Bài giảng ngữ văn 7 bài 21 sự giàu đẹp của tiếng việt 5

Nhận xét về cách đưa ra dẫn chứng của tác giả?. Phương thức: Nghị luận chứng minh Mục đích: Khẳng định sự giàu đẹp của Tiếng Việt... 1- Nhận định chung về phẩm chất giàu đẹp của Tiếng Vi

BÀI GIẢNG NGỮ VĂN 7

SỰ GIÀU ĐẸP CỦA

TIẾNG VIỆT

Trích - Đặng Thai Mai

CHÀO MỪNG QUÝ THẦY CÔ VÀ CÁC EM

Kiểm tra bài cũ

? Nêu luận điểm chính của văn bản “ Tinh thần yêu nước của nhân dân ta” của Hồ Chí Minh ?

? Để chứng minh cho luận điểm ấy tác giả đã đưa ra những dẫn chứng nào?

? Nhận xét về cách đưa ra dẫn chứng của tác giả?

Đáp án:

Luận điểm: Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước Đó là truyền thống quý báu của dân tộc ta.

Dẫn chứng: Truyền thống yêu nước trong lịch sử và thời đại ngày nay.

-> D/c cụ thể, rõ ràng, chọn lọc

Tiết 85

Sự giàu đẹp của Tiếng Việt (Trích- Đặng Thai Mai)

1 Tác giả : Đặng Thai Mai

(1902 - 1984)

- Người làng Lương Điền (nay

là Thanh Xuân), huyện Thanh Chương, tỉnh Nghệ An, sinh ra trong một gia đình nho học.

- Trước 1945: Dạy học, hoạt động cách mạng, sáng tác và nghiên cứu văn học.

- Sau 1945: Giữ nhiều trọng

trách trong bộ máy chính

quyền và các cơ quan văn

nghệ, viết một số công trình nghiên cứu văn học có giá trị lớn.

- Năm 1996: Được Nhà nước phong tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về Văn hóa – Nghệ thuật.

I §äc – giíi thiÖu chung

2 Tác phẩm:

• V n h c khái lu n (1944) ă ọ ậ

• L T n (1944) ỗ ấ

• T p v n trong v n h c Trung Qu c ng y nay (1945) ạ ă ă ọ ố à

• Ch ngh a nhân v n th i kì v n hóa Ph c H ng (1949) ủ ĩ ă ờ ă ụ ư

• Gi ng v n Chinh Ph Ngâm (1950) ả ă ụ

• L ượ c s v n h c hi n ử ă ọ ệ đạ i Trung Qu c (1958) ố

• V n th Phan B i Châu (1958) ă ơ ộ

• V n th cách m ng Vi t Nam ă ơ ạ ệ đầ u th k XX (1961) ế ỉ

• Trên đườ ng h c t p v nghiên c u, t p 1 (1959), t p 2 ọ ậ à ứ ậ ậ (1969), t p 3 (1070) ậ

• Đặ ng Thai Mai tác ph m, t p 1 (1978), t p 2 (1984) – ẩ ậ ậ

• H i kí (1985) ồ

Trích phần đầu bài nghiên cứu Tiếng Việt, một biểu

Đặng Thai Mai, tập 2

Phương thức: Nghị luận chứng minh

Mục đích: Khẳng định sự giàu đẹp của Tiếng Việt

3 Bố cục :

2 phần

+ P1: Từ đầu đến “ lịch sử”

→ Nhận định chung về phẩm chất giàu đẹp của Tiếng Việt

+ P2: Còn lại

→ Làm rõ phẩm chất giàu đẹp của Tiếng Việt

1- Nhận định chung về phẩm

chất giàu đẹp của Tiếng Việt

Cõu văn nào khỏi quỏt phẩm chất của tiếng Việt?

"Tiếng Việt cú những đặc sắc của một thứ tiếng đẹp, một thứ tiếng hay".

? Tỏc giả đó phỏt hiện phẩm chất đú trờn phương diện nào.

T/C giải thớch của TV thể hiện bằng một loạt cụm từ lặp lại Đú là cụm từ nào?

lặp lại Đú là cụm từ nào?

Núi thế nghĩa là núi rằng

Vẽ đẹp của TV được giải thớch trờn những yếu tổ nào?

- Nhịp điệu: Hài hoà về õm hưởng, thanh điệu

- Cỳ phỏp : tế nhị, uyển chuyển

? Dựa vào căn cứ nào để tỏc giả nhận xột TV là một thứ tiếng hay?

- Đủ khả năng diễn đạt từ ngữ

- Thoả món cho yờu cầu …

ĐV cú 3 cõu liờn kết ba nội dung, qua đú em thấy cỏch lập luận của tỏc giả cú gỡ đặc biệt ?

=> Cỏch lập luận :

Ngắn gọn, rành mạch, đi

từ ý khỏi quỏt đến ý cụ thể.

=> Tỏc dụng : Làm rõ luận

điểm –Tiếng Việt là thứ tếng

đẹp, một thứ tiếng hay–

II Tỡm hiểu văn bản

Tiếng Việt cú những đặc sắc của một thứ tiếng đẹp, một thứ tiếng hay.

Tiếng Việt

đẹp

Tiếng Việt

hay

Hài hũa về mặt

õm hưởng,

thanh điệu

Cú pháp tế nhị, uyển chuyển

Đủ khả năng diễn đạt từ

ngữ

Thỏa món … đời sống văn húa nước nhà.

SƠ ĐỒ 1

2- Phẩm chất giàu đẹp của Tiếng Việt

a- Tiếng Việt đẹp

? Để chứng minh vẽ đẹp của TV, tác giả dựa trên những đặc sắc nào

trong cấu tạo của nó ?

- Giàu chất nhạc

- Uyển chuyển, cân đối, nhịp nhàng

về cú pháp

- Từ vựng dồi dào

- Ngữ âm, phát âm phong phú, giàu thanh điệu

? Tính uyển chuyển của

TV được tác giả xác nhận trên chứng cứ đời sống nào ?

* Tính uyển chuyển: Rành mạch trong lời nói

? Nhận xét về cách nghị

luận của tác giả về vẻ

đẹp của TV?

- Kết hợp chứng cứ khoa

học và đời sống làm cho

lý lẽ, từ ngữ trở nên sâu

sắc Song còn thiếu

những dẫn chứng cụ thể

trong VH nên lập luận

có phần khô cứng, khó

Ví dụ:

1 Long lanh áy n đ ướ c in tr i ờ

Th nh xây khói bi c non ph i bóng v ng à ế ơ à

(Nguyễn Du)

2 Cùng trông l i m cùng ch ng th y ạ à ẳ ấ

Th y xanh xanh nh ng m y ng n dâu ấ ữ ấ à

3 oái trông theo ã cách ng n Đ đ ă

Tuôn m u mây bi c tr i ng n núi xanh à ế ả à

(Trích Chinh phụ ngâm khúc)

4 Lom khom d ướ I núi ti u v i chú ề à

Lác ác bên sông ch m y nh đ ợ ấ à

(Bà Huyện Thanh Quan)

Sơ đồ 2:

Tiếng Việt […] có những đặc sắc của một thứ tiếng khá

đẹp.

Thứ tiếng giàu chất nhạc. Rành mạch trong lối nói,

uyển chuyển trong câu kéo.

Hệ thống nguyên âm, phụ

âm phong phú Giàu về thanh điệu.

2- Phẩm chất giàu đẹp của Tiếng Việt

b- Tiếng Việt hay

? Tác giả quan niệm

ntn là một thứ tiếng

hay?

- Dồi dào về cấu tạo từ ngữ, về hình tượng diễn đạt

- Từ vựng … tăng lên mỗi ngày

- Ngữ pháp uyển chuyển, chính xác

? Nhận xét về cách

lập luận của tác giác

trong đoạn văn này ?

- Lý lẽ, chứng cứ KH,

thuyết phục bạn đọc ở sự

chính xác, KH song còn

thiếu dẫn chứng cụ thể,

sinh động

? Trong những phong cách của TV mà tác giả và

phân tích, phong cách nào thuộc về HT, phong cách nào thuộc về nội dung?

- Tiếng Việt đẹp → HT -Tiếng Việt hay → Nội dung -=> Quan hệ gắn bó với nhau.

(Cỏi đẹp gắn với cỏi hay, chớnh cỏi

hay tạo ra cỏi đẹp).

Sơ đồ 3:

Tiếng Việt hay.

Thỏa mãn nhu cầu trao đổi

tình cảm.

Thỏa mãn yêu cầu của đời

sống văn hóa.

Cấu tạo từ ngữ, từ vựng

III Tổng kết

1 Nghệ thuật :

- Lập luận chặt chẽ, chứng cớ toàn diện, phong phú

- Kết hợp giữa giải thích, chứng minh, bình luậ … 2- Nội dung :

Làm sáng tỏ hai phong cách của Tiếng Việt.

IV.Luyện tập:

1- Hãy tóm tắt bài văn một cách ngắn, gọn, rõ (5 câu)

2- Em có nhận xét gì về thanh điệu của các tiếng trong câu thơ sau:

Bến Tầm Dương canh khuya đưa khách

T B B B B B T

3- Em có suy nghĩ gì khi một số người hiện nay hay dùng các từ ngữ hơi bị đẹp, hơi bị hay, hơi bị tức cười trong giao tiếp

Hướng dẫn về nhà

+ Đọ ạ ă c l i v n b n - N m ngh thu t, n i dung (+ Ghi ả ắ ệ ậ ộ

nh ) ớ

+ Luy n t p /SGK/tr.37 ệ ậ

+ L m BT trong SBT à

Chu n b b i m i: ẩ ị à ớ

+ Đọ c, tìm hi u b i : ể à Thêm tr ng ng cho câu ạ ữ / SGK / tr.39-40.