Bài giảng Kế toán quản trị: Chương 6 TS. Trần Quang Trung

Các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định về giá Vòng đời sản phẩm Mục tiêu của doanh nghiệp Mức độ cạnh tranh Thông tin về chi phí và nhu cầu Các vấn đề về pháp luật, chính trị và đạo đ

Trang 1

McGraw-Hill/Irwin

và dịch vụ

Chương 6

Tran Quang Trung – Department of Accounting, FABM, HUA Bài giảng Kế toán quản trị - Chương 6

McGraw-Hill/Irwin

Mục tiêu

Hiểu được tầm quan trọng của việc định giá sản phẩm

Liệt kê và giải thích năm nhân tố ảnh hưởng đến quyết

định về giá

Hiểu được mô hình định giá kinh tế nhằm tối đa hoá lợi

nhuận

Thiết lập giá bán theo các phương pháp định giá khác

nhau

Thảo luận những vấn đề liên quan khi định giá cho sản

phẩm mới

Mô tả những ràng buộc của luật pháp đối với việc định

giá sản phẩm

I Các vấn đề chung của định giá

1 Tầm quan trọng của định giá

Trong sản xuất kinh doanh chỉ có một mức giá cân bằng

duy nhất?

Định giá là quyết định quan trọng, tác động quan trọng

đến sự thịnh vượng của công ty

Định giá không chỉ là quyết định của quá trình tiếp thị

mà còn là quyết định liên quan đến tất cả các hoạt động

kinh doanh của công ty

Định giá tác động lớn đến nhu cầu tiêu thụ của khách

hàng ảnh hưởng đến lợi nhuận và thị phần của công

ty

Định giá ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh

Trang 2

McGraw-Hill/Irwin

2 Các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định về giá

Vòng đời sản phẩm

Mục tiêu của doanh nghiệp

Mức độ cạnh tranh

Thông tin về chi phí và nhu cầu

Các vấn đề về pháp luật, chính trị và đạo đức

Các phương pháp định giá trước đây

McGraw-Hill/Irwin

3 Định giá và cấu trúc thị trường

Sức mạnh thị trường của doanh nghiệp

- Sức mạnh thị trường càng lớn doanh nghiệp càng có

sức mạnh trong việc tự do định giá

- Sự quan trọng của chiến lược

- Hành vi của đối thủ cạnh tranh

Giới hạn định giá

- Là mức giá bằng với chi phí bình quân tối thiểu của

các đối thủ tiềm tàng có mức chi phí trung bình cao hơn

3 Định giá và cấu trúc thị trường (tiếp)

ACĐối thủ mới

ACnhà độc quyền

VND

0

P L

Trang 3

McGraw-Hill/Irwin

1 Liệu doanh nghiệp có biết được các CP và DT?

Rất khó khăn để DN có thể xác định được giá bán tối đa

hóa lợi nhuận và đầu ra

Khó khăn trong việc dự đoán hành vi của đối thủ cạnh

tranh

2 Định giá dựa trên chi phí

Việc phân tích thị trường cho tất cả các SP là khó khăn

và tốn kém trong khi nhu cầu định giá cần phải nhanh

Nó cung cấp cho nhà quản lý xuất phát điểm cho các

chính sách định giá

McGraw-Hill/Irwin

II Các chiến lược định giá

2 Định giá dựa trên chi phí (tiếp)

Số liệu về chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm

thường được sử dụng làm mức giá sàn (floor price)

Trong dài hạn, giá bán phải bù đắp toàn bộ các chi phí

(vì sao?)

Giá bán được xác định:

Giá bán = Chi phí + (% cộng thêm vào CP x CP)

Số liệu chi phí được sử dụng trong công thức định giá

được cung cấp bởi hệ thống kế toán chi phí

2 Định giá dựa trên chi phí (tiếp)

Hai vấn đề lớn đặt ra ở đây:

Chi phí nào được sử dụng để tính toán ở đây là tốt nhất

Tỷ lệ cộng thêm vào chi phí để định giá bán được xác định

như thế nào

Trang 4

McGraw-Hill/Irwin

1/ Xác định tỷ lệ cộng thêm vào chi phí theo kiểu hoàn

vốn đầu tư

Sử dụng tỷ lệ hoàn trả vốn theo yêu cầu để xác định tỷ lệ

cộng thêm vào chi phí, được xác định:

LN mục tiêu = Vốn ĐT bình quân x ROI mục tiêu

2/ Xác định tỷ lệ cộng thêm vào chi phí dựa trên chi phí bình quân

Nếu sử dụng chi phí bình quân làm cơ sở cho việc định

giá, tỷ lệ cộng thêm vào chi phí được xác định như sau:

Mức cộng Lợi nhuận mục tiêu

thêm vào =

-chi phí (%) Số lượng dự kiến x Chi phí đơn vị dự kiến

McGraw-Hill/Irwin

3/ Xác định tỷ lệ cộng thêm vào chi phí dựa trên chi phí

sản xuất đơn vị

Nếu sử dụng chi phí sản xuất đơn vị làm cơ sở cho việc

định giá, tỷ lệ cộng thêm vào chi phí được xác định như

sau:

Lợi nhuận + Chi phí bán hàng Mức cộng mục tiêu và quản lý doanh nghiệp

thêm vào =

-chi phí (%)

Sản lượng dự kiến x Chi phí sản xuất đơn vị

sản xuất đơn vị (tiếp)

Cung cấp một mức giá có thể chấp nhận được – được

coi là công bằng với tất cả các nhóm

Thường được cung cấp bởi hệ thống kế toán chi phí của

doanh nghiệp – hiệu quả chi phí dược dùng để định giá

Nhược điểm:

- Bỏ qua các kiểu ứng xử chi phí của doanh nghiệp

- Không phù hợp với phân tích CVP

Trang 5

McGraw-Hill/Irwin

biến đổi đơn vị

Nếu sử dụng chi phí biến đổi đơn vị làm cơ sở cho việc

định giá, tỷ lệ cộng thêm vào chi phí được xác định như

sau:

Mức cộng Lợi nhuận mục tiêu + Chi phí cố định

thêm vào =

-chi phí (%) Sản lượng dự kiến x Chi phí biến đổi đơn vị

McGraw-Hill/Irwin

biến đổi đơn vị (tiếp)

Đề cập đến kiểu ứng xử chi phí bằng cách đồng nhất các

chi phí cố định

Số liệu chi phí biến đổi rất có ích cho các quyết định về

giá bán trong ngắn hạn

Nhược điểm:

- Giá bán trong dài hạn phải bù đắp được các chi phí và

một mức lợi nhuận chấp nhận được

- Các nhà quản lý phải sử dụng tỷ lệ cộng thêm vào chi

phí cao khi sử dụng chi phí biến đổi

Ví dụ:Xem xét số liệu về tình hình sản xuất và kinh doanh của

công ty M Phòng kế toán ước tính các chi phí sản xuất và tiêu

thụ sản phẩm X của công ty như sau:

Số lượng sản phẩm tiêu thụ ước tính/năm : 50.000 SP

Vốn đầu tư bình quân : 2.000 Tr.đ

Chi phí sản xuất ước tính:

Nguyên liệu trực tiếp/đơn vị : 10 Ng.đ

Lao động trực tiếp/đơn vị : 7 Ng.đ

Sản xuất chung biến đổi/đơn vị : 5 Ng.đ

Chi phí sản xuất chung cố định : 400 Tr.đ

Chi phí bán hàng và quản lý biến đổi/đơn vị : 10 Ng.đ

Chi phí bán hàng và quản lý cố định : 200 Tr.đ

Trang 6

McGraw-Hill/Irwin

a/ Giả sử Công ty M muốn đạt được mức sinh lời trên

vốn bình quân là 25%/năm, khi đó giá bán sản phẩm

X phải là bao nhiêu?

LN mục tiêu = ??? Giá bán =???

b/ Giả sử chi phí được xác định cho mỗi loại, tỷ lệ

cộng thêm vào chi phí cho mỗi loại là bao nhiêu để

giá bán được xác định như câu a?

Chi phí sản xuất đơn vị : 30 Ng.đ

Chi phí biến đổi đơn vị : 32 Ng.đ

McGraw-Hill/Irwin

3 Định giá theo thị trường

Cho rằng các chi phí sản phẩm nội bộ không liên quan

nhiều đến việc định giá

Cố gắng loại bỏ những điểm yếu của định giá theo CP,

có tính đến các yếu tố của thị trường

Nhận dạng giá đúng để so sánh là chìa khoá sử dụng các

định giá dựa theo thị trường

Các đối thủ sẽ là trong cùng một thị trường có liên quan

về mặt địa lý và cùng kênh phân phối

Giá cạnh tranh thay đổi liên tục, vì vậy điều quan trọng

là có một số cơ chế để thu thập số liệu giá thường xuyên

3 Định giá theo thị trường (tiếp)

Hiệu suất giá được cân nhắc sử dụng trong định giá theo

thị trường

Hầu hết các sản phẩm đều có một cách hoặc nhiều hơn

đểtính hiệu suất giá

Nhiều sản phẩm có các đặc trưng của hiệu suất giá cái

có thể làm cho giá bán cao hơn giá trị thực của nó

Giá thị trường là một hàm số giá của các thị trường có

liên quan

Trang 7

McGraw-Hill/Irwin

4 Định giá theo thiết kế

Định giá trước khi sản xuất

Cho giá mục tiêu, các đặc trưng của sản phẩm và số

lượng bán dự báo, DN sẽ thiết kế sản phẩm và phương

pháp sản xuất để đảm bảo mức lợi nhuận mục tiêu của

công ty

Ví dụ: Nhóm kỹ sư thiết kế của một công ty sản xuất mũ

bảo hiểm xe máy đang nghiên cứu thay thế một loại mũ

có quai mềm và bền hơn Nghiên cứu thị trường cho

thấy công ty có thể bán được 500.000 mũ loại này nếu

giá bán sỉ là 120 ngàn đồng/cái Công ty đặt tỷ lệ lãi

mục tiêu là 40% cho loại sản phẩm mới này Vậy CP sản

xuất mũ là bao nhiêu để đạt được mức LN đề ra?

McGraw-Hill/Irwin

5 Định giá theo vòng đời của sản phẩm

Mỗi sản phẩm đề có vòng đời riêng và nó ảnh hưởng

đến việc định giá sản phẩm

Mỗi một giai đoạn trong vòng đời sản phẩm đều đưa đến

các chiến lược định giá khác nhau

O

(1)

G.thiệu

(2)

T.trưởng

(3) Bão hòa

(4) Suy thoái

T.gian

SP chưa trở nên lỗi thời

SP trở nên lỗi thời

Trang 8

McGraw-Hill/Irwin

5 Định giá sản phẩm mới

Định giá cho các sản phẩm mới là quyết định mang

nhiều thách thức

Rất khó để định giá cho sản phẩm mới so với các sản

phẩm đã có trên thị trường

Có nhiều yếu tố không chắc chắn:

- Nhu cầu

- Chi phí

- Cạnh tranh

- ???

McGraw-Hill/Irwin

5 Định giá sản phẩm mới (tiếp)

Thực nghiệm tiếp thị sản phẩm mới (trước khi đưa sản

phẩm ra thị trường)

Chọn chiến lược định giá:

- Định giá thoáng (Skimming pricing)

- Định giá thâm nhập (penetration pricing)

6 Định giá chuyển nhượng

Các công ty lớn thường có các bộ phận trực thuộc và

những bộ phận đó có thể mua và bán từ một bộ phận

khác

Bộ phận A nên tính giá đối với bộ phận B cho các sản

phẩm của họ là bao nhiêu, bán bằng với chi phí? Nếu

vậy, nên tính theo loại chi phí nào, thu hút đầy đủ hay

chỉ là chi phí biến đổi?

Định giá chuyển nhượng như thế nào để công ty đạt lợi

nhuận tối đa?

Nếu bộ phận đang chưa hoạt động hết công suất, nó nên

bán cho bộ phận B tại mức CPBĐ

Trang 9

McGraw-Hill/Irwin

6 Định giá chuyển nhượng (tiếp)

Nếu bộ phận A đang hoạt động hết khả năng, nó nên bán

cho bộ phận B đúng với mức giá thị trường

Ví dụ 1: Doanh nghiệp xây dựng PAVECO mở hai công

ty con Một cái chuyên về khai thác cát sỏi và cái kia

chuyên làm đường giao thông Công ty cát sỏi có công

suất khai thác 10.000 m3/tháng và có thể bán với mức

giá 200 ng.đồng/m3 CPBĐ/khối là 40 ngàn đồng Công

ty cát sỏi đang hoạt động ở mức 4.000 m3/tháng khi

công ty làm đường đặt hàng 5,000 m3/tháng Bộ phận

cát sỏi nên bán cho bộ phận làm đường với mức giá bao

nhiêu ngàn đồng/m3?

McGraw-Hill/Irwin

6 Định giá chuyển nhượng (tiếp)

Ví dụ 2: Giờ đang mùa xây dựng Công ty cát sỏi

hoạt động hết công suất trong khi đó Công ty làm

đường đặt hàng đều đặn 5.000m3/tháng Công ty cát

sỏi sẽ bán với mức giá bao nhiêu/m3?

- Nếu giá sỏi bên ngoài thấp hơn giá bán của công ty?

- Nếu giá sỏi bên ngoài cao hơn giá bán của công ty?

Đinh giá chuyển nhượng có thể chuyển LN giữa các

công ty con với nhau

Tiết kiệm thuế được coi là phương thức tìm kiếm LN

7 Định giá trong các trường hợp đặc biệt

Có nhiều quyết định về giá bán trong các tình huống đặc

biệt/bất thường:

Đấu thầu cạnh tranh

Còn năng lực nhàn rỗi

Hoạt động trong điều kiện khó khăn

Đơn hàng đặc biệt

…

Mô hình định giá dựa trên chi phí biến đổi thường được

sử dụng

Trang 10

McGraw-Hill/Irwin

7 Định giá trong các trường hợp đặc biệt (tiếp)

Chi phí biến đổi:

NVL trực tiếp xxx

Lao động trực tiếp xxx

Sản xuất chung biến đổi xxx

Chi phí bán hàng và QLDN biến đổi xxx

Chi phí biến đổi đơn vị xxx Giá nền

Mức cộng thêm vào chi phí (để bù đắp xxx

chi phí cố định và đạt lợi nhuận mục tiêu)

Phạm vi định giá

McGraw-Hill/Irwin

8 Phân biệt giá

Ý nghĩa của phân biệt giá

Điều kiện để phân biệt giá

Doanh nghiệp có quyền quyết định giá

Thị trường được phân định riêng rẽ

Độ co giãn cầu giữa các thị trường khác nhau

Phân biệt giá với người tiêu dùng

Phân bổ

Cạnh tranh

Lợi nhuận

MRT MC

MRY

D

Y

(b) T.trường Y (c) Tổng cộng

(X + Y) (a) T.trường X

O

MR

X

DX

5

1000

9

7

Trang 11

McGraw-Hill/Irwin

8 Phân biệt giá (tiếp)

Phân biệt giá với người tiêu dùng

Phân phối

Cạnh tranh

Lợi nhuận

McGraw-Hill/Irwin

Kết thúc Chương 6

Định dạng
Số trang	11
Dung lượng	213,65 KB