Nghe xao động nắng trưa Nghe bàn chân đỡ mỏi Nghe gọi về tuổi thơ…” b, Anh đã tìm em rất lâu, rất lâu Cô gái ở Thạch Kim Thạch Nhọn Khăn xanh, khăn xanh phơi đầy lán sớm Sách giấy mở tu
Trang 1ĐIỆP NGỮ
Bài 13
Trang 2Kiểm tra bài
cũ: 1 Khoanh tròn vào chữ cái đứng trước đáp án đúng trong các câu sau:
Định nghĩa nào đúng với thành ngữ?
A Là loại cụm từ có cấu tạo tự do, không cố định, biểu thị một ý nghĩa hoàn chỉnh
B Là loại câu có cấu tạo tự do, không cố định, biểu thị một ý nghĩa hoàn chỉnh
C Là loại cụm danh từ có cấu tạo cố định, biểu thị
một ý nghĩa hoàn chỉnh
D Là loại cụm từ có cấu tạo cố định, biểu thị một ý
nghĩa hoàn chỉnh
2 Xác định thành ngữ trong câu sau:
Những ngày đông giá rét cắt da cắt thịt, mọi người đều
muốn ở trong nhà.
Trang 3ĐIỆP NGỮ
Bài 13- Tiết 55: Tiếng Việt
Trang 4“Trên đường hành quân xa
Dừng chân bên xóm nhỏ
Tiếng gà ai nhảy ổ:
“Cục… cục tác cục ta”
Nghe xao động nắng trưa
Nghe bàn chân đỡ mỏi
Nghe gọi về tuổi thơ…”
“…Cháu chiến đấu hôm nay
Vì lòng yêu Tổ quốc
Vì xóm làng thân thuộc
Bà ơi, cũng vì bà
Vì tiếng gà cục tác ổ trứng hồng tuổi thơ.”
(Tiếng gà trưa - Xuân Quỳnh)
+)Nghe: nhấn mạnh cảm giác khi nghe tiếng gà trưa.
Ví dụ 1:
Trang 5Em hiểu thế nào là điệp ngữ?
Tác dụng của điệp ngữ?
Trang 6Nghe xao động nắng trưa
Nghe bàn chân đỡ mỏi
Nghe gọi về tuổi thơ…”
b, Anh đã tìm em rất lâu, rất lâu
Cô gái ở Thạch Kim Thạch Nhọn Khăn xanh, khăn xanh phơi đầy lán sớm Sách giấy mở tung trắng cả rừng chiều… […]
Chuyện kể từ nỗi nhớ sâu xa Thương em, thương em, thương em biết mấy
( Xuân Quỳnh )
( Phạm Tiến Duật )
c,Hồ Chí Minh muôn năm!
Hồ Chí Minh muôn năm!
Hồ Chí
Minh muôn năm ! Phút giây
thiêng Anh gọi Bác ba lần.( Tố Hữu )
d, Cùng trông lại mà cùng chẳng thấy
Thấy xanh xanh những mấy ngàn dâu Ngàn dâu xanh ngắt một màu Lòng chàng ý thiếp ai sầu hơn ai?
( Đoàn Thị Điểm )
Trang 7Nghe xao động nắng trưa
Nghe bàn chân đỡ mỏi
Nghe gọi về tuổi thơ…
b, Anh đã tìm em rất lâu, rất lâu
Cô gái ở Thạch Kim Thạch Nhọn Khăn xanh, khăn xanh phơi đầy lán sớm Sách giấy mở tung trắng cả rừng chiều… […]
Chuyện kể từ nỗi nhớ sâu xa Thương em, thương em, thương em biết mấy
( Phạm Tiến Duật )
d, Cùng trông lại mà cùng chẳng thấy Thấy xanh xanh những mấy ngàn dâu Ngàn dâu xanh ngắt một màu Lòng chàng ý thiếp ai sầu hơn ai?
( Đoàn Thị Điểm )
Điệp ngữ là một từ, một ngữ.
Trang 8c,Hồ Chí Minh muôn năm!
Hồ Chí Minh muôn năm!
Hồ Chí Minh muôn năm ! Phút giây thiêng Anh gọi Bác ba lần.( Tố Hữu )
Điệp ngữ là một câu.
Trang 9… “Chú bé loắt choắt Cái xắc xinh xinh Cái chân thoăn thoắt Cái đầu nghênh nghênh
Ca lô đội lệch Mồm huýt sáo vang Như con chim chích Nhảy trên đường vàng”…
(Lượm - Tố Hữu )
Điệp ngữ là một đoạn.
Trang 10Ghi nhớ 1/152:
Khi nói hoặc viết người ta
có thể dùng biện pháp lặp lại từ ngữ (hoặc cả một câu) để làm nổi bật ý, gây cảm xúc mạnh Cách lặp lại như vậy gọi là phép điệp ngữ;
từ ngữ được lặp lại gọi là điệp ngữ.
Trang 11Bài tập: Dòng nào nói đúng về điệp ngữ?
A Lặp lại từ ngữ (hoặc cả một câu, một
đoạn) để làm nổi bật ý, gây cảm xúc mạnh.
B Lặp lại một dấu thanh nào đó để tạo nhạc điệu đặc biệt cho câu thơ, câu văn.
C Lặp lại phụ âm đầu hoặc phần vần của tiếng để tạo ấn tượng độc đáo
Trang 12Bài tập nhanh: Xác định và nêu tác dụng của điệp ngữ
trong đoạn văn sau.
… “ Tre xung phong vào xe tăng, đại bác Tre giữ làng, giữ nước, giữ mái nhà tranh, giữ đồng lúa chín Tre hi sinh để bảo
vệ con người Tre, anh hùng lao động! Tre, anh hùng chiến đấu!”…
Trang 13Nghe xao động nắng trưa
Nghe bàn chân đỡ mỏi
Nghe gọi về tuổi thơ…”
b, Anh đã tìm em rất lâu, rất lâu
Cô gái ở Thạch Kim Thạch Nhọn Khăn xanh, khăn xanh phơi đầy lán sớm Sách giấy mở tung trắng cả rừng chiều… […]
Chuyện kể từ nỗi nhớ sâu xa Thương em, thương em, thương em biết mấy
( Phạm Tiến Duật )
c,Hồ Chí Minh muôn năm!
Hồ Chí Minh muôn năm!
Hồ Chí
Minh muôn năm ! Phút giây
thiêng Anh gọi Bác ba lần.( Tố Hữu )
d, Cùng trông lại mà cùng chẳng thấy Thấy xanh xanh những mấy ngàn dâu Ngàn dâu xanh ngắt một màu Lòng chàng ý thiếp ai sầu hơn ai?
( Đoàn Thị Điểm )
Trang 14Thảo luận nhóm:
Nhận xét vị trí, gọi tên và nêu tác dụng của các điệp ngữ trong từng ví dụ.
Nhóm 1: Phần a Nhóm 2: Phần b Nhóm 3: Phần c Nhóm 4: Phần d
Trang 15Nghe xao động nắng trưa
Nghe bàn chân đỡ mỏi
Nghe gọi về tuổi thơ…
b, Anh đã tìm em rất lâu, rất lâu
Cô gái ở Thạch Kim Thạch Nhọn Khăn xanh, khăn xanh phơi đầy lán sớm Sách giấy mở tung trắng cả rừng chiều… […]
Chuyện kể từ nỗi nhớ sâu xa Thương em, thương em, thương em biết mấy
( Phạm Tiến Duật )
c,Hồ Chí Minh muôn năm!
Hồ Chí Minh muôn năm!
Hồ Chí
Minh muôn năm ! Phút giây
thiêng Anh gọi Bác ba lần.( Tố Hữu )
d, Cùng trông lại mà cùng chẳng thấy Thấy xanh xanh những mấy ngàn dâu Ngàn dâu xanh ngắt một màu Lòng chàng ý thiếp ai sầu hơn ai?
Trang 16Nghe xao động nắng trưa
Nghe bàn chân đỡ mỏi
Nghe gọi về tuổi thơ…”
Điệp ngữ cách quãng
Trang 17Điệp ngữ nối tiếp
b, Anh đã tìm em rất lâu, rất lâu
Cô gái ở Thạch Kim Thạch Nhọn
Khăn xanh, khăn xanh phơi đầy lán sớm
Sách giấy mở tung trắng cả rừng chiều…
[…]
Chuyện kể từ nỗi nhớ sâu xa
Thương em, thương em, thương em biết mấy
( Phạm Tiến Duật )
c,Hồ Chí Minh muôn năm!
Hồ Chí Minh muôn năm!
Hồ Chí
Minh muôn năm ! Phút giây
thiêng Anh gọi Bác ba lần.( Tố Hữu )
Trang 18Điệp ngữ chuyển tiếp
d, Cùng trông lại mà cùng chẳng thấy
Thấy xanh xanh những mấy ngàn dâu
Ngàn dâu xanh ngắt một màu
Lòng chàng ý thiếp ai sầu hơn ai?
( Đoàn Thị Điểm )
Trang 19Điệp ngữ chuyển tiếp
Ví dụ d
Điệp ngữ nối tiếp
Ví dụ b + c
Điệp ngữ cách quãng
Ví dụ a
Trang 21Ví dụ:
1 Con bòđang gặm cỏ.
2 Trưa nay,
Con bò chợt ngẩng lên Con bò rống ò ò.
tôi đi học về Tôi ăn cơm Tôi đi ngủ.
a, Tìm những từ lặp lại trong hai câu văn trên?
b, Cách lặp lại đó có phải là điệp ngữ không? Vì sao?
Trang 22Bài tập 1: Khoanh tròn vào chữ cái đứng trước đáp án đúng:
1 Dùng điệp ngữ trong câu khi viết hay khi nói nhằm mục đích gì?
A Làm cho người nghe chú ý đến điều mình đề cập.
B Tạo ra nhạc điệu cho câu văn hay câu thơ.
C Làm nổi bật điều được nói đến, gây ấn tượng và cảm xúc mạnh.
D Để tiết kiệm từ ngữ tối đa, tăng hiệu quả diễn đạt.
2 Điệp ngữ có những dạng chính nào?
A Điệp ngữ nối tiếp, điệp ngữ cách quãng.
B Điệp ngữ nối tiếp, điệp ngữ chuyển tiếp.
D Điệp ngữ nối tiếp, điệp ngữ cách quãng, điệp ngữ chuyển tiếp.
C Điệp ngữ cách quãng, điệp ngữ chuyển tiếp.
Trang 23Bài tập 1/ 153: Tìm điệp ngữ trong những đoạn trích sau đây và cho biết tác giả muốn nhấn mạnh điều gì?
Một dân tộc đã gan góc chống ách nô lệ của Pháp hơn tám mươi năm nay, một dân tộc đã gan góc đứng về phe đồng minh chống phát xít mấy năm nay, dân tộc đó phải được tự do! Dân tộc đó phải được độc lập!
Người ta đi cấy lấy công, Tôi nay đi cấy còn trông nhiều bề.
Trông trời, trông đất, trông mây, Trông mưa, trông gió, trông ngày, trông đêm.
Trông cho chân cứng đá mềm, Trời êm, biển lặng mới yên tấm lòng.
(Hồ Chí Minh)
Trang 24Bài tập 2/ 153 Tìm điệp ngữ trong đoạn trích sau đây và nói rõ đấy
là những dạng điệp ngữ gì?
Vậy mà giờ đây, anh em tôi sắp
phải xa nhau Có thể sẽ xa nhau
mãi mãi Lạy trời đây chỉ là một
giấc mơ Một giấc mơ thôi.
(Khánh Hoài)
Điệp ngữ cách quãng
Điệp ngữ chuyển tiếp
Trang 25Bài tập 3/153 a) Theo em, trong đoạn văn sau đây, việc lặp đi lặp lại một số từ ngữ có tác dụng biểu cảm hay
không?
Phía sau nhà em có một mảnh vườn Mảnh vườn ở phía sau nhà
em, em trồng rất nhiều hoa Em trồng hoa cúc Em trồng hoa
thược dược Em trồng hoa đồng tiền Em trồng hoa hồng Em
trồng cả hoa lay ơn nữa Ngày Phụ nữ quốc tế, em hái hoa sau vườn nhà em tặng mẹ em Em hái hoa tặng chị em…
b) Em hãy chữa lại đoạn văn trên cho tốt hơn.
( Về nhà).
Trang 28Nhóm 2:
Hãy viết một đoạn văn biểu cảm (6 - 8 câu) về thầy cô, mái trường Trong đoạn văn đó có
sử dụng điệp ngữ đã học
Nhóm 1:
Hãy viết một
đoạn văn biểu cảm (6 - 8 câu) về
thành phố quê hương em.Trong
đoạn văn đó có sử dụng điệp ngữ
đã học
Trang 30Câu 1: Em hãy đọc diễn cảm một bài thơ
có sử dụng điệp ngữ.
Trang 31Câu 2: Điền đúng ( Đ ), sai ( S ) vào các câu sau:
Cách dùng điệp ngữ trong câu thơ sau có ý nghĩa gì?
A Nhấn mạnh sự trơ trọi của ngọn đèo.
B Nhấn mạnh sự trùng điệp của những con đèo nối tiếp nhau.
Một đèo… một đèo… lại một đèo
Khen ai khéo tạc cảnh cheo leo.
Đ
S
Trang 32Câu 3: Em hãy hát một bài hát có sử dụng điệp ngữ.
Trang 33Câu 4: Điền điệp ngữ vào chỗ trống trong đoạn thơ sau:
Sớm mẹ về thấy khoai đã chín
Buổi…… gạo đã trắng tinh
Trưa…… cơm dẻo và ngon
Chiều…… cỏ đã quang vườn
Trang 34Em rất hăng hái phát biểu và rất xứng đáng được thưởng điểm:
CÂU MAY MẮN
Trang 35Hướng dẫn về nhà
1 Học thuộc 2 ghi nhớ trang 152.
Trang 402
3 4
5