chưa đáp ứng được yêu cầu của công việc hay cũng có thể là do mục đích vụ lợi mà dẫn đến vô tình hay cố

ý làm sai, làm trái quy định của pháp luật Do đó, một yêu cầu bức thiết đặt ra cho toàn xã hội là phải làm sao phát hiện, làm rõ và khắc phục hoặc xử lý kịp thời những hành vi ấy, góp phần làm cho bộ máy nhà nước thêm trong sạch, củng cố lòng tin của nhân dân lao động đối với Đảng, nhà nước ta Và câu trả lời đó là

quyền khiếu nại, tố cáo của công dân.

Quyền khiếu nại, tố cáo được Hiến pháp ghi nhận như là phương tiện bảo vệ quyền và lợi ích của công dân, nhà nước và xã hội Do vị trí quan trọng như vậy

mà quyền khiếu nại, tố cáo của công dân đã được Đảng và nhà nước đặc biệt quan tâm

2.1.Vai trò của khiếu nại, tố cáo đối với việc bảo đảm pháp chế trong quản lý hành chính nhà nước.

Từ khái niệm khiếu nại, ta thấy đối tượng của quyền khiếu nại, tố cáo là

quyết định hành chính, hành vi hành chính hoặc quyết định kỷ luật cán bộ, công chức của cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền; khi có căn cứ cho rằng quyết định hoặc hành vi đó là trái pháp luật, xâm hại quyền và lợi ích hợp pháp của công dân

Tức là, một người chỉ thực hiện quyền khiếu nại khi mà quyền và lợi ích chính đáng của mình bị xâm hại mà nguyên nhân là do những quyết định, hành vi hành chính của cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền Và chủ thể bị khiếu nại

là cơ quan, cá nhân, tổ chức có thẩm quyền ra quyết định hành chính, thực hiện hành vi hành chính bị khiếu nại

Và từ khái niệm tố cáo, ta thấy đối tượng của quyền tố cáo là những “hành

vi vi phạm pháp luật của bất cứ cơ quan, tổ chức, cá nhân nào gây thiệt hại hoặc

đe dọa gây thiệt hại lợi ích của Nhà nước, quyền , lợi ích hợp pháp của công dân,

cơ quan, tổ chức” Như thế là đối tượng của quyền tố cáo có phạm vi rộng hơn

quyền khiếu nại Bởi lẽ, quyền khiếu nại được sử dụng khi quyền, lợi ích của mình

bị xâm hại, còn tố cáo là khi quyền và lợi ích của nhà nước, của tổ chức và của người khác bị xâm hại

→ Tóm lại, căn cứ chung của quyền khiếu nại, tố cáo (hiểu một cách đơn giản) là: những việc làm trái pháp luật của cơ quan nhà nước, tổ chức kinh tế, tổ chức xã hội, đơn vị vũ trang nhân dân hoặc bất cứ cá nhân nào Cá nhân ở đây có thể là cá nhân thuộc cơ quan, tổ chức, đơn vị nói trên hoặc cá nhân là công dân Sau đây ta sẽ phân tích một ví dụ cụ thể để làm rõ vấn đề này:

“Chủ tịch UBND tỉnh Bình Thuận Huỳnh Tấn Thành vừa có thông báo sẽ thụ lý đơn khiếu nại của ông Nguyễn Ngọc Sang - Chi Cục trưởng Chi cục Kiểm lâm tỉnh này Trước đó, ngày 24/4/2009, ông Sang ký quyết định thu hồi con dấu của Đội kiểm lâm cơ động Ngày 18/5/2009, UBND tỉnh Bình Thuận có văn bản chỉ đạo Sở NN-PTNT và Chi Cục Kiểm lâm xử lý ông Sang vì cho rằng quyết định thu hồi con dấu của ông Sang là trái luật Ngày 23/12/2009, UBND tỉnh ra quyết định xử lý kỷ luật ông Sang với hình thức cảnh cáo Ông Sang khiếu nại quyết định kỷ luật cảnh cáo của UBND tỉnh, vì cho rằng đã vi phạm Nghị định số 35/2005/NĐ-CP ngày 17/3/2005, về xử lý kỷ luật cán bộ, công chức.

Theo ông Sang, Nghị định 35/CP ngày 17/3/2005 quy định thời hiệu xử lý kỷ luật

là ba tháng, và… “Thời hiệu xử lý kỷ luật có thể kéo dài thêm nhưng không quá

6 tháng Quá thời hiệu xử lý kỷ luật thì chấm dứt việc xem xét kỷ luật cán bộ, công chức” (khoản 3, điều 9) Ông Sang cho rằng, tính từ ngày tỉnh có văn bản xem xét kỷ luật (18/5/2009) đến ngày ra quyết định kỷ luật ông (23/12/2009) là 7 tháng 5 ngày, nên chủ tịch UBND tỉnh Bình Thuận đã vi phạm pháp luật xâm

phạm quyền và lợi ích hợp pháp của ông.

Phân tích ví dụ trên thì ta thấy: bằng quyền khiếu nại chính đáng của mình, ông Sang đã đề nghị Ủy ban nhân dân tỉnh Bình Thuận xem xét lại việc ra quyết định xử lý kỉ luật cảnh cáo đối với ông Vì căn cứ vào: khoản 3 Điều 6; khoản 2,

khoản 3 Điều 9 Nghị định số 35/2005/ NĐ – CP ngày 17/03/2003 về việc xử lý kỉ

luật cán bộ, công chức, thì việc ra quyết định kỉ luật trên đã vi phạm quy định về

thời hiệu (quá 6 tháng) xử lí kỷ luật cán bộ công chức Đúng ra thì sau 6 tháng việc xem xét kỷ luật đối với ông Sang sẽ chấm dứt, nên hành vi nêu trên của Ủy ban nhân dân tỉnh Bình Thuận là trái với quy định của pháp luật – xâm hại quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân ông Sang Và với việc thực hiện quyền khiếu nại đó, ông Sang đã yêu cầu Ủy ban nhân dân xem xét, tiến tới hủy bỏ quyết định kỉ luật ông

→ Từ đây, có thể khái quát được rằng: Thông qua khiếu nại, tố cáo của công dân mà nhiều hành vi tham nhũng, vi phạm dân chủ hay việc giải quyết công việc chưa thỏa đáng của cơ quan công quyền bị phát hiện và được làm sáng tỏ Đơn cử như ví dụ trên: với tư cách là chủ thể bị xâm hại quyền và lợi ích, ông Sang - bằng quyền khiếu nại “trực tiếp” phát hiện những sai phạm trong hoạt động quản lý nhà nước, mà cụ thể là ra quyết định xử lý kỉ luật đối với cán bộ, công chức sai quy định Đặt giả thiết như: nếu nhà nước ta không quy định, hay chỉ quy định cho có

mà không chú trọng, quan tâm đúng mức tới quyền khiếu nại, tố cáo thì người dân

sẽ xem nhẹ và không có ý thức tự giác thực hiện Từ đó, không thể phát hiện những hiện tượng tiêu cực, những sai phạm dù rất nghiêm trọng trong bộ máy quản

lý hành chính Đồng nghĩa với nó là, các cơ quan nhà nước cũng coi quyền khiếu nại, tố cáo là “hình thức” mà không cần chú ý tới quy định của pháp luật, quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, rồi tự ý làm theo ý kiến chủ quan Sai phạm lần đầu không bị phát hiện và xử lý sẽ tạo tiền lệ xấu cho sai phạm sau Ban đầu sẽ chỉ là những sai phạm nhỏ, không đáng kể (như tiến hành không đúng trình tự thủ tục, xử

lý kỉ luật chưa đúng với mức vi phạm ) nhưng về sau sai phạm càng nghiêm trọng

(tham nhũng, lơi lỏng công tác thanh tra…), không chỉ làm suy yếu hiệu quả quản

lý hành chính trong bộ máy nhà nước mà còn gây hại cho lợi ích quốc gia

Khiếu nại, tố cáo là một hình thức giúp người dân tự mình tham gia vào công tác quản lý nhà nước Nếu quyền chính trị - pháp lý này được phát huy mạnh

mẽ hơn nữa thì sẽ góp phần làm trong sạch hơn bộ máy quản lý hành chính, đội ngũ cán bộ, công chức Răn đe những ai có tư tưởng lợi dụng chức quyền mà tư lợi cho bản thân Đồng thời, nếu làm tốt công tác khiếu nại, tố cáo thì bản thân những người làm cán bộ sẽ luôn phải có ý thức, trách nhiệm trong công việc; luôn phải tự mình kiểm tra, xem xét lại các quyết định hành chính và hành vi hành chính …nếu thấy trái pháp luật thì phải kịp thời sửa chữa, khắc phục để tránh phát sinh khiếu nại, tố cáo Như thế là khiếu nại, tố cáo còn có chức năng phòng ngừa trước những

vi phạm trong hoạt động quản lý hành chính

Vì thế, việc thực hiện khiếu nại, tố cáo có vai trò vô cùng to lớn trong việc mở rộng dân chủ xã hội chủ nghĩa, tăng cường và bảo đảm pháp chế

2.2.Vai trò của công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo trong việc đảm bảo pháp chế trong hoạt động quản lý hành chính nhà nước.

“Theo báo cáo của Thanh tra Chính phủ 6 năm qua (tính đến năm 2005), các cơ quan hành chính nhà nước đã tổ chức gần 25.000 cuộc thanh tra, kiểm tra trách nhiệm thực hiện luật khiếu nại tố cáo, tiếp nhận hơn 878.000 đơn thư khiếu nại tố cáo, kiến nghị của công dân, 80% số đơn thư được xem xét giải quyết Qua giải quyết khiếu nại tố cáo đã thu hồi số tiền và tài sản trị giá hơn 123 tỷ đồng, hơn 6.000 ha đất, kiến nghị xử lý kỷ luật hành chính hơn 6.000 người có sai phạm,khởi

tố 91 vụ việc, 171 đối tượng về hình sự” (Theo Vietbao.vn)

Có thể nói: mục đích của khiếu nại, tố cáo, nhằm chấm dứt những hành vi vi phạm đường lối, chính sách và pháp luật, yêu cầu phục hồi các quyền và lợi ích đã

bị xâm hại Ngăn ngừa thói lộng quyền và lạm quyền của những cơ quan nhà nước được trao quyền, không để họ tùy ý sử dụng quyền lực nhà nước như một thứ công

cụ đắc lực phục vụ cho mục đích riêng Nhưng nếu chỉ dừng ở đấy thôi thì chưa

đủ, chưa chứng tỏ được sự nghiêm minh của pháp luật; mà còn phải xử lý đúng pháp luật cá nhân hay tổ chức đã vi phạm pháp luật, góp phần củng cố pháp chế xã hội chủ nghĩa và kỉ luật trong quản lý hành chính nhà nước

Giải quyết đơn thư khiếu nại của người dân, đầu tiên là tiến hành xem xét các quyết định hành chính, hành vi hành chính, quyết định ký luật có tính hợp pháp hay không Qua đó, các cơ quan chức năng phải tự đánh giá lại hành vi hành chính, quyết định hành chính của mình Kiểm điểm nghiêm túc những điểm còn thiếu sót, chưa thỏa đáng đã xâm hại quyền và lợi ích của công dân Từ nhận thức đến hành động, các cá nhân, cơ quan thẩm quyền phải tiến hành sửa sai: kịp thời đình chỉ hoặc bãi bỏ những quyết định, hành vi hành chính đó Bên cạnh đó, cũng phải có nghĩa vụ giải quyết tận gốc vấn đề, đặt ra vấn đề trách nhiệm, kỷ luật với bất cứ ai, cơ quan nào đã có sai phạm trong quản lý hành chính nhà nước Nếu nguyên nhân không phải bắt nguồn từ cá nhân hay cơ quan chủ quản mà do cơ chế, chính sách của nhà nước thì họ cũng phải tìm cho ra, rồi kiến nghị phương hướng khắc phục Không để những cá nhân, tổ chức lợi dụng “kẽ hở” của pháp luật để mưu lợi bất chính, góp phần hoàn thiện hơn các quy định của pháp luật, tạo cơ sở pháp lý đầy đủ để công dân nghiêm chỉnh chấp hành

Giống như công tác giải quyết khiếu nại, việc giải quyết đơn thư tố cáo của công dân cũng đóng một vai trò hết sức quan trọng Qua đây, các cơ quan, cá nhân

có thẩm quyền phát hiện nhiều hành vi vi phạm pháp luật Ví dụ như: Những vụ án tham nhũng tại Đại lộ Đông - Tây (thành phố Hồ Chí Minh), vụ PMU 18, vụ đất đai tại Đồ Sơn (Hải Phòng) Sau khi tìm ra cá nhân, tổ chức, cơ quan có trách nhiệm thì yêu cầu cá nhân, tổ chức, cơ quan đó phải chấp hành quyết định xử lý tố

cáo “nếu không chấp hành thì tuỳ theo tính chất, mức độ vi phạm mà bị xử lý kỷ

luật, xử phạt hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự; nếu gây thiệt hại thì phải bồi thường theo quy định của pháp luật” (Điều 98 Luật Khiếu nại, tố cáo

năm 1998) Bằng cách này, lợi ích thiết thực của cá nhân, tổ chức hay của cả nhà nước sẽ được bảo vệ, được khôi phục

Giải quyết tố cáo không chỉ là cách mà các cơ quan chức năng có thể nhanh chóng phát hiện những vi phạm nói chung, mà còn biết được ai, cơ quan, tổ chức nào là chủ thể của hành vi vi phạm đó Xử lý nghiêm minh mọi trường hợp vi phạm pháp luật, bất kể họ là ai, là công dân bình thường hay quan chức ở cấp nào

để khẳng định pháp luật là công bằng, mọi cơ quan, tổ chức, cá nhân đều phải chịu

sự điều chỉnh của pháp luật, hoạt động trong khuôn khổ pháp luật Mặt khác, bằng việc giải quyết tố cáo còn xác định được những cán bộ, quan chức thoái hóa, biến chất mà xử lý, đưa ra truy cứu trách nhiệm hình sự nếu cần thiết Một mặt, nhằm xây dựng đội ngũ cán bộ trong sạch, có năng lực, trách nhiệm trong công tác, nâng cao chất lượng và hiệu quả quản lý hành chính Mặt thứ hai là để nâng cao ý thức

tự giác chấp hành pháp luật của công dân nói chung, tạo điều kiện đưa pháp luật đi sâu vào đời sống và người lao động có đủ điều kiện tự bảo vệ mình

3. Một số nhận xét.

Thông qua hành vi khiếu nại, tố cáo công dân cơ quan nhà nước có thẩm quyền nắm bắt được những thông tin cần thiết về vi phạm pháp luật của cơ quan nhà nước, tổ chức kinh tế, xã hội, đơn vị vũ trang, cá nhân để xem xét, xử lý những cán bộ công chức, cá nhân vi phạm, khôi phục lại quyền đã bị xâm hại Thực hiện quyền khiếu nại, tố cáo tức là công dân đã tham gia đấu tranh chống những vi phạm pháp luật, bảo vệ lợi ích của nhà nước, tập thể, công dân, góp phần vào việc giám sát chung của toàn xã hội đối với hoạt động quản lý nhà nước nói chung và quản lý hành chính nhà nước nói riêng; nâng cao hiệu lực quản lí của bộ máy nhà nước Từ đó, trách nhiệm của cơ quan nhà nước (cơ quan có thẩm quyền giải quyết khiếu nại, tố cáo) ngày càng được nâng cao, góp phần vào việc giải quyết các vấn

đề liên quan đến lợi ích của công dân, giữ vững niềm tin của công dân với nhà nước

III. Kết thúc vấn đề.

Quyền khiếu nại, tố cáo là một trong những quyền và nghĩa vụ chính trị -pháp lý của công dân Đồng thời, là cơ hội, điều kiện để công dân phát huy đầy

đủ quyền và nghĩa vụ của mình, tăng cường ý thức trách nhiệm trong việc xây dựng, quản lý nhà nước và đảm bảo pháp chế, tăng cường mối quan hệ giữa Đảng, Nhà nước với nhân dân