Bài giảng ngữ văn 7 bài 21 sự giàu đẹp của tiếng việt 7

Tác phẩm:  Trích phần đầu bài nghiên cứu Tiếng Việt, một biểu hiện hùng hồn của sức sống dân tộc/ Tuyển tập Đặng Thai Mai, tập 2?. "lịch sử" : Nhận định chung về phẩm chất giàu đẹp c

SỰ GIÀU ĐẸP CỦA

TIẾNG VIỆT

BÀI GIẢNG ĐIỆN

TỬ

CHÀO CÁC EM!

Kiểm tra bài cũ:

 1 Tính “truyền thống” của lòng yêu nước được làm rõ trong văn bản “Tinh thần yêu nước của nhân dân ta” bởi yếu tố nào?

 A Chứng minh theo thời gian xưa – nay.

 B Chứng minh bằng những biểu hiện cụ thể của lòng yêu nước.

 C Giải thích bằng lí lẽ.

 D Tất cả đều đúng.

 2 Đoạn văn từ “Đồng bào ta ngày nay” đến “lòng nồng nàn yêu nước” đã trình bày dẫn chứng bằng biện pháp nghệ thuật nào là chính?

 B Điệp ngữ C Nhân hóa D Hoán dụ

 3 Dòng nào phản ánh đúng nhất về văn bản “Tinh thần yêu nước của nhân dân ta”?

 A Bố cục chặt chẽ, lập luận rành mạch.

 B Dẫn chứng tiêu biểu, cụ thể, toàn diện.

 C Giọng văn giàu xúc cảm.

 D Văn bản nghị luận mẫu mực.

 4 Văn bản “Tinh thần yêu nước của nhân dân ta” cho ta hiểu biết về điều gì?

 A Truyền thống yêu nước của dân tộc ta.

 B Tình cảm yêu nước, thương dân tha thiết, cứu nước cứu dân của Bác.

 C Lòng yêu nước của nhân dân ta và của tác giả.

 D Lịch sử vẻ vang của dân tộc ta.

A Liệt kê

PHÂN MÔN : VĂN HỌC

I Đọc – hiểu cấu trúc văn bản:

• 1 Tác giả

• 2 Tác phẩm

- Sau 1945: Giữ nhiều trọng trách

trong bộ máy chính quyền và các

cơ quan văn nghệ, viết một số

công trình nghiên cứu văn học có giá trị lớn.

- Năm 1996: Được Nhà nước

phong tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về Văn hóa – Nghệ thuật.

2 Tác phẩm:

 Văn học khái luận (1944)

 Lỗ Tấn (1944)

 Tạp văn trong văn học Trung Quốc ngày nay (1945)

 Chủ nghia nhân văn thời kì văn hóa Phục Hưng (1949)

 Giảng văn Chinh Phụ Ngâm (1950)

 Lược sử văn học hiện đại Trung Quốc (1958)

 Văn thơ Phan Bội Châu (1958)

 Văn thơ cách mạng Việt Nam đầu thế kỉ XX (1961)

 Trên đường học tập và nghiên cứu, tập 1 (1959), tập 2 (1969), tập 3 (1070)

 Đặng Thai Mai – tác phẩm, tập 1 (1978), tập 2 (1984)

 Hồi kí (1985)

I Đọc - hiểu cấu trúc văn bản:

? Văn bản này được viết theo phương thức

nào?

* Mục đích : Khẳng định sự giàu đẹp của tiếng Việt.

* Phương thức : Nghị luận (chứng minh).

? Mục đích nghị luận của văn bản là gì?

I Đ c - hi u c u trúc văn b n: ọc - hiểu cấu trúc văn bản: ểu cấu trúc văn bản: ấu trúc văn bản: ản:

 1 Tác giả:

 Đặng Thai Mai (1902 - 1984)/SGK/tr.36

 2 Tác phẩm:

 Trích phần đầu bài nghiên cứu Tiếng

Việt, một biểu hiện hùng hồn của sức sống dân tộc/ Tuyển tập Đặng Thai Mai, tập 2.

 Phương thức : Nghị luận (chứng minh).

 Mục đích : Khẳng định sự giàu đẹp của tiếng Việt.

Lệnh : Hãy xác định bố cục của bài văn và

nội dung từng phần.

 Bố cục : 2 phần.

 1 Từ đầu "lịch sử" : Nhận định chung về

phẩm chất giàu đẹp của tiếng Việt.

 2 Đoạn còn lại : Làm rõ phẩm chất giàu đẹp của tiếng Việt.

I Đọc - hiểu cấu trúc văn bản:

một biểu hiện hùng hồn của sức sống dân tộc/ Tuyển tập Đăng Thai Mai, tập 2.

tiếng Việt.

I Đọc hiểu – hiểu cấu trúc văn bản:

I Đọc hiểu – hiểu cấu trúc văn bản:

1 Tác giả

2 Tác phẩm

II Đọc – hiểu nội dung văn bản:

1 Nhận định về phẩm chất của tiếng Việt

? Câu văn nào khái quát phẩm chất của tiếng Việt.

? Tác giả đã phát hiện phẩm chất đó trên phương diện nào.

"Tiếng Việt có những đặc sắc của một thứ tiếng đẹp, một thứ tiếng hay".

Phương diện :

 + Tiếng Việt đẹp

 + Tiếng Việt hay

Đáp án đúng: a Giải thích

 Trả lời:

 Cụm từ : Nói thế nghĩa là nói rằng

? Cụm từ nào đã thể hiện được tính chất lập luận của đoạn văn.

Dùng những ý có trong đoạn văn từ “Tiếng Việt có những đặc sắc” đến

“qua các thời kì lịch sử” để hoàn chỉnh sơ đồ sau:

Tiếng Việt có những đặc sắc của một thứ tiếng đẹp, một thứ tiếng hay.

Hoàn chỉnh sơ đồ:

Tiếng Việt có những đặc sắc của một thứ tiếng đẹp, một thứ tiếng hay.

Hài hòa về mặt

âm hưởng,

thanh điệu.

Tế nhị, uyển chuyển trong cách đặt câu.

Đủ khả năng

để diễn đạt tình cảm, tư tưởng.

Thỏa mãn cho yêu cầu của đời sống văn hóa nước nhà.

? Đoạn văn này liên kết với ba câu nào? Nội dung của chúng là gì.

? Qua đó, em thấy cách lập luận của tác giả có gì đặc biệt? Nêu tác dụng của cách lập luận này

? Đoạn 1 và đoạn 2 trong văn bản có quan

hệ ý nghĩa như thế nào.

• Đoạn 2 làm rõ ý cho đoạn 1.

I Đọc hiểu – hiểu cấu trúc văn bản:

1 Tác giả

2 Tác phẩm

II Đọc – hiểu nội dung văn bản:

1 Nhận định về phẩm chất của tiếng Việt:

Tiếng Việt : + Một thứ tiếng đẹp (về nhịp điệu, cú pháp)

+ Một thứ tiếng hay (về khả năng).

• 2 Biểu hiện giàu đẹp của tiếng Việt.

I Đọc hiểu – hiểu cấu trúc văn bản:

1 Tác giả

2 Tác phẩm

II Đọc – hiểu nội dung văn bản:

1 Nhận định về phẩm chất của tiếng Việt:

Tiếng Việt : + Một thứ tiếng đẹp (về nhịp điệu, cú pháp)

+ Một thứ tiếng hay (về khả năng)

2 Biểu hiện giàu đẹp của tiếng Việt :

Giàu chất nhạc.

Rất uyển chuyển trong câu kéo.

? Để chứng minh cho vẻ đẹp tiếng Việt, tác

Đọc đoạn văn từ “Tiếng Việt trong cấu tạo của nó” đến “văn nghệ… “ và

dùng các ý trong đoạn hoàn chỉnh 2 sơ đồ sau:

• Sơ đồ 1:

Tiếng Việt […] có những đặc sắc của một thứ tiếng khá đẹp.

Thứ tiếng giàu chất nhạc

Rành mạch trong lối nói…

• Sơ đồ 2:

Thỏa mãn nhu cầu trao đổi tình cảm…

Thỏa mãn yêu cầu của đời sống văn

hóa.

• Hoàn chỉnh

sơ đồ 1:

Tiếng Việt […] có những đặc sắc của một thứ tiếng khá

đẹp.

uyển chuyển trong câu kéo.

Hệ thống nguyên âm, phụ

? Chất nhạc của tiếng Việt được xác nhận qua những

chứng cứ nào trong đời sống và trong khoa học

► + Ấn tượng của người nước ngoài về

tiếng Việt.

► + Cấu tạo của tiếng Việt.

Lệnh : Hãy chứng minh thêm bằng ca dao hoặc bằng một đoạn thơ

giàu nhạc điệu

(HS tự bộc lộ)

Ví dụ:

* HOẠT ĐỘNG CÁ NHÂN:

1 Hãy nêu những chứng cứ mà tác giả chứng

minh cho "tính uyển chuyển trong câu kéo của tiếng Việt"

2 Hãy chứng minh tính uyển chuyển đó bằng

một câu ca dao.

Lệnh : Nhận xét cách nghị luận của tác giả về vẻ đẹp của tiếng Việt.

 Chứng cứ khoa học + đời sống => Lí lẽ sâu sắc.

 Thiếu dẫn chứng văn học cụ thể => Lập

luận khô cứng, trừu tượng, khó hiểu.

Hoàn chỉnh sơ đồ 2:

Tiếng Việt hay.

Thỏa mãn nhu cầu trao đổi

? Tác giả quan niệm như thế nào về một thứ tiếng

hay.

? Dựa vào những chứng cứ nào để tác giả nhận xét

khả năng hay đó của tiếng Việt.

đời sống văn hóa.

Lệnh : Dẫn chứng cụ thể khả năng đó của tiếng Việt trong ngôn ngữ hoặc

đời sống.

Lệnh : Nhận xét cách lập luận của tác giả về tiếng Việt hay trong

đoạn văn này

? Theo em, quan hệ giữa cái hay và cái đẹp trong tiếng Việt như

Tiết 85: SỰ GIÀU ĐẸP CỦA TIẾNG VIỆT – Đặng Thai Mai

I Đọc hiểu – hiểu cấu trúc văn bản:

1 Tác giả

2 Tác phẩm

II Đọc – hiểu nội dung văn bản:

1 Nhận định về phẩm chất của tiếng Việt:

Tiếng Việt :

- Một thứ tiếng đẹp (về nhịp điệu, cú pháp)

- Một thứ tiếng hay (về khả năng)

2 Biểu hiện giàu đẹp của tiếng Việt :

a) Tiếng Việt đẹp như thế nào?

Đẹp vì giàu chất nhạc, uyển chuyển trong câu cú

b) Tiếng Việt hay như thế nào?

- Thỏa mãn nhu cầu tình cảm suy nghĩ và nhu cầu văn hóa

- Hay về cấu tạo từ ngữ và hình thức diễn đạt

II Đọc – hiểu ý nghĩa văn bản:

Hoạt động nhóm:

biết sâu sắc nào về tiếng Việt.

bản này có gì nổi bật.

trong cấu tạo, thích ứng với hoàn cảnh

yêu quý tiếng mẹ đẻ, có tinh thần dân

tộc, tin tưởng vào tương lai tiếng Việt.

? Trong học tập và trong giao tiếp, em đã làm gì cho sự

giàu đẹp của tiếng Việt.

• Lệnh : HS đọc Ghi nhớ / SGK / tr.37.

Tiết 85: SỰ GIÀU ĐẸP CỦA TIẾNG VIỆT

I Đọc hiểu – hiểu cấu trúc văn bản:

1 Tác giả

Tác phẩm

II Đọc – hiểu nội dung văn bản:

1 Nhận định về phẩm chất của tiếng Việt:

Tiếng Việt :

- Một thứ tiếng đẹp (về nhịp điệu, cú pháp)

- Một thứ tiếng hay (về khả năng).

2 Biểu hiện giàu đẹp của tiếng Việt :

a) Tiếng Việt đẹp như thế nào?

Đẹp vì giàu chất nhạc, uyển chuyển trong câu cú.

b) Tiếng Việt hay như thế nào?

- Thỏa mãn nhu cầu tình cảm suy nghĩ và nhu cầu văn hóa.

- Hay về cấu tạo từ ngữ và hình thức diễn đạt.

III Đọc – hiểu ý nghĩa văn bản:

Ghi nhớ /SGK/tr.37

IV Luyện tập : (Về nhà)

BT1, 2 / SGK / tr.37

 1 Sưu tầm và ghi lại những ý kiến nói về sự giàu đẹp và nhiệm vụ giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt.

 2 Tìm 5 dẫn chứng thể hiện sự giàu đẹp của tiếng Việt trong các bài văn, bài thơ đã được học và đọc thêm ở lớp 6, 7

 Chuẩn bị bài mới:

 + Đọc, tìm hiểu bài : Thêm trạng ngữ cho câu / SGK / tr.39-40.

 + Chuẩn bị ý kiến để phát biểu.

TẠM BIỆT CÁC EM!