Trình bày quy trình kỹ thuật trồng hoa lyly

Hoa Lily là cây hoa mang lại lợi nhuận lớn ở nhiều nước như Hà Lan, Nhật bản…Ở Việt Nam, hoa Lily được trồng ở Đà Lạt từ thời Pháp thuộc.. Cùng với hoa cẩm chướng hoa Lily là một trong

Bài tiểu luận

Môn : kỹ thuật cây trồng

Họ và tên: Ngô Quang Bình Lớp : 9k3

Đề bài : Trình bày quy trình kỹ thuật trồng hoa lyly

1 Mở đầu Hoa lily thuộc họ Liliaceae là một trong những loài hoa đẹp và có giá trị trên thị trường hiện nay Hoa Lily là cây hoa mang lại lợi nhuận lớn ở nhiều nước như Hà Lan, Nhật bản…Ở Việt Nam, hoa Lily được trồng ở Đà Lạt từ thời Pháp thuộc Hiện nay nhu cầu về giống hoa Lily là rất lớn Ở Đà Lạt, những người trồng hoa phải mua củ giống từ Hà Lan, giá hiện tại cho một củ giống từ 7000 - 10.000 đồng tuỳ loại và màu sắc,

do vậy sản phẩm của hoa thương phẩm là rất đắt

Cùng với hoa cẩm chướng hoa Lily là một trong hai loại cây hoa

có giá trị hàng đầu thế giới về xuất khẩu và tiêu thụ nội địa của nhiều nước Lily là một trong những loài hoa cắt cành đẹp và được nhân giống thương mại trên diện rộng

Hiện nay hoa ly đã được trồng và phát triển tương đối mạnh ở một

số tỉnh như Đà Lạt (Lâm Đồng), Mộc Châu (Sơn La), Ba Bể (Bắc Kạn) Qua một thời gian khá dài, cây hoa ly đã chứng tỏ được thế mạnh của mình trong việc đem lại lợi ích kinh tế cao cho người trồng

Hoa lyly được chia làm nhiều loại khác nhau: lily vàng, lily cam, lily trắng,lily Tiger

Hoa lily có nguồn gốc ôn đới nên điều kiện khí hậu thời tiết, nhất

là thời vụ trồng có ảnh hưởng rất lớn đến quá trình sinh trưởng, ra nụ, nở hoa và cuối cùng là hiệu quả kinh tế, trong khi trồng nhà vườn phải nắm

chắc kỹ thuật trồng và các đặc điểm và yêu cầu sinh thái yêu cầu về giống:

* Yêu cầu sinh thái: Nói chung hoa lily chịu rét khá, chịu nóng kém do đó với các tỉnh miền núi phía Bắc như Tam Đảo (Vĩnh Phúc), Sapa (Lào Cai), Mộc Châu (Sơn La), Đà Lạt (Lâm Đồng) có khí hậu mát mẻ nên có thể trồng nhiều vụ trong năm Với các tỉnh đồng bằng, đặc biệt là vùng ĐBSH chỉ nên trồng hoa lily vụ đông mới cho hiệu quả cao (từ tháng 10 đến tháng 1 năm sau), còn các vụ khác do nhiệt độ cao nên cây khó phân hóa mầm hoa, ít nụ, ít hoa, hoa nhỏ và khó nở, không đẹp Lily có thể trồng được trên nhiều loại đất, nhưng đất nhiều mùn, thịt nhẹ

là tốt nhất Rễ hoa lily ăn nông nên cần chọn đất dễ thoát nước, độ pH thích hợp từ 6-7 (trừ các giống nhóm Phương Đông thích đất chua hơn,

pH từ 5,5-6,5)

* Về giống: Hiện có rất nhiều giống lily được ưa chuộng phân thành 4 nhóm chính: lai Á châu, nhóm lai Phương Đông, nhóm lily thơm

và nhóm các loại hình khác

* Các giống lyly chính như:

- Giống Acapulco: Hoa màu hồng đậm, sẫm hơn ở giữa hoa nhất là trong điều kiện nóng Số nụ hoa không ổn định, nếu vụ trồng thích hợp có thể cho từ 2-4 hoa, không thuận lợi thường chỉ cho 1 hoa Giống thường hay

bị bệnh cháy lá khi trồng loại củ có kích cỡ lớn Thời gian sinh trưởng từ 80-90 ngày; cây cao từ 120-130cm, thế hoa hướng sang 2 bên Có thể dùng cắt cành, trồng chậu hoặc trồng đất, độ cứng cây ở mức trung bình Thời vụ trồng tốt nhất từ tháng 3 đến tháng 9; ra hoa từ tháng 7 đến tháng

8 Có thể trồng quanh năm và là giống hiện được trồng phổ biến ở nước ta

- Giống Tiber: Hoa lớn, hình bát, màu hồng pha đỏ, màu đậm dần vào phía trong Thời gian sinh trưởng 100-110 ngày, cây cao 100-110cm, thích hợp để chơi hoa cắt vì cứng cây Thời vụ trồng tốt nhất từ tháng 5 đến tháng 3, ra hoa tháng 7-8, phù hợp ra hoa mùa đông, chất lượng hoa tốt

- Giống Sorbonne: Là giống trồng phổ biến, hoa màu hồng, hướng lên phía trên; thời gian sinh trưởng 100-110 ngày; cây cao 100-120cm, thích hợp cho chơi hoa cắt vì độ cứng thân rất tốt Giống nhiễm nhẹ với bệnh cháy lá

* Đặc điểm hình thái:

Lily là cây có dạng thân hành, sống lâu năm ở trên cạn

Củ Lily không có vỏ bao nhưng có nhiều rễ bọc bên ngoài

Lily có một hệ rễ chùm là rễ chính nằm dưới củ, ngoài ra còn có thêm một hệ rễ thân nằm dưới thân, trục thân

Lily có nhiều lá và là nơi có thể mọc thêm những củ con, lá đơn có hình Mác hoặc hình vạch có gân song song với các phiến hẹp, dài từ 10

-15 cm, rộng tử 1,5 - 2 cm

Hoa Lily đều, lưỡng tính, hoa mẫu ba, có khi mọc đơn độc hoặc mọc từng cụm ở ngọn Bao hoa đơn, dạng cánh, không phân hoá thành đài và tràng rõ rệt, gồm 6 cánh xếp 2 dãy xen kẽ nhau, cánh thật dính nhau ở gốc

Hoa ly hiện nay trồng ở Việt Nam chủ yếu bằng phương pháp nhân giống, bằng cách tách lấy củ con được sinh ra từ củ mẹ Để đảm bảo cây

có sức sinh trưởng tốt, chất lượng hoa thương phẩm đạt tiêu chuẩn xuất bán trong nước và xuất khẩu, điều khiển thời điểm ra hoa đúng thời vụ, người ta có thể chỉ trồng những cây hoa ly chuyên để nhân giống, cũng có thể kết hợp với sản xuất hoa vụ Hè sau đó để nhân giống Phương pháp làm như sau:

2.1 XỬ LÝ ĐẤT, PHỐI TRỘN GIÁ THỂ VÀ XỬ LÝ CỦ GIỐNG

2.1.1Thành phần giá thể

- Xỉ than, Vôi bột, Phân hữu cơ vi sinh, N-P-K, Trấu, Đất mặt

- Đào bóc lớp đất mặt trong luống sâu: 40-45cm Để riêng lớp đất mặt, nhặt sạch rễ cây cỏ, tàn dư thực vật, sỏi đá…

- Làm đất lên luống: Rộng 1 - 1,2m Cao 20 - 30 cm để thoát nước 2.1.2 Phương pháp phối trộn

+ Rải một lớp sỉ than dầy 10cm Cho các viên sỉ to xuống dưới sau

đó rải lớp sỉ nhỏ lên trên Có thể trộn lớp sỉ than nhỏ này với đất mặt để trồng

Mục đích: Tăng khả năng thấm hút nước bề mặt Đảm bảo lượng không khí cho rễ cây hô hấp Chống lại sự xâm nhập của vi khuẩn gây bệnh từ tầng đất dưới

+ Rải 30cm đất mặt đã được nhặt sạch thân rễ cỏ và sỏi đá …

+ Rải đều 1 lớp trấu trên mặt luống: 30 kg/100m2

+ Rải tiếp 1 lớp vôi bột đều trên mặt luống: 10 kg/100m2

+ Rải tiếp 1 lớp Phân hữu cơ vi sinh: 1 tấn /100m2

+ Rải tiếp 1 lớp Phân N -P-K: 10 kg/100m2

+ Phun Viben C liều lượng: 25g/8lít nước /100m2 Trộn đều lớp giá thể trên đến độ sâu 15cm, làm nhỏ đất đảm bảo nhỏ mịn đều Yêu cầu : Phối trộn Giá thể + sử lý đất trước khi trồng từ: 7-10 ngày.(4)

2.1.3 Chuẩn bị giá thể:

1 phần đất phù sa + 1 phần phân chuồng đã được ủ hoai mục và 2 phần

xơ dừa đã được xử lý loại bỏ ta nanh trộn đều trước khi vào chậu Có thể

sử dụng các loại chậu gốm, chậu đất nung hoặc chậu nhựa với các kích cỡ khác nhau tùy theo cách chơi 1, cây, 3, cây, 5 cây hay 7 cây để lựa chọn cho phù hợp

2.1.4 Xử lý củ giống:

Phân loại củ theo kích thước để trồng nhằm đảm bảo tính đồng đều của vườn lily sau này Chọn những củ to (đường kính củ 12-15cm), đã lên mầm sau khi đã qua xử lý lạnh để phá ngủ, cắt bớt rễ, chỉ chừa lại khoảng 1cm để kích thích cho củ nhanh ra rễ mới Ngâm củ giống từ 5-10 phút

trong dung dịch thuốc Daconil 75WP (pha 1 gói 10g trong 8 lít nước sạch) để trừ trừ nấm bệnh, vớt ra để ráo nước rồi đem trồng vào chậu 2.2 kỹ thuật trồng, chăm sóc và thu hoạch hoa

2.2.1 Cách trồng:

Cho 1/2 giá thể vào chậu, đặt các củ ngay ngắn, mầm hướng lên trên Tùy theo kích thước của chậu mà đặt củ cho phù hợp (chậu có đường kính 20cm trồng 3 củ/chậu, 30cm trồng 5 củ/chậu và 40cm trồng 7 củ/chậu) Phủ tiếp giá thể cho kín mầm và tưới nhẹ cho đất nén giữ cố định vị trí củ rồi xếp các chậu thành hàng trên luống để tiện chăm sóc sau này

2.2.2-Thời vụ trồng:

Lily là cây có nguồn gốc ôn đới, thích ứng với điều kiện nhiệt độ

17 - 25°C độ ẩm 60-80%, đặc biệt Lily rất mẫn cảm với nhiệt độ, nhiệt

độ cao > 25°C cây sinh trưởng nhanh, thời gian sinh trưởng ngắn

Thời gian sinh trưởng các giống nhập nội ở vụ Hè Thu ngắn hơn so với giống gốc từ 25 - 30 ngày, đối với vụ Đông - Xuân khá chuẩn so với giống gốc, do vậy việc lựa chọn giống và xác định thời vụ là khâu quan trọng quyết định sự thành bại của Doanh nghiệp Ngoài ra cần phối hợp với các biện pháp kĩ thuật chăm sóc và điều khiển nhiệt độ, độ ẩm phù hợp mới có thể tạo được hoa chất lượng cao, nở đúng thời gian theo ý muốn

- Với các dòng Oriental (Stagazer, Sorbonne, Yelloween,

Valdermar, Ribera )

+ Trồng từ: 25/8-05/9 Thu hoạch vào dịp 20/11

+ Trồng từ: 20/11-30/11 Thu hoạch vào dịp 08/03

- Với các dòng LA -Hybride (Twister, Avenilo, Acapuco, Freya ) + Trồng từ: 10/9-15/9 Thu hoạch vào dịp 20/11

+ Trồng từ: 05/12-10/12 Thu hoạch vào dịp 08/03

2.2.3- Chuẩn bị củ giống mẹ:

Chọn củ không sâu bệnh, đường kính từ 8-10 cm ngâm vào dung dịch foocmalin 40% pha theo tỉ lệ 1/80 lần trong 30 phút, lấy ra rửa sạch

hong khô.

Kích cỡ củ giống có quan hệ chặt chẽ tới chất lượng hoa thương phẩm, củ giống càng to, số lượng nụ /cành càng cao Vì vậy cần có công tác chọn lọc, phân loại củ giống trước khi trồng, nhập các củ giống có chất lượng tốt, kích cỡ to

Chọn những củ giống đã được sử lý xuân hoá đang nảy mầm, có bộ

rễ tốt, không bị bệnh (Nên trồng khi củ có chiều dài mầm từ 0,5 - 1,0 cm, nếu để mầm phát triển quá dài khi trồng dễ gây tổn thương cho cây do đó

dễ bị nhiễm bệnh).(2)

Ngoài những ph ương pháp nhân giống truyền thống (nhân giống

từ củ ly, nhân giống bằng hạt…) còn có những cách khác để nhân giống hoa Lily Nhằm cung cấp 1 lượng giống lớn, sạch bệnh và đồng đều về chất lượng, người ta sẽ tiến hành nhân giống hoa Lily bằng phương pháp nuôi cấy mô cây

2.2.4- Chuẩn bị vườn ươm:

Hoa ly là cây ưa ẩm nhưng không chịu được úng, nên đất trồng hoa

ly phải chọn những vùng đất cao ráo, thông thoáng và có điều kiện tưới nước Theo kinh nghiệm thì nên chọn đất ở những vùng núi cao, ven sông, ven hồ hoặc bán đảo là tốt nhất Đất làm vườn ươm phải là đất nhiều mùn, tơi xốp, thoát nước tốt, luống rộng 100-120cm, độ dài tùy ý Đối với nước ta thời tiết thất thường cho nên cần phải có mái lưới để che mưa đá, nắng gió cũng như tránh một số loài côn trùng đến phá hoại 2.2.5- Trồng và chăm sóc

- Sử lý củ trước khi trồng bằng Viben C hoặc Rydomyl: 20g/8lít nước (có thể phun trực tiếp vào củ sau khi trồng)

- Mật độ trồng 25 - 28 củ /m2, (20 x 20 cm hoặc 18 x 20 cm2)

- Độ sâu lấp đất: 10-12cm trên củ

Sau khi trồng dùng bình phun sương tưới nhẹ đủ ẩm Duy trì độ ẩm đất đạt 70% - 80%

- Cách trồng: Trồng với khoảng cách 12x15cm/ cây Mỗi luống rạch 5-6 hàng, sâu 5-7cm; rạch xong tưới đủ nước, đợi nước ngấm đi rồi đặt củ vào hàng, cách nhau 15cm, sau đó lấp đất dày 5-8cm

- Chăm sóc:

* Bón phân

- Bón thúc N - P- K 5-10-3:

+ Tháng thứ 1: Bón 50g/m2

+ Tháng thứ 2: Bón 70g/m2 + Phun Pomior 0,3% qua lá

+ Tháng thứ 3: Bón 70g/m2 + Phun PotasPhosphas 0,25% qua lá

- Phương pháp bón:

+ Bón NPK: Dùng Dầm rạch nhẹ ở giữa các hàng cây, ở độ sâu từ

2 – 3 cm Trộn đều phân với đất bột khô để bón cho đều Sau khi bón cần lấp đất ngay chú ý cần lấp kín phân để phân không bị khô, cây dễ hấp thụ

+ Bón thúc qua lá:

Dùng Pomior hoà với nước phun uớt đẫm thân lá Liều lượng dùng: 30 - 40 ml Pomior pha với 10 lít nước

PotasPhosphas 0,25% khi cây bắt đầu phân hoá mầm hoa, từ 7- 10 ngày phun 1 lần, phun ướt đẫm lá

* Làm cỏ phá váng

Yêu cầu: Phải tạo cho lớp đất mặt tơi xốp thoáng khí hạn chế sự cạnh tranh dinh duỡng của cỏ dại Dùng dầm xới nhẹ mặt luống, độ sâu xới đất từ 2-3 cm, cách gốc từ 4- 5cm Chú ý tránh làm đứt rễ hoặc gây tổn thương cho thân và bộ rễ vì đây là con đường chính để các loại nấm,

vi khuẩn xâm nhập gây hại cho cây Thời gian làm cỏ: 10 - 15 ngày /lần

* Chế độ chiếu sáng:

Hoa Ly là cây ôn đới, thích nghi với điều kiện chiếu sáng tán xạ, cường độ chiếu sáng thấp Đặc biệt với khí hậu nhiệt đới ở Việt Nam cần

có lưới che chắn nắng thường xuyên, nên trồng cây trong nhà kính hoặc che phủ nilon giả kính

Đảm bảo cường độ chiếu sáng từ 50-60% ánh sáng trực xạ Duy trì nhiệt độ trong nhà kính từ: 20 25°C Độ ẩm không khí từ 60 -70%

* Chú ý

- Tùy theo độ ẩm trong nhà lưới, trong giá thể mà có chế độ tưới nước cho phù hợp Lúc mới trồng tưới nhiều hơn sau đó giảm dần Cứ 10 ngày bón thúc 1 lần bằng cách hòa 0,05kg phân NPK tổng hợp + 0,1kg phân lân trong 10 lít nước để tưới cho 40 chậu (loại 3 cây) hoặc 20 chậu (loại 5

cây) Không bón rải trực tiếp phân gần gốc cây, tưới nước ngay sau khi bón để phân ngấm đều trong chậu hoặc phun nước nhằm rửa sạch phân còn bám trên lá Chú ý phòng trừ các đối tượng sâu bệnh hại kịp thời để đảm bảo năng suất và chất lượng hoa

- Điều tiết nở hoa: Kết hợp giữa điều chỉnh nhiệt độ và ánh sáng cho phù hợp Ngay sau trồng cần tiến hành che 1 lớp lưới đen ở phía trên để hạn chế ánh sáng trực xạ của mặt trời chiếu vào mầm Khi cây xuất hiện nụ,

bỏ lớp lưới đen để cây hấp thụ nhiều ánh sáng sẽ cho hoa to và màu đẹp Khi trồng trong vụ đông, những ngày âm u, giá rét thì bỏ lớp lưới đen đồng thời quây nilon để giúp làm tăng nhiệt độ trong nhà trồng Nếu cây phát triển chậm cần tăng nhiệt độ bằng cách quây nilon và thắp điện 4 giờ vào ban đêm cho đến khi thấy nụ hoa đủ tiêu chuẩn là được Nếu cây phát dục sớm thì hạn chế bằng cách hạ nhiệt như cuốn nilon lên, tiến hành che lưới đen

2.2.6 Bệnh hại ly

* Bệnh do nấm

+ Bệnh khô lá : tiêu huỷ tàn dư bệnh, thông gió, thay đổi không khí Phun Boodo 1%, hoặc Daconil (20ml/l bình 10 lit nước), Champion 77WP ( 20ml/l bình 10 lit nước )

+ Bệnh mốc tro : phòng trừ bệnh , có thể dùng một trong các loại thuốc sau : Rovral 50WP (10 – 20g/binh 10lit); Score 250EC (5 –10ml/bình 10lit), Acrylic acid 4% + carvarol1%

+ Đốm nâu : Phòng trừ : không trồng với mật độ quá dày, tạo điều kiện cho vườn trồng thông thoáng

Khi bệnh xuất hiện, có thể phung thay đổi các loại thuốc sau: Champion 75WP (20g/bình10lit), Kocide 61,4 OF ( 10 – 20 g/bình 10lit) + Thối rễ, củ : Thường phát triển mạnh trong điều kiện ẩm độ cao, mưa nhiều, đất ẩm, nhiệt độ thấp (18 – 250C) hoặc thời tiết nóng lạnh

thất thường Bệnh cũng phá hại nặng trên ruộng trũng, ứ đọng nước, đất thịt nặng chặt bí, dễ đóng váng sau khi mưa

Nguồn bệnh tàn dư trong đất và sống hoại sinh trên tàn dư cây trồng

Biện pháp phòng trừ :

+ Chọn củ không bị bệnh , không bị trấy xước, nên xử lý củ trước khi trồng Khi bệnh mới phát sinh dùng Viben C pha loãng 200 – 400 lần tưới vào gốc

+ Dùng một trong các loại thuốc sau : Vicarben – S 75 BNT (25g/bình 10 lit), Rhidomil MZ 72 WP (25 – 30g/bình 10 lit), Score 250EC(8 – 10ml/bình 10 lit)

+ Bệnh thán thư : phòng trừ bằng cách chọn củ sạch để trồng, tránh để củ

bị ẩm ướt hoặc bị lạnh, trước khi trồng nên xử lý đất và củ giống kĩ

* Bệnh tuyến trùng

Phòng trừ bằng thuốc : Sincosin 0,56 SL (5 – 10ml/bình 10lit), phun lên cây và quanh gốc cây

* Bệnh do vi khuẩn

Khi phát hiện bệnh, phun Penicilin 100 – 500 UI, Kasumin 2L (10ml/binh 10 lit nước), hoặc Validacin, Phytobacteriomixin

* Bệnh do virus

Chưa có biện pháp chữa trị hiệu quả, áp dụng các biện pháp sau để phòng

là chính

- Chon củ giống sạch bệnh

- Diệt côn trùng và môi giới truyền bệnh

- Khi phát hiện thấy cây bị bệnh, phải đào bỏ cả rễ, phơi khô, đốt …

** Sâu hại Lily

* Rệp bông

Phòng trừ : làm sạch cỏ, cắt bỏ lá, thân bị hại rồi đốt bỏ, phun thuốc Dùng các loại thuốc sau để phòng trừ : Pegasus 500SC (7 – 10ml/bình 10lit nước), Supracide 40 ND, (10 – 20ml/bình 10lit nước)

* Bọ nhảy

Phòng trừ : Succes 25 SC ( 10 – 20 ml/bình 10lit nước ), Subatox 75 EC (

17 – 20ml/bình 10 lit nước ), Visber 25 ND ( 15 – 20 ml/bình 10lit nước)

* Nhện

Phòng trừ : xử lý củ trước khi trồng, dùng thuốc tưới vào đất hoặc phun : Kelthan 18,5EC (10 – 15ml/bình 10 lit nước), Mitac 20% (pha loãng 0,1 – 0,2%), Alfamite 15EC ( 6 – 10ml/bình 10 lit nước)

* Dế Châu Phi

Sử dụng phân đã hoại, phun thuốc diệt trừ hoặc rắc thuốc bột vào đất ngay sau khi trồng

Có thể dùng : BB-Tigi 5H, Basudin 10G (0.3kg/200 chậu), rắc lên chậu; Politrin P440 EC (10 – 15ml/bình 10 lit nước), phun lên cây và xung quanh gốc

* Bọ hung

Dùng Basudin 10G (0.3kg/200 chậu) hoặc Diaphos 10G (0.3kg/200 chậu), rắc lên chậu sau khi trồng

Phun một trong các thuốc sau : Diaphos 50EC, Ofatox 40EC theo chỉ dẫn

2.2.7 Chăm sóc cây con:

Sau khi cây mọc đều thì bón một lượng đạm u-rê nhỏ (1/1000), có thể sử dụng NH4SO4 để điều chỉnh độ chua Mỗi ha bón 37kg đạm u-rê hoặc 74kg đạm sunfat amonngày phun 1 lần cho đến khi cây ra hoa Nếu hòa với nước thì nồng độ phân là 0,3%, nếu phun lên lá thì nồng độ là 0,2%

- Làm cỏ tỉa xới: Trong quá trình trồng cần tỉa xới nhẹ, xới nông để tránh tổn thương rễ