Bài tập nhanh: Tìm câu rút gọn trong các câu tục ngữ sau.. Những thành phần nào của câu được rút gọn.. - Lưu ý: đây là những câu sai ngữ pháp, không phải là câu rút gọn thiếu thành phần
Trang 1MÔN: NGỮ VĂN LỚP 7
RÚT GỌN CÂU
Trang 2Tiết 78: Rút gọn câu
I.Thế nào là rút gọn câu
1.Ví dụ1
a Học ăn, học nói, học gói, học mở
(Tục ngữ)
b Chúng ta học ăn, học nói, học gói, học mở
? Về hình thức hai ví dụ trên có từ ngữ nào khác nhau?
? Xét về mặt ngữ pháp từ chúng ta
giữ vai trò ngữ pháp gì trong câu?
? Em hãy tìm những từ ngữ có thể
=> Lược bỏ CN CN: mọi người, học sinh
Trang 3Tiết 78: Rút gọn câu
I.Thế nào là rút gọn câu
1.Ví dụ1
2 Nhận xét:
Ví dụ 1: Câu a là câu rút
gọn thành phần CN
a Học ăn, học nói, học gói, học mở
(Tục ngữ)
b Chúng ta học ăn, học nói, học gói, học mở
? Vì sao CN trong câu a được lược bỏ?
=> Lược bỏ CN.
Trang 4Tiết 78: Rút gọn câu
I.Thế nào là rút gọn câu
1.Ví dụ
2 Nhận xét:
Ví dụ 1: Câu a là câu rút
gọn thành phần CN
Ví dụ 2:
-Câu a: lược bỏ VN
-Câu b: lược bỏ cả CN và
VN
Ví dụ2
a Hai ba người đuổi theo nó Rồi
ba bốn người, sáu bảy người.
=> Lược bỏ VN
(Nguyễn Công Hoan)
b - Bao giờ cậu đi Hà Nội?
- Ngày mai.
? Trong hai ví dụ trên (phần in
đậm), thành phần nào của câu
đã được lược bỏ?
? Vì sao người ta lại lược bỏ các
-> Lược bỏ cả CN, VN
Trang 5Tiết 78: Rút gọn câu
I.Thế nào là rút gọn câu
1.Ví dụ
2 Nhận xét:
Ví dụ 1: Câu a là câu rút gọn
thành phần CN
Ví dụ 2:
-Câu a: lược bỏ VN
-Câu b: lược bỏ cả CN và VN
* Ghi nhớ 1: sgk/15
? Qua tìm hiểu trên, em hãy rút
ra bài học: thế nào là rút gọn câu?
? Rút gọn câu nhằm mục đích gì?
Trang 6Bài tập nhanh: Tìm câu rút gọn trong các câu tục ngữ sau?
Những thành phần nào của câu được rút gọn? Rút gọn câu như vậy để làm gì?
1 Người ta là hoa đất
2 ăn quả nhớ kẻ trồng cây
3 Nuôi lợn ăn cơm nằm, nuôi tằm ăn cơm đứng
- Câu 2, câu 3 là câu rút gọn thành phần CN
- Rút gọn câu như vậy là để nêu lên nguyên tắc ứng xử
chung cho tất cả mọi người
Trang 7Tiết 78: Rút gọn câu
I.Thế nào là rút gọn câu
II Cách dùng câu rút gọn
1.Ví dụ:
2 Nhận xét
VD1: thiếu CN
Ví dụ1: Sáng chủ nhật, trường em
tổ chức cắm trại Sân trường thật đông vui Chạy loăng quăng Nhảy dây Chơi kéo co.
? Phần in đậm trong ví dụ trên
thiếu thành phần nào?
? Có nên rút gọn câu như vậy không? Vì sao?
- Lưu ý: đây là những câu sai ngữ pháp, không phải là câu rút gọn thiếu thành phần chủ ngữ, làm câu không rõ ý diễn đạt
Trang 8Tiết 78: Rút gọn câu
I.Thế nào là câu rút gọn
II Cách dùng câu rút gọn
1 Ví dụ:
2 Nhận xét
Ví dụ2: câu trả lời của
người con là câu rút
gọn (thiếu lễ phép)
Ví dụ2:
-Con: Mẹ ơi, hôm nay con được một điểm 10
-Mẹ: Con ngoan quá! Bài nào được điểm 10 thế?
-Con: Bài kiểm tra toán
? Đâu là câu rút gọn trong đoạn hội thoại trên?
? Theo em cần trả lời như thế nào
để thể hiện là một người con ngoan?
Trang 9Tiết 78: Rút gọn câu
I.Thế nào là câu rút gọn
II Cách dùng câu rút gọn
1 Ví dụ:
2 Nhận xét
Ví dụ2: câu trả lời của người
con là câu rút gọn (thiếu
lễ phép)
* Ghi nhớ 2: sgk/16
? Qua tìm hiểu trên, em thấy khi rút gon câu cần chú ý điều gì?
Trang 10Luyện tập
Trang 11Tiết 78: Rút gọn câu
I.Thế nào là rút gọn câu
II.Cách dùng câu rút gọn
III Luyện tập
Bài 2:
? Học sinh đọc yêu cầu bài tập 2?
Trang 12a Bước tới Đèo Ngang, bóng xế tà,
Cỏ cây chen đá, lá chen hoa.
Lom khom dưới núi, tiều vài chú,
Lác đác bên sông, chợ mấy nhà.
Nhớ nước đau lòng, con quốc quốc.
Thương nhà mỏi miệng, cái gia gia,
Dừng chân đứng lại, trời, non, nước,
Một mảnh tình riêng, ta với ta.
(Bà Huyện Thanh Quan)
b Đồn rằng quan tướng có danh, Cưỡi ngựa một mình, chẳng phải vịn ai.
Ban khen rằng: “ấy mới tài”, Ban cho cái áo với hai đồng tiền.
Đánh giặc thì chạy trước tiên, Xông vào trận tiền cởi khố giặc ra (!)
Giặc sợ, giặc chạy về nhà, Trở về gọi mẹ mổ gà khao quân!
(Ca dao)
? Em hãy tìm câu rút gọn trong hai ví dụ trên?
? Khôi phục lại thành phần câu bị rút gọn?
? Vì sao trong thơ, ca dao lại có nhiều câu rút gọn như vậy?
Trang 13Tiết 78: Rút gọn câu
I.Thế nào là rút gọn câu
II Cách dùng câu rút gọn
III Luyện tập
Bài 2:
- Trong thơ, ca dao người ta
thường hay sử dụng những
câu rút gọn, bởi vì lời thơ
phải được diễn đạt cô đọng,
súc tích số tiếng trong một
câu cũng được quy định chặt
chẽ
Trang 14Tiết 78: Rút gọn câu
I.Thế nào là rút gọn câu
II Cách dùng câu rút
gọn
III Luyện tập
Bài 2:
Bài 3:
Vì cậu bé trả Lời người
khách bằng ba câu
rút gọn:
- Mất rồi
- Thưa Tối hôm qua
? Học sinh đọc câu chuyện: Mất rồi
? Vì sao cậu bé và người khách trong câu chuyện trên hiểu lầm nhau?
? Qua câu chuyện này, em rút ra bài học gì về cách nói năng?
Trang 15Tiết 78: Rút gọn câu
I.Thế nào là rút gọn câu
II Cách dùng câu rút gọn
III Luện tập
Bài 2:
Bài 3: Vì cậu bé trả lời người khách
bằng ba câu rút gọn:
- Phải cẩn thận khi dùng câu rút gọn, vì
nếu dùng câu rút gọn không đúng dễ
gây hiểu lầm
? Học sinh đọc câu chuyện: Mất rồi
? Vì sao cậu bé và người khách trong câu chuyện trên hiểu lầm nhau?
? Qua câu chuyện này, em rút ra bài học gì về cách nói năng?
Trang 16Tiết 78: Rút gọn câu
I.Thế nào là rút gọn câu
II Cách dùng câu rút gọn
III Luện tập
Bài 2:
Bài 3:
Bài 4:
- Chi tiết gây cười là các câu trả lời
của anh chàng tham ăn
- Các câu nói của anh chàng tham ăn đều
có yếu tố gây cười và phê phán vì rút
gọn đến mức không hiểu được và rất
thô lỗ.
? Đọc truyện cười (Tham ăn) sau đây Chi tiết nào trong truyện có tác dụng gây cười và phê phán
Trang 17Củng cố
Câu1: Câu rút gọn là câu?
A.Chỉ có thể vắng chủ ngữ
B Chỉ có thể vắng vị ngữ
C Có thể vắng cả chủ ngữ và vị ngữ
D Có thể vắng một số thành phần
Trang 18Củng cố
Câu2: Đâu là câu rút gọn trả lời cho câu hỏi: “Hàng ngày, cậu
dành thời gian cho việc gì nhiều nhất”?
A Hàng ngày mình dành thời gian cho việc đọc sách nhiều
nhất
B Đọc sách là việc mình dành nhiều thời gian nhất
C Tất nhiên là đọc sách
D Đọc sách
Câu3: Thành phần nào của câu đã được rút gọn trong câu trả lời trên?
- Rút gọn cả Chủ ngữ và vị ngữ
Trang 19VỀ NHÀ Học thuộc ghi nhớ
Hoàn thiên bài tập
Chuẩn bị bài: Đặc điểm của văn bản
nghị luận.
Tiết 103: Hoán dụ