Đánh giá tính hợp lí của các quy định hiện hành về thẩm quyền và thủ tục xử phạt vi phạm hành chính

Xử phạt vi phạm hành chính Xử phạt vi phạm hành chính là hoạt động của các chủ thể có thẩm quyền, căn cứ vào các quy định pháp luật hiện hành, quyết định áp dụng các biện pháp xử phạt hà

A MỞ ĐẦU

Xử phạt vi phạm hành chính là một dạng hoạt động áp dụng pháp luật hành chính, là quá trình các cơ quan nhà nước, người có thẩm quyền căn cứ vào pháp luật, tính chất, mức độ vi phạm, nhân thân người vi phạm, các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ…để ban hành các quyết định xử phạt Các qui định về XPVPHC có một ý nghĩa rất quan trọng trong việc ngăn ngừa sự lạm quyền trong quá trình xử phạt, đảm bảo việc xử phạt được tiến hành nhanh chóng, kịp thời, công minh, giúp việc XPVPHC theo một trình tự nhất định và đạt hiệu quả

cao nhất Dưới đây, em xin được làm rõ vấn đề “Đánh giá tính hợp lí của các quy định hiện hành về thẩm quyền và thủ tục xử phạt vi phạm hành chính”.

B NỘI DUNG

I Một số khái niệm

1 Vi phạm hành chính

Vi phạm hành chính là loại vi phạm pháp luật xảy ra khá phổ biến trong

xã hội, là hành vi do cá nhân, tổ chức thực hiện với lỗi cố ý hoặc vô ý, vi phạm các quy định của pháp luật về quản lý nhà nước mà không phải là tội phạm và theo quy định của pháp luật bị xử phạt hành chính

2 Xử phạt vi phạm hành chính

Xử phạt vi phạm hành chính là hoạt động của các chủ thể có thẩm quyền, căn cứ vào các quy định pháp luật hiện hành, quyết định áp dụng các biện pháp

xử phạt hành chính và các biện pháp cưỡng chế hành chính khác (trong trường hợp cẩn thiết, theo quy định của phát luật) đối với các tổ chức, cá nhân vi phạm hành chính

3 Thẩm quyền và thủ tục xử phạt vi phạm hành chính

Thẩm quyền XPVPHC là giới hạn mà pháp luật quy định cho mỗi chủ

thể có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính Mỗi chủ thể có quyền xử phạt đối với những hành vi vi phạm hành chính nhất định trong phạm vi nghĩa vụ, quyền hạn của mình, ngoài phạm vi quyền hạn của mình thì không có quyền xử phạt

Thủ tục XPVPHC là trình tự, cách thức tổ chức thực hiện mà pháp luật

quy định cho các chủ thể có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính

II Thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính

1 Những quy định chung về xử phạt vi phạm hành chính

a Các chủ thể có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính.

Căn cứ vào pháp luật hiện hành, Pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính năm

2002 (đã sửa đổi năm 2008), các nghị định của Chính phủ và 1 số văn bản khác

đã quy định rõ các chủ thể có thẩm quyền XPVPHC trong từng vùng Điều đó

có nghĩa là, không có những cơ quan riêng được lập ra với mục đích XPVPHC

mà các chủ thể có thẩm quyền XPVPHC chính là cơ quan quản lí nhà nước từ Trung ương đến địa phương, các cơ quan chuyên môn và được xác định cụ thể cho các chức danh trong từng cơ quan đó Mặt khác một số chức danh trong các

cơ quan tư pháp và thi hành án cũng có thẩm quyền XPVPHC như Thẩm phán, Chủ tọa phiên tòa, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao, Chấp hành viên và Trưởng cơ quan thi hành án dân sự

Cụ thể Pháp lệnh xử phạt vi phạm hành chính hiện hành (đã sửa đổi bổ sung năm 2008) quy định thẩm quyền xử phạt hành chính cho các chủ thể sau: Chủ tịch Ủy ban nhân dân các cấp; người có thẩm quyền trong các cơ quan chuyên môn sau: công an nhân dân, bộ đội biên phòng, cảnh sát biển, hải quan, kiểm lâm, thuế, quản lí thị trường, Thanh tra chuyên ngành, Ủy ban chứng khoán, Tòa án nhân dân và cơ quan thi hành án dân sự, Giám đốc cảng vụ hàng hải, Giám đốc cảng vụ đường thủy nội địa, Giám đốc cảng vụ hàng không, người đứng đầu cơ quan đường thủy; đại diện ngoại giao, cơ quan lãnh sự, cơ quan khác được ủy quyền thực hiện chức năng lãnh sự của Việt nam ở nước ngoài, Cục trưởng cục quản lí lao động ngoài nước; Chủ tịch hội đồng cạnh tranh và Thủ trưởng cơ quan quản lí cạnh tranh Và mỗi chủ thể có một phạm vi XPVPHC khác nhau, được quy định trong Pháp lệnh XPVPHC năm 2002 (đã sửa đổi năm 2008)

b Nguyên tắc xác định thẩm quyền (Điều 42 – Pháp lệnh XPVPHC năm

2002 – sửa đổi năm 2008 và Điều 15 – nghị định 128/2008/NĐ-CP của chính phủ)

Với các chủ thể trong cơ quan quản lí hành chính nhà nước và các cơ quan chuyên môn, thẩm quyền XPVPHC được xác định dựa trên nguyên tắc:

1 Chủ tịch Uỷ ban nhân dân các cấp có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính trong các lĩnh vực quản lý nhà nước ở địa phương Người có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính quy định tại các điều từ Điều 31 đến Điều 40d của Pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính (bổ sung năm 2008) có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính thuộc lĩnh vực, ngành mình quản lý

Trong trường hợp vi phạm hành chính thuộc thẩm quyền xử phạt của nhiều người, thì việc xử phạt do người thụ lý đầu tiên thực hiện

2 Thẩm quyền xử phạt của những người được quy định tại các điều từ Điều 28 đến Điều 40d của Pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính (bổ sung năm 2008) là thẩm quyền áp dụng đối với một hành vi vi phạm hành chính Trong trường hợp phạt tiền, thẩm quyền xử phạt được xác định căn cứ vào mức tối đa của khung tiền phạt quy định đối với từng hành vi vi phạm cụ thể

3 Trong trường hợp xử phạt một người thực hiện nhiều hành vi vi phạm hành chính thì thẩm quyền xử phạt được xác định theo nguyên tắc sau đây: a) Nếu hình thức, mức xử phạt được quy định đối với từng hành vi đều thuộc thẩm quyền của người xử phạt, thì thẩm quyền xử phạt vẫn thuộc người đó; b) Nếu hình thức, mức xử phạt được quy định đối với một trong các hành vi vượt quá thẩm quyền của người xử phạt, thì người đó phải chuyển vụ vi phạm đến cấp có thẩm quyền xử phạt;

c) Nếu các hành vi thuộc thẩm quyền xử phạt của nhiều người thuộc các ngành khác nhau, thì quyền xử phạt thuộc Chủ tịch Uỷ ban nhân dân cấp có thẩm quyền xử phạt nơi xảy ra vi phạm

Có thể thấy rằng việc quy định về xác định thẩm quyền trong XPVPHC là một vấn đề hết sức quan trọng Bởi lẽ như ta đã biết, thực tế vi phạm hành chính xảy ra rất đa dạng, phức tạp trên tất cả các lĩnh vực quản lý nhà nước trong khi lực lượng có thẩm quyền xử phạt cũng rất nhiều ở các ngành các cấp Vì vậy nếu chỉ có các quy định riêng biệt về thẩm quyền cho từng lĩnh vực, từng cấp, ngành mà không có một nguyên tắc chung về xác định thẩm quyền sẽ dễ dẫn đến việc áp dụng một cách tuỳ tiện, không đúng, không phù hợp Hơn nữa, nhờ

có các nguyên tắc này mà việc xây dựng các quy định xử lý vi phạm trong một lĩnh vực mới, cho một cơ quan mới sẽ dễ dàng hơn, đáp ứng kịp thời đòi hỏi của thực tế

2 Đánh giá về tính hợp lý của các quy định hiện hành về thẩm quyền

xử phạt vi phạm hành chính

Nghiên cứu hệ thống các quy định hiện hành liên quan đến thẩm quyền XPVPHC cho thấy các chức danh có thẩm quyền xử phạt đã được quy định tương đối đầy đủ Ở các cấp, các ngành, các lĩnh vực quản lí nhà nước đều có các chức danh được trao thẩm quyền tiến hành hoạt động này giúp bảo đảm phát hiện nhanh chóng và xử lí kịp thời mọi trường hợp vi phạm

Thẩm quyền XPVPHC thể hiện tập trung và tương đối đầy đủ, rõ ràng trong Pháp lệnh xử phạt vi phạm hành chính là căn cứ quan trọng và điều kiện thuận lợi để quy đinh cụ thể trong các Nghị định về xử lí vi phạm hành chính trong các lĩnh vực quản lí hành chính nhà nước Các quy định này về cơ bản đã

đảm bảo tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật quy định về thẩm quyền xử phạt Việc quy định thêm chức danh có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính trong một số đạo luật đã phần nào đáp ứng đòi hỏi của quản lí nhà nước, kịp thời trao quyền xử lí vi phạm hành chính trong một số lĩnh vực quản

lí chuyên ngành cho các chức danh mà Pháp lệnh xử lí vi phạm hành chính chưa quy định

Việc phân định thẩm quyền XPVPHC theo pháp luật hiện hành đã thể hiện được sự kết hợp giữa quản lí theo ngành kết hợp với quản lí theo lãnh thổ, đảm bảo phát hiện nhanh chóng, kịp thời và xử lí nghiêm minh khi có vi phạm hành chính xảy ra, tăng hiệu quả hoạt động XPVPHC Việc phân định thẩm quyền xử lí vi phạm hành chính cho nhiều chủ thể đã thể hiện được sự phân cấp trong quản lí hành chính nước Đó là sự chuyển giao quyền lực từ cơ quan quản

lí cấp trên xuống cấp dưới, từ trung ương xuống địa phương; là sự phân công rõ chức năng, nhiệm vụ quyền hạn của mỗi cơ quan quản lí nhà nước Mà một trong những điều kiện để đảm bảo hiệu quả hoạt động quản lí của cơ quan quản

lí đó là sự phân cấp phải khoa học - rành mạch

Sự phân hóa trong các quy định về thẩm quyền XPVPHC: Người giữ chức vụ cao hơn được trao quyền rộng hơn (đương nhiên là trách nhiệm cũng nặng nề hơn); thẩm quyền của chủ tịch Ủy ban nhân dân được quy định tương đối toàn diện hơn các chức danh hoạt động trong từng ngành hoặc lĩnh vực quản

lí cùng cấp; mức tiền phạt trong các lĩnh vực khác nhau cũng được quy định khác nhau cho phù hợp đặc thù của từng lĩnh vực Nhìn chung, các quy định hiện hành đi theo hướng trao thẩm quyền xử lí vi phạm hành chính gắn với thẩm quyền áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả do vi phạm hành chính gây ra (trừ các chức danh có thẩm quyền XPVPHC ở cấp thấp) Điều đó góp phần quan trọng trong việc giáo dục, răn đe người vi phạm, bảo đảm khắc phục hậu quả của vi phạm, đồng thời nâng cao hiệu quả công tác đấu tranh phòng chống

vi phạm hành chính

Các quy định về nguyên tắc xác định thẩm quyền đã giúp người có thẩm quyên xử phạt đỡ lúng túng trong việc xác định vụ việc cụ thể có thuộc thẩm quyền giải quyết của mình hay không và giúp cấp trên của họ dễ dàng hơn trong đánh giá kết quả hoạt động xử lí vi phạm hành chính nói chung cũng như xác định trách nhiệm của cấp dưới trong những vụ việc vụ thể

Mặc dù đến nay công tác đấu tranh phòng chống vi phạm hành chính đã được nhà nước và xã hội quan tâm thích đáng, việc hoàn thiện hệ thống pháp luật nói chung và pháp luật quản lí hành chính nhà nước nói riêng luôn luôn được đề cao, đặc biệt là trong điều kiện hội nhập kinh tế toàn cầu hiện nay Kể

từ khi được ban hành, Pháp lệnh xử lí vi phạm hành chính năm 2002 đã được sửa đổi bổ sung hai lần là năm 2007 và năm 2008 để đáp ứng nhu cầu đổi mới trong công tác xử li vi phạm hành chính Tuy nhiên, bên cạnh những mặt tính cực đã đạt được, hệ thống quy định về thẩm quyền XPVPHC vẫn tồn tại một số điểm hạn chế, bất cập sau:

 Các quy định về xử phạt vi phạm hành chính được thể hiện trong một lượng lớn văn bản quy phạm pháp luật khác nhau, việc theo dõi để thực hiện sẽ khó khăn Hơn nữa, các văn bản này do nhiều cơ quan và cá nhân

có thẩm quyền ban hành vào những thời điểm khác nhau, dưới những hình thức khác nhau có hiệu lực pháp lí khác nhau, phạm vi thi hành khác nhau cho nên mâu thuẫn, chồng chéo, trùng lặp trong hệ thống là không thể tránh khỏi

 Những hạn chế về thẩm quyền xử phạt của người trực tiếp thi hành công

vụ, nhiệm vụ

 Quy định của pháp luật về mức phạt tiền cho thấy mức phạt tối thiểu và tối đa có khoảng cách khá xa Để áp dụng mức phạt tiền được đúng đắn, trong các văn bản XPVPHC cần cụ thể hóa hơn nữa các dấu hiệu vi phạm hành chính Cần chia nhỏ khung phạt tiền để tránh tình trạng: các vi phạm hành chính có tính chất, mức độ như nhau nhưng người có thẩm quyền áp dụng các mức phạt tiền khác nhau

 Trong quy định của Luật thanh tra về các cơ quan thanh tra được thành lập ở các cơ quan quản lí theo ngành, lĩnh vực có quy định về tổ chức thanh tra trong các cơ quan thuộc bộ, cơ quan ngang bộ (như trong các cục, tổng cục) nhưng trong cơ cấu tổ chức của các cục, tổng cục hiện nay vẫn thành lập tổ chức thanh tra với mục đích thực hiện sự phân công, phân cấp trong hoạt động quản lí cũng như trong công tác thanh tra giữa các cơ quan thuộc bộ Vì vậy vấn đề đặt ra là các tổ chức thanh tra này có được coi là cơ quan thanh tra chuyên ngành hay không và có thẩm quyền XPVPHC hay không

Bất kì một quyết định pháp luật nào cũng có những mặt tốt, xấu cũng như

ưu hay khuyết điểm của nó Những ưu điểm thì cần tiếp tục phát huy, còn những nhược điểm thì phải tìm cách khắc phục để ngày càng phù hợp hơn nữa

so với điều kiện thực tế Với những nhược điểm đã nêu ở trên, em có nêu ra 1 số các giải pháp:

- Một là cần bổ sung hợp lí các chức danh trong các cục, tổng cục thuộc bộ, cơ quan ngang bộ có thẩm quyền XPVPHC Đồng thời Pháp lệnh xử phạt vi phạm

hành chính cũng cần có quy định về vi phạm hành chính và xử phạt vi phạm hành chính trong các lĩnh vực quản lí chuyên ngành Với nguyên tắc thẩm quyền của các chức danh do Chính phủ quy định sẽ được xác định tương đương thẩm quyền của các chức danh trong các cơ quan quản lí cùng loại đã được Pháp lệnh quy định

- Hai là để đảm bảo cho người tiến hành xử phạt, giải quyết toàn diện, triệt để một vi phạm hành chính xảy ra trên thực tế thì thẩm quyền XPVPHC không chỉ

là thẩm quyền áp dụng các hình thức xử phạt mà còn phải đặt trong mối quan hệ với thẩm quyền áp dụng các biện pháp cưỡng chế cần thiết khác trong XPVPHC

- Ba là việc quy định về thẩm quyền XPVPHC phải thể hiện sự công bằng, phân cấp trong quản lí hành chính nhà nước Với mô hình tổ chức bộ máy quản lí hành chính theo hình chóp, tức là càng lên cao các cơ quan càng thu gọn lại thì cần thiết phải tăng thẩm quyền xử phạt cho cấp dưới, cho người trực tiếp thi hành công vụ, nhiệm vụ, đồng thời tăng cường hoạt động kiểm tra giám sát của

cơ quan cấp trên

- Bốn là, em nghĩ rằng các tổ chức thanh tra trong các cục, tổng cục thuộc bộ tồn tại như một cơ quan thanh tra chuyên ngành là phù hợp với thực tiễn của quản lí hành chính và cần được quy định trong pháp lệnh xử lí vi phạm hành chính Nhưng cần thiết phải xác định rõ thẩm quyền XPVPHC của tổ chức thanh tra, không thể quy định thẩm quyền xử phạt của các tổ chức thanh tra này ngang với thanh tra bộ như quy định của một số Nghị định hiện nay

III Thủ tục xử phạt vi phạm hành chính

Thủ tục xử phạt vi phạm hành chính được chia thành 2 loại gồm: thủ tục

ra quyết định XPVPHC và thủ tục thi hành quyết định XPVPHC

1 Thủ tục ra quyết định XPVPHC

Theo quy định của Pháp lệnh xử lí vi phạm hành chính thì việc ra quyết định xử phạt hành chính được tiến hành theo thủ tục dưới đây:

Khi phát hiện vi phạm hành chính của cá nhân, tổ chức thì người có thẩm quyền XPVPHC phải ra lệnh đình chỉ ngay hành vi vi phạm của tổ chức, cá nhân Pháp lệnh đã quy định 2 loại thủ tục để áp dụng xử lý vi phạm hành chính là: thủ tục đơn giản và thủ tục thông thường

Thủ tục đơn giản dùng để xử lí các vi phạm hành chính có tính chất đơn giản, rõ ràng chưa gây thiệt hại hoặc gây thiệt hại không lớn về tài sản với mức phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 5.000 đồng đến 200.000 đồng Để xử phạt phải ra quyết định xử phạt phải có rõ ngày, tháng, năm ra quyết định; họ tên, địa chỉ

của người vi phạm hoặc tên địa chỉ của tổ chức vi phạm; hành vi vi phạm; địa điểm xảy ra vi phạm; họ tên, chức vụ của người ra quyết định, điều khoản của văn bản pháp luật được áp dụng

Nếu thấy rằng hành vi vi phạm của tổ chức, cá nhân đó bị phạt tiền từ 200.000 đồng trở lên thì người có thẩm quyền bắt buộc phải xử lí như sau:

- Lập biên bản về hành vi vi phạm hành chính, trong biên bản phải có chữ

kí của người vi phạm hành chính và của người lập biên bản Nếu có người làm chứng hoặc người bị thiệt hại thì họ cũng cùng kí tên vào biên bản, nếu họ không kí thì phải ghi rõ lí do vào biên bản Sau khi lập xong biên bản thì giao cho cá nhân, tổ chức một bản, nếu vụ vi phạm vượt quá thẩm quyền xử phạt của người lập biên bản thì người đó phải gửi biên bản tới người có thẩm quyền xử phạt

- Thời hạn ra quyết định xử phạt là kể từ 15 ngày lập biên bản về vi phạm hành chính, đối với tình huống mà có nhiều tình tiết phức tạp thì thời hạn được kéo dài ra thêm là 30 ngày Nếu trong trường hợp cần xác minh, thu thập thêm chứng chứ để đưa ra quyết định thì người có thẩm quyền phải báo cáo thủ trưởng trực tiếp của mình bằng văn bản để xin gia hạn (Thời gian gia hạn cũng không quá 30 ngày)

Trong quá trình XPVPHC nếu thấy có những dấu hiệu tội phạm thì phải chuyển ngày cho cơ quan xử lí hình sự có thẩm quyền giải quyết Nghiêm cấm giữ lại những vụ việc vi phạm có dấu hiệu tội phạm để xử lí hành chính

2 Thủ tục thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính

Quyết định xử phạt có hiệu lực kể từ ngày kí, trừ trường hợp trong quyết định có qui định ngày có hiệu lực khác Quyết định này phải được gửi tới cho các cá nhân, tổ chức vi phạm hành chính và cơ quan thu tiền phạt trong thời hạn

3 ngày kể từ ngày ra quyết định Tổ chức, cá nhân bị xử phạt phải tự nguyện thi hành quyết định xử phạt trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày được giao quyết định xử phạt trừ trường hợp pháp luật có quy định khác Cá nhân, tổ chức bị phạt tiền có thể nộp tại kho bạc nhà nước hoặc nộp phạt tại chỗ cho người có thẩm quyền xử phạt Quy định này đã tránh được những khó khăn, phiền hà cho các tổ chức, cá nhân bị xử phạt và cả người có thẩm quyền xử phạt, đồng thời cũng hạn chế được các tiêu cực có thể xảy ra trong xử phạt vi phạm hành chính Hết thời hạn tự nguyện thi hành quyết định xử phạt mà tổ chức, cá nhân không thi hành quyết định xử phạt thì cơ quan có thẩm quyền sẽ áp dụng các biện pháp cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt buộc tổ chức, cá nhân đó phải thi hành, bao gồm:

- Khấu trừ một phần lương hoặc một phần thu nhập, khấu trừ tiền từ tài khoản tại ngân hàng

- Kê biên tài sản có giá trị tương ứng với số tiền phạt để bán đấu giá

- Áp dụng các biện pháp cưỡng chế khác để thi hành quyết định xử phạt

3 Đánh giá tính hợp lý của các qui định hiện hành về thủ tục xử phạt vi phạm hành chính

Pháp lệnh XLVPHC năm 2002 và Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh XLVPHC năm 2008 đã có nhiều quy định cụ thể hơn về thủ tục

xử phạt, bổ sung thêm một số quy định mới để đáp ứng yêu cầu thực tế như: Điều 65 quy định thủ tục về hoãn chấp hành quyết định phạt tiền; Điều 68 quy định về chuyển quyết định XPVPHC để thi hành Nói cách khác, những quy định về thủ tục XPVPHC của Pháp lệnh XLVPHC đã thể hiện rõ hơn tính minh bạch của pháp luật, thể hiện quan điểm của Nhà nước về cải cách thủ tục hành chính Tuy nhiên cũng cần sửa đổi, bổ sung hơn nữa để đòi hỏi được những đáp ứng của thực tế, nâng cao hiệu quả quản lý, đảm bảo quyền lợi cho cá nhân và

tổ chức

Thứ nhất, pháp lệnh xử lí vi phạm hành chính vẫn duy trì 2 loại thủ tục

xử phạt là: thủ tục đơn giản và thủ tục có biên bản So với pháp lệnh năm 1995, Pháp lệnh 2002 đã tăng mức phạt theo thủ tục đơn giản từ 20.000 đồng lên 200.000 đồng Đây là một sự thay đổi rất cần thiết giảm thiếu số vụ việc vi phạm phải dồn lên cấp trên để giải quyết Tuy nhiên, mức tiền 200.000 đồng này vẫn còn là khá thấp, nhiều vụ vi phạm chưa thể xử phạt theo thủ tục này Và với mức 200.000 đồng này, so với nhiều người đây không phải là một số tiền lớn, thật sự chưa tác động mạnh tới ý thức của người dân với việc ngăn chặn, hạn chế vi phạm hành chính Như đã nói ở trên, thủ tục đơn giản được áp dụng với vi phạm nhỏ, rõ ràng và không có tình tiết phức tạp, vậy nên việc quy định

về Thủ tục đơn giản là hết sức cần thiết, hợp lí vì hiệu quả của nó trong việc xử phạt đới với những vi phạm nhỏ, đơn giản trong một số lĩnh vực như trật tự, an toàn giao thông, vệ sinh môi trường…

Thứ hai, về thủ tục xử phạt có lập biên bản Theo quy định trước đây về người có thẩm quyền lập biên bản chỉ phù hợp với một số chức vụ, một số

ngành (thanh tra chuyên ngành) nhưng lại tỏ ra chưa hợp lý với yêu cầu “khi phát hiện vi phạm phải kịp thời lập biên bản” (Khoản 1 Điều 55 Pháp lệnh năm

2002) trong trường hợp người đang thi hành công vụ là những người không có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính (như kiểm hoá viên, nhân viên hải quan…) Để khắc phục vướng mắc này, khoản 1 Điều 55 Pháp lệnh sửa đổi, bổ

sung năm 2008 được sửa đổi, bổ sung như sau: “người có thẩm quyền đang thi

hành công vụ có trách nhiệm lập biên bản đối với vi phạm mà mình phát hiện Trong trường hợp vi phạm hành chính không thuộc thẩm quyền xử phạt của người lập biên bản thì phải chuyển tới ngay người có thẩm quyền xử phạt để tiến hành xử phạt” Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung năm 2008 cũng bổ sung trường

hợp người vi phạm cố tình trốn tránh hoặc vì lý do khách quan mà không có mặt tại địa điểm xảy ra vi phạm thì biên bản được lập xong phải có chữ ký của đại diện chính quyền cơ sở nơi xảy ra vi phạm hoặc của hai người làm chứng

Tại khoản 2, Điều 55 Pháp lệnh xử lí vi phạm hành chính quy định về nội dung của biên bản đã thể hiện rõ tính khoa hoc và chặt chẽ, phù hợp với thực tế Tuy nhiên, trong nhiều trường hợp, người có trách nhiệm xử lý đã chuyển vụ việc về giải quyết theo thủ tục đơn giản với mức phạt thấp hơn nhiều để tránh thủ tục lập biên bản, dẫn đến lọt nhiều hành vi vi phạm không được xử lý thoả đáng Qua thực tiễn thi hành pháp luật XPVPHC, nhiều Bộ, ngành, địa phương cho rằng, các mẫu quyết định tạm giữ tang vật, phương tiện vi phạm, mẫu quyết định xử phạt, mẫu biên bản đều rườm rà, chưa phù hợp với thực tế; biên bản tạm giữ tang vật, phương tiện vi phạm hành chính, theo quy định phải có hai người làm chứng, trên thực tế áp dụng rất khó, đề nghị chỉ nên quy định một người làm chứng Mẫu biên bản vi phạm hành chính chưa hợp lý, vừa thừa, vừa thiếu, cụ thể: phần nội dung về điều, khoản quy định hành vi vi phạm của tổ chức, cá nhân chỉ in một dòng nên khi có hai hành vi vi phạm thì phải lập hai biên bản

Điều 56 Pháp lệnh quy định ba loại thời hạn: 10 ngày đối với vụ việc đơn giản; 30 ngày đối với vụ việc phức tạp; đối với vụ việc phức tạp, cần có thời gian xác minh thêm, thì người có thẩm quyền xử phạt được xin gia hạn thêm 30 ngày nữa Quá các thời hạn này, người có thẩm quyền xử phạt không được ra quyết định xử phạt, trừ trường hợp xử phạt trục xuất Điều 21 Nghị định số 134/2003/NĐ-CP còn quy định cụ thể các trường hợp mà quá thời hạn, người có thẩm quyền xử phạt không được ra quyết định xử phạt: trường hợp đã quá các thời hạn ra quyết định xử phạt, đã hết thời hạn mà người có thẩm quyền xử phạt không xin gia hạn hoặc đã xin gia hạn nhưng không được cấp có thẩm quyền cho phép gia hạn Quá trình thực hiện pháp luật XPVPHC đã cho thấy, quy định này là phù hợp với thực tế Tuy nhiên, cũng còn ý kiến cho rằng, thời hạn 30 ngày là quá ít vì nhiều vụ việc cần phải có thời gian để xác minh, thu thập tài liệu liên quan đến nhiều đối tượng, nhiều địa bàn hoặc một số đối tượng vi phạm hành chính sau khi lập biên bản vi phạm hành chính đã bỏ đi khỏi địa phương trong thời gian dài, gây khó khăn cho việc xử lý Và với những hạn chế cũng như khuyết điểm trên, thì em có một số các biện pháp sau:

- Mức tiền phạt theo thủ tục đơn giản cần nâng lên, có thể là đến 500.000 đồng nâng cao tính cảnh cáo và tác động mạnh hơn vào tâm lí của người

vi phạm Vì các thủ tục đơn giản không cần biên bản phạt, việc sử dụng biên lai là khá cần thiết Để đảm bảo tính nhanh chóng, thuận tiện và kiểm soát được tốt nhất việc XPVPHC, việc khôi phục biên lai thu tiền phạt giống Điều 20 Pháp lệnh Xử lí vi phạm hành chính năm 1989 là cần được xem xét lại

- Mỗi ngành nên ban hành các loại mẫu cho phù hợp với tình lĩnh vực, ngành mà mình quản lý vừa bảo đảm yêu cầu của thực tiễn, vừa đúng pháp luât Pháp lệnh chỉ nên quy định nội dung bắt buộc đối với quyết định xử phạt vi phạm hành chính còn việc xây dựng mẫu cụ thể do từng ngành hướng dẫn thưc hiện

- Cần quy định cụ thể hơn thủ tục xử phạt như quy định về trách nhiệm của người có thẩm quyền trong việc nghiên cứu, làm sáng tỏ vụ việc; xác định tính chất, mức độ của vụ vi phạm, nhân thân người vi phạm để quyết định xử phạt được khách quan, chính xác

C KẾT LUẬN

Trên đây là một số ý kiến đánh giá về thẩm quyền và thủ tục xử phạt vi phạm hành chính được quy định trong Pháp lệnh xử lí vi phạm hành chính hiện hành Việc hoàn thiện các quy định về xử phạt vi phạm hành chính (XPVPHC)

là đòi hỏi cấp thiết trong tình hình hiện nay nhằm đảm bảo việc xử phạt đúng đắn, phù hợp với thực tiễn Các quy định về XPVPHC phải được thực thi

nghiêm chỉnh từ phía các cơ quan, người có thẩm quyền