Trong hơn 10 năm qua, chuột đã trở thành một trong các nhóm dịch hại quan trọng nhất đối với cây lúa.. Xuất phát từ tình trạng thực tế nạn chuột gây hại nghiêm trọng đối với sản xuất n
Trang 21 Bùi Thị Thanh Vui - 570237
2 Phan Thị Trang - 570221
3 Lê Thị Thu Hằng - 570145
4 Phan Thị Nhung - 570192Nhóm sinh viên thực hiện
Trang 35 4
I ĐẶT VẤN ĐỀ
II PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
III NỘI DUNG
Trang 4I ĐẶT VẤN ĐỀ
Chuột là nhóm động vật nhỏ chiếm 42% các loài thú có ý nghĩa rất quan trọng đến đời sống con người Nhiều trường hợp nhóm động vật này có lợi, chúng săn bắt động vật, côn trùng gây hại, tạo độ màu mỡ cho đất Tuy nhiên, nói đến chuột chúng ta nghĩ ngay đến những tác hại ghê gớm của chúng đối với kinh tế và sức khỏe con người
Trong hơn 10 năm qua, chuột đã trở thành một trong các nhóm dịch hại quan trọng nhất đối với cây lúa Không chỉ phá hại trên cây lúa chúng còn tấn công trên các cây màu, cây ăn quả Xuất phát từ tình trạng thực tế nạn chuột gây hại nghiêm trọng đối với sản xuất nông nghiệp nhất là sản xuất lúa trong cả nước, ngày 18/2/1998 Thủ tướng Chính phủ đã ra Chỉ thị số 09/1998/CT - TTg
về các biện pháp cấp bách diệt chuột bảo vệ mùa màng
Trang 5• Chuột là dịch hại quan trọng đối với sản xuất nông nghiệp ở Việt Nam cũng như một số nước trồng lúa trên thế giới, chúng gây hại trên tất cả các loại cây trồng nông nghiệp, lâm nghiệp, ở tất cả các giai đoạn sinh trưởng của cây, từ khi gieo đến khi thu hoạch, bảo
quản, lưu thông và tiêu thụ Trong đó, có loài chuột Khuy Rattus rattus sladeni là loài phá
hoại lúa nương chính trên lúa nương rẫy gây ảnh hưởng nặng đến năng suất lúa
• Để góp phần xây dựng biện pháp phòng trừ chuột nhà có hiệu quả nhằm giảm mức độ thiệt hại do chuột gây ra đối với cây trồng, cả nhóm tiến hành tìm hiểu đề tài: “Chuột Khuy tại Việt Nam”
Trang 6II PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.
• Tìm hiểu các thông tin về Chuột Khuy Rattus rattus sladeni trên:
- Các tạp chí khoa học
- Sách, báo…
- Các nghiên cứu về chuột và chuột Khuy tại Việt Nam.
Trang 7III NỘI DUNG.
3.1 Những thiệt hại do chuột gây ra.
• Chuột là loài gây hại nhiều hơn là có ích, chúng gây hại từ ngoài đồng ruộng đến bảo quản trong kho
Trang 8thành dịch hại lớn phá hoại lúa và hoa màu.
+ Vụ mùa năm 1953 Chuột Khuy phá hoại lúa ở một số nơi ở Bắc Cạn, Hà Giang, Tây Bắc làm thất thu tới 60% năng suất
+ Ở Sơn Hương (Nghĩa Lộc) tháng 6 năm 1963 chuột Khuy ăn hại cả thóc giống gieo ở ngoài đồng
Trang 9Nông dân xã Can Hồ-Mường Tè kiểm tra diện tích bị chuột hại
Click to edit Master text styles
Second level
Third level
Fourth level
Fifth level
Trang 10Bảng thống kê diện tích cây trồng bị chuột hại trong các năm từ 1995-2004 (ha)
Trang 113.2 Khái quát chung về chuột khuy Rattus rattus sladeni.
3.2.1 Phân bố
• Trên thế giới: Chuột Khuy phân bố ở Trung Quốc, Thái Lan và các nước Đông Nam Á.
• Ở nước ta, loài này phân bố trong cả nước, chủ yếu ở miền núi và trung du.
3.2.2 Nơi ở
• Chuột sống trong rừng, nương rẫy gần rừng, chuột thích sống trong các rừng tre nứa Khi ngoài nương rẫy hết thức
ăn chuột có thể xâm nhập vào nhà ở.
• Chuột có thể đào hang trong rừng, xung quanh rừng và ở nương Đường kính hang 4-6 cm Chuột Khuy thường làm
tổ trong hốc tre, khoét gióng tre thành cửa ra vào, lót tổ bằng lá tre hoặc lá cây khô, đôi khi còn làm tổ trong bụi rậm,
tổ được lót bởi lá cây, vỏ cây
Trang 123.2.3 Thức ăn
• Chuột Khuy ăn tạp, ăn cả động vật và thực vật Thức ăn chủ yếu là hoa quả, cây rừng, ngoài ra còn thấy một lượng nhất định thức ăn động vật, côn trùng, lông chim, lông thú Thích ăn quả tre, nứa, dang Khi tràn ra ruộng chúng cắn nát mạ, lúa, hoa màu khác
3.2.4 Hình thái.
Trang 13Bảng 1: Kích thước cơ thể chuột Khuy
( Lê Vũ Khôi và CTV,1979): N = 32 cá thể
Bảng 1: Kích thước cơ thể chuột Khuy
( Lê Vũ Khôi và CTV,1979): N = 32 cá thể
Trang 153.3 Các biện pháp phòng chống chuột khuy Rattus rattus sladeni
3.3 Các biện pháp phòng chống chuột khuy Rattus rattus sladeni
• Để phòng trừ chuột có hiệu quả phải hiểu biết đặc điểm sinh vật học, sinh thái học các loài chuột gây hại, cơ cấu cây trồng, áp dụng biện pháp quản lý chuột hại tổng hợp trên diện tích rộng và phải phòng trừ chuột mang tính cộng đồng (Leton, 1980) [84]; (Singleton và Chambers, 1996)
Trang 163.3.1 Biện pháp sinh học.
• Khuyến khích và hỗ trợ người dân nuôi mèo để diệt chuột.
• Nuôi và huấn luyện chó săn phát hiện hang ổ của chuột.
• Nghiêm cấm săn bắt các thiên địch như rắn, chim cú mèo
• Sử dụng bã diệt chuột sinh học do một số cơ quan sản xuất.
Trang 173.3.2 Biện pháp vật lý, cơ giới
- Đắp bờ có chiều rộng nhỏ hơn 30cm
- Giảm số lượng bờ ruộng, kênh mương và đường giao thông.
- Gieo cấy các loại cây đồng loạt (trong vòng 2 tuần)
- Thu dọn sạch lúa sau thu hoạch ở ngoài đồng và trong nhà.
- Tổ chức phòng trừ chuột trên diện tích lớn vào giai đoạn làm đất gieo cấy
- Thành lập tổ diệt chuột tại các địa phương.
- Đào bới hoặc hun khói hang chuột¸ dùng các rọ đơm lưới rang bắt chuột.
- Dùng các loại bẫy bắt thủ công như bẫy kẹp, bẫy bàn, bẫy lồng
Trang 193.3.3 Biện pháp hóa học.
- Biện pháp hóa học không những gây chết đối với chuột mà còn độc hại đối với người và gia súc, thuốc hóa học còn làm giảm các loại thiên địch, gây ô nhiễm môi trường và nguồn nước Vì vậy chỉ dùng thuốc hóa học khi mật độ quần thế chuột cao, sử dụng thuốc có trong danh mục thuốc bảo vệ thực vật được sử dụng tại Việt Nam, tuân thủ nghiêm ngặt quy trình kĩ thuật khi sử dụng thuốc.
- Cách sử dụng bả trong quá trình phòng trừ chuột:
+ Đặt bả ở nơi chuột gây hại nặng.
+ Đăt bả ở đường chuột đi hoặc cửa hang chuột.
+ Dùng mồi là thức ăn ưa thích của chuột Khuy như: quả tre, nứa, dang
Trang 21- Trên cơ sở thu thập số liệu và dặc điểm sinh vật học, sinh thái học và hiệu quả của một số
biện pháp phòng trừ đã được sử dụng để làm căn cứ khoa học xây dựng biện pháp quản lý chuột hại tổng hợp
Trang 22V TÀI LIỆU THAM KHẢO.
1 Hà Đình Đức, Đào Văn Tiến, Cao Văn Sung, 1967 Dẫn liệu về sinh thái học của loài chuột khuy (Rattus rattus sladeni And.) ở Việt Nam và một số biện pháp phòng trừ loài chuột này Tạp chí Sinh vật địa học, Số 6, Tập 3-4, tr 151-154.
2 Nguyễn Phú Tuân, Nghiên cứu chuột hại cây trồng và biện pháp phòng trừ tại Tiền Phong, Mê Linh, Vĩnh Phúc và vùng phụ cận, Link at
http://www.zbook.vn/ebook/nghien-cuu-chuot-hai-cay-trong-va-bien-phap-phong-tru-tai-tien-phong-me-linh-vinh-phuc-va-vung-phu-can-46525/ truy cập ngày 11/09/2015
5 Cục Bảo Vệ Thực Vật (2004 ), Báo cáo tổng kết công tác phòng trừ chuột.
6 Lê Vũ Khôi, Nguyễn Quốc Trung, Nguyễn Văn Biền (1979), Chuột hại và các biện pháp phòng trừ , Nxb Nông nghiệp, Hà Nội.
Trang 237. Patnasik K C (1969), “Rodents in problems of food and health in India” Indian rodent symposium, New Dheli
8. http://www.baomoi.com/Ca-truong-thieu-an-ca-ban-thieu-doi/c/3779935.epi truy cập ngày 11/09/2015 14h26’.