Bài giảng ngữ văn 7 bài 14 chơi chữ 11

-Dạng điệp ngữ nào được dùng trong đoạn thơ sau?. Việc sử dụng từ lợi trên tạo nên tác dụng của chơi chữ là gì?. Các lối chơi chữ 1.Các lối chơi chữ thường dùng:... CÂU HỎI THẢO LUẬN:

TaiLieu.VN

Tìm điệp ngữ trong đoạn thơ sau:

Ta về mình có nhớ ta,

Ta về, ta nhớ những hoa cùng người Rừng xanh hoa chuối đỏ tươi, Đèo cao nắng ánh dao gài thắt lưng ( Tố Hữu – Việt Bắc)

CÂU 1

KIỂM TRA BÀI CŨ

Câu 2:- Cĩ mấy dạng điệp ngữ? Kể tên

Cĩ 3 dạng điệp ngữ :

* Điệp ngữ cách quãng,

* Điệp ngữ nối tiếp,

* Điệp ngữ chuyển tiếp (vịng)

-Dạng điệp ngữ nào được dùng trong đoạn thơ sau? Chốn Hàm Dương chàng còn ngoảnh lại

Bến Tiêu Tương thiếp hãy trông sang

Bến Tiêu Tương cách Hàm Dương

Cây Hàm Dương cách Tiêu Tương mấy trùng

( Đoàn Thị Điểm – Sau phút chia li)

a Điệp ngữ cách quãng

b Điệp ngữ nối tiếp

c Điệp ngữ chuyển tiếp

d Cả a và c

TaiLieu.VN

Tuần 15: Bài 14:

Tiết PPCT: 59

Tiếng Việt

- Lợi 2, 3: Lợi (nướu) răng ( danh từ)

->Phát âm giống nhau, nghĩa khác nhau

-> Lợi dụng đặc sắc về âm, về nghĩa của từ ngữ.

-> Tạo sắc thái hài hước, dí dỏm,… làm câu văn

Thầy bĩi xem quẻ nĩi rằng:

Lợi 2 thì cĩ lợi3 nhưng răng khơng cịn.

? Em cĩ nhận xét gì về nghĩa của từ lợi

trong bài ca dao?

? Việc sử dụng từ lợi trên tạo nên tác dụng của chơi chữ là gì?

? Việc sử dụng từ lợi ở cuối bài ca dao

là dựa vào hiện tượng nào?

Tuần 15 Tiết 59 Tiếng Việt:

I Thế nào là chơi chữ?

II Các lối chơi chữ

1.Các lối chơi chữ thường dùng:

CÂU HỎI THẢO LUẬN:

Em hãy tìm lối chơi chữ trong các ví dụ sau :

(1) Sánh với Nava “ranh tướng” Pháp

Tiếng tăm nồng nặc ở Đông Dương

(Tú Mỡ)

(2) Mênh mông muôn mẫu một màu mưa

Mõi mắt miên man mãi mịt mờ.

(Tú Mỡ)

(3)Con cá đối bỏ trong cối đá Con mèo cái nằm trên mái kèo Trách cha mẹ em nghèo,

Anh nỡ phụ duyên em.

(Ca dao)

(4) Ngọt thơm sau lớp vỏ gai Quả ngon lớn mãi cho ai đẹp lòng Mời cô mời bác ăn cùng,

Sầu riêng mà hóa vui chung trăm nhà (Phạm Hổ)

(1)Sánh với Na-va “ranh tướng” Pháp Tiếng tăm nồng nặc ở Đông Dương.

( Tú Mỡ )

- Dùng từ ngữ đồng âm ;

Tiếng tăm nồng nặc ở Đông Dương.

( Tú Mỡ )

-Dùng từ đồng âm ;

-Dùng lối nói trại âm

(gần âm) ;

Ranh (tướng) (tướng) ranh mãnh.

 Dùng lối nói trại âm  mỉa mai, giễu cợt tên chỉ huy quân sự Pháp.

Danh (tướng)  (tướng) giỏi,nổi tiếng.

BÚP BÊ BẰNG

BÔNG.

những lối chơi chữ khác Em hãy chỉ rõ lối chơi chữ trong các câu dưới đây:

Anh nỡ phụ duyên em.

(Ca dao)

-Dùng cách điệp âm ;

Ví dụ 3 :

Con cá đối bỏ trong cối đá,

Con mèo cái nằm trên mái kèo,

cối đá

cá đối

-Dùng từ đồng

âm ;

-Dùng lối nói trại âm

(gần âm) ;

Con mèo cái nằm trên mái kèo,

Trách cha mẹ em nghèo, Anh nỡ phụ duyên em.

Xác định lối chơi chữ trong câu sau:

Trên trời rơi xuống mau co

(Câu đố)

mau co

-Dùng từ đồng âm ;

-Dùng lối nói trại âm

(gần âm) ;

-Dùng cách điệp âm ;

-Dùng lối nói lái ;

(4)Ngọt thơm sau lớp vỏ gai, Quả ngon lớn mãi cho ai đẹp lòng.

Mời cô mời bác ăn cùng,

Sầu riêng mà hóa vui chung trăm nhà.

(Phạm Hổ)

Mời cô mời bác ăn cùng,

Sầu riêng mà hóa vui chung trăm nhà.

Sầu riêng

Một loại quả

ở Nam Bộ Dùng

từ đồng âm.

Sầu riêng vui chung  dùng từ trái nghĩa.

Tâm trạng buồn,khó thổ lộ.

Tuần 15 Tiết 59 Tiếng Việt

I Thế nào là chơi chữ?

II Các lối chơi chữ:

1.Các lối chơi chữ thường dùng:

2.Sử dụng lối chơi chữ:

Chơi chữ được sử dụng trong

cuộc sống thường ngày , trong

văn thơ, đặc biệt là trong văn

thơ trào phúng, trong câu đối,

Ráo mép chỉ quen tuồng nói dối, Lằn lưng cam chịu dấu roi tra.

Từ nay Trâu Lỗ chăm nghề học, Kẻo hổ mang danh tiếng thế gia.

(Lê Quý Đôn)

III Luyện tập

1.Đọc bài thơ dưới

đã dùng những từ ngữ

nào để chơi chữ:

Tuần 15 Tiết 59 Tiếng Việt

I Thế nào là chơi chữ?

II Các lối chơi chữ:

III Luyện tập:

1/165:

* Dùng các từ gần nghĩa chỉ

loài rắn: Liu điu, hổ lửa, mai

gầm ráo, lằn, roi, Trâu Lỗ, hổ

mang

* Trâu Lỗ 1: Tên loài rắn

Trâu Lỗ 2: Tên nước (Trung Hoa)

 Dùng hiện tượng đồng âm.

-Trời mưa đất thịt trơn như mỡ,dò đến

hàng nem chả muốn ăn.

-Trời mưa đất thịt trơn như mỡ,dò đến

Các thực phẩm cheá biến từ thịt:

Dò, nem, chả.

Dùng từ gần nghĩa.

Trong bài thơ “Cảm

ơn người tặng cam”, Bác

Nhận thì không đúng, từ làm sao đây?

Ăn quả nhớ kẻ trồng cây,

Cam (1): quả cam

Dùng từ đồng âm.

Cam (2): ngọt

1 2

3 4

Có 6 chữ: Lối chơi chữ nào được sử dụng trong câu đối sau?

Cô gái mồm to xuống bể mò tôm.

Có 6 chữ: Lối chơi chữ nào được sử dụng trong câu sau:

Kiến bò trên đĩa thịt bò

Có 6 chữ: Lối chơi chữ được sử dụng trong câu thơ sau:

Nhớ nước đau lòng con quốc quốc Thương nhà mỏi miệng cái gia gia…

( bà huyện Thanh Quan)

Có 6 chữ: Đây là lối chơi chữ gì trong câu sau:

C ô C ẩm c ầm c ái c hổi c học c hú c huột c hù c hết c ứng

Có 9 chữ: Lối chơi chữ nào được sử dụng trong câu sau:

Da trắng vỗ bì bạchRừng sâu mưa lâm thâm

Thử tài câu đố sau đây:

Cĩ con mà chẳng cĩ cha

Cĩ lưỡi, khơng miệng, đĩ là vật chi?

Phân tích lối chơi chữ trong câu đố trên?

DẶN DÒ :

- Học thuộc bài chơi chữ,

- SƯU TẦM THÊM CÁC LỐI CHƠI CHỮ

- Chuẩn bị cho tiết chuẩn mực sử dụng từ

TaiLieu.VN