Bài giảng Kế toán quản trị: Chương 2 TS. Trần Quang Trung

Trần Quang Trung - Khoa Kế toán và QTKD HUA  Chi phí là những phí tổn thực tế phát sinh gắn liền với hoạt động SXKD của doanh nghiệp để đạt được mục tiêu cụ thể  Phải có căn cứ để xác

Trang 1

Chương 2

CHI PHÍ VÀ

PHÂN LOẠI CHI PHÍ

TS Trần Quang Trung - Khoa Kế toán và QTKD (HUA)

Chương 2 nói gì?

4

Thảo luận một số

vấn đề về chi phí

1

Bản chất kinh tế

của chi phí

3 Phân loại chi phí

2 Chi phí trong kế toán quản trị

I Khái quát về chi phí

Bản chất kinh tế của chi phí

Chi phí trong kế toán tài chính

Chi phí trong kế toán quản trị

Trang 2

1.1 Bản chất kinh tế của chi phí

CP là biểu hiện bằng tiền của lao động

sống và lao động vật hóa phát sinh

trong quá trình SXKD

CP là những hao tổn về nguồn lực, tài

sản cụ thể sử dụng trong hoạt động

SXKD

CP là các hao tổn về tài nguyên, vật

chất, lao động gắn với mục đích

SXKD  bản chất kinh tế của chi phí

Thông tin chi phí có quan

trọng đối với DN??? Chi phí ảnh hưởng như thế

nào đối với lợi nhuận???

 Chi phí là những phí tổn thực tế phát sinh gắn liền với

hoạt động SXKD của doanh nghiệp để đạt được mục tiêu

cụ thể

 Phải có căn cứ để xác minh

 Bao gồm các khoản

 Tiền chi ra

 Sự giảm sút giá trị tài sản

 Khoản nợ dịch vụ

 Những khoản làm giảm vốn chủ sở hữu (không phải các

khoản chia vốn, hoàn trả vốn)

1.2 Chi phí trong Kế toán tài chính

 Chi phí trong KTQT chú ý đến sự lựa chọn, so sánh

theo mục đích sử dụng và ra quyết định nhiều hơn là

chú trọng vào chứng cứ xác minh

 Bao gồm các khoản

 Những phí tổn thực tế phát sinh trong quá trình SXKD

 Những phí tổn ước tính để thực hiện một hoạt động SXKD

 Lợi ích phải từ bỏ khi lựa chọn phương án (sự hy sinh cơ

hội kinh doanh)

1.3 Chi phí trong Kế toán quản trị

Trang 3

II Phân loại chi phí

Theo chức năng hoạt động

Theo kỳ tính kết quả kinh doanh

Theo cách ứng xử của chi phí

Một số cách phân loại khác

2.1 Phân loại CP theo chức năng HĐ

Chi phí sản xuất: là toàn bộ chi phí cần thiết để chế tạo

sản phẩm hoặc là cung cấp lao vụ, dịch vụ

Nguyên liệu

trực tiếp

Nguyên liệu

trực tiếp

Lao động trực tiếp Lao động trực tiếp

Sản xuất chung Sản xuất chung

Chi phí NVL trực tiếp: Giá trị của các loại nguyên vật liệu

xuất dùng cho chế tạo sản phẩm; cấu thành thực thể sản

phẩm, dễ dàng nhận diện; và chúng có thể được theo dõi trực

tiếp một cách thuận tiện cho sản phẩm đó

Ví dụ: Máy radio được cài trong xe hơi

Trang 4

Chi phí nhân công trực tiếp: Là các chi phí cho lao động trực

tiếp sản xuất ra sản phẩm mà có thể theo dõi một cách trực

tiếp và dễ dàng cho sản phẩm đó

Ví dụ: Tiền lương, các khoản trích theo lương của công

nhân lắp ráp xe hơi

Ví dụ: Tiền lương, các khoản trích theo lương của công

nhân lắp ráp xe hơi

Chi phí sản xuất chung: Là các chi phí liên quan đến sản xuất

sản phẩm mà không thể hoặc rất khó khăn để theo dõi trực

tiếp cho từng loại sản phẩm cụ thể

LĐ gián tiếp + N.liệu gián tiếp + CP SXC khác

Tiền lương của lao

động không trực

tiếp sản xuất

(Công nhân bảo dưỡng

máy, thủ kho)

Nguyên liệu sử dụng

để hỗ trợ trong quá

trình sản xuất

(Dầu nhớt, mỡ bò dùng cho lắp ráp xe hơi)

Các chi phí hỗ trợ sản

xuất khác

(Khấu hao TSCĐ, các chi phí mua ngoài, thuê ngoài)

1

5

4

3

2

Chi phí sản xuất chung

Nhiều khoản nhiều loại Làm sao để phân bổ

hợp lý, chính xác?

Liên quan đến

nhiều sản phẩm

Gồm cả định phí, biến phí và CP hỗn hợp

Phát sinh tại nhiều bộ phận

Quản lý CP SXC khó

hơn các CP khác???

Trang 5

Từ khoản mục chi phí có thể đưa ra yếu tố CP qua sơ đồ:

Nguyên liệu

Chi phí

lao động

Chi phí phân

xưởng khác

vật liệu trực tiếp

xuất chung

Trực tiếp

Chi phí lao động trực tiếp

Chi phí ngoài sản xuất:

Chi phí bán hàng

hay Marketing

Các chi phí cần thiết để nhận

đơn đặt hàng hay bàn giao SP

Chi phí quản lý

Toàn bộ các chi phí quản

lý, tổ chức, văn phòng.

2.2 Phân loại theo kỳ tính KQKD

Chi phí

Trang 6

Chi phí sản phẩm

Liên quan đến

sản xuất sản phẩm

Gồm các loại 621,

622, (623), 627

Tồn tại dưới dạng GVHB

và giá trị hàng kho

Được thu

hồi khi tồn

tại dưới

dạng GVHB

Biểu hiện của chi phí sản phẩm trong doanh nghiệp thương mại???

Chi phí thời kỳ

Gồm các loại 641,

642

Được kết chuyển đế

XDKQ trong kỳ

Ảnh

hưởng

trực tiếp

đến LN

Chi phí thời kỳ có khác nhau giữa DN sản xuất và DN thương mại???

2.3 Phân loại theo cách ứng xử của CP

Chi phí hỗn hợp

Định

phí

Biến phí

Trang 7

Biến phí

Có quan hệ tỷ lệ thuận với mức độ HĐ

BP đơn vị thường ổn định trong khi tổng BP thay đổi theo mức độ HĐ

Có hai loại BP: tỷ lệ và cấp bậc

Định phí

Không thay đổi theo mức độ hoạt động trong phạm vi phù hợp

Phạm vi hù hợp: Khoảng dao động giữa mức độ HĐ cực đại và cực tiểu

Có hai loại ĐP: Bắt buộc và tùy ý

CP

Q 0

Định phí đơn vị

CP

Q 0

Tổng định phí

a

Đặc điểm của định phí

- Định phí đơn vị thay đổi theo tỷ lệ nghịch với mức độ hoạt động

- Tổng định phí không thay đổi theo mức độ hoạt động trong

phạm vi phù hợp

Trang 8

Đặc điểm của định phí

Khi định phí được xem xét trong phạm vi phù hợp

CP

Q 0

Tổng định phí

y = a + bX

a2

a3

a1

Bước nhảy định phí

Phạm vi phù hợp

Chi phí

hỗn hợp

Bao gồm cả hai bộ phận: Định phí và biến phí

Mang đặc điểm của định phí khi ở mức độ

HĐ căn bản và đặc điểm của biến phí khi ở

ngoài mức độ HĐ căn bản

Cần tách riêng hai bộ phận chi phí (ĐP và

BP) để chủ động trong việc kiểm soát

Biểu diễn dưới dạng hàm số: y = a + b*X

Tách hai bộ phận ĐP và BP trong CP hỗn hợp

1 Sử dụng phương pháp Cực đại - Cực tiểu (High – Low method)

Nguyên tắc của phương pháp này là dựa vào điểm cực đại và cực tiểu để

xây dựng phương trình ước lượng chi phí dạng Y = a + bX

Bước 1: Xác định các mức Min, Max của CP hỗn hợp và mức độ HĐ

Bước 2: Tính BP đơn vị (hệ số b)

Bước 3: Tính định phí (hệ số a)

Bước 4: Xác định phương trình ước lượng chi phí

Trang 9

Ví dụ: Chi phí bảo dưỡng máy ở Công ty A phụ thuộc vào số giờ

máy hoạt động Số liệu thống kê trong 6 tháng đầu năm 2013 như

sau:

Yêu cầu:

1/ Xác định phương trình ước lượng chi phí bảo dưỡng máy hàng tháng

của Công ty A?

2/ Giả sử tháng 7/2013 công ty A huy động 5.000 giờ máy, hãy ước lượng

chi phí bảo dưỡng máy của Công ty trong tháng 7/2013?

3/ Dự kiến tháng 8/2013 công ty huy động 3.950 giờ máy, hãy ước lượng

chi phí bảo dưỡng máy cho tháng 8/2013?

Ưu diểm và hạn chế của phương pháp Cực

đại – Cực tiểu???

2 Sử dụng phương pháp hồi quy

Nguyên tắc của phương pháp này là dựa vào tất cả các phần tử quan sát

để xây dựng phương trình ước lượng chi phí dạng Y = a + bX

Các hệ số a, b trong phương trình ước lượng chi phí có thể được xác định

theo cách:

(1) Sử dụng hệ phương trình:

(2) Sử dụng các phần mềm tin học ứng dụng

Trang 10

2 Sử dụng phương pháp hồi quy

Ưu điểm và hạn chế của phương pháp hồi quy???

 Phân loại phục vụ cho việc ra quyết định

 Chi phí chênh lệch

 Chi phí cơ hội

 Chi phí chìm

 Phân loại theo thẩm quyền ra quyết định

 Chi phí kiểm soát được

 Chi phí không thể kiểm soát

Cách phân loại này phản ánh phạm vi, quyền hạn của các nhà

quản trị ở các cấp đối với các loại chi phí

2.4 Một số cách phân loại CP khác

 Phân loại theo cách quy nạp chi phí

 Chi phí trực tiếp

 Chi phí gián tiếp

Một khoản CP được coi là trực tiếp hay gián tiếp tùy theo đối

tượng chi phí

Dưới góc độ quản lý, CP trực tiếp là khoản có thể tránh (kiểm

soát được) còn CP gián tiếp là khoản không thể tránh (khó

kiểm soát hoặc không thể)

2.4 Một số cách phân loại CP khác

Định dạng
Số trang	10
Dung lượng	611,64 KB