Bài giảng ngữ văn 7 bài 21 sự giàu đẹp của tiếng việt 4

- Chứng minh sự giàu đẹp của tiếng Việt - Khẳng định sức sống của tiếng Việt Dựa vào văn bản em có thể xác định được các đoạn văn tương ứng như thế nào?. Nhận định chung về tiếng Việt

SỰ GIÀU ĐẸP CỦA TIẾNG VIỆT

Em hiểu gì về xuất xứ của tác

phẩm? 2/.Tác phẩm. - Bài viết được trích phần

đầu của bài nghiên cứu:

cứu:Tiếng Việt, một Tiếng Việt, một

biểu hiện hùng hồn của sức sống dân tộc (1967 )

3 Đọc văn bản

I/ Đọc – chú thích 1/ Tác giả.

Đặng Thai Mai

* Phương thức biểu đạt nghị luận.

Em hãy cho biết văn bản được tạo lập

bởi phương thức biểu đạt nào?

Vậy mục đích nghị luận

trong văn bản này là gì?

I/ Đọc – chú thích

II/ Tìm hiểu văn bản

? Nếu nói để đạt được mục đích nghị luận, tác giả đã lập luận bằng ba nội dung lớn:

- Nhận định chung về tiếng Việt.

- Chứng minh sự giàu đẹp của tiếng Việt

- Khẳng định sức sống của tiếng Việt Dựa vào văn bản em có thể xác định được các đoạn văn tương ứng như thế nào?

*Bố cục:3phần

- Từ đầu đến thời kì lịch sử

- Tiếng Việt trong cấu tạo của nó khoa học,

I/ Đọc – chú thích II/ Tìm hiểu văn bản

1 Nhận định chung về tiếng Việt

Theo em câu văn mở đầu của bài viết nói lên điều gì? Em có nhận xét gì về cách

dùng từ của tác giả?

Người Việt Nam ngày nay có lí do đầy đủ và để

tự hào với tiếng nói của mình Và để tin tưởng hơn nữa vào tương lai của nó.

từ biểu cảm, thể hiện tình yêu và thái độ trân trọng của tác giả với tiếng nói Việt Nam.

tự hào tin

tưởng

Hai câu mở đầu khẳng định giá trị và vị thế của tiếng Việt:

? Theo dõi vào đoạn trích, em hãy xác

định câu văn mang luận điểm của toàn đoạn? Trong luận điểm trên tác giả đã phát hiện ra những phẩm chất nào của tiếng Việt

? Em có nhận xét gì về cách diễn đạt của

tác giả?

Tiếng Việt: + Một thứ tiếng đ đ ẹp + Một thứ tiếng hay -> Điệp ngữ, tách ý thành hai vế

đã nhấn mạnh tầm trang trọng

và làm toát lên tình cảm mến yêu, trân trọng của tác giả với tiếng nói dân tộc.

I/ Đọc – chú thích II/ Tìm hiểu văn bản

1 Nhận định chung về tiếng Việt

Đọc lại đoạn văn mở đầu

Tiếng Việt có những đặc sắc của một thứ

tiếng đẹp,một thứ tiếng hay.Nói thế có nghĩa

là nói rằng: tiếng Việt là thứ tiếng hài hoà về

mặt âm hưởng, thanh điệu mà cũng rất tế nhị

uyển chuyển trong cách đặt câu Nói thế cũng

có nghĩa là nói rằng: tiếng Việt có đầy đủ khả

năng để diễn đạt tình cảm, tư tưởng của

người Việt Nam và để thoả mãn cho yêu cầu

của đời sống văn hoá nước nhà qua các thời

kì lịch sử.

Đặng Thai Mai

- Hài hoà về mặt âm hưởng, thanh điệu

- Tế nhị, uyển chuyển trong cách dặt

câu

- Có đầy đủ khả năng để diễn đạt tình

cảm, tư tưởng của người Việt Nam.

II/ Tìm hiểu văn bản

1 Nhận định chung về tiếng Việt Tiếng Việt: + một thứ tiếng đẹp

hay

?Hai câu văn tiếp theo có mối quan

hệ như thế nào với câu trên?

? Cụm từ nào nói lên diều đó?

+Nói thế có nghĩa là nói rằng

+ Nói thế cũng có nghĩa là nói rằng

? Vậy cái đẹp, cái hay của tiếng Việt được giải thích trên những phương diện nào?

(từ vựng) (cú pháp)

(vai trò, hiệu quả trong cuộc sống)

(vai trò, hiệu quả trong cuộc sống)

Cách lập luận ngắn gọn, mạch lạc, khúc chiết

(Cái hay, cái đẹp được thể hiện ở ngữ âm, từ vựng, cú pháp và khả năng diễn đạt ) ạt )

? Qua đó cho em nhận xét gì về

cách lập luận của tác giả?

Đọc đoạn văn:

.Tiếng Việt, trong cấu tạo của nó, thật sự có

những đặc sắc của một thứ tiếng khá đẹp Nhiều

người ngoại quốc sang thăm nước ta và có dịp

nghe tiếng nói của quần chúng nhân dân ta, đã

có thể nhận xét rằng: tiếng Việt là một thứ tiếng

giàu chất nhạc Họ không hiểu tiếng ta, và đ đ ó là

một ấn tượng, ấn tượng của người “nghe” và

chỉ nghe thôi.Tuy vậy lời bình phẩm của họ có

phần chắc không phải chỉ là một lời khen xã

giao Những nhân chứng có đủ thẩm quyền hơn

về mặt naỳ cũng không hiếm Một giáo sĩ nước

ngoài (chúng ta biết rằng nhiều nhà truyền đạo

Thiên Chúa nước ngoài cũng là những người

rất thạo tiếng Việt), đ đ ã có thể nói đến tiếng Việt

như một thứ tiếng “đẹp” và “rất rành mạch

trong lối nói, rất uyển chuyển trong câu kéo, rất

ngon lành trong những câu tục ngữ”

I/ Đọc – chú thích II/ Tìm hiểu văn bản

1 Nhận định chung về tiếng Việt.

2 Biểu hiện giàu đẹp của tiếng Việt.

Đặng Thai Mai

? Đoạn văn đã chứng minh cho đặc điểm

nào của tiéng Việt

? Em hãy đọc câu văn nêu luận điểm của toàn

đoạn ? oạn ?

* Tiếng Việt là một thứ tiếng đẹp.

? Tác giả chứng minh đặc điểm

tiếng Việt khá đẹp bằng dẫn chứng nào?

tiếng ta) :tiếng Việt là một thứ tiếng giàu chất nhạc.

- Một giáo sĩ rất hiểu tiếng Việt đã

nói tiếng Việt là thứ tiếng đẹp và rất rành mạch trong lối nói, rất uyển chuyển trong câu kéo,rất ngon lành trong những câu tục ngữ

? Em có nhận xét gì về cách chọn

dẫn chứng của tác giả -Dẫn chứng khách quan, tiêu biểu

I/ Đọc – chú thích II/ Tìm hiểu văn bản

1 Nhận định chung về tiếng Việt

2 Biểu hiện giàu đẹp của tiếng Việt.

- Tiếng Việt là thứ tiếng khá đẹp

+ Giàu chất nhạc

* Đọc đoạn văn

Tiếng Việt chúng ta gồm có

một hệ thống nguyên âmvà phụ

âm khá phong phú Tiếng ta lại

giàu về thanh điệu Giọng nói

của người Việt Nam, ngoài hai

thanh bằng (âm bình và dương

bình) còn có bốn thanh trắc Do

đó, tiếng Việt có thể kể voà

những thứ tiếng giàu hình tượng

ngữ âm như những âm giai

1 Nhận định chung về tiếng Việt

2 Biểu hiện giàu đẹp của tiếng Việt.

- Tiếng Việt là thứ tiếng khá đẹp

+ Giàu chất nhạc

Đặng Thai Mai

? Em có nhận xét gì về cách

lập luận của tác giả?

-Kết hợp các chứng cứ khoa

học và đời sống làm cho lí lẽ trở nên sâu sắc.

I/ Đọc – chú thích II/ Tìm hiểu văn bản

1 Nhận định chung về tiếngViệt

2 Biểu hiện giàu đẹp của tiếng Việt.

- Tiếng Việt là thứ tiếng khá đẹp + Giàu chất nhạc

? Em hãy lấy dẫn chứng trong thơ, tục ngữ, ca dao , tục ngữ, ca dao

mà em đã được học để chứng minh.

* Đọc đoạn văn sau:

Giá trị của một tiếng nói cố nhiên không phải

chỉ là câu chuyện chất nhạc Là phương tiện trao

đổi tình cảm ý nghĩ giữa giữa người với người, một

thứ tiếng hay trước hêt phải thoả mãn được nhu

cầu ấy của xã hội Về phương diện này, tiếng Việt

có những khả năng dồi dào về phần cấu tạo từ ngữ

cũng như về hình thức diễn đạt Từ vựng tiếng Việt

qua các thời kì diễn biến của nó tăng lên mỗi ngày

một nhiều.Ngữ pháp cũng dần dần trở nên uyển

chuyển hơn, chính xác hơn Dựa vào đặc tính ngữ

âm của bản thân mình, tiếng Việt đã không ngừng

đặt ra những từ mới, những cách nói mới hoặc

Viêt hoá những từ và những cách nói của các dân

tộc anh em và các dân tộc láng giềng, để biểu hiện

những khái niệm mới, để thoả mãn yêu càu của đời

sống văn hoá ngày một phức tạp về mọi mặt kinh

tế, chính trị, khoa học, kĩ thuật,văn nghệ

I/ Đọc – chú thích II/ Tìm hiểu văn bản

1 Nhận định chung về tiếng Việt

2 Biểu hiện giàu đẹp của tiếng Việt.

- Tiếng Việt là thứ tiếng khá đẹp

- Tiếng Việt là một thứ tiếng hay

Đặng Thai Mai

?Theo dừi vào đoạn trớch , tỏc

giả quan niệm như thế nào về một thứ tiếng hay ?

-Thoả món nhu cầu trao đổi

tỡnh cảm ý nghĩ giữa người với người.

-Thoả món yờu cầu của đời

sống văn hoỏ ngày một phức tạp

? Dựa trờn những chứng cứ

nào để tỏc giả xỏc nhận cỏc khả năng hay đú của tiếng

I/ Đọc chú thích / Đọc chú thích––

II/ Tìm hiểu văn bản

1 Tìm hiểu chung về văn bản

2 Tìm hiểu nội dung văn bản.

a Nhận định chung về tiếng Việt

b Biểu hiện giàu đẹp của tiếng Việt.

- Tiếng Việt là thứ tiếng khá đẹp

- Tiếng Việt là một thứ tiếng hay

? Qua đây em hãy nhận xét cách

lập luận của tác giả về cái hay của tiếng Việt

? Để làm rõ thêm khả năng đó của

tiếng Việt em hãy lấy một số ví dụ trong văn học hoặc trong đời

sống chứng minh.

I/ Đọc – chú thích II/ Tìm hiểu văn bản

1 Tìm hiểu chung về văn bản

2 Tìm hiểu nội dung văn bản.

a Nhận định chung về tiếng Việt

b Biểu hiện giàu đẹp của tiếng Việt.

- Tiếng Việt là thứ tiếng khá đẹp

- Tiếng Việt là một thứ tiếng hay

Đặng Thai Mai

? Theo em trong các phẩm chất

đẹp và hay của tiếng Việt, phẩm chất nào thuộc hình thức, phẩm chất nào thuộc nội dung?

? Quan hệ giữa cáiđẹp và cái

hay được thể hiện như thế nào?

? Câu văn cuối của văn của

văn bản tác giả khẳng định cho ta biết điều gì?

I/ Đọc – chú thích II/ Tìm hiểu văn bản 1.Nhận định chung về tiếng Việt

2 Biểu hiện giàu đẹp của tiếng Việt.

3 Khẳng định sức sống của tiếng Việt

? Bài văn nghị luận này mang

lại cho em hiểu biết sâu sắc gì

về tiếng Việt?

? Nghệ thuật nghị luận của

văn bản có gì nổi bật?Em hãy lựa chọn câu trả lời đúng

trong các đáp án sau:

? Qua bài viết cho em hiểu

thêm gì về tình cảm của tác giả đối với tiếng nói của dân tộc?

2 Biểu hiện giàu đẹp của tiếng Việt.

3 Khẳng định sức sống của tiếng Việt

III/ Tổng kết

* Ghi nhớ:

Bằng những lí lẽ, chứng cứ chặt chẽ và toàn diện, bài văn đã chứng minh sự giàu có

diện: ngữ âm, từ vựng, ngữ pháp Tiếng Việt, với những phẩm chất bền vững và giàu khả năng sáng tạo trong quá trình phát triển lâu dài của nó là một biểu hiện hùng hồn sức sống của dân tộc.

IV/ LUYỆN TẬP

TRA LỜI ĐÚNG.

1 TÁC GIẢ ĐẶNG THAI MAI ĐÃ CHỨNG MINH

SỰ GIÀU CÓ VÀ KHẢ NĂNG PHONG PHÚ CỦA TIẾNG VIỆT VỀ NHỮNG MẶT NÀO

A NGỮ ÂM B TỪ VỰNG

C NGỮ PHÁP D CẢ 3 MẶT TRÊN.

Đặng Thai Mai

D

B Dồi dào về cấu tạo từ ngữ và hình thức diễn đạt

C Rành mạch trong lối nói.

D Hệ thống nguyên âm và phụ âm phong phú.

4 Chứng cứ nào không được tác giả dùng để chứng minh “cái hay” của tiếng Việt?

A Dồi dào về phần cấu tạo từ ngữ và hình thức diễn đạt.

nhiệm vụ giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt

A Bác Hồ: “Tiếng nói là một thứ của cải vô cùng lâu đời và vô cùng quý báu của dân tộc Chúng ta phải gìn giữ nó, quý trọng nó, làm cho nó phổ biến ngày càng rộng khắp.”

(Nâng cao hơn nữa chất lượng báo chí, báo Nhân dân, ngày

9.9.1962.)

B Trường Chinh: “Chúng ta mang nặng cả một dĩ vãng hơn mười thế kỷ bị

phong kiến phương Bắc đô hộ và hơn tám mươi năm dưới ách thực dân pháp Chúng ta phải cố gắng dân tộc hoá lời nói và câu văn của chúng ta đi, nhưng Việt hoá cho đúng cách.”

(Tăng cường công tác báo chí của chúng ta, NXB Sự Thật, 1963)

C Phạm Văn Đồng “Hai nguồn của cái giàu và cái đẹp của tiếng Việt là ở chỗ

nó là tiếng nói của quần chúng nhân dân, đầy tình cảm, hình ảnh, màu sắc và

âm điệu, hồn nhiên ngỗ nghĩnh và đầy ý nghĩa, đồng thời nó là ngôn ngữ của văn học, văn nghệ Chính cái giàu đẹp đó đã làm lên cái chất, giá trị, bản sắc, tinh hoa của tiếng Việt, kết quả của một quá trình và biết bao công sức dồi

mài ”

(Tạp chí văn học, số 3, 1966)

- Lập dàn ý chi tiết của bài viết theo bố cục ba phần của bài văn nghị luận.

- Sưu tầm và ghi lại những ý kiến nói về sự

giàu đẹp, phong phú của tiếng Việt.

-Chuẩn bị bài mới: Thêm trạng ngữ cho câu.