Giải pháp của hiệu trưởng trường tiểu học bình lợi trung xây dựng trường đạt chuẩn quốc gia

SƠ LƯỢC LỊCH SỬ NGHIÊN CỨU VẤN ĐỀ : • Trường Tiểu học thế hệ thứ nhất bắt đầu từ năm 1945 đến 1975 là nhà trường thời chiến chưa có điều kiện thực hiện giáo dục toàn diện;phương pháp dạy

Giáo dục tiểu học cần nâng cao chất lượng toàn diện, song thực tếcòn nhiều bất cập, chất lượng toàn diện còn hạn chế ở một số trườngchưa đạt trình độ như nhau Đòi hỏi bức thiết của thực tiễn là phảicông bằng trong giáo dục, chất lượng nâng cao Vì vậy xây dựng bậctiểu học chuẩn mực là vấn đề cấp thiết đưa chất lượng đi lên và tạobình đẳng trong giáo dục.

Do đó, tất cả các trường tiểu học nói chung và trường Tiểu học BÌNHLỢI TRUNG , QUẬN BÌNH THẠNH nói riêng đều phấn đấu vươn lênđạt chuẩn Người làm công tác trong trường Tiểu học, việc xây dựng

và phát triển nhà trường là trách nhiệm, là nhiệm vụ quan trọng.Nghiên cứu đề tài xây dựng chuẩn quốc gia mang lại lợi ích thiết thựccho bản thân, cho tập thể, cho địa phương nhằm nâng cao chất lượng

toàn diện góp phần thực tốt mục tiêu giáo dục Với tinh thần trên màtôi chọn đề tài nghiên cứu:

“Giải pháp của Hiệu trưởng trường Tiểu học Bình Lợi Trung xây dựng trường đạt chuẩn Quốc gia.”

2 SƠ LƯỢC LỊCH SỬ NGHIÊN CỨU VẤN ĐỀ :

• Trường Tiểu học thế hệ thứ nhất bắt đầu từ năm 1945 đến

1975 là nhà trường thời chiến chưa có điều kiện thực hiện giáo dục toàn diện;phương pháp dạy học còn nặng tính thuyết trình chưa phát huy tính tích cực của học sinh; các thành tố của một trường tiểu học chưa được quy chuẩn

• Trường Tiểu học thế hệ thứ hai tính từ năm 1975 đến 1995 làgiai đoạn sau chiến tranh Đây là giai đoạn chuyển trường cấp I

hệ 4 năm sang hệ 5 năm nằm chung trong trường phổ thông cơ

sở hệ 9 năm Đến năm 1991, luật phổ cập giáo dục tiểu học banhành cùng với việc triển khai điều chỉnh “ cải cách giáo dục”, trường tiểu học đã tách ra khỏi trường Trung học cơ sở và tồn tại độc lập Trường tiểu học thế hệ này thiếu giải pháp chiến lược, thiếu mô hình tổng thể, vì vậy mà trong thực tiễn luôn gặp khó khăn lúng túng, điều kiện giáo dục toàn diện chưa có,

phương pháp dạy học đã có sự đổi mới nhưng chưa rõ nét, từng thành tố cơ bản của trường tiểu học bước đầu đã được quy chuẩn

• Trường Tiểu học thế hệ thứ thứ ba là nhà trường của thời kì công nghiệp hoá hiện đại hoá đất nước , bắt đều hình thành từ năm 1996 theo định hướng chiến lược của Nhgị quyết Trung ương 2 với mô hình được thiết kế tổng thể, hoàn chỉnh là Chuẩnquốc gia về trường học Đây là thế hệ trường được xây dựng

theo “ Quy chế công nhận trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia giai đoạn 1996-2000”.

Ngày 26/04/1997, Bộ trưởng Bộ GD-ĐT đã kí quyết định

1366/GD-ĐT ban hành “Quy chế công nhận trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia” Đây là một trong những chương trình hoạt động của Bộ GD-Đt nhằm nỗ lực triển khai Nghị quyết trung ương 2 khoá VIII Vụ tiểu học cũng hướng dẫn: “ Tiến hành đánh giá các trường tiểu học theo chuẩn quốc gia để thấy rõ thực chất nhà trường” và yêu cầu “ Trường tiểu học nào cũng phải đạt được sự tiến bộ nhất định trên bước đường tiến tới đạt chuẩn quốc gia”

3 MỤC ĐÍCH , NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU:

- Xây dựng trường Tiểu học đạt chuẩn Quốc gia là xây dựng môitrường giáo dục toàn diện, tạo một nền tảng tiến bộ và hiện đại,góp phần nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhântài

- Xây dựng trường Tiểu học đạt chuẩn Quốc gia còn là yếu tố bắtbuộc của giáo dục trong giai đoạn công nghiệp hoá-hiện đạihoá, toàn cầu hoá và tiến tới nước công nghiệp với nền kinh tếtri thức

Trước những yêu cầu trên Xây dựng trường Tiểu học đạt chuẩnQuốc gia cần phải đạt các chuẩn theo các văn bản ban hànhcủa Bộ giáo dục như sau:

Tiêu chuẩn 1: Tổ chức và quản lí

Tiêu chuẩn 2: Xây dựng đội ngũ giáo viên

Tiêu chuẩn 3: Cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học

Tiêu chuẩn 4: Thực hiện công tác xã hội hoá giáo dục

Tiêu chuẩn 5: Các hoạt động và chất lượng giáo dục

 Các nhiệm vụ cụ thể:

- Nhiệm vụ 1: Nghiên cứu cơ sở lí luận

Trường tiểu học là đơn vị cơ sở của giáo dục tiểu học – cấp họcnền tảng của hệ thống giáo dục quốc dân Trường tiểu học phải có

đủ những tiêu chuẩn cần thiết để đảm bảo chất lượng , hiệu quảgiáo dục theo yêu cầu của từng giai đoạn phát triển kinh tế- xã hộicủa đất nước , nhằm đưa giáo dục Việt Nam hội nhập với cácnước trong khu vực và trên thế giới

- Nhiệm vụ 2: Tìm hiểu thực trạng trường so với 5 chuẩn củatrường chuẩn quốc gia:

Khảo sát thực trạng trường tiểu học Bình Lợi Trung , mô tả theo

5 chuẩn đã quy định trong các chuẩn của trường đạt chuẩnquốc gia

So sánh và phân tích nguyên nhân dẫn đến thực trạng

Nghiên cứu các giải pháp của Hiệu trưởng

- Nhiệm vụ 3:

Nêu các giải pháp của Hiệu trưởng

Phân tích các giải pháp của Hiệu trưởng

Đề xuất biện pháp của bản thân trong xây dựng trường tiểu họcđạt chuẩn quốc gia

4 KHÁCH THỂ VÀ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU:

1 Đối tượng: Các giải pháp của Hiệu trưởng nhằm xây

dựng trường TIỂU HỌC BÌNH LỢI TRUNG QUẬN BÌNH THẠNH đạt chuẩn

5 GIỚI HẠN PHẠM VI NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI :

Do khả năng còn hạn chế và thời gian ngắn nên đề tài này chỉthực hiện trong một số giới hạn sau :

Về nội dung: Tập trung nghiên cứu các biện pháp quản lý của Hiệu

trưởng nhằm mục đích xây dựng trường đạt chuẩn quốc gia

Về thời gian : Cuối học kỳ I đến giữa học kì II năm học 2007-2008

( Từ tháng 11/2007 đến tháng 02/2008 )

Về địa bàn : Trường Tiểu học Bình Lợi Trung , Phường 13, Quận

Bình Thạnh , TP HCM

Về phạm vi: Giải pháp của hiệu trưởng xây dựng trường tiểu học Bình

Lợi Trung đạt chuẩn quốc gia

6 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU :

Để giải quyết nhiệm vụ 1:

Dùng phương pháp đọc và nghiên cứu tài liệu

Để giải quyết nhiệm vụ 2 và nhiệm vụ 3:

6.1 Phương pháp điều tra trắc nghiệm :

Lập các phiếu điều tra , câu hỏi trắc nghiệm , điền khuyết với nộidung cần tìm hiểu

6.2 Phương pháp quan sát :

Thông qua họp hội đồng sư phạm , họp tổ khối chuyên môn (tham gia trực tiếp và dựa vào các biên bản các buổi họp ) nhằm thu thập được thông tin về kế hoạch chỉ đạo của Hiệu trưởng , Phó hiệu

 Các tổ trưởng chuyên môn

 Một số giáo viên dạy giỏi

 Một số học sinh và phụ huynh học sinh

6.4 Phương pháp nghiên cứu sản phẩm :

Nghiên cứu các văn bản :

1 Quy chế công nhận trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia giaiđoạn 1996-2000 ( ban hành theo quyết định số 1366/GD-

ĐT, ngày 26/04/1997 của Bộ GD-ĐT)

2 Dự thảo quy chế công nhận trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia giai đoạn 2001-2005 ( lần 1vào tháng 1 năm 2001)

3 Quyết định số 32/2005/QĐ-BGD&ĐT quyết định về việc ban hành quy chế công nhận trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia

4 Ngành Giáo dục- Đào tạo thực hiện nghị quyết Trung ương

2 ( khoá 8) và nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ 9 – NXB Giáo dục, năm xuất bản 2002

5 Chiến lược phát triển giáo dục 2001-2010 ( ban hành kèm theo Quyết định số 201/2001/QĐ-TTg ngày 28/12/2001 của Thủ tướng chính phủ

6 Phát triển giáo dục bậc tiểu học trong thời công nghiệp hoá-hiện đại hoá đất nước- Ts nguyễn Kế Hào

Phần 2 : Nội dung nghiên cứu

Chương I Tổng quan về mặt lý luận

Chương II Khảo sát thực trạng

Chương III Đề xuất biện pháp quản lý đổi mới phương phápdạy học của Hiệu trưởng nhằm nâng cao chất lượng dạy và học

Phần 3: Phần kết luận

8 TIẾN TRÌNH NGHIÊN CỨU

 Tháng 10/2007 - Đăng kí đề tài tiểu luận tốt nghiệp.

- Chủ nhiệm đề tài hướng dẫn lập đề cương tiểu luận.

 Tháng 11/2007 - Hoàn thành đề cương tiểu luận

 Tháng 12/2007 - Thu thập tài liệu

 Tháng 1và 2/2008 - Viết sạch.

 Tháng 3 /2008 - Nộp tiểu luận.

PHẦN 2 : NỘI DUNG NGHIÊN CỨU



CHƯƠNG I : CƠ SỞ LÍ LUẬN

1 QUAN ĐIỂM CHỈ ĐẠO SỰ PHÁT TRIỂN GIÁO DỤC – ĐÀO TẠO BẬC TIỂU HỌC TRONG THỜI KÌ MỚI :

1.1 Giáo dục – Đào tạo là quốc sách hàng đầu , bậc tiểu học là bậc học nền tảng của hệ thống giáo dục quốc dân :

Quan điểm này xác định vị trí, vai trò của giáo dục tiểu học trong chiến lược phát của đất nước Bậc Tiểu học là bậc học đầu tiên của hệ thống giáo dục của mỗi quốc gia, bậc học dành cho trẻ em trong độ tuổi từ 6 đến 11 tuổi

Trong quá trình quản lí cần thực hiện tốt 4 chức năng quản lí sau :

 Kế hoạch hóa là giai đoạn đầu tiên và là giai đoạn cực kỳ quan

trọng vì nó định ra mục tiêu , nhiệm vụ , biện pháp … dự kiến

những kết quả cần đạt được, những trở ngại cần phải vượt qua

Nó là cơ sở định hướng quan trọng cho những hoạt động tiếp theo , thể hiện việc quản lí một cách khoa học

Khi thực hiện chức năng này người Hiệu trưởng ( Nhà quản lí ) cần

chú ý đến nguyên tắc tính mục đích và hệ thống các văn bản chỉ đạo của ngành và địa phương đồng thời phải chỉ rõ cách làm và thời hạn cụ

thể để thực hiện

 Chức năng tổ chức là quá trình xây dựng cơ cấu tổ chức Xác

định các bộ phận cần có : Thiết lập mối quan hệ ngang dọc giữa các bộ phận, xác lập chức năng , nhiệm vụ quyền hạn của từng bộ phận Xây dựng quy chế hoạt động nhằm làm cho họ thực hiện thành công các kế hoạch và đạt được mục tiêu của quản lý nhà trường Vì vậy , người Hiệu trưởng nên tạo sự gắn kết giữa các bộphận thành một hệ thống vận động một cách đồng bộ để đưa đơn

vị hoàn thành tốt các mục tiêu đã đề ra

 Chức năng điều khiển là quá trình tác động và ảnh hưởng đến

những hoạt động của những người dưới quyền nhằm thực hiện kếhoạch để đạt được mục tiêu đã định Với chức năng này , khi thực

hiện cần chú ý đến nguyên tắc tuân thủ hệ thống mệnh lệnh, tính mục đích và sự thuyết phục

 Kiểm tra là đo lường và uốn nắn việc thực hiện kế hoạch đảm bảo

với mục tiêu đã đề ra Quản lí mà không kiểm tra coi như không quản lí Hiệu trưởng thường xuyên kiểm tra dưới nhiều hình thức

để từ đó có biện pháp chỉ đạo điều chỉnh thích hợp kịp thời, động viên thúc đẩy giáo viên thực hiện quyết định có hiệu qủa

1.3/Phương pháp quản lý giáo dục :

Phương pháp là con đường, là cách thức để đạt đến mục tiêu đã xác

định Phương pháp là hoạt động có ý thức của con người

Quản lý là quá trình tác động của hệ thống quản lý đến hệ thống bị

quản lý nhằm đạt được mục tiêu đả đề ra

Phương pháp quản ly là cách thức mà chủ thể quản lý sử dụng để tác động

đến đối tượng quản lý thực hiện quyết định đã xác định

Dựa vào các phương tiện tác động , vào các mối quan hệ phức tạp củachủ thể quản lý và đối tượng quản lí , người ta phân ra làm 3 nhóm

phương pháp sau :

+Phương pháp tổ chức hành chính :

Đây là phương pháp tác động vào đối tượng quản lý thông qua các vănbản pháp qui , các quyết định điều chỉnh của chủ thể quản lý.

+Phương pháp kinh tế :

Là phương pháp tác động gián tiếp vào đối tượng quản lý bằng cách tạo ra và sử dụng một cơ chế ảnh hưởng đến lợi ích kinh tế đối với đối tượng quản ly , làm cho đối tượng họat động tự giác thực hiện có hiệu quả mục tiêu quản lý

+Phương pháp tâm lý giáo dục :

Là phương pháp tác động về mặt tinh thần đối với người lao động để vừa động viên , vừa kích thích người lao động tự giác nâng cao trình độ nhằm thực hiện tốt chủ trương , chính sách , kế hoạch , làm cho họ hănghái thi đua lao động

Thực chất của phương pháp giáo dục là việc chủ thể quản lý tác động vào tư tưởng tình cảm của đối tượng quản lý để tạo ra những phương

án giải quyết thực hiện có hiệu quả nhiệm vụ được giao

2 MỘT SỐ VẤN ĐỀ VỀ QUÁ TRÌNH DẠY HỌC VÀ ĐỔI MỚI

PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TẠI TRƯỜNG TIỂU HỌC:

2.1 Khái niệm về họat động dạy học :

Dạy là quá trình người giáo viên định hứong , tổ chức tiết kế hướng

dẫn quá trình học

Học là quá trình nhận thức của học sinh phản ánh hiện thực khách

quan vào nãothể hiện qua hoạt động tự giác, chủ động , tích cực , sáng tạo với sự điều khiển của thầy

Dạy học trong nhà trường Tiểu học là hoạt động chủ đạo nhất bao gồm sự

dạy và sự học tương tác nhau Người dạy là người có trách nhiệm trong việc

tổ chức hướng dẫn để cho người học tự chiếm lĩnh kiến thức mà mục tiêu dạy học đã đề ra

Mối quan hệ giữa dạy và học :

Hoạt động dạy và học có mối quan hệ thống nhất hữu cơ nhau Kết quả hoạt động dạy của thầy phụ thuộc vào kết quả học tập của trò và ngược lại Dạy là một quá trình hoạt động có mục đích , có kế họach được tiến hành dưới sự chỉ đạo chặt chẽ của giáo viên , còn học sinh giữ vai trò chủ động vì trong lao động , người học phải tự cải biến chính mình , không ai làm thay cho mình được Tuy nhiên vai trò lãnh đạo của người thầy không được đối lập với tính độc lập , chủ động và sáng tạo của trò và ngược lại , thầy có nhiệm vụ quan trọng là phải khơi dậy, phát huy cho được tính độc lập , sáng tạo, vai trò chủ thể của trò Để thực hiện tốt điều đó đòi hỏi người Hiệu trưởng phải chỉ đạo hài hòa cả hai hoạt động dạy và học

Trong quá trình dạy học luôn có sự thống nhất giữa giáo dục trí dục và đức dục Thông qua dạy học mà phát triển nhân cách học sinh “ dạy họcbao giờ cũng giáo dục” Dạy chữ luôn đi đôi với dạy người

Ý nghĩa của qúa trình dạy học :

Quá trình dạy học là con đường thuận tiện nhất và ngắn nhất để học sinh chiếm lĩnh kiến thức , kĩ năng kĩ xảo cần thiết Là con đường chủ yếu giúp cho người học nói chung và học sinh nói riêng hình thành nên thế giới quan và nhân sinh quan cách mạng , hình thành lý tưởng niềm tin từ đó góp phần hình thành nhân cách của mình Học sinh định

hướng quá trình phát triển bản thân đồng thời nó là con đường quan trọng nhất giúp cho sự phát triển trí tuệ của bản thân

Nhiệm vụ của quá trình dạy học:

 Giáo dưỡng ( Với tác động của người dạy giúp học sinh nắm được tri thức, kĩ năng kĩ xảo)

 Giúp nâng cao trí tuệ của học sinh

 Hình thành nhân cách học sinh

Thông qua quá trình hoạt động học tương quan với hoạt động dạy để hình thành nhân cách học sinh

Động lực của quá trình dạy học( yếu tố thúc đẩy bên trong) :

Động lực của quá trình dạy học là mâu thuẫn bên trong của quá trình dạy học : Mâu thuẫn giữa các thành tố đó như mục tiêu , nội dung ,

phương pháp , phương tiện , kết quả và mâu thuẫn chính bản thân của các thành tố đó

Như vậy : Động lực chính của quá trình dạy và học là giải quyết mâu thuẫn giữa yêu cầu nhận thức với trình độ hiện có Mâu thuẫn có giải quyết được hay không cò tuỳ thuộc vào tâm thế , vừa sức trong chừng mực giải quyết được của học sinh với sụ giúp đỡ của giáo viên Song cómâu thuẫn nhưng độ chênh lệch ít cũng khó tạo nên động lực Người Hiệu trưởng cần chỉ đạo có chiều sâu hoạt động dạy học , nâng cao tay nghề cho giáo viên và phát huy tính tích cực học tập của học sinh

Logic của quá trình dạy học :

Là quy luật khách quan , diễn tả trình tự vận động có hiệu quả tối ưu của học sinh từ khi bắt đầu học đến trình độ kiến thức và phát triển ứng với mức nắm vững toàn bộ môn học đó Tính hợp lý của quá trình dạy học cụ thể:

9 Chuẩn bị về mặt tâm lý , ý thức cho việc học

10 Tri giác tài liệu học tập để hình thành biểu tượng

11 Tư duy để hình thành khái niệm mới

12 Củng cố tri thức kỹ năng kỹ xảo

13 Kiểm tra đánh giá tri thức kĩ năng kỹ xảo ( đo lường hiệu quả

so với mục tiêu ban đầu

2.2 Nhiệm vụ và vị trí của họat động dạy học ở trường tiểu học:

+Nhiệm vụ :

Làm cho học sinh nắm vững tri thức khoa học một cách hệ thống , cơ bản , có kỹ năng , kỹ xảo cần thiết trong học tập , lao động , trong cuộc sống học sinh

Phát triển tư duy độc lập , sáng tạo trong quá trình nắm tri thức , hình thành năng lực nhận thức và họat động của học sinh

Dạy kiến thức văn hóa đi đôi với sự hình thành thế giới quan khoa học lòng yêu tổ quốc xã hội chủ nghĩa , đạo đức , phẩm chất trong sáng

Nội dung và hoạt động dạy học phải thể hiện nội dung và nguyên tắc giáo dục kỹ thuật thích hợp , theo yêu cầu học hỏi của học sinh để khôngngừng tiến bộ

+Vị trí :

Hoạt động dạy học là một trong những họat động giáo dục cơ bản của nhà trường : hoạt động nhận thức, xã hội và lao động sản xuất Ba mặt hoạt động này nằm trong một tổng thể thống nhất , đều phải hoạt động chu đáo để đạt mục tiêu đề ra Nhưng hoạt động dạy học văn hóa có qui

mô và đặc trưng lớn nhất

Hoạt động dạy học là hoạt động trung tâm của nhà trường , làm nên đặc thù của trường học Ở tiểu học là bậc học rất quan trọng , là bộ phậnlớn thứ nhất, nó góp phần tạo nên nền tảng học vấn , sức mạnh tương lai của cả dân tộc

3 PHƯƠNG PHÁP VÀ SỰ ĐỔI MỚI VỀ PHƯƠNG PHÁP DẠY

HỌC :

3.1 Quan điểm về đổi mới phương pháp dạy học :

3.1.1 Phương pháp :

Phương pháp là hệ thống các nguyên tắc, các thao tác có thể có nhằm

từ những điều kiện nhất định ban đầu tới một mục đích định trước

3.1.2 Phương pháp dạy học :

Là cách thức hoạt động của giáo viên trong việc chỉ đạo, tổ chức các họat động học tập nhằm giúp học sinh chủ động đạt các mục tiêu dạy học

Hoạt động học tập tự lực của học sinh là con đường hiệu quả nhất để đạt mục tiêu dạy học , chức năng cơ bản của giáo viên là chỉ đạo , tổ

chức các hoạt động để giúp học sinh chủ động chiếm lĩnh nội dung học tập.

Phương pháp dạy học phải luôn đặt trong sự phối hợp chặt chẽ hữu cơ giữa: Mục tiêu – Nội dung – Phương pháp (Phương tiện và những điều kiện khác) – kết quả đánh giá Mục tiêu dạy học của giáo viên được cụ thể hoá thành mục tiêu bài dạy trên lớp – giáo án

3.1.3 Đổi mới phương pháp dạy học:

Đổi mới theo nghĩa hẹp, đó là sự thay đổi cho khác trước

Đổi mới theo nghĩa rộng : là sự thay đổi có chọn lọc, hay nói đúng hơn

là sự thay đổi cho tốt hơn , đáp ứng được yêu cầu cao hơn

Đổi mới phương pháp dạy học là sự chọn lựa và phối hợp các phươngpháp giảng dạy sao cho phù hợp với mục tiêu đào tạo mới , phải thay đổicách dạy học áp đặt bằng phương pháp gợi mở , pháp huy tính tích cực học tập của học sinh nhằm đạt hiệu quả cao nhất Làm sao trong cùng một thời gian đào tạo mà học sinh được rèn tính năng động, tháo vát, có khả năng hòa nhập xã hội, những kiến thức tiếp thu được là do thực chất, có ích, vận dụng được trong cuộc sống, tránh học vẹt từ chương

Một số yêu cầu trong quá trình vận dụng các phương pháp dạy học ở tiểu học hiện nay:

 Học sinh là nhân vật trung tâm trong giờ học tập, vui chơi, rèn luyện Phải phát huy tính chủ động tích cực của từng học sinh của tập thể học sinh trong quá trình dạy học và giáo dục

 Giáo viên là nhân tố quyết định thực hiện kế hoạch đào tạo , giáo viênchủ dộng sáng tạo , lực chọn và phối hợp phương pháp phù hợp với đặc điểm từng môn học , từng hoạt động ứng với từng độ tuổi học sinh từng vùng

 Đối với hoạt động dạy học phải coi trọng tác động , tình cảm , biết khích lệ nêu gương đúng mức và kịp thời tạo cho học sinh thường xuyên có niềm vui và hứng thú trong học tập , rèn luyện biết tự giác thực hiện nghiêm túc những yêu cầu day học , giáo dục

 Đa dạng hoá những hình thức tổ chức dạy học theo hướng phát huy tài năng của cả người dạy và người học

Xây dựng môi trường giáo dục thống nhất , phối hợp và bổ sung cho nhau tác động giáo dục nhà trường , gia đình và xã hội

 Loại trừ các cách thuyết giáo , nhồi sọ, áp đặt, đánh đập sỉ nhục học sinh , tránh lý thuyết viễn vông xa rời thực tế

Kết hợp đánh giá và tự đánh giá :

Sử dụng phương pháp này người giáo viên cần coi trọng vai trò của người học phải hướng dẫn học sinh phát triển kĩ năng tự đánh giá, tự điều chỉnh cách học Muốn thế, giáo viên phải tạo điều kiện để học sinh được tham gia đánh giá lẫn nhau Về phía giáo viên , kiểm tra đánh giá không chỉ dừng lại ở yêu cầu tái hiện kiến thức , lập lại các kĩ năng đã học mà phải khuyến khích óc sáng tạo , rèn khả năng phát hiện và giải quyết các vấn đề thực tế

Thực hiện phương pháp tích cực , vai trò của giáo viên không hề bị hạ thấp mà trái lại có yêu cầu cao hơn nhiều Giáo viên phải có trình độ chuyên môn sâu rộng , có trình độ sư phạm lành nghề , có đầu óc sáng tạo và nhạy cảm mới có thể tổ chức , hướng dẫn các hoạt động độc lập của học sinh mà nhiều khi diễn tiến ngoài tầm dự kiến của giáo viên

4 MỘT SỐ VẤN ĐỀ VỀ QUẢN LÝ QUÁ TRÌNH DẠY HỌC :

4.2 Yêu cầu quản lý :

Để quản lý tốt , người Hiệu trưởng ngoài việc am hiểu hoạt động dạy

và học còn phải thực hiện tốt các yêu cầu sau:

Xác định mô hình quản lý rõ ràng : Hành động quản lý chủ yếu tập trung vào hoạt động của thầy, trực tiếp đối với thầy, gián tiếp với hoạt động của trò Thông qua hoạt động của thầy mà quản lý hoạt động của trò Cần bám sát mục tiêu dạy học của từng khối lớp Phải quản lý cả hai mặt song song : Dạy và Hoc

Các biện pháp quản lý cụ thể phải tôn trọng hệ thống các nguyên tắc dạy học , luôn nắm vững thực trạng dạy và học của trường mình để xây dựng kế hoạch cho phù hợp

Dạy thật tốt là vấn đề cốt lõi của quá trình quản lý

4.3 Nội dung quản lý hoạt động dạy học ở trường Tiểu học :

+Quản lý việc thực hiện chương trình :

- Chương trình phải được thực hiện nghiêm túc, đúng , đủ ( không cắt xén chương trình , thêm bớt tuỳ tiện , đối phó thi cử Hiệu

trưởng phải nắm vững chương trình để chỉ đạo giáo viên thực hiệnđúng Nếu phát hiện giáo viên nhiều lần dạy sai kiến thức hoặc tự

ý thay đổi nội dung quy định Hiệu trưởng có quyền đình chỉ việc giảng dạy của giáo viên và báo cáo về phòng giáo dục

 Quản lý việc soạn bài và chuẩn bị lên lớp :

- Soạn bài là việc chuẩn bị quan trọng nhất của giáo viên cho giờ lênlớp, tuy chưa phải đã dự kiến hết các tình huống trên lớp nhưng nóthể hiện trách nhiệm của giáo viên đối với học sinh Việc soạn bài của giáo viên là quy định bắt buộc phải thực hiện chu đáo trước khilên lớp Tránh qua loa chiếu lệ, chống việc soạn bài nhằm mục đích đối phó kiểm tra Hiệu trưởng cần giao trách nhiệm cho P.HT hướng dẫn giáo viên lập kế hoạch bài soạn ,biết và thực hiện tốt các quy định các yêu cầu chung về bài soạn , phù hợp với tình hình thực tế của trường và chỉ đạo của cấp trên sao cho đảm bảo tính thống nhất trong toàn trường và phải có kế hoạch kiểm tra giúp đỡ

+Quản lý giờ lên lớp của giáo viên :

- Giờ lên lớp là hình thức tổ chức cơ bản và chủ yếu nhất của quá trình dạy học để thực hiện mục tiêu Giờ lên lớp thể hiện rõ nhất trách nhiệm và khả năng của giáo viên : Người hiệu trưởng phải xây dựng được “chuẩn” giờ lên lớp, xây dựng nề nếp giờ lên lớp cho thầy và trò, phải tác động đến giờ lên lớp một cách tích cực,

để góp phần thực hiện mục tiêu

+Quản lý việc dự giờ, phân tích sư phạm bài học :

Dự giờ , phân tích sư phạm bài học để chỉ đạo hoạt động dạy học là chức năng trọng tâm của Hiệu trưởng Biện pháp dự giờ, phân tích sư phạm cũng là biện pháp quan trọng hàng đầu trong quản lý giờ lên lớp

Để chỉ đạo , quản lý tốt nội dung này, người Hiệu trưởng phải nắm được

lý luận dạy học và lý thuyết về bài học, phải nắm được một số quan điểmtrong phân tích sư phạm bài học, cần có kế hoạch dự giờ rõ ràng ,

 Quản lý hoạt động học tập của học sinh :

Làm cho học sinh có động cơ học tập đúng đắn Học sinh biết học tập

có phương pháp , học có chất lượng và hiệu quả Xây dựng cho học sinh có nề nếp học tập tốt, có thức kỹ luật cao Phải từng bước xây dựngđộng cơ, có sự thống nhất về biện pháp giáo dục và những vấn đề cụ thể trong tất cả giáo viên

4.4 Một số biện pháp cơ bản quản lý dạy học :

Xây dựng cơ cấu tổ chức chuyên môn trong nhà

trường :

Để chỉ đạo và quản tốt hoạt động trong nhà trường thì cần xây dựng nền móng vững chắc để hỗ trợ cho điều hành các hoạt động Phải biết năng lực từng người, phân công, phân nhiệm thích hợp

• Phó Hiệu trưởng:

- Giúp Hiệu trưởng khâu tổ chức hoạt động dạy học

- Chỉ đạo hoạt động dạy học

- Kiểm tra công tác chuyên môn

- Bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên, rút kinh nghiệm

về phương pháp giảng dạy

- Quản lý việc thực hiện chương trình

- Chịu trách nhiệm trước Hiệu trưởng trong quá trình thực hiện

chương trình, chất lượng dạy của thầy và học của trò

- Nắm bắt triển khai và báo cáo mọi thông tin về chuyên môn khi có yêu cầu

+Tổ trưởng chuyên môn : Giúp Hiệu trưởng điều hành mọi hoạt động

của tổ, tổ chức các hoạt động sư phạm và các hoạt động nghiệp vụ Quy định về sinh hoạt của tổ

Quy định về nhiệm vụ , quyền hạn của tổ trưởng

Hướng dẫn nội dung , hình thức hoạt động

Đảm bảo quy trình lựa chọn Tổ trưởng và phẩm chất , năng lực của tổ trưởng

Phân công chuyên môn cho giáo viên :

Hiệu trưởng cần phân công phù hợp với chuyên môn và năng lực cụ thể của giáo viên nhằm giúp họ phát huy cao nhất năng lực và sở trườngcủa mình

+Xây dựng kế hoạch chỉ đạo dạy học trong trường :

Trong nhà trường , Hiệu trưởng cần quan tâm xây dựng kế hoạchchỉ đạo để các cấp phó và đội ngũ giáo viên thực hiện tốt công tác củamình :

 Kế hoạch trường do Phó hiệu trưởng đảm nhiệm nội dung sau :

- Họat động chuyên môn trong năm

- Họat động từng tháng cụ thể

 Yêu cầu cần thực hiện

 Biện pháp thực hiện (phải cụ thể rõ ràng)

 Chỉ tiêu cần phấn đấu: về số lượng, chất lượng

- Nội dung kế hoạch:

- Chỉ tiêu phấn đấu:Từng lớp, danh hiệu thi đua (số lượng cụ thể)

- Kế hoạch thực hiện chương trình

- Kế hoạch phụ đạo học sinh yếu + bồi dưỡng học sinh giỏi

- Làm đồ dùng dạy học: số lượng, thời gian

 Đặc điểm tình hình của tổ

 Nhiệm vụ cụ thể của tổ trong năm

 Yêu cầu, chỉ tiêu, biện pháp

Xây dựng kế hoạch dạy học của giáo viên: từng giáo viên thực hiện thông qua tổ góp ý, Hiệu trưởng chịu trách nhiệm duyệt kế hoạch

 Quản lý tốt hoạt động của tổ chuyên môn

Tổ chuyên môn là đơn vị cuối cùng triển khai hoạt động sư phạm – nghiệp vụ đến giáo viên và học sinh Hiệu trưởng phải chỉ đạo thật sáng suốt, có chất lượng, có hiệu quả hoạt động tổ chuyên môn

Ngoài lựa chọn, quyết định tổ trưởng, chỉ đạo xây dựng kế hoạchthật cụ thể, thiết thực còn phải chỉ đạo việc triển khai kế hoạch hàngtháng, thường xuyên dự giờ, sinh hoạt với tổ Có kế hoạch kiểm tra hoạtđộng của tổ chuyên môn, chỉ đạo thực hiện các hồ sơ quy định của tổ,quy định chế độ báo cáo Thông qua hoạt động tổ chuyên môn mà quản

lý chất lượng, quy chế, nề nếp dạy học, chất lượng tay nghề giáo viên

 Bồi dưỡng đội ngũ:

Công việc này có ý nghĩa quyết định đối với chất lượng dạy học của nhàtrường và chính bản thân giáo viên Hiệu trưởng cần có trách nhiệmtrong vấn đề này.

*Hiệu trưởng nên tìm hiểu để đánh giá đúng thực trạng tình hình đội ngũ

về các mặt chuyên môn, hoàn cảnh, phẩm chất – xây dựng kế hoạch cụthể để bồi dưỡng

• Phân công kiểm tra, có biện pháp giúp đỡ động viên kịp thời

• Hết sức tôn trọng và luôn yêu cầu cao đối với giáo viên: đảm bảođiều kiện, phương tiện làm việc cho giáo viên, đánh giá đúng năng lựcphẩm chất, khuyến khích sự sáng tạo của họ vàphát huy năng lực giáoviên giỏi trong nhà trường

• Xây dựng phong trào “dạy tốt, học tốt”, động viên khen thưởng kịpthời cả về mặt vật chất lẫn tinh thần Chú trọng đến công tác bồi dưỡnghọc sinh giỏi, giáo viên giỏi

• Tổ chức nghiêm túc các kì thi kiểm tra định kì để đánh giá kết quảgiảng dạy của giáo viên

Tóm lại : Hoạt động dạy học trong nhà trường tiểu học có vị trí và

vai trò rất quan trọng trong việc thực hiện mục tiêu giáo dục tiểu học Quản lý hoạt động dạy và học là một việc khó đòi hỏi người hiệu trưởngphải nhận thức đắn , tâm huyết sâu sắc và có nổ lực cao

Do vậy , biện pháp chỉ đạo quản lý hoạt động dạy học phải là một tổng thể các tác động quản lý tối ưu, là sự phối hợp hài hoà, hợp lý các phương pháp hành chính , tổ chức ,kế hoạch , giáo dục, thuyết phục , kinh tế… Mặt khác , hoạt động dạy học chỉ có thể thực hiện tốt trong mối quan hệ đúng đắn với các hoạt động khác của nhà trường , của xã hội Do vậy, Hiệu trưởng cần

có quan điểm hệ thống trong chỉ đạo, cần cập nhật hoá được sự phát triển tiến

bộ của giáo dục tiểu học

CHƯƠNG II: KHẢO SÁT THỰC TRẠNG

1 TÌNH HÌNH CHUNG VỀ TRƯỜNG TIỂU HỌC TÔ VĨNH DIỆN

A/GIỚI THIỆU SƠ LƯỢC VỀ TRƯỜNG ĐƯỢC KHẢO SÁT:

Trường Tiểu học Tô Vĩnh Diện là một trong hai trường Tiểu học của phường 16 Q Tân Bình , cách đây vài tháng , do tách quân , trường trở thành trường tiểu học duy nhất của phường Tân Quý , Quận Tân Phú, TP.HCM Trường vừa được xây dựng lại cách đây hơn một năm trên nền ngôi trường cũ thường xuyên ngập nước Trường lại nằm trong hai khu giáo xứ nên phần lớn học sinh là con em của giáo dân và dân nhập

cư từ các tỉnh về đây sinh sống vì thế mà đầu vào của học sinh còn rất hạn chế nhất là việc duy trì sĩ số

Trường Tô Vĩnh Diện gồm 40 lớp với 1730 học sinh

Khối 1 : 13 lớp với 513 học sinh ( trong đó có 5 lớp bán trú với 212 em)

Khối 2 : 8 lớp với 340 học sinh ( trong đó có 2 lớp bán trú với 87 em) Khối 3 : 5 lớp với 239 học sinh

Khối 4 : 6 lớp với 306 học sinh

Khối 5 : 8 lớp với 332 học sinh

Hiện trường chưa có giáo viên chuyên Nhạc, Họa, Thể dục

 Về nhân sự : gồm 55 người

 Ban giám hiệu : 3 người

Hiệu trưởng : Ông Hòang Xuân Nam

Phó hiệu trưởng : Bà Đỗ Thị Sửu

Phó hiệu trưởng : Bà Nguyễn Thị Thanh Hương

 Lực lượng giáo viên công nhân viên của trường :52 người

40 giáo viên đứng lớp , 03 giáo viên dự khuyết , 01 giáo viên phổ cập, 02 lao công, 02 bảo vệ, 01 kế toán văn phòng, 01văn thư học vụ, 01viên thư , 01thiết bị.

Ngòai ra còn có 03 giáo viên hợp đồng dạy vi tính, 1 nha sĩ ,1 đầu bếp và 7 bảo mẫu

 Về cơ sở vật chất :

Trường có 25 phòng học , Văn phòng Hiệu trưởng , phòng cho P HT, phòng hành chánh , 1 nhà bếp một chiều, phòng tổng phụ trách , phòng truyền thống , phòng thư viện thiết bị , phòng vi tính với 25 máy , trường

có đủ đồ dùng dạy học để phục vụ cho việc giảng dạy và học tập của học sinh

 Tình hình chất lượng học tập: ( kết quả cuối học kỳ I năm 2003 –

Nhìn chung, các phong trào văn nghệ ,thể dục thể thao, có thực hiện nhưng chưa nổi bật do tổng phụ trách là giáo viên tập sự ,chưa

có kiến thức về công tác đội nên phong trào nhà trường còn có nhữnghạn chế nhất định

2 KHẢO SÁT THỰC TRẠNG CỦA HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC :

2.1/Thực trạng đổi mới phương pháp dạy học ở trường :

Quán triệt tinh thần của nghị quyết TW2 khóa VIII,“Phải đổi mớiphương pháp giáo dục – đào tạo, khắc phục lối truyền thụ một chiều, rènluyện thành nếp tư duy sáng tạo của người học… “ Vì vậy mà nhữngnăm gần đây ,việc đổi mới phương pháp dạy học ở các trường Tiểu họcdiễn ra trên quy mô rộng lớn và đồng bộ Những nhà giáo có tâm huyếtvới nghề thì tìm tòi , sáng tạo trong quá trình soạn giảng Bên cạnh đócũng còn có không ít giáo viên ngại việc đổi mới phương pháp dạy vìphải đầu tư nhiều nên chưa từ bỏ thói quen dạy học theo kiểu truyền đạtkiến thức sách vở thụ động Việc đánh giá giờ dạy trên lớp vẫn còn dựatrên sự hiểu biết , nhận thức chủ quan , thiếu cơ sở một cách chặt chẽ ,thuyết phục của đội ngũ cán bộ quản lý trong các nhà trường nên việcđổi mới vẫn chưa đạt hiệu quả như mong muốn

Còn ở trường Tiểu học Tô Vĩnh Diện việc đổi mới phương phápdạy học diễn ra như thế nào , hiệu quả ra sao?

Sau khi tiến hành thăm lớp dự giờ một số tiết từ lớp 1 đến lớp5,tham gia phân tích giờ dạy trên lớp của giáo viên kết hợp với việc khảosát trên 40 phiếu để tìm hiểu các đối tượng là giáo viên, giáo viên giỏi, tổtrưởng chuyên môn và học sinh của trường Bản thân rút ra được một

số nét cơ bản về thực trạng phương pháp dạy và học của giáo viên trongtrường như sau:

+ Ki m tra bài c trên l p :ểm tra bài cũ trên lớp : ũ trên lớp : ớp :

Phương pháp và hình thức kiểm tra Giáo viên Giáo

viên giỏi

1 Đặt câu hỏi , học sinh tình nguyện trả lời 20% 10%

2 Đặt câu hỏi , gọi bất kỳ học sinh trả lời 100% 70%

3 Tổ chức trò chơi thông qua đó kiểm tra kiến

với những em học sinh nhút nhát , lười biếng lại có cơ hội thoát việc học bài Ở hình thức này , khi sử dụng phải kết hợp với các hình thức khác

Ở hình thức kiểm tra 2 , việc nêu câu hỏi trước để học sinh động não, tái hiện lại kiến thức trong đầu và có tư thế chuẩn bị câu trả lời và giáo viên làm chủ được quá trình kiểm tra theo ý mình nên được giáo viên sử dụng nhiều nhất

Ở hình thức kiểm tra 3 và 4 đem lại hiệu quả rất cao nhưng ít được giáo viên sử dụng vì nó đòi hỏi sự đầu tư, nhạy bén , óc tổ chức lớp củagiáo viên Vì thế chỉ có giáo viên giỏi thường sử dụng

2 Phần truyền thụ kiến thức trọng tâm của bài :

sử dụng ĐDDH những chỗ cần thiết và giảng giải để học sinh luyện tập thực hành

Qua bảng thống kê nhận thấy :