Không thể lược bỏ các trạng ngữ ởû các câu đó vì nội dung thông tin của câu sẽ thiếu chính xác.. Trong nhiều trường hợp, nếu không có phần bổ sung thông tin ở trạng ngữ, nội dung
Trang 2I Công dụng của trạng ngữ:
a Nhưng tôi yêu mùa xuân nhất là vào khoảng sau ngày rằm tháng riêng [… ]
Thường thường, vào khoảng đó trời đã hết nồm, mưa xuân bắt đầu thay thế cho mưa phùn, không còn làm cho nền trời đùng đục như màu pha lê mờ(1) Sáng dậy, nằm dài nhìn ra cửa sổ thấy những vệt xanh tươi hiện ở trên trời, mình cảm thấy rạo rực một niềm vui sáng sủa(2) Trên giàn hoa lí, vài con ong siêng năng đã bay đi kiếm nhị hoa(3) Chỉ độ tám chín giờ sáng, trên nền trời trong trong có những làn sáng hồng hồng rung động như cánh con ve mới lột(4)
(Vũ Bằng)
1 Tìm trạng ngữ trong các ví dụ sau:
b Về mùa đông, lá bàng đỏ như màu đồng hun(5).
(Đoàn Giỏi)
Trang 3I Công dụng của trạng ngữ:
a Nhưng tôi yêu mùa xuân nhất là vào khoảng sau ngày rằm tháng riêng [… ].
trời đã hết nồm, mưa xuân bắt đầu thay thế cho mưa phùn, không còn làm cho nền trời đùng đục như màu pha lê mờ(1) Sáng dậy, nằm dài nhìn ra cửa sổ thấy những vệt xanh tươi hiện ở trên trời, mình cảm thấy rạo rực một niềm vui sáng sủa(2)
vài con ong siêng năng đã bay đi kiếm nhị hoa(3)
có những lần sáng hồng hồng rung động như cánh con ve mới lột(4)
(Vũ Bằng)
1.Trạng ngữ trong các ví dụ trên là:
b , lá bàng đỏ như màu đồng hun.(5)
(Đoàn Giỏi)
Thường thường (a) , vào khoảng đó (b)ù
Trên giàn hoa lí,
Chỉ độ tám chín giờ sáng( a ), trên nền trời trong trong( b )
Về mùa đông
Trang 4Các trạng ngữ (3), (4b),
bổ sung thông tin về không gian.
Trạng ngữ ở câu (1a)
nêu cách thức diễn ra sự việc.
Bổ sung cho câu những thông tin cần thiết, làm cho câu miêu tả đầy đủ thực tế khách quan hơn.
Không thể lược bỏ các trạng ngữ
ởû các câu đó vì nội dung thông tin
của câu sẽ thiếu chính xác.
Trong nhiều trường hợp, nếu không có phần bổ sung
thông tin ở trạng ngữ, nội dung của câu sẽ thiếu chính xác
Trạng ngữ nối kết các câu văn trong đoạn, trong bài
làm cho văn bản mạch lạc.
Các trạng ngữ (1b), (2), (4a), (5)
bổ sung thông tin về thời gian.
Trong văn bản nghị luận, trạng ngữ
có vai trò sắp xếp các luận cứ theo
một trình tự nhất định.
Trong văn nghị luận giúp cho việc sắp xếp luận cứ theo trình tự
thời gian, không gian, hoặc quan hệ nguyên nhân, kết quả,…
I Công dụng của trạng ngữ:
Làm cho đoạn văn không được
liên kết, thiếu mạch lạc.
Trang 5I Công dụng của trạng ngữ:
- Bổ sung cho câu những thông tin cần thiết, làm cho câu
miêu tả đầy đủ thực tế khách quan hơn.
- Trong nhiều trường hợp, nếu không có phần bổ sung thông tin ở trạng ngữ, nội dung của câu sẽ thiếu chính xác
- Trạng ngữ nối kết các câu văn trong đoạn, trong bài làm
cho văn bản mạch lạc.
- Trong văn nghị luận giúp cho việc sắp xếp luận cứ theo
trình tự thời gian, không gian, hoặc quan hệ nguyên nhân,
kết quả,…
Trang 6Ghi nhớ: (sgk trang 46 )
II Tách trạng ngữ thành câu riêng:
1 Ví dụ:
I Công dụng của trạng ngữ:
Trang 7GHI NHỚ: (SGK)
II Tách trạng ngữ thành câu riêng:
1 Ví dụ:
-Người Việt Nam
ngày nay có lí do đầy
đủ và vững chắc
để tự hào với tiếng
nói của mình (1).
Và để tin tưởng hơn
nữa vào tương lai của
nó (2)
Đặng Thai Mai)
Giống nhau:
- Cả hai trạng ngữ đều
có quan hệ như nhau với chủ ngữ và vị ngữ
- Có thể gộp trạng ngữ ở (1) và (2) thành một câu duy nhất có hai trạng ngữ.
Trang 8II Tách trạng ngữ thành câu riêng:
1 Ví dụ:
-Người Việt Nam
ngày nay có lí do đầy
đủ và vững chắc
để tự hào với tiếng
nói của mình (1).
Và để tin tưởng hơn
nữa vào tương lai của
nó (2)
Đặng Thai Mai)
Khác nhau:
-Trạng ngữ ở (2) được tách
ra thành một câu riêng.
Việc tách trạng ngữ thành câu riêng như vậy có tác dụng gì?
Tách trạng ngữ thành câu riêng có tác dụng nhấn mạnh vào ý của trạng ngữ đứng sau
Trang 9II Tách trạng ngữ thành câu riêng:
1 Ví dụ:
2 Tiểu kết:
Việc tách trạng ngữ thành một câu riêng là một hiện tượng thường gặp nhằm đạt những mục đích nhất định (nhấn mạnh ý, chuyển ý, bộc lộ cảm xúc…)
Thường chỉ đứng cuối câu, trạng ngữ mới có thể tách ra thành câu riêng.
* Ghi nhớ: (sgk trang 47).
Trang 10III Luyện tập:
1 Tìm và nêu công dụng của trạng ngữ trong các câu sau :
a Kết hợp những bài này lại, ta được chiêm ngưỡng một bức
chân dung tinh thần tự họa rất rõ nét và sinh động của nhà thơ
Ở loại bài thứ nhất, người ta thấy trong thơ Hồ Chủ Tịch có
nhà báo Nguyễn Ái Quốc hết sức sắc sảo trong bút pháp kí sự, phóng sự và nghệ thuật châm biếm
Ở loại bài thứ hai, ta thấy ở nhà thơ cách mạng sự tiếp nối
truyền thống thi ca lâu đời của phương Đông, của dân tộc, từ Lí Bạch, Đỗ Phủ,… đến Nguyễn Trãi, Nguyễn Bỉnh Khiêm, Nguyễn Du, Nguyễn Khuyến,…
b Đã bao lần bạn vấp ngã mà không hề nhớ Lần đầu tiên chập
chững bước đi, bạn đã bị ngã Lần đầu tiên tập bơi, bạn uống nước và suýt chết đuối phải không? Lần đầu tiên chơi bóng bàn, bạn có đánh trúng bóng không? Không sao đâu vì… […] Lúc còn học phổ thông, Lu-i Pa-xtơ chỉ là một học sinh trung bình Về môn Hóa, ông đứng hạng 15 trong số 22 học sinh của lớp
Trang 11IV Củng cố:
- Trạng ngữ bổ sung thông tin cần thiết cho
câu; làm cho thông tin của câu chính xác; kết nối
câu, đoạn văn trong văn bản mạch lạc (đặc biêt là
trong văn nghị luận)
- Học bài, làm tiếp bài tập 3 trang 48.
- Học, ôn tập kĩ các bài để tiết sau kiểm tra Tiếng Việt.
V Dặn dò: