Bài giảng ngữ văn 7 bài 12 rằm tháng giêng (nguyên tiêu) 6

CẢNH KHUYATiếng suối trong như tiếng hát xa, Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa.. RẰM THÁNG GIÊNG Nguyên tiêu Phiên âm Kim dạ nguyên tiêu nguyệt chính viên, Xuân giang xuân thuỷ tiếp xuân

Dựa vào chú thích trong SGK, em hãy giới

thiệu về tác giả Hồ Chí Minh?

-Hồ Chí Minh là lãnh tụ vĩ đại của dân tộc Việt Nam

- Người là nhà thơ, nhà văn, nhà văn hoá lớn của dân tộc

và nhân loại, là danh nhân văn hoá thế giới

Việt Bắc

Trông lên Việt Bắc cụ Hồ sáng soi Hang

Pác pó

- “ Cảnh khuya ” năm 1947

Hai bài thơ được sáng tác trong hoàn

cảnh nào?

- “ Rằm tháng giêng ” năm 1948

=>Giai đoạn đầu của cuộc kháng chiến chống Pháp.

CẢNH KHUYA

Tiếng suối trong như tiếng hát xa,

Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa.

Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủ,

Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà.

RẰM THÁNG GIÊNG (Nguyên tiêu)

Phiên âm

Kim dạ nguyên tiêu nguyệt chính viên,

Xuân giang xuân thuỷ tiếp xuân thiên;

Yên ba thâm xứ đàm quân sự,

Dạ bán quy lai nguyệt mãn thuyền.

Dịch thơ

Rằm xuân lồng lộng trăng soi, Sông xuân nước lẫn mầu trời thêm xuân;

Giữa dòng bàn bạc việc quân,

Khuya về bát ngát trăng ngân đầy thuyền

+ Thể thơ thất ngôn tứ tuyệt + Bố cục: khai - thừa - chuyển - hợp + Bài Cảnh khuya viết bằng tiếng Việt + Bài Rằm tháng giêng viết bằng chữ Hán (Bản dịch: thơ lục bát)

CẢNH KHUYA

Tiếng suối trong / như tiếng hát xa ,

Trăng lồng cổ thụ / bóng lồng hoa.

Cảnh khuya như vẽ / người chưa ngủ,

Chưa ngủ / vì lo nỗi nước nhà

RẰM THÁNG GIÊNG (Nguyên tiêu)

Phiên âm

Kim dạ nguyên tiêu / nguyệt chính viên ,

Xuân giang xuân thuỷ / tiếp xuân thiên ;

Yên ba thâm xứ / đàm quân sự,

Dạ bán quy lai / nguyệt mãn thuyền.

Dịch thơ

Rằm xuân lồng lộng trăng soi, Sông xuân nước lẫn mầu trời thêm xuân;

Giữa dòng bàn bạc việc quân, Khuya về bát ngát trăng ngân đầy thuyền

Tiếng suối trong như tiếng hát xa, Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa.

Tiếng suối trong như tiếng hát xa Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa

Tiếng suối trong như tiếng hát xa, Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa Tiếng suối trong như tiếng hát xa, Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa.

Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủ,

Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà.

Yêu thiên nhiên → thi sĩ

Yêu đất nước → chiến sĩ

Kết hợp hài hoà cổ điển và hiện đại

- Điệp ngữ “ chưa ngủ ”

Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủ,

Kim dạ nguyên tiêu nguyệt chính viên,

Xuân giang xuân thủy tiếp xuân thiên.

Rằm xuân lồng lộng trăng soi, Sông xuân nước lẫn màu trời thêm xuân.

Rằm xuân lồng lộng trăng soi, Sông xuân nước lẫn màu trời thêm xuân.

Kim dạ nguyên tiêu nguyệt chính viên,

Xuân giang xuân thủy tiếp xuân thiên

-Không gian: cao, rộng, bát ngát

- Điệp từ “ xuân ”→vẻ đẹp, sức sống mùa xuân

⇒ Cảm xúc nồng nàn tha thiết của tác giả

Kim dạ nguyên tiêu nguyệt chính viên ,

Xuân giang xuân thủy tiếp xuân thiên

Rằm xuân lồng lộng trăng soi, Sông xuân nước lẫn màu trời thêm xuân.

Yên ba thâm xứ đàm quân sự,

Dạ bán quy lai nguyệt mãn thuyền.

Giữa dòng bàn bạc việc quân, Khuya về bát ngát trăng ngân đầy thuyền.

Yên ba thâm xứ đàm quân sự,

Dạ bán quy lai nguyệt mãn thuyền.

Giữa dòng bàn bạc việc quân, Khuya về bát ngát trăng ngân đầy thuyền.

- Giọng thơ: vừa cổ điển vừa hiện đại

- Cảnh: huyền ảo, nên thơ

- Tâm hồn: nhạy cảm, tinh tế

Yên ba thâm xứ đàm quân sự,

Dạ bán quy lai nguyệt mãn thuyền.

Giữa dòng bàn bạc việc quân, Khuya về bát ngát trăng ngân đầy thuyền.

Yên ba thâm xứ đàm quân sự,

Dạ bán quy lai nguyệt mãn thuyền.

Yên ba thâm xứ đàm quân sự,

Dạ bán quy lai nguyệt mãn thuyền.

• Luyện tập

• có ý kiến cho rằng: hai bài CẢNH KHUYA và

rất đậm mầu sắc cổ điển.

Em có đồng ý với ý kiến đó không? Vì sao?

Thể thơ: thất ngụn tứ tuyệt đường luật nhưng cỏch ngắt nhịp

sỏng tạo

Đề tài: Trăng

Hỡnh ảnh thơ: quen thuộc trong thơ cổ nhưng mang hơi thở

Ý kiến nào sau đây nói đúng nhất về nội dung của hai bài thơ?

thi sĩ của nhà thơ Hồ Chí Minh

thiên nhiên, tâm hồn nhạy cảm, lòng yêu nước sâu

nặng và phong thái ung dung, lạc quan của Bác

mà hiện đại thể hiện lòng yêu nước của Bác

chiến sĩ trong con người Hồ Chí Minh

RẰM THÁNG GIÊNG

(Nguyên tiêu)

Phiên âm

Kim dạ nguyên tiêu nguyệt chính viên, Xuân giang xuân thuỷ tiếp xuân thiên;

Yên ba thâm xứ đàm quân sự,

Dạ bán quy lai nguyệt mãn thuyền.

Dịch thơ

Rằm xuân lồng lộng trăng soi,

CẢNH KHUYA

Tiếng suối trong như tiếng hát xa, Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa.

Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủ, Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà.

Bài 1:

Hai bài thơ đều tả cảnh trăng, em hãy chỉ ra nét riêng của mỗi bài?

CẢNH KHUYA

- Cảnh trăng trong rừng

- Bức tranh nhiều tầng

lớp, quấn quýt

RẰM THÁNG GIÊNG

- Không gian bát ngát tràn

Bài 2:

Tìm những câu thơ viết về trăng của Chủ tịch

Hồ Chí Minh?

Người ngắm trăng soi ngoài cửa sổ Trăng nhòm khe cửa ngắm Nhà thơ

( Ngắm trăng - Nhật ký trong tù)

Trăng vào cửa sổ đòi thơ Việc quân đang bận xin chờ hôm sau

( Tin thắng trận)

Trung thu trăng sáng như gương Bác Hồ ngắm cảnh nhớ thương nhi đồng

HƯỚNG DẪN HỌC Ở NHÀ

HỌC THUỘC LŨNG HAI BÀI THƠ

SƯU TẦM NHỮNG CÕU THƠ CỦA BỎC NÚI VỀ TRĂNG SOẠN BÀI ‘THÀNH NGỮ”