Bài giảng ngữ văn 7 bài 17 chương trình địa phương 3

b.Hãy chuyển từ địa phương sang từ toàn dân tương ứng.Từ địa phương là những từ ngữ chỉ sử dụng ở một hoặc một số địa phương nhất định.. Tiết 133 : CHƯƠNG TRÌNH ĐỊA PHƯƠNG Phần Tiếng

•TaiLieu.VN •1

a.Hãy xác định trong ví dụ trên từ nào là từ địa phương? b.Hãy chuyển từ địa phương sang từ toàn dân tương ứng.

Từ địa phương là những từ ngữ chỉ sử dụng ở một

( hoặc một số) địa phương nhất định.

Bằng kiến thức đã học, em hãy cho biết thế nào là

từ địa phương

- Từ địa phương : Bắp-> từ toàn dân: Ngô

2 Vườn râm dậy tiếng ve ngân

Bắp rây vàng hạt đầy sân nắng đào.

Tố Hữu

từ ngữ toàn dân tương ứng?

từ ngữ toàn dân tương ứng?

Tiết 133 : CHƯƠNG TRÌNH ĐỊA PHƯƠNG

(Phần Tiếng việt)

Đáp án: Đoạn (a) bài tập 1

Từ ngữ địa phương Từ ngữ toàn dân

Thẹo Lặp bặp

Ba

sẹo lắp bắp

bố, cha

đũa cả

mẹ

Kêu Đâm Đũa bếp ( Nói) trổng (nói) trống không

Tiết 133 : CHƯƠNG TRÌNH ĐỊA PHƯƠNG

(Phần Tiếng việt) I/ Nhận diện từ ngữ địa phương :

Từ ngữ địa phương Từ ngữ toàn dân

bố,cha

Lui cui

vung cho là

giúp

lúi húi Nắp

Nhắm

Giùm ( Nói) trổng ( nói) trống không

Tiết 133 : CHƯƠNG TRÌNH ĐỊA PHƯƠNG

(Phần Tiếng Việt)

I / Nhận diện từ ngữ địa phương

Bài tập 1 : a)Đáp án: Đoạn c câu 1

Tiết 133 : CHƯƠNG TRÌNH ĐỊAPHƯƠNG

( Phần Tiếng việt)I/ Nhận diện từ ngữ địa phương:

•Bài tập 2: sgk / T 98

Đối chiếu các câu sau đây ( trích từ truyện ngắn Chiếc lược

ngà của Nguyễn Quang Sáng) em hãy cho biết :

Từ kêu ở câu nào là từ địa phương, từ kêu ở câu nào là từ toàn dân? Hãy dùng cách diễn đạt khác hoặc dùng từ đồng nghĩa để làm rõ sựï khác nhau đó.

a) Nó nhìn dáo dác một lúc rồi kêu lên :

-Cơm sôi rồi, chắt nước giùm cái! – nó cũng lại nói

trổng

b) - Con kêu rồi mà người ta không nghe.

Ví dụ a: Từ kêu là từ toàn dân.

Có thể thay thế từ kêu ở ví dụ a bằng từ nói to.

Ví dụ b: Từø kêu là từ địa phương.Có thể thay

thế từ kêu ở ví vụ b bằng từ gọi.

Ví dụ b: Từ ø kêu là từ địa phương.Có thể thay

thế từ kêu ở ví vụ b bằng từ gọi.

Tiết 133: CHƯƠNG TRÌNH ĐỊA PHƯƠNG

(Phần tiếng việt)

I/ Nhận diện từ ngữ địa phương:

Bài tập 3.sgk :

Trong hai câu đố sau, từ nào là từ địa phương?

Những từ ngữ đó tương đương với những từ nào

trong ngôn ngữ toàn dân?

a) Không cây không trái không hoa

Có lá ăn được, đố là lá chi (Câu đố về lá bún)

b ) Kín như bưng thì gọi là trống

Trống hổng trống hảng lại kêu là buồng.

(Câu đố về cái trống và buồng cau)

Tiết 133: Chương trình địa phương

(Phần Tiếng việt)

I.Nhận diện từ ngữ địa phương Bảng tổng hợp

Thẹo SẹoLặp bặp lắp bắp

Ba bố, cha

Má mẹKêu gọiĐâm trở thnàh, thành raĐuã bếp đũa cả

Nói trổng nói trống không

Vô vàoLui cui lúi húiNắp vungNhắm cho là,, ước chừngGiùm giúp

Trái quảChi gìTrống hổng trống hảng trống huếch trống hoác

:

- Dựa vào khái niệm của từ địa phương.

- Do giao lưu học hỏi mà ta biêùt được.

- Dựa vào văn cảnh của câu văn.

- Từ địa phương khác từ toàn dân ở ngữ âm và

từ ngữ.

(Phần Tiếng việt)

I/ Nhận diện từ ngữ địa phương:

*.Cơ sở xác định từ địa phương:

Dựa vào cơ sở nào mà em xác định được các

từ ngữ trên là từ địa phương?

Thảo luận

Tiết 133: Chương trình địa phương

( Phần Tiếng việt)

I.Nhận diện từ ngữ địa phương

II Sử dụng từ địa phương.

Cho tình huống : Có anh bộ đội người miền Bắc đến xin nước uống

ở một nhà người Huế Anh thấy một con chó to nằm chắn ngang đường nên rụt rè hỏi chủ nhà:

- Con chó có sao không, cô Tư?

- Con cứ đi, con chó không có răng mô.

Anh bộ đội yên tâm cứ thế đi qua, không ngờ con chó xổ ra, nhe răng sủa, trông rất dữ tợn Anh kêu lên:

- Răng con chó khiếp quá, thế mà cô bảo nó không có răng

•Theo em vì sao anh bộ đội lại nói: Thế mà cô bảo nó không có răng?

• Vì anh bộ đội là người miền Bắc không hiểu từ

răng mô của người Huế có nghĩa là: Sao đâu

Tiết 133: Chương trình địa phương

(Phần Tiếng việt)

I.Nhận diện từ ngữ địa phương

II Sử dụng từ địa phương.

? Qua tình huống trên em thấy từ địa phương

có những mặt nào hạn chế? * Hạn chế của từ địa Phương: Gây trởû ngại cho việc giao tiếp giữa các vùng miền.

•Vậy từ địa phương có những ưu điểm gì?

*Ưu điểm của từ địa phương.

-Bổ sung ý nghĩa từ vựng cho từ toàn dân làm phong phú vốn từ toàn dân VD : từ Chôm chôm, Sầu riêng  là từ địa phương nhưng được sử dụng rộng rãi như từ toàn

dân…

- Trong nghệ thuật sử dụng từ địa phương tạo sắc thái địa phương cho nhân vật cảnh vật.

Tiết 133: Chương trình địa phương

(Phần Tiếng việt)

Trong cộng đồng ngôn ngữ lớn và phân bố về mặt địa lý thường có những lớp từ ngữ đặc thù cho từng vùng địa lý hoặc rộng, hoặc hẹp

Nước Việt Nam chạy dài theo bờ biển Đông từ Bắc vào Nam, và nhìn chung hình thành ba vùng ngôn

ngữ lớn : Bắc Bộ, Trung Bộ, và Nam B ộ ä nên có những phương ngữ khác nhau Chính điều này tạo nên sự đa dạng về sắc thái văn hóa , phong tục tập quán của từng vùng miền qua từ ngữ địa phương

Và làm phong phú, giàu đẹp thêm Tiếng Việt

Tiết 133: Chương trình địa phương

(Phần Tiếng việt)

Chẳng hạn như từ mẹ nhưng ở mỗi vùng miền lại có cách gọi khác nhau:

ở miền Nam thì gọi là má,

còn ở miền trung thì gọi là

mạ ( Huế)ï.Ở miền bắc gọi

là u, bầm(Ở Bắc Giang),

hay ở các dân tộc phía bắc lại gọi là mế , với đồng bào người Eâđê thì gọi mẹ là

AMí

Tiết 133: Chương trình địa phương

( Phần Tiếng việt)

I.Nhận diện từ ngữ địa phương

II Sử dụng từ địa phương

? Để phát huy tính tích cực, hạn chế mặt

tiêu cực của từ ngữ địa phương, theo em

chúng ta phải làm gì?

 Kết luận:

+ Phải phân biệt được đặc điểm riêng của tiếng địa

phương mình so với ngôn ngữ toàn dân.( không lạm dụng

Tiết 133: Chương trình địa phương

( Phần Tiếng việt)

II Sử dụng từ địa phương

III Vận dụng.

Bài tập 5: sgk.

Đọc lại các đoạn trích ở bài tập 1sgk trang 97-98 và bình luận về cách dùng từ ngữ địa phương bằng cách trả lời

các câu hỏi sau:

a) Có nên để nhân vật bé thu trong truyện Chiếc lược

ngà dùng từ ngữ toàn dân không? Vì sao?

b) Tại sao trong lời kể chuyện của tác giả cũng có

những từ ngữ địa phương?

•a Không nên để bé Thu dùng từ ngữ toàn dân vì bé Thu chưa có dịp giao tiếp rộng rãi ở bên ngoài địa phương của mình.

•b)Trong lời kể, tác giả cũng dùng một số từ ngữ địa phương dể

hiểu để nêu sác thái của vùng đất nơi việc được kể diễn Tuy nhiên tác giả có chủ định không dùng quá nhiều từ ngữ địa phương để

5

Bài tập nhanh

•TaiLieu.VN •19

Chúc mừng bạn

đã trả lời đúng

Câu 1: Tromg câu thơ sau tư nào là từ địa phương:

“Người đồng mình thô sơ da thịt

•TaiLieu.VN •21

Chúc mừng bạn

đã trả lời đúng

Câu 3: Câu thơ sau có sử dụng từ địa phương:

“Con đi trăm núi ngàn khe Chẳng bằng khó nhọc đời bầm sáu mươi” (Tố Hữu)

•TaiLieu.VN •23

Chúc mừng bạn

đã trả lời đúng

Câu 4: Từ: Chôm chôm, sầu riêng, măng cụt….là:

a) Tư toàn dân.

b) Từ địa phương vùng Nam Bộ.

•TaiLieu.VN •25

Chúc mừng bạn

đã trả lời đúng

Câu 5: Em hãy đọc một câu thơ hoặc câu ca dao có sử

dụng từ địa phương và cho biết từ đó thuộc từ địa phương vùng nào?

•TaiLieu.VN •27

QUÝ THẦY CÔ VÀ CÁC EM HỌC SINH

QUÝ THẦY CÔ VÀ CÁC EM HỌC SINH