Bài giảng ngữ văn 7 bài 14 chuẩn mực sử dụng từ 3

Em hãy đọc 3 câu dưới đây và cho biết các từ in màu đỏ dùng sai như thế nào?. II Sử dụng từ đúng nghĩa Em đọc 3 câu dưới đây và cho biết các từ in màu đỏ dùng sai như thế nào?. Sử dụ

1

2

1 Hãy đọc lại cho đúng câu sau :

Đi Hà Lội mua cái lồi lấu cơm lếp

a Anh ấy biểu diễn thật dễ hiểu.

b Anh ấy diễn đạt thật dễ hiểu.

(Đọc đúng : Đi Hà Nội mua cái nồi nấu cơm nếp).

( Biểu diễn : Nhận biết đối tượng bằng thị giác) -> Sai.

(Diễn đạt : Nhận thức bằng tư duy)

2 So sánh 2 câu sau :

Tiết 61: B CHUẨN MỰC SỬ DỤNG TỪ

A Bài học:

I Sử dụng từ đúng âm, đúng chính tả:

c Đó là những khoảng khắc sung sướng nhất

trong đời em.

Em hãy đọc 3 câu dưới đây và cho biết các từ in màu đỏ dùng sai như thế nào? Sửa lại cho đúng.

 Do viết sai về chính tả -> Sửa lại:

a Một số người sau một thời gian vùi đầu vào làm ăn nay

đã khấm khá.

b Em bé đã bập bẹ (hoặc: tập tọe ) biết nói.

=> Do liên tưởng sai (khoảnh -> khoảng), do ảnh hưởng từ

địa phương, do ngọng -> Sửa lại:

c Đó là những khoảnh khắc sung sướng nhất trong đời em.

II) Sử dụng từ đúng nghĩa

Em đọc 3 câu dưới đây và cho biết các từ in màu đỏ dùng sai như thế nào? Hãy thay những từ ấy bằng những từ thích hợp.

a Đất nước ta ngày càng sáng sủa

b Ông cha ta đã để lại cho chúng ta những câu tục ngữ

cao cả để chúng ta vận dụng trong thực tế.

c Con người phải biết lương tâm.

a Đất nước ta ngày càng tươi đẹp

b Ông cha ta đã để lại cho chúng ta những câu tục ngữ sâu sắc để chúng ta vận dụng trong thực tế.

c Con người phải có lương tâm.

Đọc lại các câu đã thay từ Em thấy nghĩa các câu ấy như thế nào?

Đúng nghĩa.

 Không phù hợp, không đúng nghĩa  Thay thế

III Sử dụng từ đúng tính chất ngữ pháp của từ

Em đọc 4 câu dưới đây và cho biết các từ in màu đỏ dùng sai như thế nào? Hãy tìm cách chữa lại cho đúng.

a Nước sơn làm cho đồ vật thêm hào quang

b Ăn mặc của chị thật giản dị.

c Bọn giặc đã chết với nhiều thảm hại : máu chảy thành

sông ở Ninh Kiều Thây chất đầy nội ở Tụy Động, Trần Hiệp phải bêu đầu, Lí Khánh phải bỏ mạng.

d Đất nước phải giàu mạnh thực sự chứ không phải là sự

giả tạo phồn vinh.

d giả tạo phồn vinh : trái qui tắc trật tự tiếng Việt.

 - Danh từ không dùng làm vị ngữ như tính từ.

- Động từ, tính từ không dùng như danh từ.

- Không đảo trật tự vj trí từ đã theo quy tắc.

Sửa lại:

• Nước sơn làm cho đồ vật thêm hào nhoáng

b Sự ăn mặc của chị thật giản dị./ Chị ăn mặc thật là giản dị./ Trang phục của chị thật giản dị.

c Bọn giặc đã chết rất thảm hại: máu chảy thành sông ở Ninh Kiều Thây chất đầy nội ở Tụy Động, Trần Hiệp phải bêu đầu, Lí Khánh phải bỏ mạng.

d Đất nước phải giàu mạnh thực sự chứ không phải phồn vinh

giả tạo.

Đọc lại các câu theo như đã sửa Em thấy thế nào?

Hợp lí và đúng nghĩa.

a hào quang → hào nhoáng.

b ăn mặc (động từ) → không thể làm chủ ngữ

→ Cách ăn mặc…./ Chị ăn mặc thật là giản dị

c Thảm hại (tính từ) → Rất thảm hại

→(bỏ “với nhiều”)

d giả tạo phồn vinh → phồn vinh giả tạo

12

IV Sử dụng từ đúng sắc thái biểu cảm, hợp phong cách

a Quân Thanh do Tôn Sĩ Nghị lãnh đạo sang xâm lược

nước ta.

b Con hổ dùng những cái vút nhọn hoắt cấu vào người, vào mặt Viên [ ] Nhưng Viên vẫn rán sức quần nhau với chú hổ

(Dẫn theo Nguyễn Đức

Dân)

Em đọc 2 câu dưới đây và cho biết các từ in màu đậm sai như thế

nào? Hãy tìm những từ thích hợp để thay thế.

+ Lãnh đạo - Từ Hán Việt -> không hợp vì từ lãnh đạo có sắc thái trang trọng.

+ Chú hổ - Nhân hóa -> Từ chú mang sắc thái đáng yêu.

Sửa lại:

a Quân Thanh do Tôn Sĩ Nghị cầm đầu sang xâm lược nước ta.

b Con hổ dùng những cái vút nhọn hoắt cấu vào người, vào mặt

Viên [ ] Nhưng Viên vẫn rán sức quần nhau với con hổ.

(Dẫn theo Nguyễn Đức

Dân) Đọc lại các câu đã sửa So sánh với ý nghĩa của 2 câu của Bài tập / SGK.

a hào quang → hào nhoáng.

b ăn mặc (động từ) → không thể làm chủ ngữ

→ Cách ăn mặc…./ Chị ăn mặc thật là giản dị

c Thảm hại (tính từ) → Rất thảm hại

→(bỏ “với nhiều”)

d giả tạo phồn vinh → phồn vinh giả tạo

IV Sử dụng từ đúng sắc thái biểu cảm, hợp

phong cách:

a lãnh đạo → cầm đầu

b chú hổ → con hổ / nó

- Gây khó hiểu.

- Chỉ dùng trong thơ, văn để biểu hiện màu sắc địa phương.

Trong trường hợp nào không dùng từ địa phương?

Có một số lượng khá lớn từ Hán Việt đã được bổ sung

vào vốn từ vựng tiếng Việt góp phần làm phong phú

tiếng Việt Nhưng tại sao ta không lạm dụng từ Hán

Việt?

V Không lạm dụng từ địa phương, từ Hán Việt

Không đúng hoàn cảnh.

a hào quang → hào nhoáng.

b ăn mặc (động từ) → không thể làm chủ ngữ

→ Cách ăn mặc…./ Chị ăn mặc thật là giản dị

c Thảm hại (tính từ) → Rất thảm hại

→(bỏ “với nhiều”)

d giả tạo phồn vinh → phồn vinh giả tạo

IV Sử dụng từ đúng sắc thái biểu cảm, hợp

Trích “Sài Gòn tôi yêu”

Hãy tìm những từ sai lỗi chính tả

trong đoạn văn sau

ngàn năm tuổi của đất nước thì cái đô thị này còn xuân chán Sài Gòn cứ trẻ hoài như cây tơ đương độ nõn nà, trên đà thay da , đổi thịt, miễn là cư dân ngày nay và cả ngày mai biết cách tưới tiêu, chăm bón, trân trọng giữ gìn cái đô thị ngọc ngà này.

Trích “Sài Gòn tôi yêu” – Vũ Bằng.

Thảo luận nhóm:

19

2 Chuẩn bị bài mới:

- Ôn tập văn biểu cảm: Đọc 4 đoạn văn : Hoa hải đường, Về An Giang, Hoa học trò, Cây sấu Hà Nội; bài Kẹo mầm - Trả lời các câu hỏi / SGK / tr.168.

21