ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘITRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC NGUYỄN VĂN LONG PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ CÁN BỘ QUẢN LÝ TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ HUYỆN HẢI HẬU TỈNH NAM ĐỊNHCHUYÊN NGÀNH: Quản lý giáo dục Mã số:
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC
NGUYỄN VĂN LONG
PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ CÁN BỘ QUẢN LÝ TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ HUYỆN HẢI HẬU TỈNH NAM
ĐỊNHCHUYÊN NGÀNH: Quản lý giáo dục
Mã số: 60 14 01 14
TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SỸ QUẢN LÝ GIÁO DỤC
HÀ NỘI- 2015
Trang 2CÔNG TRÌNH ĐƯỢC HOÀN THÀNH TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC, ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Lê Kim Long
Phản biện 1:………
Phản biện 2: ………
Luận văn này sẽ được bảo vệ trước Hội đồng chấm luận văn thạc sĩ họp tại
………
Vào hồi ……giờ……ngày … tháng … năm 2015
Có thể tìm hiểu luận văn tại:
- Trung tâm Thông tin – Thư viện, Đại học Quốc gia Hà Nội
- Phòng Tư liệu Trường Đại học Giáo dục, Đại học Quốc gia Hà Nội
Trang 3MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài:
Trong Luật giáo dục đã nêu vai trò và trách nhiệm của cán bộ quản lý giáo dụclà: " Cán bộ quản lý giáo dục giữ vai trò quan trọng trong việc tổ chức, quản lý, điềuhành các hoạt động giáo dục"
Để thực hiện tốt các nội dung trong Nghị quyết cũng như đạt được Mục tiêucủa giáo dục “ Đào tạo con người Việt Nam phát triển toàn diện, có đạo đức, tri thức,sức khoẻ, thẩm mỹ và nghề nghiệp, trung thành với lý tưởng độc lập dân tộc và chủnghĩa xã hội; hình thành và bồi dưỡng nhân cách, phẩm chất và năng lực của côngdân, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc.”, đồng thời đạt đượcmục tiêu của chiến lược giáo dục đến năm 2020 Điều này có ý nghĩa rất quan trọng,đặc biệt là cần phát triển đội ngũ cán bộ quản lý ở các nhà trường, các địa phương
Giáo dục huyện Hải Hậu tỉnh Nam Định nói chung và giáo dục trung học cơ sởhuyện Hải Hậu tỉnh Nam Định nói riêng trong những năm gần đây đã có những bướcphát triển cả về quy mô và chất lượng, đội ngũ cán bộ quản lý các trường trung học
cơ sở huyện Hải Hậu tỉnh Nam Định đã đáp ứng được những yêu cầu cơ bản về côngtác quản lý giáo dục, nâng cao chất lượng giáo dục đào tạo ở địa phương, góp phầnnâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài, thúc đẩy sự phát triển KT-XH
ở địa phương Tuy nhiên, trước xu thế hội nhập của nước ta, thời kỳ công nghiệp hoáhiện đại hoá, hội nhập quốc tế, thời kỳ phát triển về công nghệ thông tin, kinh tế trithức thì giáo dục huyện Hải Hậu nói chung và giáo dục trung học cơ sở nói riêng vẫncòn những hạn chế, bất cập
Có nhiều nguyên nhân gây nên những hạn chế, bất cập nêu trên, một trong nhữngnguyên nhân chủ yếu và quan trọng là công tác quản lý giáo dục nói chung và quản lýcấp trung học cơ sở nói riêng còn bộc lộ những yếu kém: Đội ngũ cán bộ quản lý chưađồng bộ, còn hạn chế trong việc tiếp cận với khoa học công nghệ hiện đại như ứng dụngcông nghệ thông tin vào quản lý trường học; công tác quy hoạch, luôn chuyển, điềuđộng, bổ nhiệm CBQL còn thụ động, chưa có tính kế thừa và phát triển; công tác quản
lý giáo dục ở một bộ phận CBQL chưa xứng tầm với vị thế và thế mạnh của huyện,chưa đáp ứng được yêu cầu đổi mới giáo dục, đổi mới đất nước
Trang 4Để khắc phục những tồn tại hạn chế nêu trên, cần thiết phải có những giải phápmang tính chiến lược và biện pháp cụ thể để phát triển đội ngũ CBQL giáo dục đồng
bộ, có chất lượng góp phần nâng cao hiệu quả công tác quản lý giáo dục, và nâng caochất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh
Xuất phát từ cơ sở lý luận và thực tiễn đó, chúng tôi nghiên cứu đề tài “Phát
triển đội ngũ cán bộ quản lý trung học cơ sở huyện Hải Hậu tỉnh Nam Định", với
hy vọng góp phần giải quyết những bất cập, hạn chế trong QLGD, nhằm nâng caochất lượng và hiệu quả giáo dục THCS huyện Hải Hậu tỉnh Nam Định trong giaiđoạn hiện nay
2- Mục đích nghiên cứu.
Đề tài nghiên cứu nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý THCS
huyện Hải Hậu tỉnh Nam Định bằng các biện pháp phát triển đội ngũ cán bộ quản lý
bậc THCS áp dụng cho huyện Hải Hậu tỉnh Nam Định
3- Nhiệm vụ nghiên cứu.
- Phân tích cơ sở lý luận về quản lý, quản lý giáo dục về phát triển đội ngũ cán
bộ quản lý trường THCS huyện Hải Hậu tỉnh Nam Định
- Khảo sát và đánh giá thực trạng đội ngũ quản lý giáo dục trường THCShuyện Hải Hậu tỉnh Nam Định;
- Đề xuất các biện pháp phát triển đội ngũ cán bộ quản lý trường trường THCShuyện Hải Hậu tỉnh Nam Định nhằm đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục trong giai đoạnhiện nay
Nghiên cứu áp dụng cơ sở lý luận của quản lý giáo dục để phát triển đội ngũcán bộ quản lý THCS huyện Hải Hậu tỉnh Nam Định
3.2 Khảo sát thực trạng đội ngũ cán bộ quản lý THCS huyện Hải Hậu tỉnh
Nam Định và phân tích nguyên nhân của thực trạng theo chuẩn hiệu trưởng
3.3 Đề xuất một số biện pháp phát triển đội ngũ cán bộ quản lý trường THCS
huyện Hải Hậu tỉnh Nam Định
4- Khách thể và đối tượng nghiên cứu.
4.1 Khách thể nghiên cứu
Trang 54.2 Đối tượng nghiên cứu
Biện pháp phát triển đội ngũ cán bộ quản lý trường THCS huyện Hải Hậu tỉnhNam Định
5- Phạm vi nghiên cứu.
Luận văn tập trung nghiên cứu thực trạng đội ngũ cán bộ quản lý THCS huyệnHải Hậu tỉnh Nam Định từ năm 2010 đến năm 2015
6 Câu hỏi nghiên cứu
Làm thế nào để áp dụng lý luận quản lý giáo dục để phát triển đội ngũ cán bộquản lý giáo dục trong nhà trường THCS đáp ứng yêu cầu đổi mới trên cơ sở chuẩnhiệu trưởng đã được ban hành?
7 Giả thuyết khoa học.
Công tác quản lý THCS huyện Hải Hậu tỉnh Nam Định hiện nay chưa phát huyđược hiệu quả do đội ngũ cán bộ quản lý trường THCS cần được phát triển theohướng đổi mới và chuẩn hóa sẽ góp phần nâng cao chất lượng giáo dục THCS ởhuyện Hải Hậu tỉnh Nam Định
8 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài.
9 Phương pháp nghiên cứu.
9.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận.
Sưu tầm, nghiên cứu tài liệu, văn bản để phân tích, vận dụng các quan điểm lýluận liên quan đến công tác quản lý; nghiên cứu chức năng, nhiệm vụ của trung học phổthông, quản lý nhân lực, quản lý trường nhằm phát triển đội ngũ quản lý giáo dục trườngtrung học cơ sở Hải Hậu trước yêu cầu đổi mới giáo dục
9.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn.
Trang 6Đánh giá thực trạng và kết quả của các giải pháp qua điều tra bằng bảng hỏigồm các câu hỏi đóng/mở về vấn đề phát triển đội ngũ cán bộ quản lý trường THCShuyện Hải Hậu tỉnh Nam Định Đối tượng khảo sát gồm: đội ngũ hiệu trưởng, phóhiệu trưởng các trường THCS; giáo viên giỏi, tổ trưởng chuyên môn các trường;chuyên viên, CBQL phòng GD&ĐT.
10 Cấu trúc của Luận văn.
Ngoài phần Mở đầu, Kết luận và Khuyến nghị, Tài liệu tham khảo và Phụ lục,Luận văn dự kiến được trình bày theo 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận về việc phát triển đội ngũ cán bộ quản lý THCS.
Chương 2: Thực trạng đội ngũ cán bộ quản lý THCS huyện Hải Hậu tỉnh Nam
Định
Chương 3: Các biện pháp phát triển đội ngũ cán bộ quản lý THCS huyện Hải
Hậu tỉnh Nam Định
Trang 7CHƯƠNG 1:
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ VIỆC PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ CÁN BỘ QUẢN
LÝ TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ.
1.1 Về mặt lý luận:
1.1.1 Vài nét về lịch sử vấn đề nghiên cứu
Quá trình "Quản" gồm sự coi sóc, giữ gìn, duy trì hệ ở trạng thái "ổn định";quá trình "lý" gồm sự sửa sang, sắp xếp, đổi mới, đưa hệ vào thế "phát triển"
1.1.2 Những khái niệm cơ bản liên quan đến vấn đề nghiên cứu
1.1.2.1 Khái niệm quản lý.
1.1.2.2 Khái niệm quản lý giáo dục, quản lý trường học
* Khái niệm quản lý giáo dục
* Khái niệm quản lý trường học
Sơ đồ 1.1: Hệ thống đối tượng quản lý của Hiệu trưởng
PP ND
Thầy Trò
QL DH
Trang 8- Môi trường sư phạm (MTSP)
- Môi trường xã hội (MTXH)
- Quản lý dạy học (QLDH)
Tóm lại: Quản lý nhà trường thực chất là những tác động của chủ thể quản lývào quá trình giáo dục (được tiến hành bởi tập thể giáo viên và học sinh, với sự hỗ trợcủa các lực lượng xã hội) nhằm hình thành và phát triển toàn diện nhân cách học sinhtheo mục tiêu đào tạo của nhà trường
1.1.2.3 Khái niệm đội ngũ cán bộ quản lý trường THCS
* Khái niệm đội ngũ
* Đội ngũ cán bộ quản lý trường THCS
1.1.3 Vị trí của giáo dục THCS trong sự nghiệp giáo dục
1.1.3.1 Vị trí của giáo dục THCS trong hệ thống giáo dục quốc dân.
1.1.3.2 Mục tiêu của giáo dục THCS
1.1.3.3 Nhiệm vụ và quyền hạn của hiệu trưởng và phó hiệu trưởng trường THCS
1.1.3.3.1 Nhiệm vụ và quyền hạn của hiệu trưởng.
1.1.3.3.2 Nhiệm vụ và quyền hạn của phó hiệu trưởng
1.1.4 Tầm quan trọng của việc phát triển ĐNCB QL trường THCS
1.1.4.1 Những yêu cầu cơ bản đối với người CBQL trường THCS
1.1.4.1.1 Cơ sở phương pháp luận của công tác cán bộ
* Tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác cán bộ
Trang 9* Cơ sở pháp lý và quan điểm phát triển giáo dục - đào tạo và công tác cán bộ của Đảng và Nhà nước.
* Quan điểm công tác cán bộ dưới góc độ lý luận quản lý giáo dục
1.1.4.1.2 Tiêu chuẩn nhân cách “nghề quản lý”
Theo ý kiến của nhiều nhà nghiên cứu, đối với chuyên gia, nhà quản lý, yêucầu nhân cách nghề nghiệp như sau:
a) Về mặt phẩm chất
b) Về năng lực nghề nghiệp
c) Việc nâng cao năng lực và phẩm chất đội ngũ quản lý giáo dục
1.4.1.2 Những yêu cầu cơ bản đối với người CBQL trường THCS
* Những yêu cầu về hiệu quả lao động của người CBQL trường THCS.
1.1.4.2.1 Yêu cầu đối với việc phát triển đội ngũ CBQL trường THCS.
Theo chúng tôi nội dung phát triển đội ngũ cán bộ quản lý có thể biểu diễn qua
Trang 10Bảo đảm theo những nguyên tắc và định hướng sau:
- Về nguyên tắc: Phát triển phải kết hợp giữa lợi ích thiết thực trước mắt vớiđáp ứng yêu cầu phát triển ổn định, bền vững, lâu dài của sự nghiệp GD&ĐT, của sựnghiệp CNH- HĐH Phát triển phải đảm bảo tính khoa học, tính thực tiễn, kế thừa vàphát triển, bảo đảm tính hiệu quả và tính khả thi
- Về định hướng:
+ Làm tốt công tác quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng, công tác bổ nhiệm sử dụnglại và sử dụng đội ngũ cán bộ quản lý để phát triển đội ngũ cán bộ quản lý trườngTHCSđủ về số lượng đảm bảo về chất lượng, đồng bộ về cơ cấu, năng động, sáng tạo
và thích ứng cao với thực tế hội nhập khu vực và thế giới, nhất là sau khi đất nước tagia nhập tổ chức thương mại thế giới
+ Thực hiện bổ nhiệm có kỳ hạn, làm tốt công tác bổ nhiệm lại, miễm nhiệm
và luân chuyển cán bộ một cách hợp lý
+ Thực hiện tốt giải pháp về chế độ chính sách, đặc biệt đề nghị duy trì và pháthuy những chính sách của địa phương đối với cán bộ quản lý vùng khó khăn và chínhsách hỗ trợ đào tạo bồi dưỡng hiện có của huyện, tỉnh Xây dựng chính sách đãi ngộvới cán bộ quản lý và giáo viên giỏi Có cơ chế thích hợp để huy động các lực lượng
xã hội tham gia đóng góp tinh thần và vật chất cho sự nghiệp giáo dục
1.2.2 Nội dung 3 chuẩn và 23 tiêu chí đánh giá Chuẩn hiệu trưởng THCS.
Tiểu kết chương 1 Phát triển đội ngũ cán bộ quản lý là con đường không ngừng trau dồi kỹ năng,
thái độ để từng cán bộ quản lý vững vàng về nhân cách (nghề nghiệp quản lý) Đồngthời là phát triển đội ngũ (tổ chức) về số lượng, chất lượng và cơ cấu để đảm đươngnhiệm vụ trong giai đoạn đổi mới giáo dục hiện nay
Từ những khái niệm, phương hướng, mục tiêu, nội dung, con đường phát triểnđội ngũ cán bộ quản lý; những cơ sở pháp lý, quan điểm về phát triển giáo dục - đàotạo của Đảng và Nhà nước; những cơ sở, định hướng để phát triển giáo dục và đàotạo huyện Hải Hậu tỉnh Nam Định và nội dung 3 tiêu chuẩn với 23 tiêu chí đáng giáChuẩn hiệu trưởng THCS được nêu ra ở Chương 1 là lá những định hướng quan
Trang 11trọng cho việc phân tích cơ sở thực tiễn và đề xuất các biện pháp phát triển đội ngũCBQL trường THCS huyện Hải Hậu tỉnh Nam Định theo chuẩn.
CHƯƠNG 2:
THỰC TRẠNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ QUẢN LÝ TRƯỜNG THCS HUYỆN
HẢI HẬU TỈNH NAM ĐỊNH
2.1 Đặc điểm kinh tế xã hội huyện Hải Hậu.
Hải Hậu là huyện ven biển tỉnh Nam Định, hình thành cách đây hơn 5 thế
kỷ, có tọa độ địa lý khoảng từ 20,00 đến 20,15 vĩ độ Bắc và 106,00 đến 106,21 kinh
độ Đông Phía Đông giáp huyện Giao Thủy, phía Bắc giáp huyện Xuân trường,Trực Ninh, phía Tây giáp huyện Nam trực, Nghĩa Hưng Diện tích 226km2, dân sốhiện nay 294.216 người, trong đó đồng bào theo đạo công giáo trên 40%, được phân
Công tác giáo dục toàn diện luôn được quan tâm chỉ đạo: có trên 95% học sinhxếp loại hạnh kiểm Khá, Tốt; 62% học sinh xếp loại học lực Khá, Giỏi; tỷ lệ tốtnghiệp đạt 99,06%; thi học sinh giỏi xếp thứ Nhì toàn tỉnh
2.3 Thực trạng đội ngũ cán bộ quản lý trường THCS huyện Hải Nam Định.
Hậu-2.3.1.Về số lượng, cơ cấu, độ tuổi
2.3.1.1 Số lượng
Tính đến hết tháng 5 năm 2014, đội ngũ CBQL trường THCS huyện Hải Hậutỉnh Nam Định là 81 người trong đó:
2.3.1.2 Cơ cấu
Trang 1212 người chiếm tỷ lệ 14,8%; độ tuổi từ 40 - 50 có 42 người với tỷ lệ 51,8%, độ tuổi từ
50 tuổi trở lên là 24 người chiếm 29,7% Đội ngũ cán bộ quản lý trường THCS ởtrong độ tuổi chín chắn, vững vàng có đủ kinh nghiệm để tổ chức chỉ đạo tốt mọi hoạtđông quản lý trong nhà trường
2.3.2 Về trình độ
2.3.2.1 Trình độ chuyên môn đào tạo
- Số cán bộ quản lý có trình độ chuyên môn cao đẳng là 32 người; chiếm tỷ lệ39,5%
- Số CBQL có trình độ chuyên môn đại học là 49/81 người; chiếm tỷ lệ 60,4%
- Trong đội ngũ cán bộ quản lý chỉ có 01 đồng chí đang theo học Cao họcQuản lý giáo dục, chiếm 1,1 %
- Trình độ trung cấp chính trị: 81/81 người; chiểm tỷ lệ 100%
2.3.2.2 Trình độ ngoại ngữ và tin học:
100% cán bộ quản lý có trình độ A ngoại ngữ, biết sử dụng tin học văn phòng,biết sử dụng Intenet, phần mềm quản lý giáo dục 100% số trường THCS trong toànhuyện được nối mạng Internet Tuy nhiên, việc sử dụng Intenet, phần mềm quản lýgiáo dục còn hạn chế
2.3.3 Về thâm niên quản lý
Số cán bộ quản lý trường THCS huyện Hải Hậu tỉnh Nam Định có thâm niênquản lý dưới 5 năm chiếm tỷ lệ 15/81 người chiếm tỷ lệ 18,5%, đây là lực lượng mới,trẻ khoẻ, nhiệt tình song về kinh nghiệm quản lý chưa có nhiều nên phần nào ảnhhưởng đến hiệu quả công tác quản lý
Trang 132.3.4.1: 12 tiêu chí đáng giá về phẩm chất.
Tổng hợp ý kiến cả ba nhóm khách thể điều tra Về phẩm chất chính trị của độingũ cán bộ quản lý trường THCS huyện Hải Hậu tỉnh Nam Định được đánh giá cao, đạt94,7% khá – tốt, trong đó 85,1% được xếp loại tốt Tuy nhiên một số CBQL trường họccòn thiếu trách nhiệm với tập thể, chưa bình đẳng trong cơ quan, đơn vị, còn đâu đó hiệntượng quan liêu, cửa quyền
2.3.4.2: 12 tiêu chí đáng giá về năng lực
Tổng hợp ý kiến đánh giá của cả ba nhóm khách thể điều tra về năng lực quản
lý giáo dục của đội ngũ CBQL trường THCS đều được ba nhóm khách thể điều trađánh giá khá tốt đạt tỷ lệ cao 90,33% xếp loại khá trở lên, trong đó có 84,03% đánggiá xếp loại tốt Đa số CBQL có trình độ chuyên môn đạt chuẩn, có nghiệp vụ quản
lý giáo dục đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ Tuy nhiên vẫn còn không ít CBQL chưa năngđộng, sáng tạo, chưa thích ứng nhanh với những thay đổi của khoa học công nghệ;khả năng ứng dụng khoa học công nghệ vào QLGD còn nhiều hạn chế Hạn chế khảnăng quy tụ, thu hút các lực lượng tham gia vào xây dung, phát triển giáo dục
2.3.4.3 Về việc thực hiện nhiệm vụ quản lý
Tổng hợp ý kiến đánh giá của ba nhóm khách thể điều tra cho thấy 83,8% đánhgiá đạt yêu cầu trở lên; số CBQL đạt tốt chiếm tỷ lệ 63,6%; 16,2% đạt và chưa đạtyêu cầu do vẫn còn CBQL chưa có khả năng xây dựng kế hoạch, còn thụ động, chủquan; quản lý tài sản, tài chính còn lỏng lẻo không theo nguyên tắc kế toán tài chính;quản lý giáo viên, nhân viên, học sinh và các hoạt động chuyên môn còn hạn chế
2.4 Thực trạng việc phát triển đội ngũ CBQL trường THCS huyện Hải Hậu tỉnh Nam Định.
Qua kết quả bảng trên cho thấy biện pháp xây dựng phát triển đội ngũ CBQL
đã được cán bộ quản lý trường THCS, lãnh đạo và chuyên viên Phòng GD-ĐT huyệnđánh giá cao như:
(1) 44/44 người bằng 100% đồng ý với việc thường xuyên làm công tác quyhoạch cán bộ quản lý giáo dục cấp trường
(2) 42/44 người bằng 96,7% đồng ý với việc thường xuyên bồi dưỡng nângcao năng lực cho CBQL đương nhiệm là 92,3%
