Bài giảng ngữ văn 7 bài 12 rằm tháng giêng (nguyên tiêu)

- Bác là vị lãnh tụ thiên tài của dân tộc, một nhà văn, nhà thơ lớn của đất nước, một chiến sĩ cộng sản quốc tế, một Danh nhân văn hóa thế giới... Cảnh trăng rừng ở câu thơ thứ hai có

NGỮ VĂN 7

1/ Tác giả :

- Hồ Chí Minh ( 1890 –

1969 ), quê ở Làng Kim Liên, huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An.

- Bác là vị lãnh tụ thiên tài của dân tộc, một nhà văn, nhà thơ lớn của đất nước, một chiến sĩ cộng sản quốc

tế, một Danh nhân văn

hóa thế giới.

TaiLieu.VN

2/ Hoàn cảnh sáng

tác :

Hai bài thơ được Bác viết ở chiến khu Việt Bắc trong những năm đầu kháng chiến chống thực dân Pháp ( 1946 -

1954 ).

3/ Thể thơ :

Thơ thất ngôn tứ tuyệt ( bài Rằm tháng giêng dịch theo thể lục bát )

TaiLieu.VN

NHÀ TƯỞNG NIỆM BÁC HỒ Ở

THÁI NGUYÊN

II/ Đọc – Hiểu văn bản : A/ Cảnh khuya

TaiLieu.VN

Tiếng suối trong như tiếng hát xa Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa

Tác giả so sánh tiếng suối như tiếng hát làm cho tiếng suối gần gũi với con người hơn và có sức sống trẻ trung Cảnh trăng rừng ở câu thơ thứ hai có vẻ đẹp của một bức tranh nhiều tầng lớp, đường nét lung linh, huyền ảo.

•

a/- Hai câu đầu :

Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủ Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà

- Hai câu cuối :

Thể hiện tâm hồn chiến sĩ – nghệ sĩ của Bác : Bác chưa ngủ vì rung động, say mê trước cảnh đẹp của trăng rừng

và lo nghĩ đến vận mệnh của đất nước.

b/ Ý nghĩa văn bản :

Bài thơ thể hiện một đặc điểm nổi bật của Hồ Chí Minh : sự gắn bó, hòa hợp giữa thiên nhiên và con người.

B/ Rằm tháng giêng : ( Đọc thêm )

TaiLieu.VN

Phiên âm Kim dạ nguyên tiêu nguyệt chính viên, Xuân giang xuân thuỷ tiếp xuân thiên; Yên ba thâm xứ đàm quân sự,

Dạ bán quy lai nguyệt mãn thuyền.

Dịch thơ

a/ Hai câu thơ đầu vẽ lên một khung cảnh không gian cao rộng, bát ngát, tràn đầy ánh sáng và sức sống của mùa xuân trong đêm rằm tháng giêng Điệp ngữ xuân lặp

lại nhiều lần nhấn mạnh vẻ đẹp và sức sống của mùa xuân tràn ngập trời đất

Yên ba thâm xứ đàm quân sự,

Dạ bán quy lai nguyệt mãn thuyền.

( Giữa dòng bàn bạc việc quân

Khuya về bát ngát trăng ngân đầy thuyền )

Hai câu thơ cuối thể hiện phong thái ung dung, tinh thần lạc quan của Bác qua hình ảnh con thuyền của lãnh tụ sau khi đã bàn xong việc nước trở về, chở đầy ánh trăng giữa không gian trời nước bao la

b/ Ý nghĩa văn bản :

Rằm tháng giêng toát lên vẻ đẹp

của tâm hồn nhà thơ - chiến sĩ Hồ Chí Minh trước vẻ đẹp của thiên nhiên Việt Bắc ở giai đoạn đầu của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp còn nhiều gian khổ

Tóm lại, cả hai bài thơ được Bác viết trong những năm đầu kháng chiến khó khăn gian khổ nhưng đã thể hiện được tâm hồn và phong thái ung dung, lạc quan của Bác.

III/ Tổng kết : GN/ 143

IV/ Luyện tập : Theo SGK

o

Sưu tầm một số bài thơ, câu thơ của Bác viết về trăng hoặc cảnh thiên nhiên.

Giải đi sớm 1

Gà gáy một lần đêm chửa tan

Chòm sao nâng nguyệt vượt lên ngàn Người đi cất bước trên đường thẳm Rát mặt đêm thu trận gió hàn

Mới ra tù, tập leo núi

Núi ấp ôm mây, mây ấp núi

Lòng sông gương sáng, bụi không mờ Bồi hồi dạo bước Tây Phong Lĩnh

Trông lại trời Nam nhớ bạn xưa

Ngắm trăng

Trong tù không rượu cũng không hoa Cảnh đẹp đêm nay khó hững hờ

Người ngắm trăng soi ngoài cửa sổ

Trăng nhòm khe cửa nắm nhà thơ.

- Tập so sánh bản phiên âm với

giêng.

XIN CHÀO TẠM BIỆT