Câu văn nào khái quát phẩm chất của tiếng việt luận điểm bao trùm... Cú pháp: Tế nhị, uyển chuyển trong cách đặt câu.Dựa trên căn cứ nào để tác giả nhận xét tiếng việt là một thứ tiếng
Trang 3-Năm 1996 ông được nhà nước phong tặng giải
thưởng Hồ Chí Minh về văn hoá - nghệ thuật
Trang 4b, Tác phẩm:
Tác phẩm ra đời bao giờ? Em hãy nêu xuất xứ của tác phẩm?
- “ Sự giầu đẹp của tiếng việt” Trích ở phần đầu
bài nghiên cứu “ Tiếng việt, một biểu hiện hùng
hồn của sức sống dân tộc” ( GS Đặng Thai Mai
1967 )
In trong tuyển tập Đặng Thai Mai tập II – NXB VH
Hà Nội 1984
Trang 5• c, Từ khó: SGK ( chú ý chú thích 2 và 4 ).
sao em xác định như vậy?
chứng ).
bản này là gì?
để mọi người tự hào và tin tưởng vào tương lai của tiếng việt.
Trang 6II Đọc và tìm hiểu văn bản.
Văn bản trên được chia thành mấy phần? Chỉ
rõ ranh giới và nội dung từng phần?
Trang 7a Nhận định về phẩm chất của tiếng việt.
Câu văn nào khái quát phẩm chất của tiếng việt ( luận điểm bao trùm )
Trang 8Vẻ đẹp của tiếng việt được giải thích trên những yếu tố nào? ( nhịp điêu? Cú pháp )
Nhịp điệu: Hài hoà về âm hưởng, thanh điệu
Cú pháp: Tế nhị, uyển chuyển trong cách đặt câu.Dựa trên căn cứ nào để tác giả nhận xét tiếng việt
là một thứ tiếng hay?
Đủ khả năng diễn đạt tư tưởng, tình cảm của người Việt Nam
Thoả mãn cho yêu cầu của đời sống văn hoá nước nhà qua các thời kỳ lịch sử
Trang 9Tính chất giải thích của đoạn văn này được tác giả thể hiện bằng một cụm từ lặp lại Đó là cụm từ
nào?
Nói thế có nghĩa là nói rằng(2)
Qua phân tích trên em thấy cách lập luận của tác giả có gì đặc biệt?
Cách lập luận: Ngắn ngọn, rành mạch, đi từ khái quát đến cụ thể
Tác dụng của cách lập luận này?
Người đọc dễ theo dõi, dễ hiểu
b Biểu hiện giàu đẹp của tiếng việt
Trang 10Vẻ đẹp của tiếng việt được tác giả chứng minh dựa trên những đặc sắc nào trong cấu tạo của nó?
* Tiếng việt đẹp như thế nào?
Chất nhạc của tiếng việt được xác nhận trên những chúng cớ nào trong đời sống và
trong khoa học?
Uyển chuyển trong câu kéo, rất ngon lành trong những câu tục ngữ.
Ở ĐÂY TÁC GIẢ CHƯA CÓ DỊP ĐƯA RA NHỮNG DẪN CHỨNG SINH ĐỘNG VỀ
SỰ GIÀU CHẤT NHẠC CỦA TIẾNG VIỆT EM HÃY GIÚP TÁC GIẢ BẰNG CÁCH DẪN MỘT CÂU CA DAO, MỘT ĐOẠN THƠ EM CHO LÀ GIÀU CHẤT NHẠC
NHẤT?
Trang 11Uyển chuyển trong câu kéo, ngon lành trong tục ngữ biểu hiện ở điểm nào?
Chú bé loắt choắt Cái xắc xinh xinh
Cái chân thoăn thoắt Cái đầu nghênh nghênh
Trang 12Còn tính cân đối nhịp nhàng của câu văn tiếng việt thể hiện như thế nao? Cho một ví dụ minh hoạ cho tác giả.
“ Đứng bên ni đồng, ngó bên tê đồng mênh mông bát ngát
Đứng bên tê đồng, ngó bên ni đồng bát ngát
mênh mông”
chứng về tục ngữ, ca dao hoặc thơ để chứng minh cho tính uyển chuyển của tiếng việt?
Trang 13Em có nhận xét gì về cách nghị luận của tác giả về cái đẹp của tiếng việt qua phần phân tích trên?
Tác giả đã kết hợp chứng cứ khoa học vào đời sống làm cho lý lẽ trở nên sâu sắc
Dẫn chứng: Khách quan chân thực nhưng còn thiếu
cụ thể
b Tiếng việt là một thứ tiếng hay
“ Miền Nam là máu của Việt Nam, thịt của Việt
Nam Sông có thể cạn, núi có thể mòn, song chân
lý ấy không bao giờ thay đổi”
( Hồ Chí Minh )
Trang 14Hãy theo dõi đoạn văn “ … là một phương tiện trau dồi … văn nghệ”
hay?
nhận các khả năng hay đó của tiếng việt?
người với người
- Thoả mãn yêu cầu của đời sống văn hoá ngày
càng phức tạp…
Trang 15+ Về từ vựng: Tiếng việt dồi dào, không ngừng tăng nên mỗi ngày( giầu có).
+ Về ngữ pháp: Tiếng việt trở nên uyển chuyển hơn, chính xác hơn ( trong sáng )
+ Về từ vựng: Tiếng việt dồi dào, không ngừng tăng nên mỗi ngày( giầu có)
+ Về ngữ pháp: Tiếng việt trở nên uyển chuyển hơn, chính xác hơn ( trong sáng )
+ Về số lượng: Tiếng việt không ngừng đặt ra những từ mới, cách nói mới, việt hoá những từ, những cách nói của các dân tộc anh em
Trang 16Hoạt động thảo luận nhóm:
tiếng việt bằng một vài dẫn chứng cụ thể trong mảng văn học hoặc đời sống ( Chinh phụ ngân khúc, truyện Kiều, ca dao )
Long lanh đáy nước in trờiThành xây khói biết non phơi bóng vàng
( Truyện Kiều- Nguyễn Du )
…thấy xanh những mấy ngàn dâuNgàn dâu xanh ngắt một mầu Lòng chàng ý thiếp ai sầu hơn ai
( Trinh Phụ Ngân Khúc )
Trang 17Lập luận: Dùng lý lẽ dẫn chứng khoa học, khách quan, chủ quan.
Thuyết phục người đọc
Theo em trong tác phẩm đẹp và hay của tiếng việt
mà tác giả chứng minh, phẩm chất nào thuộc hình thức, phẩm chất nào thuộc nội dung?
Đẹp: Thuộc phẩm chất hình thức
Hay thuộc phẩm chất nội dung
Hay và đẹp trong tiếng việt có mối quan hệ như thế nào?
Trang 18Đó là mối quan hệ gắn bó: Cái đẹp đi liền với cái hay, ngược lại cái hay cũng tạo ra vẻ đẹp của tiếng việt.
Hãy đọc câu cuối đoạn trích Cho biết câu cuối của văn bản có tác dụng gi?
Là câu kết đoạn: Khẳng định tiếng việt về mặt cấu toạ, về khả năng thích ứng với hoàn cảnh lịch sử đã chứng tỏ: “ Sức sống của nó “
Tổng kết – ghi nhớ:
Văn bản trên cho em hiểu gì về tiếng việt?
Trang 19Tiếng việt rất hay và rất đẹp
Nghệ thuật nghị luận trong văn bản có gì nổi bật?
+ Dẫn chứng toàn diện, bao quát, khoa học
+ Lập luận chặt chẽ ( nhận định – giải thích – chứng minh)
2 Ghi nhớ: SGK- 37.
3 Luyện tập:
Qua văn bản trên em thấy tác giả là người như thế nào?
Trang 20+ Am hiểu tiếng việt.
+ Yêu tiếng mẹ đẻ
+ Có tinh thần dân tộc
+ Tin tưởng vào tương lai của tiếng việt
Em đã làm gì cho tiếng việt ngày càng giàu đẹp
( trong giao tiếp, trong khi học môn ngữ văn, trong việc giữ gìn sự trong sáng của tiếng việt?
Trang 21Bác Hồ: “ Tiếng nói là một thứ của cải vô cùng lâu đời và
vô cùng quý báu của dân tộc Chúng ta phải giữ gìn nó,
quý trọng nó làm cho nó phổ biến ngày càng rộng khắp “ ( Nâng cao hơn nữa chất lượng báo chí – báo nhân dân
9/9/1962)
“ Hai nguồn của cái giàu và cái đẹp của tiếng việt là ở chỗ
nó là tiếng nói của quần chúng nhân dân, đầy tình cảm,
hình ảnh, mầu sắc và âm điệu, hôn nhiên ngộ nghĩnh và đầy ý nghĩa, đồng thời nó là ngôn ngữ cảu văn học văn
nghệ…
Chính cái giàu đẹp đó đã làm nên cái chất, giá trị, bản sắc, tinh hoa của tiếng việt, kết quả của cả một quá trình và
biết bao công sức dồi mài…”
( Phạm Văn Đồng – giữ gìn sự trong sáng của tiếng việt )
Trang 22A.Kết hợp giải thích với chứng minh và bình luận.B.Lập luận chặt chẽ.
C.Các dẫn chứng khá toàn diện, bao quát
D.Sử dụng nhiều loại biện pháp tu từ
Nhận xét nào không phải là uy điểm trong nghệ thuật nghị luận của bài văn?