Bài giảng ngữ văn 7 bài 12 rằm tháng giêng (nguyên tiêu) 8

RẰM THÁNG GIÊNG Nguyên tiêu Phiên âm Kim dạ nguyên tiêu nguyệt chính viên, Xuân giang xuân thuỷ tiếp xuân thiên; Yên ba thâm xứ đàm quân sự, Dạ bán quy lai nguyệt mãn thuyền.. Dịch thơ R

Trang 1

CẢNH KHUYA & RẰM THÁNG GIENG

Trang 2

TaiLieu.VN

Trang 3

Tiết 45 Cảnh khuya – Rằm tháng giêng

( Hồ Chí Minh )

CẢNH KHUYA

Tiếng suối trong như tiếng hát xa Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa.

Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủ, Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà.

RẰM THÁNG GIÊNG (Nguyên tiêu)

Phiên âm

Kim dạ nguyên tiêu nguyệt chính viên, Xuân giang xuân thuỷ tiếp xuân thiên;

Yên ba thâm xứ đàm quân sự,

Dạ bán quy lai nguyệt mãn thuyền.

Dịch thơ

Rằm xuân lồng lộng trăng soi, Sông xuân nước lẫn mầu trời thêm xuân;

Giữa dòng bàn bạc việc quân, Khuya về bát ngát trăng ngân đầy thuyền

I Đọc và tìm hiểu chung

1.Đọc

2.Tác giả - tác phẩm

- Hồ Chí Minh (1890 – 1969)

Là anh hùng giải phóng dân tộc,

danh nhân văn hoá thế giới, một

nhà thơ lớn của VN

Trang 4

1.Đọc

2.Tác giả - tác phẩm

- Hồ Chí Minh (1890 – 1969)

Là anh hùng giải phóng dân tộc,

danh nhân văn hoá thế giới, một

nhà thơ lớn của VN

- Tác phẩm sáng tác 1947 - 1948

3 Giải thích từ khó:

Nguyên tiêu, nguyệt, yên ba,

thâm xứ, dạ, quy lai

4.Tìm hiểu thể loại

CẢNH KHUYA

Tiếng suối trong như tiếng hát xa Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa.

Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủ, Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà.

RẰM THÁNG GIÊNG (Nguyên tiêu)

Phiên âm

Kim dạ nguyên tiêu nguyệt chính viên, Xuân giang xuân thuỷ tiếp xuân thiên;

Dịch thơ

Rằm xuân lồng lộng trăng soi, Sông xuân nước lẫn mầu trời thêm xuân;

Giữa dòng bàn bạc việc quân, Khuya về bát ngát trăng ngân đầy thuyền

-Thể thơ: Thất ngôn tứ tuyệt

bài Cảnh khuya được viết bằng tiếng Việt

bài Rằm tháng giêng được viết bằng chữ Hán

Bản dịch là thể thơ lục bát

5 Bố cục:

- Theo bố cục thơ Đường: Khai, thừa, chuyển, hợp

Trang 5

II Đọc tìm hiểu văn bản

Bài 1: Cảnh khuya ( 1947)

Cảnh trăng rừng Việt Bắc lúc đêm đã về khuya

Tiếng suối trong như tiếng hát xa

-> Tiếng suối vang lên xa hơn, rõ hơn, trong trẻo, ấm áp hơn

So sánh

Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa Điệp từ “lồng’’

-> Cảnh đẹp như một bức tranh, lung linh huyền ảo

- Bác có cái nhìn rất tinh tế của một nhà hoạ sĩ

- Thơ Bác vừa có nhạc, lại vừa có hoạ

Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủ

Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà Chưa ngủ

Rung động say mê trước vẻ đẹp như tranh của

rừng Việt Bắc

Chưa ngủ là vì lo nghĩ đến vận mệnh của đất nước

mà bắt gặp cảnh trăng rừng quá đẹp

Tình yêu thiên nhiên hoà quyện với tình yêu đất nước

Trang 6

Bài 2: Rằm tháng riêng – Nguyên Tiêu ( 1948)

Phiên âm

Kim dạ nguyên tiêu nguyệt chính viên,

Xuân giang xuân thuỷ tiếp xuân thiên;

Dịch nghĩa

Đêm nay, đêm rằm tháng giêng, trăng đúng lúc tròn nhất

Sông xuân, nước xuân tiếp giáp với trời xuân;

Nơi sâu thẳm mịt mù khói sóng bàn việc quân,

Nửa đêm quay về trăng đầy thuyền.

Dịch thơ

Rằm xuân lồng lộng trăng soi

Sông xuân nước lẫn màu trời thêm xuân

Giữa dòng bàn bạc việc quân,

Khuya về bát ngát trăng ngân đầy thuyền.

Trang 7

Rằm xuân lồng lộng trăng soi

Sông xuân nước lẫn màu trời thêm xuân

Kim dạ nguyên tiêu nguyệt chính viên

Xuân giang xuân thuỷ tiếp xuân thiên;

Điệp từ – “ Xuân”

-Mở ra không gian cao xa, rộng đến vô cùng,

bầu trời và vầng trăng như không có giới hạn,

dòng sông mặt nước tiếp lẫn, liền với trời

Trang 8

Dạ bán quy lai nguyệt mãn thuyền

Khuya về bát ngát trăng ngân đầy thuyền

Cảnh: Mang vẻ đẹp lung linh huyền ảo

của thơ cổ, nhưng ngập tràn sức sống,

tâm hồn trẻ trung của con người

- Con thuyền chở người kháng chiến giữa nơi sâu thẳm,

mịt mù khói sóng, Bác và mọi người đang bàn việc quân,

nửa đêm mới trở về trên con thuyền đầy trăng

“Bàn việc quân’’- Là lo bàn việc sinh tử của đất nước

Nơi mịt mù khói sóng – một không gian hữu tình

để gợi cảm xúc của thi nhân

Trang 9

Bài 2: Rằm tháng riêng – Nguyên Tiêu

Khuya về bát ngát trăng ngân đầy thuyền

“Bàn việc quân’’- Là lo bàn việc sinh tử của đất nước

- Nơi sâu thẳm, mịt mù khói sóng

- Con thuyền chở đầy trăng, con thuyền

kháng chiến, con thuyền tràn đầy

niềm vui, niềm tin vào kháng chiến của cách mạng

Vừa cổ điển vừa hiện đại, khoẻ khoắn trẻ trung

- Tâm hồn rộng mở với thiên nhiên

- Phong thái ung dung, lạc quan cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh

- ẩn dụ

Trang 10

Hai bài thơ đều tả cảnh trăng, em hãy chỉ ra nét riêng, chung của mỗi bài?

Cảnh trăng trong rừng

Bức tranh nhiều tầng lớp

quấn quýt

Cảnh trăng rằm trên sông Không gian bát ngát tràn đầy sức xuân

Yêu thiên nhiên Ung dung tự tại

Lòng yêu nước thiết tha

Bút pháp cổ điển và hiện đại Phong thái ung dung

Tâm hồn thi sĩ và tinh thần chiến sĩ

Trang 11

RẰM THÁNG GIÊNG

(Nguyên tiêu)

Phiên âm

Kim dạ nguyên tiêu nguyệt chính viên, Xuân giang xuân thuỷ tiếp xuân thiên; Yên ba thâm xứ đàm quân sự,

Dịch thơ

Rằm xuân lồng lộng trăng soi,

Sông xuân nước lẫn mầu trời thêm xuân; Giữa dòng bàn bạc việc quân,

Khuya về bát ngát trăng ngân đầy thuyền.

CẢNH KHUYA

Tiếng suối trong như tiếng hát xa, Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa

Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủ, Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà

Tiết 45

III Tổng kết:

1.Nghệ thuật: So sánh, điệp từ

Hình ảnh thơ đẹp, từ ngữ gợi hình

biểu cảm

2.Nội dung: Thể hiện tình yêu thiên nhiên

Tâm hồn hoà hợp, nhạy cảm trước

thiên nhiên tươi đẹp Lòng yêu nước

sâu nặng và phong thái ung dung

lạc quan của Bác Hồ

Trang 12

Bài tập 1 : Điền những cụm từ miêu tả trăng: trăng theo,

sau.

1, Dòng sông lặng ngắt như tờ

Sao đưa thuyền chạy thuyền chờ ………….

( Đi thuyền trên sông Đáy).

2, … … … … đòi thơ,

Việc quân đang bận xin chờ hôm sau.

( Tin thắng trận).

3, Kháng chiến thành công ta trở lại

………… hạc cũ với xuân này.

( Cảnh rừng Việt Bắc).

3, Việc quân việc nước bàn xong

Gối khuya ngon giấc bên song ………

( Đối trăng)

trăng theo

Trăng xưa

trăng nhòm Trăng vào cửa sổ

Trang 13

TaiLieu.VN

Định dạng
Số trang	13
Dung lượng	4,82 MB