− Là nhà thơ nữ xuất sắc trong nền thơ ca hiện đại Việt Nam − Đề tài : viết về những tình cảm gần gũi, bình dị trong đời sống gia đình và cuộc sống thường ngày.. Tiếng gà trên đườn
Trang 2Kiểm tra bài cũ
? Đọc thuộc lòng bài thơ “ Bài ca nhà tranh bị gió thu phá ” - Đỗ Phủ Nêu ý nghĩa của bài thơ
này ?
Trang 4Tiết 53 :
TIẾNG GÀ TRƯA
- XUÂN QUỲNH
-I/-Tìm hiểu chung
1 Tác giả:
− Nguyễn Thị Xuân Quỳnh ( 1942 –
1988 ), quê ở làng La Khê, tỉnh Hà
Tây.
− Là nhà thơ nữ xuất sắc trong nền
thơ ca hiện đại Việt Nam
− Đề tài : viết về những tình cảm gần
gũi, bình dị trong đời sống gia đình
và cuộc sống thường ngày.
2 Văn bản:
− Được viết trong thời kì đầu cuộc
kháng chiến chống đế quốc Mĩ.
− In lần đầu trong tập thơ “ Hoa dọc
chiến hào “
Trang 5Tiết 53:
TIẾNG GÀ TRƯA
- XUÂN QUỲNH
-I/-Tìm hiểu chung
1 Tác giả
2 Văn bản
3 Gi ải thích từ khó:
Cách đọc :
- Giong tình cảm như lời tâm sự.
- Chú ý ngắt nhịp 3/2, 2/3, 1/2/2.
- Nhấn mạnh điệp ngữ : Tiếng gà trưa.
? Em hiểu từ “ lang mặt’’ như thế nào
- Lang mặt : da mặt có những đốm trắng loang lổ
do bệnh lang ben ( bệnh ngoài da , do một thứ nấm gây ra ) Trong dân gian xưa lưu truyền quan niệm cho rằng nhìn gà đẻ sẽ bị lang mặt.
? Giải nghĩa từ “ sương muối ”
- Sương muối : sương đông thành những hạt
băng trắng xóa phủ trên mặt đất và cây cỏ, trông như muối, chỉ xuất hiện khi thời tiết rất lạnh, có hại đối với cây cối và loài vật.
? “ Chéo go “ và “ trúc bâu” chỉ những loại vải như thế nào
- Chéo go : vải dày, trên mặt vải có những đường
dệt chéo song song với nhau theo bề ngang khổ vải.
- Trúc bâu : vải trắng dày dệt bằng sợi bông thông thường
Trang 6Tiết 53:
TIẾNG GÀ TRƯA
- XUÂN QUỲNH
-? Em có nhận xét gì về hình thức của các câu thơ
- Các câu thơ 5 tiếng xen kẽ các
câu thơ 3 tiếng.
- Vần được gieo ở cuối câu nhưng
không cố định và rất ít vần.
? Vậy theo em, bài thơ này được viết theo thể thơ gì
I/-Tìm hiểu chung
4 Thể loại :
− Thể thơ ngũ ngôn.
Trang 7Thể thơ ngũ ngôn : có 2 loại
Ngũ ngôn tứ tuyệt
- Bắt nguồn từ thơ
Trung Quốc
- Hạn định về số câu, số
chữ trong bài.
4 câu / bài.
5 tiếng / câu.
Ngũ ngôn
- Bắt nguồn từ thể hát
dặm Nghệ Tĩnh và vè dân gian.
- Không hạn định về số
câu, số chữ
Trang 8Tiết 53:
TIẾNG GÀ TRƯA
- XUÂN QUỲNH
-5 Phương thức biểu đạt :
Tự sự + miêu tả + biểu cảm.
6 Bố cục :
Chia làm 4 đoạn
BỐ CỤC CỦA VĂN BẢN Văn bản chia làm 4 đoạn
- Đoạn 1: Khổ 1 : Âm vang tiếng
gà trưa trong nỗi niềm anh lính trẻ.
- Đoạn 2: Khổ 2: Kỉ niệm về con
gà mái mơ, con gà mái vàng.
- Đoạn 3 : Khổ 3,4, 5, 6: Kỉ niệm
về bà.
- Đoạn 4 : Khổ 7, 8 : mơ ước tuổi
thơ và mơ ước hiện tại của người chiến sĩ trẻ
Trang 9Tiết 53:
TIẾNG GÀ TRƯA
- XUÂN QUỲNH
-I/-Tìm hiểu chung
II/-Đọc – Tìm hiểu văn bản
1 Tiếng gà trên đường hành
quân.
Trang 10Trên đường hành quân xa Dừng chân bên xóm nhỏ Tiếng gà ai nhảy ổ :
“ Cục… cục tác cục ta ” Nghe xao động nắng trưa Nghe bàn chân đỡ mỏi
Nghe gọi về tuổi thơ
Trang 11Tiết 53:
TIẾNG GÀ TRƯA
- XUÂN QUỲNH
-I/- Tìm hiểu chung
II/-Đọc – Tìm hiểu văn bản
1 Tiếng gà trên đường hành
quân.
? Tiếng gà trưa vọng vào tâm trí tác giả trong thời điểm và hoàn cảnh nào
- Thời điểm : buổi trưa , bên xóm nhỏ.
- Hoàn cảnh : trên đường hành quân.
? Cụm từ “ trên đường hành quân xa ‘ gợi cho em hiểu như thế nào
- Gợi một cuộc hành quân xa xôi, vất vả, nhiều gian nan , khó khăn.
? Tại sao trong vô vàn âm thanh của làng quê, tâm trí nhà thơ lại bị ám ảnh bởi tiếng gà trưa.
- Tiếng gà là âm thanh gần gũi, quen thuộc của làng quê, dự báo điều tốt lành.
- Tiếng gà trưa là tiếng gà nhảy ổ để
có những quả trứng hồng – là niềm vui cho người nông dân cần cù, chịu khó.
Trang 12Tiết 53:
TIẾNG GÀ TRƯA
- XUÂN QUỲNH
-I Tìm hiểu chung
II Đọc – Tìm hiểu văn bản
1 Tiếng gà trên đường hành
quân.
- Nghệ thuật:
+ Điệp từ “ nghe ”
+ ẩn dụ chuyển đổi cảm giác.
→ Tiếng gà trưa – biểu tượng của
làng quê đaa gắn bó thân thiết, khơi gợi biết bao cảm xúc chân thành tươi vui trong tâm trí nhà thơ.
→ Tình làng quê thắm thiết, sâu
nặng.
? Trên đường hành quân xa, tiếng gà trưa đa gợi cảm giác gì trong lòng người ra trận
- Nghe → xao động nắng trưa → bàn chân đỡ mỏi → gọi về tuổi thơ
? Tại sao âm thanh tiếng gà trưa lại có thể gợi cảm giac đó cho con người
Vì: + Buổi trưa yên tĩnh, tiếng gà khua động không gian.
+ Tiếng gà làm xao động, làm dịu bớt cái nắng trưa gay gắt, xua tan những mệt mỏi trên chặng đường hành quân dài của người chiến sĩ.
+ Đánh thức những kỉ niệm xa xưa, đưa người chiến sĩ sống lại những năm tháng hồn nhiên, tươi đẹp nhất của đời người.
? Qua đó thể hiện tình cảm gì của tác giả đối với quê hương
Trang 13Qua các khổ thơ ở phần 2, em hiểu được gì về tình cảm
bà dành cho cháu và của cháu đối với bà Nêu cảm nhận của em về tình bà cháu?
0123456789 10
Tình cảm của bà: Chắt chiu, dành dụm, chăm lo cho
cháu hiểu tâm lí trẻ thơ của cháu Bà dành trọn vẹn tình yêu thương cho cháu.
Tình cảm của cháu: Yêu thương, kính trọng, biết ơn
bà và hình ảnh bà in đậm trong lòng cháu.
Tình bà cháu: Sâu nặng, bền chặt, thắm thiết.
Trang 14Tiết 53:
TIẾNG GÀ TRƯA
- XUÂN QUỲNH
-I Tìm hiểu chung
I Đọc – Tìm hiểu văn bản
1 Tiếng gà trên đường hành
quân
mái mơ, mái vàng
Trang 15Tiếng gà trưa
Ổ rơm hồng những trứng Này con gà mái mơ
Khắp mình hoa đốm trắng Này con gµ mái vàng
Lông óng như màu nắng.
Trang 16Tiết 53:
TIẾNG GÀ TRƯA
- XUÂN QUỲNH
-I Tìm hiểu chung
II Đọc – Tìm hiểu văn bản
1 Tiếng gà trên đường hành
quân
2 Kỉ niệm về những con gà
mái mơ, mái vàng
- Điệp từ “ này ”
- Dùng nhiều tính từ chỉ maù
sắc : hồng, vàng, trắng.
- Cứ một câu kể là một câu
tả.
→ Hình ảnh thân thương về đàn
gà và ổ trứng hồng gợi vẻ
đẹp tươi sáng, đầm ấm, bình
dị của làng quê.
? Em hay phát hiện các biện pháp nghệ thuật được sử dụng
Tiếng gà trưa Ổ rơm hồng những trứng Này con gà mái mơ
Khắp mình hoa đốm trắng Này con gà mái vàng
Lông óng như màu nắng.
Tiếng gà trưa Ổ rơm hồng những trứng Này con gà mái mơ
Khắp mình hoa đốm trắng Này con gà mái vàng
Lông óng như màu nắng.
Tiếng gà trưa Ổ rơm hồng những trứng Này con gà mái mơ
Khắp mình hoa đốm trắng Này con gà mái vàng
Lông óng như màu nắng.
Trang 17Hướng dẫn về nhà
- Học thuộc 2 khổ thơ đầu và nêu cảm nhận của em về 2 khổ thơ đó.
- Tìm hiểu tiếp phần còn lại của bài thơ
Trang 18Tiết học kết thúc
Xin chân thành cảm ơn các thầy cô giáo và các em học sinh