Tiết 138-139 Ôn tập phần tiếng Việt Khởi ngữ TP câu đứng trước CN nêu lên đề tài của câu Các TP biệt lập TP tình thái TP cảm thán TP phụ chú TP gọi đáp Thể hiện cách nhìn của người nói B
Trang 1TaiLieu.VN
Trang 2Tiết 138-139 Ôn tập phần tiếng Việt Khởi ngữ
TP câu đứng
trước CN nêu
lên đề tài của
câu
Các TP biệt lập
TP tình thái TP cảm thán TP phụ chú TP gọi đáp
Thể hiện cách nhìn của người nói
Bộc lộ tâm
lý của người nói
Dùng để tạo lập-duy trì quan hệ giao tiếp
Bổ sung chi tiết cho
ND chính của câu I
Trang 3* Bài tập: 1 Gọi tên các thành phần câu:
d “thưa ụng”
b “d ờng nh ”
c: “nh ữ ng người con gỏi nhỡn ta như
vậy”
- TP tỡnh thỏi
- TP phụ chú
- TP gọi -đáp
Trang 43 Viết đoạn văn giới thiệu truyện ngắn Bến quê của Nguyễn Minh Châu, trong đoạn
văn có những câu sử dụng các thành phần biệt lập:
(Bến quê là một câu chuyện về cuộc đời - cuộc đời vốn rất bỡnh lặng quanh ta- với những nghịch lí không dễ gỡ hoá giải Hỡnh như trong cuộc sống hôm nay, chúng ta có thể gặp ở
đâu đó một số phận giống như hoặc gần giống như số phận của nhân vật Nhĩ trong câu
chuyện của Nguyễn Minh Châu ? Người ta có thể mải mê kiếm danh, kiếm lợi để rồi sau khi
đã rong ruổi gần hết cuộc đời, vỡ một lí do nào đó phải nằm bẹp dí một chỗ, con người mới
chợt nhận ra rằng: gia đình chính là cái tổ ấm cuối cùng đưa tiễn ta về nơi vĩnh hằng ! Cái chân lí giản dị ấy, tiếc thay, Nhĩ chỉ kịp nhận ra vào những ngày tháng cuối cùng của cuộc
đời mỡnh Nhĩ đã từng “đi tới không sót một xó xỉnh nào trên trái đất”, nhưng khi chẳng may bị mắc bệnh hiểm nghèo, liệt toàn thân thì cuộc sống của anh lại hoàn toàn phụ thuộc vào những người khác Nhưng chính vào cái khoảnh khắc mà trực giác đã mách bảo cho anh biết rằng cái chết đã cận kề thỡ trong anh lại bừng lên nhưng khát vọng thật đẹp đẽ và thánh
thiện Có thể nói, Bến quê là câu chuyện bàn về ý nghĩa của cuộc sống, nhân vật Nhĩ là một
nhân vật tư tưởng; nhưng là thứ tư tưởng đã được hỡnh tượng hoá một cách tài hoa và có khả năng gây xúc động mạnh mẽ cho người đọc.)
* Các thành phần biệt lập:
- Thành phần phụ chú: cuộc đời vốn rất bỡnh lặng quanh ta
- Thành phần tình thái: hình như
- Khởi ngữ: cái chân lí giản dị ấy
- Thành phần cảm thán: tiếc thay.
Trang 5II Liên kết câu và liên kết đoạn văn
LK chủ đề LK lôgic
Các
câu
phục
vụ
CĐ
của
đoạn
Các đoạn phục
vụ chủ
đề của VB
Các câu, các đoạn văn
phải
sắp xếp theo trình tự hợp lí
Các câu, các đoạn LK = biện pháp:
P lặp
từ ngữ
P Đồng nghĩa, trái nghĩa, liên tưởng
Phép thế
Phép nối
Trang 6•Bài tập
1 Gäi tªn phÐp liªn kÕt:
c Bây giờ cao sáng rồi thỡ để ý đâu đến bọn chúng tôi nữa - thế!
b c«bÐ
từ
-> phÐp lÆp tõ vùng
->phép thế đại từ
Trang 7III
Phần thông báo
được diễn đạt trực
tiếp bằng từ ngữ trong câu.
Phần thông báo không
được diễn đạt trực tiếp
bằng từ ngữ trong câu
mà suy ra từ những từ
ngữ đó.
“ở dưới ấy các nhà giàu chiếm hết cả chỗ rồi !”
* Bài tập:
1 Câu chứa hµm ý:
=> Có hàm ý lµ: “ĐÞa ngôc míi chÝnh lµ n¬i dµnh cho c¸c «ng (nhµ giµu)”
Trang 82
Cõu ch ứ a hàm ý:
a “Tớ thấy họ ă n mặc rất đẹp”
Với Hàm ý: “Đội bóng huyện chơi không hay”
hoặc “Tôi không muốn bỡnh luận về việc này”.
*Người nói cố ý vi phạm phương châm: Quan hệ
b “Tớ báo cho Chi rồi”
Với h m ý: àm ý:
hoặc “Tôi khụng muốn nhắc đến tên Nam và Tuấn”.
*Người nói đã cố ý vi phạm phương châm: Về lượng.
“Tôi chưa báo cho Nam và Tuấn”
Trang 9*Luyện tập:
Bài làm:
3 Viết đoạn v ă n giới thiệu truyện ngắn Bến quê của Nguyễn Minh
Châu, trong đoạn v ă n có những câu sử dụng kh ở i ng ữ và các thành phần biệt lập ( Chỉ rừ cỏc TP đú).
“Bến quê” là một câu chuyện về cuộc đời - cuộc đời vốn rất bỡnh lặng quanh ta- với những nghịch lí không dễ gỡ hoá giải. -> TP phụ chú
Hỡnh như trong cuộc sống hôm nay, chúng ta có thể gặp ở đâu đó
một số phận giống như hoặc gần giống như số phận của nhân vật
Nhĩ trong câu chuyện của Nguyễn Minh Châu ? ->TP tình thái
Người ta có thể mải mờ, rong ruổi gần hết cuộc đời, vỡ một lí do nào
đó phải nằm bẹp dí một chỗ, con người mới chợt nhận ra rằng: gia
đỡnh chính là cái tổ ấm cuối cùng đưa tiễn ta về nơi vĩnh hằng ! Cái
chân lí giản dị ấy, tiếc thay, Nhĩ chỉ kịp nhận ra vào nh ữ ng ngày
tháng cuối cùng của cuộc đời mỡnh.
-> Khởi ngữ
Cái chân lí giản dị ấy
Ti ế c thay -> TP cảm thán
Trang 10Kiểm tra 15 phút:
Viết đoạn văn giới thiệu truyện ngắn “ Lặng lẽ Sa Pa” của Nguy ễ n Thành Long, trong đoạn v ă n có nh ữ ng câu sử dụng
kh ở i ng ữ và các thành phần biệt lập ( Chỉ rừ cỏc TP đú).
Sa Pa thơ mộng – nơi nhà văn Nguyễn Thành Long gọi là “Nơi lặng lẽ” ấy
– lại có những con người cống hiến hết mình như vậy cho đất nước Hình
như
